1
Örnek 1 — Menfaat yokluğu
Olay
Kişi, hukuken ilgisi olmayan bir malı “benimmiş gibi” sigortalatır; hasar olunca tazminat ister.
Çözüm iskeleti
Menfaat şartı. Sözleşmenin akıbeti. Tazminat talebi.
Menfaat yoksa teminat tartışılır.
Ücretsiz ders notu · İzmir · İEÜ · taslak iskelet
İEÜ Sigorta Hukuku — 1. Dönem Notu
Sigorta sözleşmesinin kuruluşu, menfaat, riziko, prim, poliçe, beyan yükümlülüğü, mal sigortası girişi. Güz finalinde sözleşme iskeleti bozulmadan yazarsınız.
İEÜ (İzmir) öğrencileri için Sigorta Hukuku 1. dönem (güz) notudur. TTK Sigorta · 1. yarı (sözleşme, menfaat, riziko, prim, poliçe, beyan, mal sigortası girişi). Amaç: sözleşme, menfaat, teminat ve uyuşmazlık yolunu doğru yazmak. Fakülte dönemlik program kullansa da üçlü set esnek kullanılır.
Bu sayfa genel çekirdek iskelettir; fakülteye özgü derin yazım dalga dalga güncellenir. Bağlayıcı olan OBS, dönem duyurusu ve sorumlu öğretim elemanıdır.
1. Bu notu nasıl kullanacaksın?
Bu dosya 1. Dönem (Güz) kapsamına göre kesilmiştir. Dönemlik program kendi yarısını; yıllık veya bütüncül tekrar yıllık paketi kullanır.
Sıra: 60 sn omurga → tanım kartları → tuzaklar → bölümler → örnek olay → PDF.
Hap bilgi
1. dönem: Sigorta sözleşmesi. Kim, hangi riziko için, ne primle, hangi menfaatle güvence alır?
- •PDF: “PDF indir / Yazdır” → Ctrl+P → PDF olarak kaydet
- •Her olayda: menfaat var mı? teminat içi mi?
- •Trafik / kasko ayrımını ilk satırda yaz
Sigorta · 1. dönem
Sözleşme
- ·Kuruluş
- ·Taraflar
- ·Poliçe
Öz
- ·Menfaat
- ·Riziko
- ·Prim
Yüküm
- ·Beyan
- ·İhbar
Branş
- ·Mal sigortası
2. 60 saniyede omurga
Sesli oku, kapat, yaz.
- •Sigorta: prim karşılığı riziko teminatı.
- •Menfaat yoksa sözleşme geçersiz/sonuçsuz kalabilir.
- •Riziko: belirsiz, geleceğe ilişkin, hukuka uygun olmalı.
- •Beyan yükümlülüğü: bilinen önemli olgular açıklanır.
- •Poliçe ispat aracıdır; sözleşme poliçeden önce de kurulabilir.
- •Mal sigortası: hasar + menfaat + tazminat ilkesi.
1
Sözleşme / menfaat
2
Riziko teminat içi mi?
3
Beyan–prim–ihbar
4
Hasar ve ispat
5
Tazminat / red / rücu
6
Tahkim veya dava
3. Kavram haritası ve omurga
Omurga: Sigorta hukukunun kaynakları ve kapsamı; Sigorta sözleşmesinin kuruluşu; Taraflar ve sigorta ettiren / lehtar / sigortalı; Sigorta menfaati; Riziko; Prim; Beyan ve ihbar yükümlülükleri; Mal sigortası girişi.
Hap bilgi
Sigorta sözleşmesinin kuruluşu, menfaat, riziko, prim, poliçe, beyan yükümlülüğü, mal sigortası girişi. Güz finalinde sözleşme iskeleti bozulmadan yazarsınız.
- •1) Sigorta hukukunun kaynakları ve kapsamı
- •2) Sigorta sözleşmesinin kuruluşu
- •3) Taraflar ve sigorta ettiren / lehtar / sigortalı
- •4) Sigorta menfaati
- •5) Riziko
- •6) Prim
- •7) Beyan ve ihbar yükümlülükleri
- •8) Mal sigortası girişi
4. Tanım kartları
İşler tanım = unsur fısıldayan cümle.
Sigorta sözleşmesi
Sigortacının bir prim karşılığında, kişinin para ile ölçülebilir bir menfaatini zarara uğratan tehlikenin (rizikonun) gerçekleşmesi hâlinde tazminat ödemeyi veya edimde bulunmayı üstlendiği sözleşmedir.
Sigorta menfaati
Sigorta ettirenin veya sigortalının, rizikonun gerçekleşmemesinde para ile ölçülebilir hukuki yararıdır. Menfaat yokluğu sözleşmeyi etkiler.
Riziko
Sigorta teminatının konusu olan belirsiz tehlikedir. Gerçekleşmesi tarafların iradesine bağlı olmamalı; hukuka aykırı amaçla sigortalanamaz.
Prim
Sigorta ettirenin teminat karşılığında ödediği bedeldir. Ödenmemesi teminat ve fesih sonuçları doğurur (çerçeve).
Beyan yükümlülüğü
Sözleşme kurulurken ve bazı hâllerde devamında, riziko değerlendirmesini etkileyecek önemli olguların dürüstçe açıklanması borcudur.
| A | B | Ayırıcı soru |
|---|---|---|
| Poliçe | Sözleşme | İspat belgesi mi kuruluş mu? |
| Menfaat | Teminat bedeli | Yarar mı sigorta tutarı mı? |
| Beyan ihlali | Butlan | Kademeli yaptırım mı otomatik yokluk mu? |
| Prim | Riziko | Bedel mi tehlike mi? |
5. Pusula maddeler
Soru tipine göre dayanaklar. Güncel metin: TTK Sigorta + 5684.
Sınav tuzağı
Uydurma madde no yazmayın; TTK/5684 metninden doğrulayın.
- •1) TTK m.1401 vd. — sigorta sözleşmesi genel (çerçeve)
- •2) TTK m.1408 vd. — beyan yükümlülüğü (çerçeve)
- •3) TTK m.1417 vd. — prim (çerçeve)
- •4) TTK m.1421 vd. — riziko / ihbar (çerçeve)
- •5) TTK m.1453 vd. — mal sigortası (çerçeve)
- •6) 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu — çerçeve (piyasa/denetim)
6. Sınav tuzağı defteri
Finalde puanı bu liste taşır.
- •Poliçeyi sözleşmenin tek kuruluş şartı sanmak.
- •Menfaati yok sayıp “herkes her şeyi sigortalar” yazmak.
- •Beyan ihlalini otomatik butlan sanmak — yaptırım kademeli olabilir.
- •Prim ödenmemesini her zaman “hiç teminat yok” sanmak — süre ve ihtar.
- •Mal ve can sigortası ilkelerini aynı potada eritmek.
A. Sigorta hukuku nedir?
Sigorta hukuku, özel sigorta sözleşmesi ve sigortacılık faaliyetinin kurallarını bir araya getirir. Çekirdek TTK Altıncı Kitap’tadır; 5684 ve branş yönetmelikleri çevreyi tamamlar.
1. dönem sözleşme omurgasını taşır. Can, sorumluluk, zorunlu sigortalar ve uyuşmazlık 2. döneme kalır.
Hap bilgi
Sözleşme + menfaat + riziko + prim = temel dörtgen.
B. Kuruluş ve taraflar
Teklif–kabul ile sözleşme kurulur; poliçe çoğunlukla ispat ve içerik belgesidir. Sigortacı, sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar rolleri ayrılır.
Başkasının menfaati hesabına sigorta ve lehtar ataması sınavda sık sorulur.
- •Kuruluş anı
- •Poliçenin işlevi
- •Sigortalı / lehtar
- •Temsil / acente girişi
C. Menfaat
Menfaat, rizikonun gerçekleşmemesinde hukuki ve parasal yarardır. Menfaat yoksa sözleşme amacına aykırı düşer; sonuçlar TTK’da düzenlenir.
Mal sigortasında menfaat ile sigorta bedeli ilişkisi aşkın sigorta / eksik sigorta tartışmasına bağlanır (giriş).
Sınav tuzağı
Menfaat yoksa “tazminat alırım” genellemesi yanlıştır.
D. Riziko ve prim
Riziko belirsiz ve teminat kapsamına uygun olmalıdır. Riziko artışı ihbarı, prim ayarlaması ve teminatın askıya alınması çerçevede bilinir.
Prim ödeme borcu teminatın karşılığıdır. Gecikme ve ihtar usulü tazminat hakkını etkiler.
Riziko
Belirsiz tehlike.
Prim
Teminat bedeli.
İhbar
Değişiklik / hasar.
Teminat
Kapsam + istisna.
E. Beyan yükümlülüğü
Sözleşme kurulurken bilinen, riziko ve prim hesabını etkileyen olgular açıklanır. Yanlış/eksik beyanın yaptırımı (cayma, prim farkı, tazminattan indirme vb.) kademeli okunur.
Sınavda “otomatik geçersizlik” yerine kanuni sonuç tablosu yazın.
Hap bilgi
Beyan = dürüst açıklama. Yaptırım olguya göre kademeli.
F. Mal sigortası girişi
Hasar sigortası mantığı: menfaat + hasar + tazminat. Aşkın/eksik sigorta, birden fazla sigorta, halefiyet (rücu) girişi tanınır.
2. dönemde sorumluluk ve zorunlu branşlar bu iskeletin üzerine biner.
G. Sınav iskeleti (1. dönem)
(1) sözleşme kuruldu mu (2) menfaat var mı (3) riziko teminat içi mi (4) beyan/prim sorunu var mı (5) sonuç.
Sınav tekniği (Sigorta Hukuku)
İEÜ klasiklerinde I-II-III başlık şart. 60 dk / 3 soruda soru başı ~18 dk.
İskelet: (1) sözleşme/menfaat (2) teminat (3) yükümlülük ihlali (4) hasar/tazminat (5) yol (tahkim/dava/rücu).
Hap bilgi
Doğru menfaat + doğru teminat = yüksek not.
- •Menfaat kutusunu aç
- •Beyan/prim ihlalini kademeli yaz
- •Branşı (mal/can/sorumluluk) seç
- •Tahkim süresini unutma
- 1Tanım kartları
- 2Zihin haritası çiz
- 3Tuzak listesi
- 44 örnek olay süreyle
- 5Karma deneme + yanlış defteri
Ayrım · Soru tipi
Sözleşme
Menfaat + beyan + prim + riziko
Hasar / uyuşmazlık
Branş + tazminat + rücu + tahkim
1Madde
2Şema
3Örnek
4Quiz
5Yanlış defteri
İşlenmiş örnek olaylar
Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.
2
Örnek 2 — Beyan ihlali
Olay
Sigorta ettiren, riziko ağırlaştıran hastalığı / önceki hasarı gizler; sonra hasar olur.
Çözüm iskeleti
Beyan yükümlülüğü. Önemli olgu. Yaptırım kademesi. Nedensellik.
Gizleme = kademeli yaptırım kutusu.
3
Örnek 3 — Prim gecikmesi
Olay
Prim süresinde ödenmez; bu sırada hasar gerçekleşir.
Çözüm iskeleti
Prim borcu. İhtar / teminatın askısı. Hasar anındaki durum.
Prim takvimi teminatı etkiler.
4
Örnek 4 — Poliçe–sözleşme
Olay
Taraflar anlaşmıştır ama poliçe henüz düzenlenmemiştir; hasar çıkar.
Çözüm iskeleti
Kuruluş anı. Poliçenin ispat işlevi. Teminat başlangıcı.
Poliçe ≠ her zaman kuruluş şartı.
Kontrol listesi
- 160 sn omurgayı kapalı yazdım
- 2Tanım kartlarını ezberden yazdım
- 3Zihin haritasını çizdim
- 4Tuzak listesinden 5 madde işaretledim
- 5En az 3 örnek olayı süreyle çözdüm
- 6Pusula maddeleri TTK/5684’ten doğruladım
- 7PDF’i arşivledim
- 8Diğer yarı / yıllık notla bağlantıyı kontrol ettim
Sık sorulanlar
1. dönem / 2. dönem / yıllık farkı ne?
1. dönem sözleşme–menfaat–beyan–mal sigortası girişi; 2. dönem can/sorumluluk–zorunlu–rücu–tahkim; yıllık ikisini birleştirir.
PDF nasıl indirilir?
“PDF indir / Yazdır” veya …/pdf → Ctrl+P → PDF olarak kaydet.
Borçlar / tüketici notlarıyla birlikte mi?
Evet. Sözleşme genel hükümleri ve tüketici kesişimlerinde ilgili paketleri açık tutun.
Ücretli mi?
Hayır. Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı üzerinden ücretsizdir.