PAÜ Devletler Özel Hukuku (MÖHUK) — 2. Dönem Notu

1. Bu notu nasıl kullanacaksın?

Bu dosya 2. Dönem (Bahar) kapsamına göre kesilmiştir. 5718 s. MÖHUK omurgadır; madde numarası uydurulmaz, kategori + bağlama noktası yazılır.

Sıra: 60 sn omurga → tanım kartları → tuzaklar → bölümler → örnek olay → PDF.

• •PDF: “PDF indir / Yazdır” → Ctrl+P → PDF olarak kaydet
• •Her olayda: yabancı unsur var mı?
• •Nitelendirme → bağlama → istisna / yetki / tenfiz

2. 60 saniyede omurga

Sesli oku, kapat, yaz.

• •Sözleşmede hukuk seçimi (party autonomy) önceliklidir (sınırlarla).
• •Haksız fiilde zarar yeri / ortak mutat mesken vb. (çerçeve).
• •Eşyada lex rei sitae (malın bulunduğu yer) klasik omurgadır.
• •Milletlerarası yetki: Türk mahkemesi bakabilir mi?
• •Tanıma: hüküm etkisi; tenfiz: icra etkisi.
• •Şartlar: kesinleşme, yetki, kamu düzeni, tebliğ/savunma (çerçeve).

3. Kavram haritası ve omurga

Omurga: Sözleşmelerde uygulanacak hukuk; Haksız fiil ve sebepsiz zenginleşme girişi; Eşya hukuku bağlama; Milletlerarası yetki; Yetki sözleşmeleri; Yabancı kararların tanınması; Tenfiz; Milletlerarası tahkim girişi.

• •1) Sözleşmelerde uygulanacak hukuk
• •2) Haksız fiil ve sebepsiz zenginleşme girişi
• •3) Eşya hukuku bağlama
• •4) Milletlerarası yetki
• •5) Yetki sözleşmeleri
• •6) Yabancı kararların tanınması
• •7) Tenfiz
• •8) Milletlerarası tahkim girişi

4. Tanım kartları

İşler tanım = unsur fısıldayan cümle.

5. Pusula dayanaklar

5718 s. MÖHUK ana kaynaktır. Bağlama ve tenfiz şartları metinden doğrulanır; ezbere uydurma yasak.

• •1) MÖHUK — sözleşmeden doğan borç ilişkileri (çerçeve)
• •2) MÖHUK — haksız fiil (çerçeve)
• •3) MÖHUK — ayni haklar / eşya (çerçeve)
• •4) MÖHUK — milletlerarası yetki (çerçeve)
• •5) MÖHUK — tanıma ve tenfiz şartları (çerçeve; güncel metin)
• •6) New York Sözleşmesi — yabancı hakem kararları (giriş)

6. Sınav tuzağı defteri

Finalde puanı bu liste taşır.

• •Hukuk seçimini sınırsız sanmak — zayıf taraf / emredici sınırlar.
• •İç yetki ile milletlerarası yetkiyi karıştırmak.
• •Tanıma ve tenfizi aynı sanmak.
• •Tenfiz şartlarını eksik listelemek.
• •Yabancı hakem kararını mahkeme kararı gibi yazmak — ayrı rejim (NY Sözleşmesi vb.).

A. Sözleşmede uygulanacak hukuk

Açık veya zımnî hukuk seçimi. Seçim yoksa objektif bağlama (karakteristik edim, en sıkı irtibat — kanunî formülasyon).

Tüketici / iş sözleşmesi gibi zayıf taraf korumaları bağlama serbestisini sınırlayabilir (çerçeve).

B. Haksız fiil ve diğer borçlar

Zararın meydana geldiği yer, ortak mutat mesken, daha sıkı irtibat istisnası (çerçeve). Ürün sorumluluğu / trafik gibi özel bağlar tartışılabilir.

Sebepsiz zenginleşme ve vekâletsiz iş görme ayrı kategoridir; nitelendirme yine kapıdır.

C. Eşya hukuku

Taşınmaz: bulunduğu yer. Taşınır: bulunma yeri + istisnalar (transit, taşıma). Rehin / mülkiyet devri bağlama ile tescil ilişkisi yazılır.

D. Milletlerarası yetki

Genel yetki, özel yetki sebepleri, yetki sözleşmesi, münhasır yetki (ör. bazı taşınmazlar). Yetkisizlik itirazı usulü.

Forum non conveniens benzeri tartışmalar sınırlıdır; Türk sisteminde kanunî yetki esastır.

E. Tanıma ve tenfiz

Şartlar: yabancı mahkeme kararı, hukuk uyuşmazlığı, kesinleşme, (tenfizde) mütekabiliyet gibi unsurlar güncel metinden doğrulanır; uydurma liste yok.

Kamu düzeni ve savunma hakkı ihlali ret sebebidir. Esasa girilmez (kural).

F. Tahkim girişi

Milletlerarası tahkim anlaşması, New York Sözleşmesi ile yabancı hakem kararlarının tanınması/tenfizi. Mahkeme kararı rejiminden ayrılır.

Sınavda bir paragraf yeter; derin tahkim ayrı derstir.

G. Pratik sınav zinciri

(1) Yabancı unsur (2) Nitelendirme (3) Uygulanacak hukuk (4) Yetki (5) Varsa tanıma/tenfiz. Her kutu bir başlık.

Sınav tekniği (MÖHUK)

PAÜ klasiklerinde I-II-III başlık işe yarar. 60 dk / 2–3 soruda önce kutu, sonra bağlama veya yetki.

İskelet: (1) yabancı unsur (2) nitelendirme (3) bağlama/istisna (4) yetki (5) tanıma/tenfiz.

• •Kutuyu ilk yaz
• •Bağlama noktasını gerekçele
• •Kamu düzenini dar tut
• •Yetki ile maddi hukuku ayır