1
Örnek 1 — Konişmento
Olay
Alıcı konişmento olmadan yük ister; banka finansmanı var.
Çözüm iskeleti
Temsil / teslim işlevi. Hamil / hak. Banka teminatı.
Belgeyi kim tutuyor?
Ücretsiz ders notu · Ankara · TOBB ETÜ · taslak iskelet
TOBB ETÜ Deniz Ticareti Hukuku — 2. Dönem Notu
Deniz ticareti sözleşmeleri, navlun, çarter tipleri, konişmento, genel/özel avarya, çatma, kurtarma, yardım, donatanın sınırlı sorumluluğu. Bahar finalinin ağır topu.
TOBB ETÜ (Ankara) öğrencileri için Deniz Ticareti Hukuku 2. dönem (bahar) notudur. Deniz ticareti · 2. yarı (navlun, çarter, konişmento, avarya, çatma, kurtarma, sınırlı sorumluluk). Amaç: gemi–donatan iskeleti ile navlun–konişmento–avarya dilini sınavda bozmadan yazmak. Fakülte dönemlik program kullansa da üçlü set esnek kullanılır.
Bu sayfa genel çekirdek iskelettir; fakülteye özgü derin yazım dalga dalga güncellenir. Bağlayıcı olan OBS, dönem duyurusu ve sorumlu öğretim elemanıdır.
1. Bu notu nasıl kullanacaksın?
Bu dosya 2. Dönem (Bahar) kapsamına göre kesilmiştir. TTK Beşinci Kitap omurgadır; uluslararası taşıma rejimleri olay tipine göre eklenir.
Sıra: 60 sn omurga → tanım kartları → tuzaklar → bölümler → örnek → PDF.
Hap bilgi
2. dönem: Navlun, çarter, konişmento, avarya ve çatma. Deniz sözleşmeleri ve kazalar.
- •PDF: “PDF indir / Yazdır” → Ctrl+P → PDF olarak kaydet
- •Her olayda: gemi/sıfat + sözleşme tipi
- •Konişmento ve avarya şartlarını ayrı yaz
Deniz Ticareti · 2. dönem
Sözleşme
- ·Navlun
- ·Çarter
Belge
- ·Konişmento
Kaza
- ·Avarya
- ·Çatma
- ·Kurtarma
Sorumluluk
- ·Sınır
- ·Zamanaşımı
2. 60 saniyede omurga
Sesli oku, kapat, yaz.
- •Navlun sözleşmesi: yükün deniz yoluyla taşınması.
- •Çarter: gemi veya gemi alanının kiralanması (zaman / sefer).
- •Konişmento: taşıma belgesi; ispat, temsil, devir işlevleri.
- •Genel avarya: ortak tehlike için bilerek yapılan fedakârlık / masraf paylaşımı.
- •Çatma: gemilerin çarpışması; kusur ve zarar.
- •Sınırlı sorumluluk: donatanın kanuni sınırlarla sorumlu tutulması (çerçeve).
1
Gemi / sıfat
2
Sözleşme tipi
3
Belge (konişmento)
4
Hasar veya kaza
5
Sorumluluk / sınır
6
Sonuç
3. Kavram haritası ve omurga
Omurga: Deniz ticareti sözleşmeleri haritası; Navlun (yük taşıma) sözleşmesi; Çarter sözleşmeleri; Konişmento; Genel ve özel avarya; Çatma; Kurtarma ve yardım; Sınırlı sorumluluk ve zamanaşımı girişi.
Hap bilgi
Deniz ticareti sözleşmeleri, navlun, çarter tipleri, konişmento, genel/özel avarya, çatma, kurtarma, yardım, donatanın sınırlı sorumluluğu. Bahar finalinin ağır topu.
- •1) Deniz ticareti sözleşmeleri haritası
- •2) Navlun (yük taşıma) sözleşmesi
- •3) Çarter sözleşmeleri
- •4) Konişmento
- •5) Genel ve özel avarya
- •6) Çatma
- •7) Kurtarma ve yardım
- •8) Sınırlı sorumluluk ve zamanaşımı girişi
4. Tanım kartları
İşler tanım = unsur fısıldayan cümle.
Navlun sözleşmesi
Taşıyanın yükü deniz yoluyla bir limandan diğerine taşımayı, taşıtanın da navlun ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Taşıyan özeni ve teslim borcu merkezdedir.
Çarter
Geminin tamamının veya bir bölümünün, belirli bir süre veya sefer için kullanıma bırakıldığı sözleşmedir. Zaman çarteri / sefer çarteri ayrımı bilinir.
Konişmento
Taşıyanın yükü teslim aldığını gösteren, taşıma sözleşmesini ispatlayan ve (çoğu durumda) yük üzerindeki hakkı temsil eden kıymetli evrak niteliğindeki belgedir.
Genel avarya
Ortak deniz serüvenini tehdit eden tehlikede, ortak menfaat için bilerek ve makul biçimde yapılan olağanüstü fedakârlık veya masrafın paylaştırılması rejimidir.
Çatma
Gemilerin birbirine çarpmasıdır. Kusur, zarar ve tazminat TTK ve uluslararası kurallarla (COLREG köprüsü) çözülür.
| A | B | Ayırıcı soru |
|---|---|---|
| Navlun | Çarter | Yük taşıma mı gemi kullanımı mı? |
| Genel avarya | Özel avarya | Ortak tehlike + bilerek fedakârlık? |
| Konişmento | Taşıma sözleşmesi | Belge mi borç ilişkisi mi? |
| Sınırlı sorumluluk | Tam sorumluluk | Sınır kalkıyor mu? |
5. Pusula dayanaklar
TTK deniz ticareti hükümleri ana kaynaktır. Madde numarası yazacaksanız güncel metinden doğrulayın.
Sınav tuzağı
Uydurma madde / uluslararası rejim adı yazmayın.
- •1) TTK — navlun / taşıma (çerçeve; güncel metin)
- •2) TTK — çarter (çerçeve)
- •3) TTK — konişmento (çerçeve)
- •4) TTK — avarya, çatma, kurtarma (çerçeve)
- •5) TTK — donatanın sınırlı sorumluluğu (çerçeve)
- •6) Lahey–Visby / Hamburg / Rotterdam tartışması (giriş; hangi rejim uygulanır?)
6. Sınav tuzağı defteri
Finalde puanı bu liste taşır.
- •Çarter ile navlunu her zaman aynı sanmak.
- •Konişmentoyu “sadece makbuz” sanmak — devir/temsil işlevi.
- •Genel avaryayı her hasara yaymak — ortak tehlike + bilerek fedakârlık.
- •Sınırlı sorumluluğu “hiç sorumlu değil” okumak.
- •Uluslararası sözleşme rejimini yok sayıp yalnız TTK yazmak (olay tipine göre).
A. Sözleşme haritası
Navlun, çarter, yolcu taşıma, römorkaj. Taraflar: taşıyan, taşıtan, yükleten, alıcı, çarterer. Sınavda önce sözleşme tipini seç.
Hap bilgi
Tip seç → borçlar → belge → sorumluluk.
B. Navlun sözleşmesi
Kuruluş, taşıyanın özen borcu, yükleme–boşaltma, gecikme, hasar ve zıya. Sorumluluktan kurtulma sebepleri ve ispat. Navlun alacağı ve rehin.
Taşıyan
Taşıma + özen.
Taşıtan
Navlun + yük bilgisi.
Hasar
Sorumluluk / istisna.
Teslim
Alıcı + konişmento.
C. Çarter
Sefer çarteri: belirli sefer. Zaman çarteri: süre. Bareboat (çıplak gemi) girişi. Off-hire, demurrage (sürastarya) kavramları çerçevede.
Sınav tuzağı
Çarter tipini yazmadan sorumluluk dağıtma.
D. Konişmento
İşlev üçlüsü: makbuz, ispat, (çoğu halde) kıymetli evrak / temsil. Nama / emre / hamile. Temiz / kirli konişmento. Sahtecilik ve çelişki.
Hap bilgi
Konişmento = belge + hak + ispat.
E. Avarya
Genel avarya şartları: ortak tehlike, bilerek fedakârlık/masraf, makullük, başarı (çerçeve). Özel avarya: tek tarafa ait hasar. York–Antwerp kuralları girişi.
F. Çatma, kurtarma, yardım
Çatmada kusur ve zarar paylaşımı. Kurtarma ücreti; gönüllülük ve başarı. Yardım ile kurtarma ayrımı çerçevede.
G. Sınırlı sorumluluk
Donatanın belirli alacaklarda sorumluluğunu sınırlama imkânı (TTK / uluslararası rejim çerçevesi). Kasten / ağır kusurda sınırın kalkması. Zamanaşımı ve yetki notu.
Sınav tekniği (Deniz Ticareti)
TOBB ETÜ klasiklerinde I-II-III başlık işe yarar. Önce sıfat ve sözleşme tipi, sonra belge ve sorumluluk.
İskelet: (1) gemi/donatan (2) sözleşme tipi (3) belge (4) hasar/kaza (5) sorumluluk/sınır.
Hap bilgi
Doğru sıfat + doğru sözleşme = yüksek not.
- •Donatan / malik ayır
- •Navlun / çarter ayır
- •Konişmento işlevini yaz
- •Genel avarya şartlarını sırala
- 1Tanım kartları
- 2Zihin haritası çiz
- 3Tuzak listesi
- 44 örnek olay süreyle
- 5Karma deneme + yanlış defteri
Ayrım · Soru tipi
Gemi / donatan / sicil
Mal–kişi–rehin–iştirak
Navlun / avarya / çatma
Sözleşme–belge–kaza–sınır
1Madde
2Şema
3Örnek
4Quiz
5Yanlış defteri
İşlenmiş örnek olaylar
Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.
2
Örnek 2 — Genel avarya
Olay
Fırtınada yükün bir kısmı denize atılır; masraf paylaşımı istenir.
Çözüm iskeleti
Ortak tehlike + bilerek fedakârlık. Genel avarya mı?
Şartları tek tek yaz.
3
Örnek 3 — Çarter tipi
Olay
Zaman çarterinde yük hasarı; kim sorumlu?
Çözüm iskeleti
İşletme / navigasyon ayrımı. Sözleşme hükümleri. Taşıyan sıfatı.
Önce çarter tipi.
4
Örnek 4 — Sınırlı sorumluluk
Olay
Donatan her zarar için “sınırlıyım” der; kasten hareket iddiası var.
Çözüm iskeleti
Sınır kalkar mı? Kusur derecesi. Rejim.
Sınır + istisna.
Kontrol listesi
- 160 sn omurgayı kapalı yazdım
- 2Tanım kartlarını ezberden yazdım
- 3Zihin haritasını çizdim
- 4Tuzak listesinden 5 madde işaretledim
- 5En az 3 örnek olayı süreyle çözdüm
- 6Donatan/navlun/konişmento ayrımını denedim
- 7PDF’i arşivledim
- 8Diğer yarı / yıllık notla bağlantıyı kontrol ettim
Sık sorulanlar
1. dönem / 2. dönem / yıllık farkı ne?
1. dönem gemi–donatan–sicil–rehin–donatma iştiraki; 2. dönem navlun–çarter–konişmento–avarya–çatma–sınırlı sorumluluk; yıllık ikisini birleştirir.
Sigorta hukuku notuyla birlikte mi?
Deniz sigortası kesişir ama ayrı derstir. Bu not TTK deniz ticareti omurgasını taşır; sigorta için sigorta hukuku triple’ına bakın.
PDF nasıl indirilir?
“PDF indir / Yazdır” veya …/pdf → Ctrl+P → PDF olarak kaydet.
Ücretli mi?
Hayır. Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı üzerinden ücretsizdir.