Örnek 1 — Tüketici sıfatı
Olay
Şirket sahibi ofis bilgisayarı alır; “tüketiciyim” der.
Çözüm iskeleti
Mesleki/ticari amaç? Amaç testi. TKHK kapsamı tartışmalı.
Önce sıfatı kur.
Ücretsiz ders notu · İstanbul · BÜ · taslak iskelet
1. + 2. dönem birleşik; tüketici hukuku için “tek cilt” not. TKHK koruma araçları + uyuşmazlık yolu.
BÜ (İstanbul) öğrencileri için Tüketici Hukuku (TKHK) yıllık (tam paket) notudur. Tüketici hukuku tam omurga · ayıp + haksız şart + cayma + uyuşmazlık · dönemlik + yıllık program. Amaç: tüketici sıfatı, ayıp, haksız şart, cayma ve doğru mercie giden yolu sınavda bozmadan yazmak. Fakülte dönemlik program kullansa da üçlü set esnek kullanılır.
Bu sayfa genel çekirdek iskelettir; fakülteye özgü derin yazım dalga dalga güncellenir. Bağlayıcı olan OBS, dönem duyurusu ve sorumlu öğretim elemanıdır.
Bu dosya Yıllık (Tam paket) kapsamına göre kesilmiştir. TBK genel hükümler köprüdür; önce TKHK koruması kurulur.
Sıra: 60 sn omurga → tanım kartları → tuzaklar → bölümler → örnek olay → PDF.
Hap bilgi
Yıllık paket: Tüketici sıfatından ayıp ve haksız şarta, caymadan mercilere tek omurga.
1. yarı
2. yarı
Haklar
Yöntem
Sesli oku, kapat, yaz.
Omurga: Tüketici hukukunun amacı ve kaynakları; Tüketici / satıcı / sağlayıcı; TKHK kapsamı ve TBK ilişkisi; Ayıplı mal; Ayıplı hizmet; Cayma hakkı ve istisnaları; Mesafeli / iş yeri dışı sözleşmeler (derinlik); Tüketici kredisi girişi.
Hap bilgi
1. + 2. dönem birleşik; tüketici hukuku için “tek cilt” not. TKHK koruma araçları + uyuşmazlık yolu.
İşler tanım = unsur fısıldayan cümle.
Tüketici
Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişidir. Sıfat, işlemin amacına göre belirlenir; her alıcı otomatik tüketici değildir.
Ayıplı mal
Sözleşmede kararlaştırılan niteliklere, tanıtıma veya objektif olarak beklenen kullanıma aykırı maldır. Açık ve gizli ayıp ayrımı ispat ve süre bakımından önem taşır.
Haksız şart
Satıcı veya sağlayıcının, tüketiciyle müzakere edilmeden tek taraflı koyduğu ve sözleşmesel dengeyi tüketici aleyhine bozan şarttır. Yazılmamış sayılır / geçersiz sayılır (rejim çerçevesi).
Ayıplı hizmet
Sözleşmede kararlaştırılan veya objektif olarak beklenen niteliğe aykırı hizmet ifasıdır. Mal ayıbı ile aynı koruma mantığı; konu hizmettir.
Cayma hakkı
Tüketicinin, kanunun öngördüğü süre ve şekilde sözleşmeden tek taraflı dönebilmesidir. Özellikle mesafeli ve iş yeri dışında kurulan sözleşmelerde tipiktir; istisnalar vardır.
Tüketici hakem heyeti
Belirli parasal sınırlar içinde tüketici uyuşmazlıklarını çözen idari mercidir. Kararların niteliği ve itiraz yolu güncel rejimle yazılır.
| A | B | Ayırıcı soru |
|---|---|---|
| 1. yarı | 2. yarı | Ayıp/şart mı cayma/merci mi? |
| Mal ayıbı | Hizmet ayıbı | Eşya mı hizmet mi? |
| Seçimlik hak | Cayma | Ayıp mı mesafeli süre mi? |
| Hakem | Mahkeme | Hangi merci? |
6502 s. TKHK ana kaynaktır. Süre, tutar ve merci sınırları değişebilir; güncel metinden doğrulayın.
Sınav tuzağı
Uydurma süre / parasal sınır yazmayın.
Finalde puanı bu liste taşır.
Dönemlik okuyan kendi yarısını, yıllık okuyan bu tam paketi kullanır. Öneri: sıfat–kapsam → ayıp–haksız şart → cayma–hizmet → merciler → karma.
Her soruda: “Tüketici mi? Hangi ayıp/şart? Hangi hak? Hangi merci?”
Hap bilgi
Yıllık başarı = doğru sıfat + doğru hak + doğru merci.
Zayıf tarafı korur; bilgilendirme, ayıp, haksız şart ve cayma gibi araçlarla denge kurar. Sınavda önce “bu işlem TKHK kapsamında mı?” sorulur.
1. dönem kapsam + ayıplı mal + haksız şart omurgasını taşır. Hizmet, cayma derinliği ve uyuşmazlık mercileri 2. döneme kalır.
Hap bilgi
Kapı: tüketici sıfatı + TKHK kapsamı.
Tüketici sıfatı amaçla belirlenir. Satıcı/sağlayıcı ticari/mesleki faaliyettir. Karma amaçlı işlemlerde ağırlık noktası tartışılır.
TKHK emredici koruma getirir; aleyhe sözleşme ile vazgeçme sınırlıdır (çerçeve).
Sözleşmeye, ambalaja, reklam ve tanıtıma, numuneye veya objektif kullanıma aykırılık. İspat: tüketiciye kolaylaştırıcı karineler olabilir (güncel metin).
Açık ayıp / gizli ayıp; bildirim ve zamanaşımı / hak düşürücü süreler ayrı yazılır. Uydurma gün sayısı yasak.
Hap bilgi
Ayıp = aykırılık + seçimlik hak zinciri.
Ayıp
Beklenen nitelik yok.
Bildirim
Süre + şekil (çerçeve).
Seçimlik hak
Onarım / yenisi / bedel / indirim.
İspat
Kayıt + fatura + tanıtım.
Tüketici haklarından birini seçer; satıcının imkânları ve orantılılık sınırları bilinir. Bedelsiz onarım makul sürede yapılmazsa diğer haklar devreye girer (çerçeve).
Sınav iskeleti: ayıp tespiti → süre → hak seçimi → sonuç.
Sınav tuzağı
Hakları üst üste yığma; seç ve yaz.
Tek taraflı dayatma + dengeyi bozma. Şeffaflık ilkesi: açık ve anlaşılır dil. Haksız şart yazılmamış sayılır; sözleşme ayakta kalabilir.
Tipik örnekler: aşırı cezaî şart, tek taraflı değişiklik, ispat yükünü devirme (olay tipine göre).
Ön bilgilendirme: temel nitelikler, fiyat, cayma, teslimat. Eksik bilgilendirme cayma ve yaptırımları etkiler.
Mesafeli sözleşmede elektronik ortam, teyit ve ispat özel önem taşır. Cayma süresi ve istisnalar 2. dönemde derinleşir; 1. dönemde iskelet bilinir.
TKHK özel koruma; boşlukta TBK. Yarışan taleplerde tüketici lehine daha elverişli rejim tercih edilebilir (çerçeve, olay tipi). Sınavda “önce TKHK, gerekirse TBK” yazmak güvenlidir.
Hizmetin niteliği, süresi, sonucu ve tanıtımı ölçüt alınır. Seçimlik haklar hizmete uyarlanır: yeniden ifa, bedelden indirim, sözleşmeden dönme (çerçeve).
Eksik ifa ile ayıp ayrımı olay tipinde yazılır.
Hap bilgi
Hizmet ayıbı = beklenen ifa yok.
Süre başlangıcı, bildirim şekli, iade ve masraf. İstisnalar: kişiye özel mal, bozulabilir ürün, dijital içerik ifası vb. (liste güncel metinden).
Sınavda: “cayma var mı → süre → bildirim → sonuç” zinciri.
Sınav tuzağı
Uydurma cayma süresi yazma; TKHK doğrula.
Var mı?
Sözleşme tipi.
Süre
Başlangıç + gün.
Bildirim
Şekil / ispat.
İstisna
Kapalı liste.
Ön bilgilendirme, teyit, ispat yükü. Elektronik ortamda tıklama / onay kayıtları delildir.
İş yeri dışında kurulan sözleşmelerde de cayma ve bilgilendirme özel rejim taşır.
Bağlı kredi, erken ödeme, bilgilendirme formu, faiz ve masraf şeffaflığı (çerçeve). Amaç: tüketicinin maliyetı bilmesi.
Detay bankacılık/özel kanunlarla kesişir; sınavda iskelet yeter, uydurma oran yazma.
Aldatıcı, karşılaştırmalı ve örtülü reklam sınırları. Agresif satış, sahte indirim, “son ürün” baskısı gibi uygulamalar haksız sayılabilir (çerçeve).
İdari denetim + tüketici talebi birlikte düşünülür.
Tüketici hakem heyeti: parasal sınır, başvuru, karar, itiraz. Tüketici mahkemesi: görev, yetki, yargılama kolaylıkları.
Değer sınırları ve zorunlu merciler değişebilir; “güncel tutar/merci doğrula” notu bırak, uydurma rakam yazma.
Hap bilgi
Önce merci, sonra esas.
Fatura, fiş, sipariş kaydı, yazışma, ekran görüntüsü, kargo takip. Zamanaşımı / hak düşürücü süre takvimi tutulur.
Sınav cevabında delil cümlesi puan getirir.
Tip 1 — Sıfat/kapsam. Tip 2 — Ayıplı mal. Tip 3 — Haksız şart. Tip 4 — Cayma. Tip 5 — Ayıplı hizmet. Tip 6 — Merci seçimi.
Karma olayda önce TKHK kapısı, sonra hak, en sonda merci ve süre. Uydurma tutar/süre yazma; güncel metni doğrula.
Sınav tuzağı
TBK ile TKHK’yı karıştırma; önce özel koruma.
BÜ klasiklerinde I-II-III başlık işe yarar. 60 dk / 2–3 soruda önce kapsam, sonra hak, en sonda merci.
İskelet: (1) tüketici sıfatı (2) sözleşme tipi (3) ayıp/şart/cayma (4) hak (5) merci/süre.
Hap bilgi
Doğru sıfat + doğru hak = yüksek not.
Ayrım · Soru tipi
Kapsam / ayıp / şart
Sıfat–ayıplı mal–haksız şart
Cayma / merci
Cayma–hizmet–hakem/mahkeme
Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.
Olay
Şirket sahibi ofis bilgisayarı alır; “tüketiciyim” der.
Çözüm iskeleti
Mesleki/ticari amaç? Amaç testi. TKHK kapsamı tartışmalı.
Önce sıfatı kur.
Olay
Reklam “su geçirmez” der; ürün ıslanır.
Çözüm iskeleti
Tanıtıma aykırılık = ayıp. Seçimlik hak. Delil: reklam kaydı.
Tanıtım da vaattir.
Olay
Online alınan kişiye özel basılı tişört için cayma istenilir.
Çözüm iskeleti
İstisna ihtimali. Kişiye özel üretim. Cayma kapalı olabilir.
Önce istisna kontrolü.
Olay
Boyacı işi eksik ve yüzeyi yamulur bırakır; “ben yaptım” der.
Çözüm iskeleti
Beklenen nitelik. Yeniden ifa / indirim / dönme. Delil fotoğraf.
Hizmette de ayıp dili.
Olay
Sözleşmede “satıcı her an fiyatı tek taraflı artırır” maddesi.
Çözüm iskeleti
Tek taraflı + denge bozucu. Haksız şart. Yazılmamış sayılma.
Denge testini yaz.
Olay
Küçük tutarlı ayıp; doğrudan ağır ceza mahkemesine gidilir (yanlış).
Çözüm iskeleti
Görev / değer. Hakem heyeti veya tüketici mahkemesi.
Doğru merci = kapı.
1. dönem tüketici sıfatı–ayıplı mal–haksız şart–bilgilendirme; 2. dönem ayıplı hizmet–cayma–reklam/kredi–hakem/mahkeme; yıllık ikisini birleştirir.
Tüketici işleminde önce TKHK koruması; boşluk ve tamamlayıcı hükümlerde TBK. Sınavda yarışı bilinçli yazın.
“PDF indir / Yazdır” veya …/pdf → Ctrl+P → PDF olarak kaydet.
Hayır. Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı üzerinden ücretsizdir.