Kavram sözlüğü

Hukuki kavramlar

Forum, arama ve günlük sorular için kısa, reklam yasağına uygun bilgilendirme sayfaları. Her kavramda kopyalanabilir mini cevap, ilgili madde ve hesaplama aracı bulunur.

• Satım sözleşmesi

  TBK’da satım; satıcının malı devir, alıcının bedeli ödeme borcudur. Taşınır ve taşınmaz satımı farklı hükümlere tabi olabilir.

• Kıdem tazminatı

  İş Kanunu çerçevesinde, kanunda sayılan koşullarda işçinin kıdemine bağlı olarak gündeme gelebilecek bir işçilik alacağıdır.

• İhbar tazminatı

  Bildirim sürelerine uyulmadan yapılan fesihlerde gündeme gelebilecek işçilik alacağıdır; kıdemden ayrı değerlendirilir.

• İşe iade

  İş güvencesi kapsamındaki işçiler için, geçersiz feshe karşı yasal yoldur; süre ve işyeri şartları aranır.

• Nafaka

  İştirak, yoksulluk ve tedbir nafakası gibi türleri vardır; miktar hâkimin takdirindedir.

• Mal rejimi (edinilmiş mallara katılma)

  Yasal rejim kural olarak edinilmiş mallara katılmadır; kişisel mal / edinilmiş mal ayrımı esastır.

• Yasal mirasçılık ve miras paylaşımı

  TMK zümre sistemine göre yasal mirasçılar ve paylar belirlenir; vasiyet ve saklı pay ayrıca değerlendirilir.

• Saklı pay

  Belirli mirasçıların kanunen korunan asgari payıdır; ihlalde tenkis gündeme gelebilir.

• Faiz (yasal / ticari)

  Alacağın niteliğine ve sözleşmeye göre yasal, ticari veya avans faizi uygulanabilir; oranlar dönemseldir.

• İcra takibi (genel çerçeve)

  Alacağın cebri icra yoluyla tahsiline ilişkin süreç; ilamlı / ilamsız yollar ve itiraz imkânları vardır.

• Süre hesabı (tebliğden)

  İstinaf, temyiz, itiraz gibi süreler tebliğle işlemeye başlar; tatil günleri ve özel hükümler sonucu etkiler.

• Arabuluculuk

  Bazı uyuşmazlıklarda dava şartı olan, tarafların anlaşmasıyla sonuçlanabilen alternatif çözüm yoludur.

• Vekalet ücreti (yargılama)

  Mahkemece hükmedilecek vekalet ücreti AAÜT ve yargılama sonucuna bağlıdır; avukat-müvekkil ücreti ayrıdır.

• Dava harcı ve gider avansı

  Dava açılışında harç ve gider avansı; dava türü ve değere göre değişir.

• Kira artışı ve kira tespit

  Konut ve işyeri kiralarında artış tavanları dönemsel düzenlemelere bağlıdır; tespit davası ayrı bir yoldur.

• e-Duruşma

  Ses ve görüntünün nakli yoluyla duruşma icrası; medeni usulde teknoloji entegrasyonu.

• Zamanaşımı

  Alacak ve bazı ceza ilişkilerinde hakkın süreyle sınırlanması; kesilme ve durma sebepleri sonucu etkiler.

• Boşanma (genel bilgilendirme)

  Anlaşmalı ve çekişmeli boşanma; nafaka, velayet ve mal rejimi sonuçları birlikte değerlendirilir.

• Ayıp (satımda)

  Satılan maldaki ayıplar; ihbar, seçimlik haklar ve zamanaşımı satım hükümleriyle bağlantılıdır.

• Fazla mesai (fazla çalışma)

  Haftalık/günlük çalışma sürelerini aşan çalışmalar; zamlı ücret ve ispat kuralları somut olaya bağlıdır.

• Yıllık ücretli izin

  Kıdeme göre artan yıllık izin hakkı; kullanılmayan izin ücreti işten ayrılışta gündeme gelebilir.

• İş kazası

  İşyerinde veya iş nedeniyle oluşan kazalarda SGK ödenekleri ile maddi/manevi tazminat ayrı hukuki yollardır.

• Tapu harcı ve tescil (genel)

  Taşınmaz devrinde tapu harcı matrah ve oranlara bağlıdır; işlem türü harcı değiştirir.

• İnfaz (yatar) hesabı

  Ceza infazında koşullu salıverme ve iyi hâl rejimi suç tipine ve kanuna göre değişir.

• İddet (bekleme) süresi

  Boşanma veya evliliğin sona ermesinden sonra yeniden evlenme için kanuni bekleme süresi.

• Gecikme zammı (amme alacağı)

  Vergi ve amme alacaklarında gecikme zammı oranları dönemsel tebliğlerle belirlenir.

• KDV (katma değer vergisi) kabaca

  Mal ve hizmet teslimlerinde KDV; oran mal/hizmet türüne göre değişir.

• Damga vergisi

  Belirli kâğıt ve sözleşmelerde maktu veya nispi damga vergisi gündeme gelebilir.

• İcra inkâr tazminatı

  İtirazın iptali ve benzeri yollarda kanuni şartlar oluşursa inkâr tazminatı gündeme gelebilir.

• İşsizlik ödeneği

  İŞKUR işsizlik ödeneği; prim günü, ayrılış nedeni ve başvuru şartlarına bağlıdır.

• Araç değer kaybı

  Trafik kazası sonrası aracın piyasa değerindeki azalma; ekspertiz ve hasar durumuna bağlıdır.

Bilgilendirme amaçlıdır · Sonuç vaadi yoktur · Mevzuatta ara