Ücretsiz premium not · Mardin · Artuklu
İfa engelleri + haksız fiil + sebepsiz zenginleşme + zamanaşımı + sona erme. Bahar finalinin ağır topu.
Artuklu (Mardin) öğrencileri için Borçlar Genel 2. dönem (bahar) notudur. TBK Genel Hükümler · 2. yarı (ifa engelleri, temerrüt, haksız fiil, sebepsiz zenginleşme, zamanaşımı, sona erme). Amaç: ezber yığını değil; sınavda işleyen iskelet, tanım kartı, tuzak defteri ve işlenmiş örnek. Fakülte dönemlik program kullansa da bu üçlü set (1. dönem / 2. dönem / yıllık) esnek kullanılır.
Bu dosya özellikle 2. Dönem (Bahar) kapsamına göre kesilmiştir. Dönemlik okuyanlar kendi yarılarını; yıllık okuyanlar veya bütüncül tekrar yapanlar yıllık paketi tercih eder. Üç not birbirini tamamlar; çelişmez.
Okuma sırası: 60 sn omurga → tanım kartları → tuzaklar → bölüm metinleri → örnek olay (süre tutarak) → kontrol listesi.
Hap bilgi
2. dönem: İfa bozulursa ne olur? Temerrüt, imkânsızlık, haksız fiil, sebepsiz zenginleşme, zamanaşımı.
İfa engeli
Tazminat
Kanunî borç
Zaman
Sesli okuyun; sonra kapatıp yazın.
Bu paketin omurgası: İfanın bozulması: temerrüt; İmkânsızlık ve aşırı ifa güçlüğü; Kötü ifa / ayıba yaklaşan genel çerçeve; Tazminat (maddi–manevi girişi); Haksız fiil; Sebepsiz zenginleşme; Zamanaşımı; Borcun sona ermesi ve taraf değişiklikleri (temlik, üstlenme girişi).
Hap bilgi
İfa engelleri + haksız fiil + sebepsiz zenginleşme + zamanaşımı + sona erme. Bahar finalinin ağır topu.
Her kart tek cümlelik işler tanımdır; unsur fısıldar.
Temerrüt
Muaccel borcun, borçluya yüklenebilir sebeple zamanında ifa edilmemesidir. Alacaklı ve borçlu temerrüdü ayrı rejimdir.
İmkânsızlık
Edimin objektif olarak yerine getirilememesidir. Başlangıçtaki / sonradan; sürekli / geçici ayrımları sonucu değiştirir.
Haksız fiil
Hukuka aykırı ve kusurlu bir fiille başkasına zarar vermektir (TBK m.49 vd.). Kusursuz sorumluluk istisnaları ayrıca işaretlenir.
Sebepsiz zenginleşme
Haklı bir sebep olmaksızın bir malvarlığının başka bir malvarlığı aleyhine artmasıdır. İade borcu doğurur.
Zamanaşımı
Alacağın dava edilebilirliğinin süreyle zayıflamasıdır. Hak düşürücü süreden farklıdır; def’i olarak ileri sürülür (kural).
| A | B | Ayırıcı soru |
|---|---|---|
| Temerrüt | İmkânsızlık | Edim hâlâ mümkün mü? |
| Haksız fiil | Sözleşme ihlali | Borç ilişkisi önceden var mıydı? |
| Zamanaşımı | Hak düşürücü süre | Def’i mi, re’sen mi? |
| Sebepsiz zenginleşme | Sözleşme talebi | Haklı sebep / asıl yol var mı? |
Ezber listesi değil; soru tipine göre işaretlenecek dayanaklar. Güncel metin için mevzuat bankasına bakın.
Sınav tuzağı
Yanlış/ uydurma madde numarası yazmaktansa doğru kurum adını + “TBK ilgili hüküm” demek daha güvenlidir; yine de ana maddeleri bilin.
Finalde puanı bu liste kurtarır.
Sınav tuzağı
Genel kuralı yazıp istisna/süre/ihitar kutusunu unutmak yarı puandır.
2. dönemin ilk sorusu: edim hâlâ mümkün mü? Mümkün ama gecikmişse temerrüt hattı; imkânsızsa imkânsızlık hattı. Kötü ifa / ayıp özel tiplerde (satım, eser) ayrıca açılır; genel hükümlerle köprü kurun.
Seçimlik haklar (ifa + gecikme tazminatı, aynen ifadan vazgeçip olumlu/olumsuz zarar vb.) olayın tipine göre yazılır. “Tazminat ister” deyip hangi zarar kalemini açmamak puan kaybettirir.
Hap bilgi
Mümkün + gecikme = temerrüt hattı. Mümkün değil = imkânsızlık hattı.
Borçlu temerrüdünde klasik iskelet: muacceliyet, ifa edilmeme, ihtar (kural), borçluya yüklenebilirlik. İhtarın aranmadığı hâller (vade, ihtarın faydasızlığı vb.) ayrıca kutulanır.
Alacaklı temerrüdü (alacaklının ifayı kabulden kaçınması) ayrı rejimdir; karıştırmayın. Temerrüt faizleri ve ticari iş karinesi ticari dosyada devreye girer.
Sınav tuzağı
İhtar kutusunu boş bırakmak 2. dönem finalinin en sık hatasıdır.
Objektif imkânsızlıkta borç sona erebilir; kusur tazminatı etkiler. Kısmi imkânsızlık ve geçici imkânsızlık ayrı sonuçlar doğurur.
Aşırı ifa güçlüğü (denge bozulması) uyarlama / dönme tartışmasına açılır. “Zorlaştı” tek başına yetmez; işlem temelinin çökmesi ölçütleri yazılır.
Hap bilgi
İmkânsızlık ≠ güçlük. İkisini aynı cümlede eritmeyin.
TBK m.49 iskeleti: hukuka aykırı fiil, zarar, illiyet bağı, kusur. Kusursuz sorumluluk hâlleri (adam çalıştıran, hayvan tutucu, yapı maliki vb.) ayrı kapıdır; “hep kusur” yazmayın.
Maddi zarar kalemleri ve manevi tazminat şartları ayrılır. Müterafik kusur indirim sebebidir.
Fiil + hukuka aykırılık
Davranış ve norm ihlali.
Zarar
Malvarlığı / kişilik değeri eksilmesi.
İlliyet
Uygun illiyet; kesen nedenler.
Kusur
Kast / taksir; kusursuz sorumluluk istisnası.
Zenginleşme, fakirleşme, aradaki illiyet ve haklı sebebin yokluğu. İade kapsamı (iyiniyet / kötüniyet) değişir.
Sözleşme veya haksız fiil yolu açıksa, sebepsiz zenginleşmenin yedek / yarışan niteliği dikkatle yazılır; her olaya “m.77” yapıştırmayın.
Zamanaşımı süreleri borcun niteliğine göre değişir (genel süre / özel süreler). Kesilme ve durma sebepleri ayrı ezberlenir. Def’i olarak ileri sürülmesi kuraldır.
Sona erme sebepleri: ifa, ibra, birleşme, takas, yenileme, konkordato vb. Alacağın devri (temlik) ve borcun üstlenilmesi taraf değişikliğidir; sona erme ile karıştırılmaz.
Sınav tuzağı
Zamanaşımı sürelerini uydurmayın; genel çerçeveyi yazıp “somut süre kanuna bakılmalı” demek, yanlış sayı yazmaktan iyidir.
Artuklu klasiklerinde okunabilir I-II-III başlık şarttır. 60 dk / 3 soru varsayımında soru başı ~18 dk.
Her soruda: (1) istenen sonuç (2) kurum (3) tanım (4) unsur no (5) olgu eşlemesi (6) sonuç + istisna.
Hap bilgi
Doğru kapı + eksiksiz unsur = yüksek not.
Ayrım · Soru tipi
Tanım / unsur
Kısa tanım + numaralı unsur + 1 mini örnek cümle
Olay
Kaynak/kurum seç → subsumption → net hüküm + istisna
Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.
Olay
Satıcı ayıpsız malı vadesinde teslim etmez. Alıcı ihtar gönderir; 10 gün sonra hâlâ ifa yoktur. Alıcı dönmek ve zarar istemek ister.
Çözüm iskeleti
Temerrüt şartları + ihtar. Seçimlik haklar: aynen ifa + gecikme tazminatı veya ifadan vazgeçip olumlu zarar. Zarar kalemi ve illiyet yazılır.
İhtar + seçim + zarar üçlüsü.
Olay
Kiralanacak salon yangında yok olur; sözleşme ifa gününden önce.
Çözüm iskeleti
Objektif imkânsızlık. Kusur var mı? Risk dağılımı / sona erme / tazminat. Geçici-sürekli ayrımı.
Mümkün değilse temerrüt hattına sapma.
Olay
Trafikte kırmızı ışık ihlaliyle çarpışma; araç hasarı ve yaralanma.
Çözüm iskeleti
Hukuka aykırı fiil, zarar (maddi/manevi), illiyet, kusur. Müterafik kusur. Sigorta ilişkisi ayrı katman olabilir.
Beşli iskeleti numarala.
Olay
Alacaklı 12 yıl sonra dava açar; borçlu “süre doldu” der.
Çözüm iskeleti
Hangi süre? Kesilme oldu mu? Def’i olarak ileri sürülmeli mi? Mahkemenin re’sen davranıp davranmayacağı.
Süre + kesilme + def’i.
1. dönem kuruluş ve geçerlilik ağırlıklıdır; 2. dönem ifa engelleri, haksız fiil ve zamanaşımı ağırlıklıdır; yıllık ikisini birleştirir. Dönemlik fakülte kendi yarısını, yıllık program tam paketi kullanır.
Not sayfasında “PDF / Yazdır”a tıklayın veya /pdf adresine gidin; Ctrl+P (Cmd+P) → “PDF olarak kaydet”. Kişisel kullanım içindir.
Duyuru ve sorumlu öğretim elemanı bağlayıcıdır. Bu not ücretsiz destektir; telifli slayt kopyası değildir.
Önce yıllık notu bitirin; zayıf kaldığınız yarı için dönem notuna dönün.
Hayır. Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı üzerinden ücretsizdir.