Okan Roma Hukuku — 1. Dönem Notu

1. Bu notu nasıl kullanacaksın?

Bu dosya 1. Dönem (Güz) kapsamına göre kesilmiştir. Latince terim + Türkçe işlev + (mümkünse) modern köprü üçlüsü hedeflenir.

Sıra: 60 sn omurga → tanım kartları → tuzaklar → bölümler → örnek → PDF.

• •PDF: “PDF indir / Yazdır” → Ctrl+P → PDF olarak kaydet
• •Her terim: Latince | işlev | modern bağ
• •Ezber listeden çok kurum haritası

2. 60 saniyede omurga

Sesli oku, kapat, yaz.

• •Roma hukuku: antik Roma’nın özel hukuk omurgası; modern kıta Avrupası’nın kökü.
• •Dönemler: monarşi–cumhuriyet–prensip–dominat (çerçeve).
• •Ius civile / ius gentium / ius naturale ayrımı bilinir.
• •Kaynak: lex, plebiscitum, senatus consultum, edictum, jurisprudentia, constitutio.
• •Kişi: status libertatis, civitatis, familiae.
• •Aile: pater familias, manus, velayet ve miras girişi.

3. Kavram haritası ve omurga

Omurga: Roma hukukunun önemi ve modern etkiye girişi; Tarihsel dönemler; Hukuk türleri: civile, gentium, naturale; Hukuk kaynakları; Kişi ve statü; Ehliyet ve kölelik/özgürlük; Aile hukuku omurgası; Vasiyet ve miras girişi.

• •1) Roma hukukunun önemi ve modern etkiye girişi
• •2) Tarihsel dönemler
• •3) Hukuk türleri: civile, gentium, naturale
• •4) Hukuk kaynakları
• •5) Kişi ve statü
• •6) Ehliyet ve kölelik/özgürlük
• •7) Aile hukuku omurgası
• •8) Vasiyet ve miras girişi

4. Tanım kartları

İşler tanım = işlev fısıldayan cümle.

5. Pusula dayanaklar / anahtarlar

Birincil metinler tarihsel derlemelerdir. Modern köprü için TMK/TBK kurum adları yeter; uydurma Latince alıntı yasak.

• •1) Corpus Iuris Civilis — Justinianus derlemesi (çerçeve; 2. dönem bağ)
• •2) Institutions / Digesta / Codex / Novellae iskeleti (giriş)
• •3) XII Levha — erken dönem kaynak (çerçeve)
• •4) Praetor buyrukları (edictum) — hukuk yaratımı (çerçeve)
• •5) TMK / TBK — Roma mirası köprüsü (modern etki; 2. dönem)
• •6) Latince anahtar: persona, res, actio, obligatio

6. Sınav tuzağı defteri

Finalde puanı bu liste taşır.

• •Ius gentium’u modern uluslararası kamu hukuku sanmak.
• •Pater familias’ı bugünkü baba velayetiyle eşitlemek.
• •Latince terimi ezberleyip işlev yazmamak.
• •Köleliği “sözleşme tarafı” gibi anlatmak — res / kişi gerilimi.
• •Kaynak listesini tarihsel dönemden koparmak.

A. Neden Roma hukuku?

Kıta Avrupası medeni hukukunun kavram fabrikasıdır: kişi, eşya, borç, dava. Sınavda “tarih hikâyesi” değil, kurum + modern köprü puan getirir.

1. dönem kaynak ve kişi–aile omurgasını taşır; eşya–borç–actio 2. döneme kalır.

B. Tarihsel dönemler

Krallık, cumhuriyet, prensip (principatus), dominat. Klasik hukuk (yaklaşık I–III. yy) ve postklasik dönem ayrımı bilinir.

Justinianus derlemesi geç dönem sentezidir; 2. dönemde açılır.

• •Erken dönem / XII Levha
• •Klasik hukukçular
• •Praetor hukuku
• •İmparatorluk anayasaları

C. Ius civile – gentium – naturale

Üçlü şema sınav klasiğidir. Civile dar, gentium geniş ve pratik, naturale ölçüt / ideal. Karıştırmayın.

D. Kaynaklar

Yasa, plebisit, senato kararı, praetor buyruğu, hukukçu görüşü (responsa), imparator anayasası. Hangi dönemde hangisinin ağır bastığı yazılır.

Jurisprudentia: hukuk biliminin yaratıcı rolü.

E. Kişi ve statü

Persona. Özgür / köle; yurttaş / Latin / yabancı; sui iuris / alieni iuris. Capitis deminutio (statü kaybı) girişi.

Ehliyet: hak ehliyeti ile fiil ehliyeti modern dilde köprülenir; Roma’da potestas altında olmak fiil alanını daraltır.

F. Aile

Agnatik aile, potestas, manus’lu / manus’suz evlilik, velayet, vesayet (tutela) ve cura. Kadın ve çocukların hukuki konumu tarihsel çerçevede yazılır.

G. Miras girişi

Yasal miras ve vasiyet. Heres, legatum. Detay fakültelere göre değişir; iskelet: kime ne geçer, vasiyet özgürlüğü sınırları.

Sınav tekniği (Roma Hukuku)

Okan klasiklerinde tanım + ayrım + modern köprü puan getirir. 60 dk / 2–3 soruda planlı yazın.

İskelet: (1) kurum (2) Latince ad (3) işlev (4) ayrım (5) modern bağ.

• •Latince adı doğru yaz
• •İşlevi bir cümlede ver
• •Karşıt kurumu ayır
• •TMK/TBK köprüsü ekle