OMÜ İdari Yargılama Hukuku — 1. Dönem Notu

1. Bu notu nasıl kullanacaksın?

Bu dosya 1. Dönem (Güz) kapsamına göre kesilmiştir. İdari işlem unsurları için idare hukuku triple notunu kullanın.

Sıra: 60 sn omurga → tanım kartları → tuzaklar → bölümler → örnek olay → PDF.

• •PDF: “PDF indir / Yazdır” → Ctrl+P → PDF olarak kaydet
• •Her olayda: kapı açık mı? (görev–yetki–süre–menfaat)
• •İptal mi tam yargı mı ilk cümlede ayır

2. 60 saniyede omurga

Sesli oku, kapat, yaz.

• •İdari yargı: idari işlem ve eylemlerin yargısal denetimi.
• •Görev: idare/vergi mahkemesi, bölge, Danıştay (çerçeve).
• •Yetki: yer bakımından hangi mahkeme.
• •Ehliyet + menfaat: dava açabilme şartı.
• •Süre: kural olarak 60 gün (özel süreler istisna) — metinden doğrula.
• •İptal: hukuka aykırı işlemin ortadan kaldırılması.

3. Kavram haritası ve omurga

Omurga: İdari yargının işlevi ve ilkeleri; Yargı teşkilatı; Görev ve yetki; Dava ehliyeti ve menfaat; Dava açma süresi; İptal davası şartları; İptal sebepleri (işlem unsurları ile bağ); İptal kararının sonuçları.

• •1) İdari yargının işlevi ve ilkeleri
• •2) Yargı teşkilatı
• •3) Görev ve yetki
• •4) Dava ehliyeti ve menfaat
• •5) Dava açma süresi
• •6) İptal davası şartları
• •7) İptal sebepleri (işlem unsurları ile bağ)
• •8) İptal kararının sonuçları

4. Tanım kartları

İşler tanım = unsur fısıldayan cümle.

5. Pusula maddeler

Soru tipine göre dayanaklar. Güncel metin: İYUK + özel kanunlar.

• •1) İYUK m.2 — idari dava türleri
• •2) İYUK m.3–5 — dilekçe / ehliyet çerçevesi
• •3) İYUK m.7 — dava açma süresi (çerçeve; güncel metin)
• •4) İYUK m.14–15 — ilk inceleme / süre aşımı
• •5) İYUK m.32 vd. — yetki (çerçeve)
• •6) 2575 / 2576 s.K. — teşkilat (çerçeve)

6. Sınav tuzağı defteri

Finalde puanı bu liste taşır.

• •Süreyi “zamanaşımı” sanmak — hak düşürücü süre.
• •Menfaati “her vatandaş davalı olur” diye genişletmek.
• •Görev ile yetkiyi karıştırmak.
• •İptali tazminat sanmak — o tam yargıdır.
• •Özel süreleri yok sayıp her yerde 60 gün yazmak — doğrula.

A. İdari yargılama nedir?

İdari yargılama, idarenin işlem ve eylemlerinin hukuka uygunluğunu yargı yoluyla denetler. Maddi idare hukuku “işlem nedir?” sorusunu; bu ders “nasıl dava edilir?” sorusunu cevaplar.

1. dönem kapı ve iptal omurgasını taşır. Tam yargı, YD ve kanun yolları 2. döneme kalır.

B. Teşkilat

İdare mahkemeleri, vergi mahkemeleri, bölge idare mahkemeleri ve Danıştay iskeleti bilinir. İlk derece / istinaf / temyiz rolleri yazılır.

Tek hâkimli / heyetli yargılama ve özel daireler çerçevede tanınır.

• •İdare mahkemesi
• •Vergi mahkemesi
• •Bölge idare mahkemesi
• •Danıştay

C. Görev ve yetki

Görev kamu düzenindendir; re’sen gözetilir. Yetki yer kurallarına bağlıdır; itiraz ve gönderim sonuçları ayrı yazılır.

Bağlantılı davalar ve birleştirme girişi tanınır.

D. Ehliyet ve menfaat

Dava ehliyeti ve taraf sıfatı ile menfaat ihlali birlikte aranır. Menfaat meşru, kişisel ve güncel olmalıdır; dernek/ meslek örgütü menfaati özel tartışılır.

Sübjektif ehliyet ile objektif iptal (bazı düzenleyici işlemler) doktrini çerçevede bilinir.

E. Dava açma süresi

Süreler hak düşürücüdür. Başlangıç: tebliğ, ilan, öğrenme (olay tipine göre). Özel kanunlardaki süreler genel kuralı bozar.

Süre aşımı ilk incelemede ret sebebidir. Uydurma süre yazmayın; güncel İYUK/özel kanunu doğrulayın.

F. İptal davası

Konu: kesin ve yürütülebilir idari işlem. Sebepler: yetki, şekil, sebep, konu, amaç aykırılığı (idare hukuku unsurlarıyla bağ).

İptal kararı işlemi geçmişe etkili ortadan kaldırır (kural); uygulanması ve idarenin uyması ayrı sonuçtur.

G. İlk inceleme

Görev, yetki, ehliyet, menfaat, süre, husumet, kesin ve yürütülebilir işlem gibi şartlar ilk incelemede denetlenir. Eksiklikte ret veya süre verilir (çerçeve).

Sınav tekniği (İdari Yargılama)

OMÜ klasiklerinde I-II-III başlık şart. 60 dk / 3 soruda soru başı ~18 dk.

İskelet: (1) kapı (2) dava türü (3) şart (4) tedbir/yol (5) sonuç.

• •Görev ≠ yetki
• •Süre başlangıcını yaz
• •İptal / tam yargı ayır
• •YD’de iki şartı birlikte yaz