1
Örnek 1 — Yorum
Olay
Belirsiz madde; öğrenci yalnız sözlük anlamı yazar.
Çözüm iskeleti
Lafız + amaç + sistem. Gerekçe eksik.
Yöntemi yaz.
PDF indir
Tarayıcı yazdırma penceresini açın → hedef olarak “PDF olarak kaydet” seçin.
Windows: Ctrl+P · Mac: Cmd+P
Dosya adı önerisi: rize__hukuka-giris-donem-2.pdf
Ücretsiz ders notu · Rize · RTEÜ · taslak iskelet
Hukukun uygulanması ve yorumu, yargı örgütü, dava ve usul girişi, ispat fikri, yaptırımlar, hukuk devleti ve temel kavram tekrarı. Bahar finalinin ağır topu.
RTEÜ (Rize) öğrencileri için Hukuka Giriş / Hukukun Temel Kavramları 2. dönem (bahar) notudur. Hukuka giriş · 2. yarı (yorum, uygulama, yargı örgütü, usul girişi, yaptırım, temel kavram haritası). Amaç: hukuk dilini, kaynakları ve uygulama iskeletini sınavda bozmadan kurmak. Fakülte dönemlik program kullansa da üçlü set esnek kullanılır.
Bu sayfa genel çekirdek iskelettir; fakülteye özgü derin yazım dalga dalga güncellenir. Bağlayıcı olan OBS, dönem duyurusu ve sorumlu öğretim elemanıdır.
Bu dosya 2. Dönem (Bahar) kapsamına göre kesilmiştir. Sonraki dogmatik derslerin ortak alfabesidir; ezber listeden çok örnekli tanım hedeflenir.
Sıra: 60 sn omurga → tanım kartları → tuzaklar → bölümler → örnek → PDF.
Hap bilgi
2. dönem: Yorum, yargı ve yaptırım. Kuralın hayata geçtiği yer.
Uygulama
Yargı
İspat
Sonuç
Sesli oku, kapat, yaz.
Omurga: Hukukun uygulanması; Yorum yöntemleri; Kanun boşluğu ve kıyas; Yargı örgütü girişi; Dava ve usul fikri; İspat ve delil girişi; Yaptırım türleri; Hukuk devleti ve temel kavram sentezi.
Hap bilgi
Hukukun uygulanması ve yorumu, yargı örgütü, dava ve usul girişi, ispat fikri, yaptırımlar, hukuk devleti ve temel kavram tekrarı. Bahar finalinin ağır topu.
İşler tanım = unsur fısıldayan cümle.
Yorum
Norm metninin somut olaya uygulanabilir anlamının belirlenmesidir. Yöntem seçimi gerekçelenir; salt lafız her zaman yetmez.
Kanun boşluğu
Uygulanacak kuralın bulunmaması veya yetersiz kalmasıdır. TMK m.1 çerçevesinde örf ve hâkimin hukuk yaratması tartışılır.
Yargı yetkisi
Uyuşmazlıkların bağımsız mahkemelerce çözülmesidir. Adli / idari / anayasa yargısı ayrımı temeldir.
Dava
Bir hakkın korunması veya hukuki durumun tespiti için yargı organına yapılan başvurudur. Ehliyet, menfaat, merc, süre usul derslerinde derinleşir.
Hukuk devleti
Kamusal gücün hukuka bağlı, öngörülebilir ve denetime açık kullanılması idealidir. Biçimsel ve maddi boyutları bilinir.
| A | B | Ayırıcı soru |
|---|---|---|
| Yorum | Kıyas | Anlam mı boşluk doldurma mı? |
| Adli yargı | İdari yargı | Hangi uyuşmazlık türü? |
| Ceza yaptırımı | Tazminat | Kamusal mı özel mi? |
| Zamanaşımı | Hak düşürücü süre | Hangi süre rejimi? |
Anayasa ve TMK m.1–2 köprü dayanaklardır. Amaç madde yarışı değil; kavramı dayanağa bağlamaktır.
Sınav tuzağı
Uydurma madde yazmayın; çerçeve dayanak kullanın.
Finalde puanı bu liste taşır.
Olay → kural bulma → yorum → sonuç. Lafzî yorum başlangıçtır; sistem, tarih ve amaç tamamlar.
Sınavda yöntem adı + bir cümle gerekçe yazılır.
Hap bilgi
Yorum = gerekçeli anlam seçimi.
Gerçek boşluk / sahte boşluk tartışması çerçevede. Kıyas özel hukukta mümkün; cezada kıyas yasağı (lehe olanlar ayrı).
Hâkimin hukuk yaratması keyfilik değildir; gerekçe ve ilke gerekir.
Boşluk
Kural yok/yetersiz.
Örf
TMK m.1 basamağı.
Kıyas
Benzerlikle taşıma.
Sınır
Ceza / emredici norm.
Adli yargı (hukuk–ceza), idari yargı, Anayasa Mahkemesi, uyuşmazlık mercileri (çerçeve). İlk derece / istinaf / temyiz fikri.
Görev ve yetki ayrımı usul dersinin kapısıdır; burada isim ve işlev yeter.
Sınav tuzağı
Yanlış yargı kolu = kapı hatası.
Talep sonucu, taraf, merc, süre, harç fikri. İspat yükü ve delil çeşitleri (belge, tanık, bilirkişi, keşif) giriş düzeyinde.
Hukuki dinlenilme hakkı ve adil yargılanma köprüsü.
Ceza yaptırımı, hukuki tazminat, idari yaptırım, geçersizlik/iptal, cebri icra. Aynı fiil birden fazla yaptırım doğurabilir (ceza + tazminat).
Hap bilgi
Yaptırım türünü soruya göre seç.
Kanunilik, belirlilik, yargısal denetim, temel haklar. 1. dönem kaynak ve hiyerarşi buraya bağlanır.
Hak, borç, hukuki işlem, hukuki fiil, ehliyet, süre, zamanaşımı / hak düşürücü süre ayrımı (giriş). Sonraki derslerin iskeleti burada sabitlenir.
RTEÜ klasiklerinde kısa tanım + örnek + ayrım puan getirir. 60 dk / 3–4 soruda planlı yazın.
İskelet: (1) tanım (2) unsur/ayrım (3) örnek (4) köprü dayanak.
Hap bilgi
Net tanım + örnek = yüksek not.
Ayrım · Soru tipi
Kavram / kaynak
Tanım–kaynak–hiyerarşi–hak
Yorum / yargı
Yorum–boşluk–yargı kolu–yaptırım
Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.
Olay
Belirsiz madde; öğrenci yalnız sözlük anlamı yazar.
Çözüm iskeleti
Lafız + amaç + sistem. Gerekçe eksik.
Yöntemi yaz.
Olay
İdari işlemin iptali asliye hukukta istenir.
Çözüm iskeleti
İdari yargı. Görev. Kapı hatası.
Doğru mercı seç.
Olay
Haksız fiilde yalnız “ceza” yazılır; zarar var.
Çözüm iskeleti
Hukuki tazminat. Ceza ayrı olabilir.
Yaptırım kutusunu çoğalt.
Olay
Kanunda açık kural yok; öğrenci susar.
Çözüm iskeleti
TMK m.1 basamakları. Örf / yaratma. Gerekçe.
Boşlukta yöntem var.
1. dönem hukuk nedir–kaynak–hiyerarşi–hak–kamu/özel; 2. dönem yorum–yargı–dava/ispat–yaptırım; yıllık ikisini birleştirir.
Ezber listeden çok örnekli tanım ve ayrım. Sonraki derslerin dilini kurar.
“PDF indir / Yazdır” veya …/pdf → Ctrl+P → PDF olarak kaydet.
Hayır. Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı üzerinden ücretsizdir.