SAÜ Milletlerarası / Uluslararası Hukuk — 2. Dönem Notu

1. Bu notu nasıl kullanacaksın?

Bu dosya 2. Dönem (Bahar) kapsamına göre kesilmiştir. MÖHUK ile karıştırılmaz; bu ders kamu uluslararası hukuktur.

Sıra: 60 sn omurga → tanım kartları → tuzaklar → bölümler → örnek → PDF.

• •PDF: “PDF indir / Yazdır” → Ctrl+P → PDF olarak kaydet
• •Her soruda: kaynak mı, özne mi, ihlal mi?
• •Kuvvet istisnalarını dar yaz

2. 60 saniyede omurga

Sesli oku, kapat, yaz.

• •Sorumluluk: uluslararası aykırı fiil + isnat + sonuç (tazmin).
• •Kuvvet kullanma yasağı (BM m.2/4); istisna: meşru müdafaa, GK yetkisi.
• •BM: GK, GA, UAD — yetki ve bağlayıcılık farkı.
• •UAD: rızaya dayalı yargı yetkisi; karar bağlayıcı (taraflar için).
• •İnsan hakları: sözleşme rejimleri ve denetim organları girişi.
• •Uluslararası ceza: bireysel cezai sorumluluk (UCM girişi).

3. Kavram haritası ve omurga

Omurga: Devletlerin uluslararası sorumluluğu; Kuvvet kullanma yasağı; Meşru müdafaa ve Güvenlik Konseyi; Birleşmiş Milletler sistemi; Uyuşmazlıkların barışçıl çözümü; Uluslararası Adalet Divanı; İnsan hakları hukuku girişi; Uluslararası ceza hukuku girişi.

• •1) Devletlerin uluslararası sorumluluğu
• •2) Kuvvet kullanma yasağı
• •3) Meşru müdafaa ve Güvenlik Konseyi
• •4) Birleşmiş Milletler sistemi
• •5) Uyuşmazlıkların barışçıl çözümü
• •6) Uluslararası Adalet Divanı
• •7) İnsan hakları hukuku girişi
• •8) Uluslararası ceza hukuku girişi

4. Tanım kartları

İşler tanım = unsur fısıldayan cümle.

5. Pusula dayanaklar

BM Antlaşması, VCLT, UAD Statüsü m.38 omurgadır. Madde yazacaksanız güncel metinden doğrulayın.

• •1) BM Antlaşması m.2/4 — kuvvet yasağı
• •2) BM Antlaşması m.51 — meşru müdafaa
• •3) BM VII. Bölüm — GK yetkileri (çerçeve)
• •4) ILC Devlet Sorumluluğu Maddeleri (çerçeve; soft/kodifikasyon)
• •5) UAD Statüsü — yetki ve yargılama (çerçeve)
• •6) İHEB / temel insan hakları sözleşmeleri (giriş)

6. Sınav tuzağı defteri

Finalde puanı bu liste taşır.

• •Her BM kararını aynı bağlayıcılıkta sanmak.
• •Meşru müdafaayı “önleyici savaş”a genişletmek — sıkı şartlar.
• •UAD’yi zorunlu evrensel mahkeme sanmak — rıza şartı.
• •Sorumlulukta isnadı atlamak — kim yaptı?
• •İnsan hakları ile silahlı çatışma hukukunu tamamen aynı torbaya atmak.

A. Devlet sorumluluğu

Unsurlar: uluslararası yükümlülük ihlali, devlete isnat, (bazen) zarar. Halleri: fiilî organ, de facto kontrol vb. (çerçeve).

Sonuçlar: sona erdirme, teminat, tazmin (restitusyon, tazminat, tatmin).

B. Kuvvet kullanma

Genel yasak (m.2/4). İstisnalar dar yorumlanır: meşru müdafaa, GK yetkilendirmesi. İnsani müdahale tartışmalı; sınavda “tartışmalı / teamül belirsiz” dili dikkatli kullanılır.

C. BM sistemi

Amaçlar ve ilkeler. Organlar: GK, Genel Kurul, ECOSOC, Vesayet (tarihsel), UAD, Sekretarya. GK veto ve bağlayıcılık.

GA tavsiye nitelikli kararlar (kural); bütçe ve iç işler istisnaları çerçevede.

D. Uyuşmazlık çözümü

Müzakere, arabuluculuk, soruşturma, uzlaştırma, tahkim, yargı. Barışçıl çözüm yükümlülüğü (BM m.2/3 çerçevesi).

E. UAD

Taraf ehliyeti (devletler). Yetki rızası. Geçici tedbir. Kararın bağlayıcılığı ve icra (GK rolü sınırlı/çerçeve). Danışma görüşleri bağlayıcı değildir.

F. İnsan hakları girişi

Evrensel ve bölgesel rejimler. Sözleşme organları, bireysel başvuru (sisteme göre). AİHS/AİHM Türkiye için önemli köprü; ayrı ders derinliği insan haklarında.

G. Uluslararası ceza girişi

Soykırım, insanlığa karşı suç, savaş suçları, saldırı suçu. UCM ve tamamlayıcılık ilkesi. Bireysel cezai sorumluluk — devlet sorumluluğundan ayrı.

Sınav tekniği (Milletlerarası Hukuk)

SAÜ klasiklerinde I-II-III başlık işe yarar. Kaynak sorularında unsur; kuvvet sorularında istisna darlığı yazın.

İskelet: (1) konu kutusu (2) kaynak/dayanak (3) özne (4) şart/istisna (5) sonuç.

• •MÖHUK ile karıştırma
• •Teamülde iki unsuru yaz
• •Kuvvet yasağında istisnayı dar tut
• •UAD’de rıza şartını unutma