Borçlar
Sözleşmeden dönme
Borçlar
Konunun tamamı için ana rehberi açın.
- 1
Karşı tarafın borcunu yerine getirmemesinden doğan zararı ve durumu tespit edin.
- 2
İfadan ve gecikme tazminatından vazgeçtiğinizi karşı tarafa hemen bildirin.
- 3
Beklenmedik bir durum varsa önce sözleşmenin uyarlanmasını talep edin.
- 4
Karşılıklı verilen edimlerin iadesi için gerekli hukuki adımları atın.
1Asıl sözleşme metni
2İhtar veya bildirim yazıları
3Ödeme ve masraf dekontları
4Durumu kanıtlayan belgeler
Kimliğinde duraksama olunca ne olur?
Kapınıza dayanan borcu ödemek istiyorsunuz ancak alacağın kime ait olduğu ya da alacaklının kimliği konusunda haklı bir duraksama yaşıyorsunuz. Bu tıkanıklık sizin kusurunuzdan kaynaklanmıyorsa, borcu ortada bırakmak zorunda kalmazsınız.
İşte tam bu noktada, alacaklının temerrüde düşmüş sayılacağı hallerde olduğu gibi, tevdi yoluna gidebilir ya da doğrudan sözleşmeden dönme hakkınızı masaya koyabilirsiniz.
- 1Kusurunuz olmamalı
- 2Kimlikte duraksama şart
- 3Tevdi veya dönme hakkı
Karşı taraf sözünü tutmadığında
Karşı taraf borcunu vaktinde yerine getirmedi ve siz ona durumun düzeltilmesi için bir fırsat verdiniz. Buna rağmen eliniz boş kaldıysa veya süre verilmesine gerek olmayan bir durum varsa, artık beklemek zorunda değilsiniz.
Borcun ifasından ve gecikme tazminatından vazgeçtiğinizi hemen bildirerek sözleşmeden dönebilirsiniz. Bu durumda taraflar karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulur ve daha önce verdiklerini geri ister.
- 1Süre verilmesi veya gereksizliği
- 2İfadan vazgeçtiğini bildirme
- 3Verilenlerin geri istenmesi
Beklenmedik bir olay tüm dengeleri bozduğunda
Sözleşmeye imza atarken kimse yarın ne olacağını bilemez. Öngörülemeyen ve borçludan kaynaklanmayan olağanüstü bir durum ortaya çıkar ve borcu ödemek dürüstlük kurallarına aykırı düşecek kadar ağırlaşırsa ne yapılır?
Borçlu, borcunu henüz ifa etmemişse veya haklarını saklı tutarak yerine getirmişse, önce hâkimden sözleşmenin yeni koşullara uyarlanmasını isteyebilir. Bu uyarlama mümkün değilse, dönme hakkı kullanılabilir.
- Öngörülemeyen olağanüstü durum
- Dürüstlük kuralına aykırılık
- Önce uyarlama, mümkün değilse dönme
Sürekli borçlarda durum nasıl işler?
Her sözleşmenin yapısı bir değildir; kimi anlık biter kimi ise zamana yayılır. Kira veya benzeri sürekli edimli sözleşmelerde işler biraz daha farklı yürür.
Aşırı ifa güçlüğü durumunda sürekli edimli sözleşmelerde borçlu, kural olarak dönme hakkının yerine fesih hakkını kullanır. Bu kural yabancı para borçları için de geçerlidir.
- Sürekli edimli sözleşmeler
- Dönme yerine fesih hakkı
- Yabancı para borçları
- 1
Kapınıza dayanan borcu ödemek istiyorsunuz ancak alacağın kime ait olduğu ya da alacaklının kimliği konusunda haklı…
- 2
Bu tıkanıklık sizin kusurunuzdan kaynaklanmıyorsa, borcu ortada bırakmak zorunda kalmazsınız
- 3
İşte tam bu noktada, alacaklının temerrüde düşmüş sayılacağı hallerde olduğu gibi, tevdi yoluna gidebilir ya da…
Sık sorulan sorular
1Sözleşmeden döndüğümde daha önce verdiğimi geri alabilir miyim?+
Evet, sözleşmeden dönme hâlinde taraflar karşılıklı olarak ifa yükümlülüğünden kurtulur ve daha önce ifa ettikleri edimleri geri isteyebilir.
2Karşı taraf kusurlu olduğunu kanıtlayamazsa ne olur?+
Borçlu, temerrüde düşmekte kusuru olmadığını ispat edemezse alacaklı, sözleşmenin hükümsüz kalmasından doğan zararının giderilmesini de isteyebilir.
3Kira gibi sürekli borçlarda dönme hakkı nasıl uygulanır?+
Sürekli edimli sözleşmelerde borçlu, aşırı ifa güçlüğü hallerinde kural olarak dönme hakkı yerine fesih hakkını kullanır.
İlgili mevzuat
Bunlar da işinize yarar
Genel bilgilendirme. Somut dosyada süre ve merci değişebilir; güncel metin ve gerektiğinde avukat esastır. Güncelleme: 2026-08-22