Ücretsiz premium not · Tekirdağ · NKÜ
TMK m.1–7, kişilik, hak ehliyeti, fiil ehliyeti basamakları, hısımlık ve yerleşim yeri. Güz finalinde matris bozulmadan yazarsınız.
NKÜ (Tekirdağ) öğrencileri için Türk Medenî Kanunu 1. Kitap — başlangıç hükümleri ve kişiler hukuku — 1. dönem (güz) notudur. TMK Başlangıç + Gerçek kişiler · 1. yarı (m.1–7, kişilik, hak/fiil ehliyeti, hısımlık, yerleşim yeri). Amaç: doğru kapıyı (başlangıç / ehliyet / koruma / tüzel kişi) seçip unsurlarıyla yazmak. Fakülte dönemlik program kullansa da üçlü set esnek kullanılır; medeni başlangıç dersiyle hizalıdır.
Bu dosya 1. Dönem (Güz) kapsamına göre kesilmiştir. Dönemlik program kendi yarısını; yıllık veya bütüncül tekrar yıllık paketi kullanır.
Sıra: 60 sn omurga → tanım kartları → tuzaklar → bölümler → örnek olay → PDF.
Hap bilgi
1. dönem: Hukuku uygula, dürüst ol, iyiniyeti koru; kim hak öznesi, kim fiilen işlem yapabilir?
Başlangıç
Ehliyet
Kişi
Bağ
Sesli oku, kapat, yaz.
Omurga: Hukukun uygulanması ve yorum (TMK m.1); Dürüstlük kuralı ve hakkın kötüye kullanılması (m.2); İyiniyet (m.3) ve ispat (m.6); Kişi ve kişilik kavramı; Hak ehliyeti; Fiil ehliyeti basamakları; Hısımlık; Yerleşim yeri.
Hap bilgi
TMK m.1–7, kişilik, hak ehliyeti, fiil ehliyeti basamakları, hısımlık ve yerleşim yeri. Güz finalinde matris bozulmadan yazarsınız.
İşler tanım = unsur fısıldayan cümle.
Dürüstlük kuralı
Haklar kullanılırken ve borçlar ifa edilirken dürüstlük kuralına uyulur (TMK m.2/1). Hakkın açıkça kötüye kullanılması hukuk düzenince korunmaz (m.2/2).
İyiniyet
Durumun gerektirdiği özeni gösteren kişinin bir olguyu bilmemesi veya bilmesinin gerekmemesidir. Karine lehine işler; ağır ihmal iyiniyeti düşürebilir.
Hak ehliyeti
Haklara ve borçlara sahip olabilme iktidarıdır. Herkes hak ehliyetine sahiptir; başlangıç ve sona erme kişilikle bağlıdır.
Fiil ehliyeti
Kişinin bizzat haklarını kullanıp borç altına girebilme iktidarıdır. Ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmama basamakları birlikte okunur.
Yerleşim yeri
Bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Hukuki ilişkilerde yetki, tebligat ve bağlama noktası işlevi görür.
| A | B | Ayırıcı soru |
|---|---|---|
| Hak ehliyeti | Fiil ehliyeti | Sahip olma mı işlem yapma mı? |
| m.2/1 | m.2/2 | Dürüstlük ödevi mi kötüye kullanma yasağı mı? |
| İyiniyet | Bilmeme | Bilmesi gerekir miydi? |
| Yerleşim yeri | Bulunulan yer | Sürekli kalma niyeti var mı? |
Soru tipine göre dayanaklar. Güncel metin: TMK Başlangıç + 1. Kitap.
Sınav tuzağı
Uydurma madde no yazmayın; TMK metninden doğrulayın.
Finalde puanı bu liste taşır.
Türk Medenî Kanunu’nun birinci kitabı kişiler hukukudur; başında başlangıç hükümleri (m.1–7) tüm medeni hukuka ışık tutar. Sınav ve uygulamada “önce başlangıç, sonra ehliyet” sırası çoğu soruyu çözer.
Bu 1. dönem notu başlangıç + gerçek kişilerin ehliyet omurgasını taşır. Kişilik hakkı derinliği, sicil, vesayet girişi ve tüzel kişiler 2. döneme kalır.
Hap bilgi
Başlangıç = her medeni sorunun arka planı; ehliyet = işlem geçerliliğinin kapısı.
Hâkim, kanunu sözü ve özüyle uygular. Kanunda hüküm yoksa örf ve âdet; o da yoksa kendisi kanun koyucu gibi kural koyar — ama bu serbest icat değil, hukuk yaratma disiplinidir.
Yorumda lafzî, sistematik, amaca uygun okuma birlikte kullanılır. Sınavda “m.1’i ezber slogan” yerine somut boşluğu nasıl doldurduğunuzu yazın.
m.2/1 olumlu ödevdir: hak kullanılırken dürüst davran. m.2/2 olumsuz sınırdır: hakkın açıkça kötüye kullanılması korunmaz. Şeklen geçerli bir işlem veya dava yolu, amaca aykırı ve oransızsa m.2 devreye girebilir.
Klasik sınav tuzağı: “Şekil tamam, o hâlde her şey serbest.” Hayır — m.2 şeklin üstünde güvenlik vanasıdır.
Sınav tuzağı
Şekil geçerliği ≠ mutlak hukuki koruma.
m.2/1
Dürüstlük ödevi.
m.2/2
Açık kötüye kullanma → koruma yok.
Ölçüt
Amaç, oran, dürüstlük.
İyiniyet, gereken özeni gösteren kişinin bilmemesi / bilmesi gerekmemesidir. Karine iyiniyet lehinedir; iddia eden aksini ispatlar. Ağır ihmal iyiniyeti kırar.
m.6: kural olarak iddia eden ispat eder. Karine ve ispat yükü kaydıran özel hükümler (sicile güven vb.) olayda ayrıca yazılır.
Hap bilgi
İyiniyet = bilmeme + bilmesi gerekmeme. İspat = iddia eden (kural).
Kişi hak öznesidir. Kişilik, hak ehliyetinin taşıyıcısıdır; başlangıç ve sona erme (doğum–ölüm, gaiplik çerçevesi) ayrı incelenir.
Hak ehliyeti herkese aittir. “Hak ehliyeti yok” demek ile “fiil ehliyeti kısıtlı” demek tamamen farklıdır — sınavda kelimeyi seçin.
Fiil ehliyeti için kural olarak: ayırt etme gücü + erginlik + kısıtlı olmama. Ayırt etme gücünden yoksun olanın fiil ehliyeti yoktur. Ayırt etme gücüne sahip küçük ve kısıtlıların işlemleri türe göre geçerlilik / onay rejimine girer.
İşlem türü matrisi zorunludur: sırf hak kazandıran, karşılıksız kazandırma, önemli tasarruf, bizzat yapılabilecek işlemler… Otomatik “küçük = her şey batıl” yazmayın.
Sınav tuzağı
Ehliyet matrisi çizilmeden cevap yazılmaz.
Hısımlık (kan hısımlığı, kayın hısımlığı) aile ve miras bağlantılarında bağlama noktasıdır. Derece hesabı olay sorusunda istenir.
Yerleşim yeri sürekli kalma niyetiyle oturulan yerdir. Birden fazla oturma yeri / işyeri senaryolarında kanuni karineler ve niyet yazılır. Tebligat ve yetki ile karıştırılmamalı; bağlantı kurulabilir.
NKÜ klasiklerinde I-II-III başlık şart. 60 dk / 3 soruda soru başı ~18 dk.
İskelet: (1) kapı seç (başlangıç/ehliyet/koruma/tüzel) (2) tanım (3) unsur (4) olgu (5) sonuç + istisna.
Hap bilgi
Doğru kapı + doğru unsur = yüksek not.
Ayrım · Soru tipi
Başlangıç / ehliyet
m.1–7 + ehliyet matrisi + hısımlık/yerleşim
Koruma / tüzel
Kişilik talepleri + vesayet girişi + dernek/vakıf
Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.
Olay
Alacaklı, borçlunun zayıf anını bilerek şeklen geçerli fakat hakkın amacına aykırı bir yola başvurur.
Çözüm iskeleti
TMK m.2: şekil geçerliği tek başına yetmez; açık kötüye kullanma korunmaz. Amaç–araç oransızlığı yazılır.
Şekil ≠ her zaman koruma.
Olay
Üçüncü kişi, kolayca öğrenilebilecek bir engeli araştırmadan işlem yapar; “iyiniyetliyim” der.
Çözüm iskeleti
m.3: bilmeme yetmez; bilmesi gerekir miydi? Ağır ihmal. Karine ve ispat.
“Bilmeme + bilmesi gerekmeme”.
Olay
15 yaşındaki ayırt etme gücüne sahip küçük, tek başına önemli bir taşınmaz satım vaadi imzalar.
Çözüm iskeleti
Ehliyet basamağı + işlem türü + yasal temsilci onayı. Sonuç türe göre değişir.
Matris: ehliyet × işlem türü.
Olay
Kişi hafta içi A şehrinde çalışır, hafta sonu B’de ailesiyle kalır; tebligat ve yetki tartışılır.
Çözüm iskeleti
Sürekli kalma niyeti, kanuni karineler, fiilî durum. “Şu an neredeyse orası” yetmez.
Niyet + süreklilik.
1. dönem başlangıç hükümleri + hak/fiil ehliyeti + hısımlık/yerleşim; 2. dönem kişilik koruması, sicil, vesayet/kayyım girişi, dernek–vakıf; yıllık ikisini birleştirir.
Evet, hizalıdır. Fakültede “Medeni Hukuka Giriş / Başlangıç / Kişiler” adlarıyla okutulan TMK 1. Kitap omurgasıdır.
“PDF indir / Yazdır” veya …/pdf → Ctrl+P → PDF olarak kaydet. Kişisel kullanım.
Hayır. Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı üzerinden ücretsizdir.