Eşya
İrtifak hakkı


Eşya
Konunun tamamı için ana rehberi açın.
- 1
Taşınmaz üzerindeki fiziki durumu ve sınırları inceleyin.
- 2
Mecraların dışarıdan görünür olup olmadığını tespit edin.
- 3
Zarar veya taşkın durumunda süresi içinde itiraz hakkınızı kullanın.
- 4
Gerekli durumlarda noter sözleşmesi veya tapu tescil işlemlerini başlatın.
- 5
Kat irtifakı sürecinde diğer sahiplerle ortak kararları alın.
1Tapu kütüğü kayıtları
2Noter düzenleme sözleşme
3Yönetim planı
4İnşaat sözleşmesi
İrtifak hakkı tam olarak ne anlama gelir?
Bahçenize bakan duvara ya da arsanızın altından geçen borulara baktığınızda mülkiyet sınırlarının birbirine girdiğini görebilirsiniz. Asıl soru, bu fiziksel temasın hukuki olarak nasıl çözüleceğidir.
İrtifak hakkı, bir taşınmaz malikinin mülkünü başkasının yararına belirli bir biçimde kullanmaya katlanmasını ya da o taşınmazın malikinin mülkünün bazı yetkilerinden vazgeçmesini sağlar. Böylece iki taraf arasındaki menfaat dengesi resmi bir zemine oturur.
- 1Mülkiyeti devretmeden yetki tanır
- 2Tapu kütüğüne tescille güç kazanır
- 3Tarafların haklarını sınırlar
Komşu arsa taşırıldığında ne olur?
Evinizin bir kısmının yanlışlıkla başkasının arsasından taşdığını fark ettiniz. Telaşla ne yapacağınızı düşünürken zarar gören malikin itirazı için belirlenen süre devreye girer.
Eğer taşmayı yapan kişi iyiniyetliyse ve zarar gören malik durumu öğrendiği tarihten başlayarak onbeş gün içinde itiraz etmediği takdirde, uygun bir bedel karşılığında irtifak hakkı kurulması istenebilir. Şartlar elverişliyse arsa parçasının mülkiyetinin devri de talep edilebilir.
- 1İyiniyetli yapım şartı aranır
- 2Süre içinde itiraz hakkı vardır
- 3Uygun bedel ödenmesi gerekebilir
Toprağın altında veya üstünde kurulan haklar nelerdir?
Başkasına ait bir arazinin altında ya da üstünde kalıcı yapılar inşa etmek istediğinizde üst hakkı gündeme gelir. Bu hakka dayalı olarak yapılan binaların mülkiyeti doğrudan irtifak hakkı sahibine ait olur.
Ancak bir binanın bağımsız bölümleri üzerinde kat mülkiyeti kurulmuşsa, bu bölümler üzerinde ayrıca üst hakkı kurulamaz. Her hakkın kendi kanuni sınırları içinde işletilmesi esastır.
- Sürekli kalacak yapılar kurulabilir
- Bağımsız bölümler ayrı kurallara tabidir
Su, gaz ve elektrik hatları nereden geçer?
Evimize gelen su, gaz ve elektrik hatları çoğu zaman başka parsellerin üzerinden uzanır. İşletmenin bulunduğu taşınmazın dışında olsalar bile bu mecralar aksi kararlaştırılmadıkça işletmenin eklentisi sayılır.
Komşuluk hukukunun gerektirdiği durumlar haricinde, bir taşınmazın bu tür bir mecra ile yüklenmesi yalnızca irtifak hakkı kurulması suretiyle gerçekleşebilir. Mecranın dışarıdan görülüp görülmemesi tescil şeklini değiştirir.
- Görünmeyen mecralar tapuya tescil edilir
- Görünen mecralar noter sözleşmesiyle doğar
Kat irtifakı sahiplerinin sorumlulukları nelerdir?
Henüz inşaat aşamasındayken veya tamamlanma sürecinde kat irtifakı sahipleri karşılıklı olarak haklarını arayabilir. Ortak arsa üzerindeki yapının sözleşmede yazılı süre içinde başlaması ve tamamlanması beklenir.
Yapı fiilen tamamlanmış ve bağımsız bölümlerin üçte ikisi kullanılmaya başlanmışsa, henüz resmi olarak kat mülkiyetine geçilmemiş olsa bile yönetimde kat mülkiyeti hükümleri uygulanmaya başlar.
- Ortak borçlar karşılıklı istenebilir
- Yönetici atanması mümkündür
- Üçte iki kullanım oranı kuralı vardır
- 1
Evinizin bir kısmının yanlışlıkla başkasının arsasından taşdığını fark ettiniz
- 2
Telaşla ne yapacağınızı düşünürken zarar gören malikin itirazı için belirlenen süre devreye girer
- 3
Eğer taşmayı yapan kişi iyiniyetliyse ve zarar gören malik durumu öğrendiği tarihten başlayarak onbeş gün içinde…
Sık sorulan sorular
1İrtifak hakkı nasıl doğar?+
Mecranın dışarıdan görünmemesi durumunda tapu kütüğüne tesciliyle, dışarıdan görünmesi durumunda ise noterce düzenlenecek sözleşmeye dayanılarak mecranın yapılmasıyla doğar.
2Taşkın yapılara itiraz süresi ne kadardır?+
Zarar gören malik, taşmayı öğrendiği tarihten başlayarak onbeş gün içinde itiraz etmelidir.
3Kat mülkiyetine geçilmeden yönetim kuralları uygulanır mı?+
Yapı fiilen tamamlanmış ve bağımsız bölümlerin üçte ikisi fiilen kullanılmaya başlanmışsa kat mülkiyeti hükümleri uygulanır.
İlgili mevzuat
Bunlar da işinize yarar
Genel bilgilendirme. Somut dosyada süre ve merci değişebilir; güncel metin ve gerektiğinde avukat esastır. Güncelleme: 2026-08-22