İçeriğe atla

Ücretsiz premium not · İstanbul · KHAS

KHAS Miras Hukuku — Yıllık Tam Not

1. + 2. dönem birleşik; yıllık program ve bütüncül tekrar için “tek cilt” miras notu.

KHAS (İstanbul) öğrencileri için Miras Hukuku yıllık (tam paket) notudur. TMK miras hukuku tam omurga · dönemlik + yıllık programlar için tek cilt. Amaç: mirasçıyı, payı ve irade/koruma yolunu doğru seçip unsurlarıyla yazmak. Fakülte dönemlik program kullansa da üçlü set esnek kullanılır.

1. Bu notu nasıl kullanacaksın?

Bu dosya Yıllık (Tam paket) kapsamına göre kesilmiştir. Dönemlik program kendi yarısını; yıllık veya bütüncül tekrar yıllık paketi kullanır.

Sıra: 60 sn omurga → tanım kartları → tuzaklar → bölümler → örnek olay → PDF.

Hap bilgi

Yıllık paket: Yasal mirasçılıktan vasiyet, tenkis ve paylaşıma kadar tek omurga.

  • PDF: “PDF indir / Yazdır” → Ctrl+P → PDF olarak kaydet
  • Her olayda: kim mirasçı? pay? saklı pay?
  • Vasiyet varsa önce şekil, sonra içerik
Zihin haritası · Miras Hukuku yıllık — zihin haritası
Miras · Yıllık

1. yarı

  • ·Zümre
  • ·
  • ·Saklı pay
  • ·Ret

2. yarı

  • ·Vasiyet
  • ·Tenkis
  • ·Paylaşma

Hesap

  • ·Yasal pay
  • ·Denkleştirme

Yöntem

  • ·Kim?
  • ·Pay?
  • ·İrade?

2. 60 saniyede omurga

Sesli oku, kapat, yaz.

  • Önce yasal mirasçılar: zümre + eş (varsa).
  • Önceki zümre varken sonraki zümre kural olarak mirasçı olmaz.
  • Eşin payı zümreye göre değişir; tek başına “yarısı” genellemesi yanlıştır.
  • Ölüme bağlı tasarruf: vasiyetname / miras sözleşmesi.
  • Şekil şartı ihlali = geçersizlik riski (türe göre).
  • Saklı pay ihlali → tenkis (sıra ve süre).
  • Yıllık sınavda: önce kim/pay, sonra irade/şekil, en sonda tenkis–paylaşma.
Şekil · Klasik cevap iskeleti
1
Kim mirasçı? (zümre + eş)
2
Yasal pay tablosu
3
Saklı pay var mı?
4
Ölüme bağlı tasarruf? (şekil)
5
Tenkis / denkleştirme / paylaşma
6
Sonuç + süre

3. Kavram haritası ve omurga

Omurga: Miras hukukunun konusu ve ilkeleri; Yasal mirasçılık ve zümre sistemi; Eşin yasal mirasçılığı; Devletin mirasçılığı (çerçeve); Ölüme bağlı tasarruflar genel; Vasiyetname türleri ve şekil; Miras sözleşmesi; Atama, yoksunluk, çıkarma (çerçeve).

Hap bilgi

1. + 2. dönem birleşik; yıllık program ve bütüncül tekrar için “tek cilt” miras notu.

  • 1) Miras hukukunun konusu ve ilkeleri
  • 2) Yasal mirasçılık ve zümre sistemi
  • 3) Eşin yasal mirasçılığı
  • 4) Devletin mirasçılığı (çerçeve)
  • 5) Ölüme bağlı tasarruflar genel
  • 6) Vasiyetname türleri ve şekil
  • 7) Miras sözleşmesi
  • 8) Atama, yoksunluk, çıkarma (çerçeve)

4. Tanım kartları

İşler tanım = unsur fısıldayan cümle.

Zümre sistemi

Yasal mirasçılar zümreler hâlinde belirlenir. Birinci zümre (altsoy) varken ikinci zümre (ana-baba ve altsoyu) kural olarak mirasçı olmaz; aynı mantık sonraki zümreler için de işler.

Eşin yasal miras payı

Sağ kalan eş, birlikte mirasçı olduğu zümreye göre farklı pay alır. Pay, zümre tablosuyla birlikte yazılır; ezber “her zaman 1/2” yanlış yola götürür.

Saklı pay

Belirli mirasçıların, miras bırakanın iradesiyle tamamen yok edilemeyen minimum payıdır. İhlalde tenkis yolu 2. dönemde derinleşir; 1. dönemde oran ve kişi listesi bilinir.

Vasiyetname

Miras bırakanın tek taraflı ölüme bağlı tasarrufudur. Resmî, el yazılı ve (sınırlı) sözlü türleri şekil rejimine bağlıdır.

Miras sözleşmesi

Miras bırakan ile karşı taraf arasında, ölüme bağlı sonuç doğuran iki taraflı işlemdir. Şekil ve bağlayıcılık vasiyetten farklıdır.

Tenkis

Saklı payın ihlal edilmesi hâlinde, saklı paylı mirasçının kazandırmaların indirilmesini istediği yoldur. Sıra ve süre kritiktir.

Tablo · Sık karıştırılanlar
ABAyırıcı soru
1. yarı2. yarıYasal tablo mu irade/tenkis mi?
Yasal paySaklı payTablo mu taban mı?
TenkisDenkleştirmeSaklı pay mı hesap mı?
VasiyetSözleşmeTek taraf mı iki taraf mı?

5. Pusula maddeler

Soru tipine göre dayanaklar. Güncel metin: TMK Miras kitabı.

Sınav tuzağı

Uydurma madde no / saklı pay oranı yazmayın; TMK’dan doğrulayın.

  • 1) TMK m.495 vd. — yasal mirasçılar / zümre çerçevesi
  • 2) TMK m.499 vd. — eşin mirasçılığı (çerçeve)
  • 3) TMK m.505 vd. — saklı pay (oranlar güncel metinden)
  • 4) TMK m.531 vd. — vasiyetname türleri / şekil (çerçeve)
  • 5) TMK m.545 vd. — miras sözleşmesi (çerçeve)
  • 6) TMK m.560 vd. — tenkis

6. Sınav tuzağı defteri

Finalde puanı bu liste taşır.

  • Eşin payını zümreyle yanlış birleştirmek.
  • Saklı payı yasal pay sanmak.
  • Zümre atlayıp “herkes mirasçı” yazmak.
  • Şekil şartını yok sayıp vasiyeti geçerli sanmak.
  • Tenkis ile iptali aynı dava sanmak.
  • Denkleştirmeyi tenkis ile karıştırmak.

Yıllık kullanım kılavuzu

Dönemlik okuyan kendi yarısını, yıllık okuyan bu tam paketi kullanır. Öneri: zümre+eş+saklı pay → deneme → vasiyet+tenkis+paylaşma → karma deneme.

Her soruda etiket: “Yasal tablo mu, ölüme bağlı tasarruf mu, tenkis/denkleştirme mi, paylaşma mı?”

Hap bilgi

Yıllık başarı = doğru mirasçı + doğru pay + doğru irade/koruma yolu.

  • Hafta 1–4: zümre + eş + yasal pay
  • Hafta 5–7: saklı pay + geçiş + ret
  • Hafta 8–11: vasiyet + miras sözleşmesi + tenkis
  • Hafta 12–14: denkleştirme + paylaşma + karma deneme

A. Miras hukukuna giriş

Miras hukuku “kim, hangi payla, hangi irade sınırları içinde terekeye hak kazanır?” sorusuna cevap arar. Ölümle malvarlığı hakları ve borçları bir bütün olarak ele alınır.

Sınavda ilk iş: vasiyet/miras sözleşmesi var mı yok mu? Yoksa yasal tablo; varsa yasal + ölüme bağlı tasarruf dengesi (2. dönem). 1. dönemde yasal omurga sağlam kurulur.

Hap bilgi

Önce kim mirasçı → sonra pay → sonra saklı pay.

B. Zümre sistemi

Birinci zümre altsoydur (çocuklar, torunlar…). İkinci zümre ana-baba ve onların altsoyudur. Üçüncü zümre büyük ana-baba ve altsoyudur. Önceki zümrede mirasçı varken sonraki zümre kural olarak devreye girmez.

Temsil (yerine geçme) ve zümre içi paylaşma kuralları olay sorusunda tabloyu bozar. “Çocuk ölmüş, torun var” senaryosunda temsil kutusunu açın.

Sınav tuzağı

Zümre atlama = otomatik sıfır riski. Önce zümreyi sabitleyin.

1. zümre

Altsoy (çocuk, torun…).

2. zümre

Ana-baba ve altsoyları.

3. zümre

Büyük ana-baba ve altsoyları.

Kural

Önceki zümre varken sonraki yok.

C. Eşin yasal mirasçılığı

Sağ kalan eş yasal mirasçıdır; payı birlikte mirasçı olduğu zümreye göre değişir. Altsoyla, ana-babayla veya büyük ana-babayla mirasçılık farklı oranlar doğurur.

Eş + çocuklar en sık sınav tablosudur. Mal rejimi tasfiyesi miras payından önce düşünülebilir; “hepsi miras” karıştırmayın (aile hukuku kesişimi).

Hap bilgi

Eş payı = zümreye bağlı oran. Ezber formülü olayda yazıp kontrol edin.

  • Eş + altsoy
  • Eş + ana-baba zümresi
  • Eş + daha uzak zümre / yalnız eş
  • Mal rejimi tasfiyesi notu (ayrı kutu)

D. Saklı pay (1. dönem omurgası)

Saklı pay, belirli mirasçıların iradeyle tamamen yok edilemeyen minimum hakkıdır. Yasal paydan farklıdır: yasal pay “varsayılan tablo”, saklı pay “korunan taban”dır.

Kimlerin saklı paylı olduğu ve oranların hangi maddede olduğu güncel TMK metninden doğrulanır. 1. dönemde oran + kişi listesi; tenkis davasının ayrıntısı 2. dönemde.

Sınav tuzağı

Saklı payı “yasal payın tamamı” sanmayın. Tenkis hesabı ayrı iskelettir.

E. Mirasın geçmesi

Ölümle miras açılır; külli halefiyet ilkesiyle hak ve borçlar mirasçılara geçer (giriş düzeyi). Veraset belgesi ispat ve işlem kolaylığı sağlar; mülkiyetin “belgeden doğduğu” sanılmamalıdır.

Tereke aktif–pasif dengesi ret kararını etkiler. Borçlu mirasta süre takvimi tutulur.

F. Mirasın reddi

Gerçek ret: süresi içinde yetkili mercie beyan. Hükmi ret: belirli davranış/varsayımlarla ret sayılma (öğreti-kanun çerçevesi). Kaçırılan süre sonra “ben reddecektim” demek yetmez.

Ret, ret edenin altsoyuna ve diğer mirasçılara etki eder. Kim pay alır sorusu yeniden kurulur.

  • Süre
  • Şekil / merci
  • Gerçek ret vs hükmi ret
  • Ret sonrası pay tablosu

G. Miras ortaklığı girişi

Birden fazla mirasçı el birliği mülkiyeti benzeri bir ortaklık içinde terekede hak sahibi olur. Tek mirasçının “ben satarım” refleksi kural olarak kilitlenir; paylaşma veya izale yolları devreye girer.

2. dönemde paylaşma ve denkleştirme derinleşir; 1. dönemde rejim tanınır ve eşya hukuku el birliği notuyla bağ kurulur.

Sınav tuzağı

El birliği + tek taraflı satış = kırmızı alarm (miras + eşya kesişimi).

A. Ölüme bağlı tasarruflar genel

Miras bırakan, yasal mirasçılığı belli sınırlar içinde iradesiyle şekillendirebilir. Araçlar: vasiyetname ve miras sözleşmesi. Sınır: saklı pay ve emredici kurallar.

Sınavda önce tasarruf türünü adlandırın; sonra şekil; sonra içerik (atanma, belirli mal vasiyeti, yoksun bırakma, çıkarma); en sonda saklı pay/tenkis.

Hap bilgi

Tür → şekil → içerik → saklı pay sınırı.

B. Vasiyetname

Resmî vasiyetname noter/resmî memur önünde; el yazılı vasiyetname bizzat yazı, tarih ve imza unsurlarıyla; sözlü vasiyetname istisnai ve sıkı şartlıdır.

Şekil eksikliği çoğu zaman geçersizlik tartışması açar. Yorumda miras bırakanın iradesi aranır; ama şekil önce gelir.

Sınav tuzağı

“Bana söyledi” tek başına vasiyet değildir. Şekil yazın.

  • Resmî vasiyetname
  • El yazılı vasiyetname
  • Sözlü vasiyetname (istisna)
  • İptal sebepleri (şekil, irade sakatlığı, ehliyet — çerçeve)

C. Miras sözleşmesi

İki taraflı bağlayıcılık vasiyetten ayrılır. Feragat, atama veya diğer ölüme bağlı düzenlemeler sözleşmeyle yapılabilir. Şekil ve sona erme/bozma imkânı ayrı incelenir.

Sınavda “vasiyet mi sözleşme mi?” ayrımı ilk satırda yapılmalıdır.

D. Tenkis

Saklı pay ihlal edildiyse tenkis kutusu açılır. Hangi kazandırmalar tenkise tabi, hangi sırayla indirilir, süre ne — güncel madde ve öğreti iskeletiyle yazılır.

Tenkis ≠ vasiyetin tamamen iptali. İptal ayrı sebeplere dayanır. Sınavda dava adını karıştırmayın.

Hap bilgi

Tenkis = saklı pay koruması. İptal = geçersizlik yolu.

Koşul

Saklı pay ihlali.

Amaç

Saklı payı tamamlamak (indirme).

Sıra

Kanuni tenkis sırası.

Süre

Hak düşürücü / zamanaşımı çerçevesi.

E. Denkleştirme

Sağlararası bazı kazandırmalar paylaşma hesabına iade/denkleştirme konusu olabilir. Amaç: mirasçılar arası adalet. Tenkisten farklıdır: tenkis saklı pay, denkleştirme paylaşım hesabıdır.

Hangi kazandırmaların denkleştirmeye tabi olduğu olayda belirtilen niteliklere göre tartışılır.

Sınav tuzağı

Denkleştirme ≠ tenkis. İki ayrı kutu açın.

F. Paylaşma

Mirasçılar anlaşarak veya dava yoluyla terekedeki malları paylaşır. El birliği sona erer; özgül paylar oluşur. Taşınmaz, taşınır, alacak farklı teknikler ister.

İzale-i şüyu / ortaklığın giderilmesi eşya hukukuyla kesişir. Miras payı ile fiilî kullanım karıştırılmaz.

  • Anlaşmalı paylaşma
  • Dava yolu paylaşma
  • Özgül pay / bedel
  • Eşya hukuku kesişimi

G. İstihkak, iptal ve yorum

Miras sebebiyle istihkak: miras hakkına dayanan talep. Vasiyetnamenin iptali: ehliyet, irade sakatlığı, şekil vb. Yorum: belirsiz metinde iradenin ortaya çıkarılması.

2. dönem finalinde sıkça “önce geçerli mi, yoksa tenkis mi, yoksa pay mı?” dallanması istenir. Kapıyı seçin.

Yıllık entegrasyon: sık soru tipleri

Tip 1 — Eş + çocuk yasal pay. Tip 2 — Temsil / zümre. Tip 3 — Ret. Tip 4 — El yazılı vasiyet şekli. Tip 5 — Tenkis. Tip 6 — Paylaşma.

Karma olayda yasal tablo + vasiyet + saklı pay üst üste binebilir. Sıra: kim mirasçı → yasal pay → tasarruf geçerli mi → saklı pay/tenkis → paylaşma.

Sınav tuzağı

Tek cevapta tüm miras hukukunu özetlemeyin; sorunun kapısını seçin.

Sınav tekniği (Miras Hukuku)

KHAS klasiklerinde I-II-III başlık şart. 60 dk / 3 soruda soru başı ~18 dk.

İskelet: (1) kim mirasçı (2) yasal pay (3) saklı pay (4) ölüme bağlı tasarruf var mı (5) tenkis/denkleştirme/paylaşma (6) sonuç.

Hap bilgi

Doğru mirasçı + doğru pay + doğru yol = yüksek not.

  • Zümre + eşi ilk 3 satırda yaz
  • Saklı pay ≠ yasal pay ayrımını aç
  • Vasiyette şekli atlama
  • Tenkis / denkleştirme / iptal kapısını seç
Merdiven · Öğrenme merdiveni
  1. 1
    Tanım kartları
  2. 2
    Zihin haritası çiz
  3. 3
    Tuzak listesi
  4. 4
    4 örnek olay süreyle
  5. 5
    Karma deneme + yanlış defteri

Ayrım · Soru tipi

Tablo / oran

Zümre + eş payı + saklı pay oranı

Olay

Kim? pay? tasarruf? tenkis/paylaşma → hüküm

Döngü · Haftalık döngü
1Madde
2Şema
3Örnek
4Quiz
5Yanlış defteri
↻ tekrarla

İşlenmiş örnek olaylar

Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.

1

Örnek 1 — Eş + iki çocuk

Olay

Miras bırakanın eşi ve iki çocuğu vardır; vasiyet yoktur. Mal rejimi tasfiyesi olayda ayrıca verilmemiştir.

Çözüm iskeleti

1. zümre + eş. Yasal pay tablosu. Saklı pay ayrıca (oranlar TMK). Mal rejimi yoksa sadece miras payı yazılır.

Önce yasal tablo, sonra saklı pay.

2

Örnek 2 — Zümre ve temsil

Olay

Miras bırakanın bir çocuğu kendisinden önce ölmüş; ölen çocuğun iki çocuğu (torunlar) hayattadır. Eş yoktur.

Çözüm iskeleti

1. zümre devam eder. Temsil: torunlar ölen çocuğun yerini alır. Pay bölünmesi yazılır.

Ölen çocuk = otomatik 2. zümre demek değildir.

3

Örnek 3 — El yazılı vasiyet — şekil

Olay

Miras bırakan bilgisayarda yazıp imzaladığı metni “vasiyetim” diye bırakır. Tarih el yazısı değildir.

Çözüm iskeleti

El yazılı vasiyet unsurları (bizzat yazı, tarih, imza). Eksik unsur → geçersizlik tartışması. Yasal miras devreye girer mi?

Şekil önce; içerik sonra.

4

Örnek 4 — Tenkis

Olay

Miras bırakan tüm malvarlığını üçüncü kişiye bağışlar/vasiyet eder; saklı paylı çocuklar itiraz eder.

Çözüm iskeleti

Saklı pay ihlali. Tenkis şartları, sıra, süre. Kazandırmanın türü (sağlararası / ölüme bağlı).

Saklı pay ihlali → tenkis kutusu.

5

Örnek 5 — Borçlu miras — ret

Olay

Tereke ağır borçludur. Mirasçı reddetmek ister; süre dolmak üzeredir.

Çözüm iskeleti

Ret süresi ve merci. Gerçek ret. Ret etmezse külli halefiyetle borç riski. Hükmi ret var mı?

Borçlu mirasta takvim tut.

6

Örnek 6 — Denkleştirme

Olay

Miras bırakan sağlığında bir çocuğa büyük bağış yapmış; diğer çocuk paylaşmada denkleştirme ister.

Çözüm iskeleti

Denkleştirmeye tabi kazandırma mı? Hesap nasıl kurulur? Tenkis ayrı mı?

Denkleştirme = pay hesabı adaleti.

Kontrol listesi

  • 160 sn omurgayı kapalı yazdım
  • 2Tanım kartlarını ezberden yazdım
  • 3Zihin haritasını çizdim
  • 4Tuzak listesinden 5 madde işaretledim
  • 5En az 3 örnek olayı süreyle çözdüm
  • 6Pusula maddeleri ve saklı pay oranlarını TMK’dan doğruladım
  • 7PDF’i arşivledim
  • 81. ve 2. dönem notlarıyla çapraz tekrar yaptım

Sık sorulanlar

1. dönem / 2. dönem / yıllık farkı ne?

1. dönem yasal mirasçılık–saklı pay–geçiş–ret; 2. dönem ölüme bağlı tasarruflar–tenkis–denkleştirme–paylaşma; yıllık ikisini birleştirir.

PDF nasıl indirilir?

“PDF indir / Yazdır” veya …/pdf → Ctrl+P → PDF olarak kaydet. Kişisel kullanım.

Aile ve eşya notlarıyla birlikte mi?

Evet. Mal rejimi tasfiyesi aile; miras ortaklığı/el birliği eşya paketleriyle kesişir.

Ücretli mi?

Hayır. Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı üzerinden ücretsizdir.

Aynı dönemden diğer notlar

Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı · ücretsiz öğrenci desteği · bilgilendirme / eğitim materyali

Resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez · telifli slayt kopyalanmaz · güncelleme: 2026-07-29 · premium şematik sürüm