SAÜ İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku — 1. Dönem Notu

1. Bu notu nasıl kullanacaksın?

Bu dosya 1. Dönem (Güz) kapsamına göre kesilmiştir. Emredici iş hukuku normları TBK hizmet sözleşmesinden önce gelir (kapsamda).

Sıra: 60 sn omurga → tanım kartları → tuzaklar → bölümler → örnek → PDF.

• •PDF: “PDF indir / Yazdır” → Ctrl+P → PDF olarak kaydet
• •Her olayda: işçi sıfatı var mı?
• •Fesih türü + alacak + arabuluculuk

2. 60 saniyede omurga

Sesli oku, kapat, yaz.

• •İş hukuku: bağımlı çalışanı koruyan özel hukuk + kamu düzeni karışımı.
• •İşçi: ücret karşılığı, işverene bağımlı çalışan gerçek kişi (çerçeve).
• •İş sözleşmesi: sürekli / belirli / kısmi / çağrı üzerine (türler).
• •Ücret: asgari ücret, ödeme, zamanaşımı (çerçeve; güncel metin).
• •Süre: haftalık çalışma, fazla çalışma, gece, ara dinlenme.
• •İzin: yıllık ücretli izin ve diğer izinler (çerçeve).

3. Kavram haritası ve omurga

Omurga: İş hukukunun konusu ve kaynakları; İşçi, işveren, işyeri, asıl–alt işveren; İş sözleşmesinin kuruluşu ve türleri; Tarafların borçları; Ücret ve ücretin korunması; Çalışma ve dinlenme süreleri; İzinler; İş sağlığı ve güvenliği girişi.

• •1) İş hukukunun konusu ve kaynakları
• •2) İşçi, işveren, işyeri, asıl–alt işveren
• •3) İş sözleşmesinin kuruluşu ve türleri
• •4) Tarafların borçları
• •5) Ücret ve ücretin korunması
• •6) Çalışma ve dinlenme süreleri
• •7) İzinler
• •8) İş sağlığı ve güvenliği girişi

4. Tanım kartları

İşler tanım = unsur fısıldayan cümle.

5. Pusula dayanaklar

4857 s. İş Kanunu omurgadır. Süre, tutar ve tavan değişebilir; güncel metinden doğrulayın.

• •1) 4857 s. İş Kanunu — kapsam, sözleşme, ücret, süre (çerçeve; güncel metin)
• •2) 6098 s. TBK — hizmet sözleşmesi köprüsü (uygulama alanı)
• •3) Asgari ücret tesbiti — güncel tutar (doğrula)
• •4) İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (çerçeve)
• •5) Deniz / basın / diğer özel kanunlar (kapsam istisnası, çerçeve)
• •6) İş arabuluculuğu — 2. dönem bağ (dava şartı)

6. Sınav tuzağı defteri

Finalde puanı bu liste taşır.

• •Her çalışanı işçi saymak — bağımlılık testi.
• •Belirli süreli sözleşmeyi keyfi zincirleme yapmak — şartlar.
• •Fazla çalışmayı “ücret içinde” saymak (kural dışı iddia).
• •Asıl–alt işvereni “taşeron her zaman serbest” sanmak — muvazaa.
• •Süre ve asgari ücret rakamlarını uydurmak — güncel metin.

A. İş hukuku ne işe yarar?

Zayıf tarafı (işçiyi) korur; emredici hükümler ve kamu düzeni ağır basar. 1. dönem bireysel iş ilişkisinin kuruluş ve içerik omurgasını taşır; fesih ve toplu/SGK 2. döneme kalır.

B. Sıfatlar ve kapsam

İşçi, işveren, işveren vekili, işyeri, işletme. İş Kanunu kapsamı ve istisnalar. TBK hizmet sözleşmesiyle yarış/öncelik bilinçli yazılır.

Asıl–alt işveren: muvazaa, birlikte sorumluluk, devir.

• •Bağımlılık testi
• •Kapsam içi / dışı
• •Asıl–alt işveren
• •İşyeri devri girişi

C. İş sözleşmesi türleri

Belirsiz süreli kural; belirli süreli objektif neden ister (çerçeve). Kısmi süreli, çağrı üzerine, deneme kaydı, takım sözleşmesi.

Yazılı şekil şartı bazı türlerde aranır; ispat ayrıdır.

D. Tarafların borçları

İşçi: iş görme, sadakat, özen. İşveren: ücret, eşit davranma, gözetme, alet–malzeme (çerçeve). Değişiklik ve yönetim hakkı sınırlıdır.

E. Ücret

Asgari ücret, ödeme zamanı, bankaya yatırma, ücretin haczi/sınırları, zamanaşımı. Fazla çalışma ücreti ayrı kalemdir.

Uydurma oran/tutar yazma; güncel asgari ücret ve kanun metnini doğrula.

F. Süre ve izin

Haftalık çalışma, denkleştirme, fazla sürelerle çalışma, gece çalışması, ara dinlenme. Yıllık ücretli izin koşulları ve kullandırma.

G. İSG girişi

İşverenin koruma borcu, risk değerlendirmesi, eğitim, iş kazası–meslek hastalığı köprüsü (SGK 2. dönem).

Sınav tekniği (İş Hukuku)

SAÜ klasiklerinde I-II-III başlık işe yarar. 60 dk / 2–3 soruda önce sıfat, sonra fesih/alacak.

İskelet: (1) işçi sıfatı (2) sözleşme türü (3) fesih/sona erme (4) alacaklar (5) arabuluculuk/dava.

• •Bağımlılığı ilk yaz
• •Haklı / geçerli / bildirimli ayır
• •Kıdem ve ihbarı ayrı hesapla
• •Arabuluculuk kapısını unutma