DEÜ Sigorta Hukuku — Yıllık Tam Not

1. Bu notu nasıl kullanacaksın?

Bu dosya Yıllık (Tam paket) kapsamına göre kesilmiştir. Dönemlik program kendi yarısını; yıllık veya bütüncül tekrar yıllık paketi kullanır.

Sıra: 60 sn omurga → tanım kartları → tuzaklar → bölümler → örnek olay → PDF.

• •PDF: “PDF indir / Yazdır” → Ctrl+P → PDF olarak kaydet
• •Her olayda: menfaat var mı? teminat içi mi?
• •Trafik / kasko ayrımını ilk satırda yaz

2. 60 saniyede omurga

Sesli oku, kapat, yaz.

• •Sigorta: prim karşılığı riziko teminatı.
• •Menfaat yoksa sözleşme geçersiz/sonuçsuz kalabilir.
• •Riziko: belirsiz, geleceğe ilişkin, hukuka uygun olmalı.
• •Can sigortası: menfaat ve lehtar rejimi mal sigortasından farklılaşır.
• •Sorumluluk sigortası: üçüncü kişi zararı teminatı.
• •Zorunlu trafik: mağdur koruması + rücu ihtimali.
• •Yıllık sınavda: sözleşme/menfaat mi, branş/hasar/rücu mu?

3. Kavram haritası ve omurga

Omurga: Sigorta hukukunun kaynakları ve kapsamı; Sigorta sözleşmesinin kuruluşu; Taraflar ve sigorta ettiren / lehtar / sigortalı; Sigorta menfaati; Can sigortası; Sorumluluk sigortası; Zorunlu sigortalar (trafik odaklı); Rücu / halefiyet.

• •1) Sigorta hukukunun kaynakları ve kapsamı
• •2) Sigorta sözleşmesinin kuruluşu
• •3) Taraflar ve sigorta ettiren / lehtar / sigortalı
• •4) Sigorta menfaati
• •5) Can sigortası
• •6) Sorumluluk sigortası
• •7) Zorunlu sigortalar (trafik odaklı)
• •8) Rücu / halefiyet

4. Tanım kartları

İşler tanım = unsur fısıldayan cümle.

5. Pusula maddeler

Soru tipine göre dayanaklar. Güncel metin: TTK Sigorta + 5684.

• •1) TTK m.1401 vd. — sigorta sözleşmesi genel (çerçeve)
• •2) TTK m.1408 vd. — beyan yükümlülüğü (çerçeve)
• •3) TTK m.1417 vd. — prim (çerçeve)
• •4) TTK m.1487 vd. — can sigortası (çerçeve)
• •5) TTK m.1473 vd. — sorumluluk sigortası (çerçeve)
• •6) TTK m.1472 — halefiyet / rücu (çerçeve)

6. Sınav tuzağı defteri

Finalde puanı bu liste taşır.

• •Poliçeyi sözleşmenin tek kuruluş şartı sanmak.
• •Menfaati yok sayıp “herkes her şeyi sigortalar” yazmak.
• •Beyan ihlalini otomatik butlan sanmak — yaptırım kademeli olabilir.
• •Trafik sigortası ile kaskoyu aynı teminat sanmak.
• •Rücuyu “sigortacı her zaman herkese döner” sanmak — kusur/istisna.
• •Tahkim süre ve miktar şartını yok saymak.

Yıllık kullanım kılavuzu

Dönemlik okuyan kendi yarısını, yıllık okuyan bu tam paketi kullanır. Öneri: sözleşme–menfaat–beyan → deneme → branş–rücu–tahkim → karma.

Her soruda etiket: “Sözleşme sorunu mu, teminat/hasar mı, uyuşmazlık yolu mu?”

• •Hafta 1–4: kuruluş + menfaat + riziko + prim
• •Hafta 5–7: beyan + mal sigortası
• •Hafta 8–11: can/sorumluluk + zorunlu + rücu
• •Hafta 12–14: tazminat + tahkim + karma

A. Sigorta hukuku nedir?

Sigorta hukuku, özel sigorta sözleşmesi ve sigortacılık faaliyetinin kurallarını bir araya getirir. Çekirdek TTK Altıncı Kitap’tadır; 5684 ve branş yönetmelikleri çevreyi tamamlar.

1. dönem sözleşme omurgasını taşır. Can, sorumluluk, zorunlu sigortalar ve uyuşmazlık 2. döneme kalır.

B. Kuruluş ve taraflar

Teklif–kabul ile sözleşme kurulur; poliçe çoğunlukla ispat ve içerik belgesidir. Sigortacı, sigorta ettiren, sigortalı ve lehtar rolleri ayrılır.

Başkasının menfaati hesabına sigorta ve lehtar ataması sınavda sık sorulur.

• •Kuruluş anı
• •Poliçenin işlevi
• •Sigortalı / lehtar
• •Temsil / acente girişi

C. Menfaat

Menfaat, rizikonun gerçekleşmemesinde hukuki ve parasal yarardır. Menfaat yoksa sözleşme amacına aykırı düşer; sonuçlar TTK’da düzenlenir.

Mal sigortasında menfaat ile sigorta bedeli ilişkisi aşkın sigorta / eksik sigorta tartışmasına bağlanır (giriş).

D. Riziko ve prim

Riziko belirsiz ve teminat kapsamına uygun olmalıdır. Riziko artışı ihbarı, prim ayarlaması ve teminatın askıya alınması çerçevede bilinir.

Prim ödeme borcu teminatın karşılığıdır. Gecikme ve ihtar usulü tazminat hakkını etkiler.

E. Beyan yükümlülüğü

Sözleşme kurulurken bilinen, riziko ve prim hesabını etkileyen olgular açıklanır. Yanlış/eksik beyanın yaptırımı (cayma, prim farkı, tazminattan indirme vb.) kademeli okunur.

Sınavda “otomatik geçersizlik” yerine kanuni sonuç tablosu yazın.

F. Mal sigortası girişi

Hasar sigortası mantığı: menfaat + hasar + tazminat. Aşkın/eksik sigorta, birden fazla sigorta, halefiyet (rücu) girişi tanınır.

2. dönemde sorumluluk ve zorunlu branşlar bu iskeletin üzerine biner.

G. Sınav iskeleti (1. dönem)

(1) sözleşme kuruldu mu (2) menfaat var mı (3) riziko teminat içi mi (4) beyan/prim sorunu var mı (5) sonuç.

A. Can sigortası

Hayat, hastalık, ferdi kaza gibi branşlar can sigortası şemsiyesindedir. Lehtar ataması, menfaat ve cayma/ayrılma değerleri mal sigortasından farklı okunur.

Sınavda “kim lehtar, prim kim ödüyor, riziko ne?” üçlüsü yazılır.

B. Sorumluluk ve zorunlu sigortalar

Sorumluluk sigortası üçüncü kişi zararını temin eder. Zorunlu trafik sigortası mağduru korur; kasko kendi aracın hasarını (isteğe bağlı) karşılar.

Teminat limitleri, kusur ve rücu sebepleri olayda ayrılır.

• •Sorumluluk teminatı
• •Zorunlu trafik
• •Kasko farkı
• •Limit / muafiyet

C. Rücu (halefiyet)

Sigortacı ödeme yaptıktan sonra sorumlu üçüncü kişiye rücu edebilir. Sigortalının kusuru, kasten hareketi veya sözleşme istisnaları rücuyu etkiler.

Rücu alacağının kapsamı ödenen tazminatla sınırlıdır (çerçeve).

D. Hasar, ihbar, tazminat

Hasar ihbarı süre ve şekle bağlıdır; gecikmenin sonucu ihlalin niteliğine göre yazılır. Eksper raporu ispat aracıdır, tek başına hüküm değildir.

Tazminat: teminat kapsamı, istisna, muafiyet, eksik/aşkın sigorta etkileri. Red hâlinde gerekçe ve itiraz yolu açılır.

E. Sigorta Tahkim

Sigorta Tahkim Komisyonu, kanundaki şartlarla uyuşmazlık çözer. Başvuru süresi, miktar, evrak ve kararın icrası bilinir.

Tahkim–mahkeme ilişkisi ve itiraz imkânı sınavda “hangi yol?” diye sorulur.

F. Sona erme, cayma, fesih

Süre bitimi, rizikonun ortadan kalkması, prim ödenmemesi, beyan ihlali ve kanuni cayma/fesih sebepleri sözleşmeyi bitirir veya etkiler.

Tüketici/lehe hükümler ve süreler branşa göre değişebilir; genel iskelet yeterlidir.

G. Acente ve broker girişi

Acente sigortacıyı; broker kural olarak sigorta ettireni temsil eder (çerçeve). Bilgilendirme ve kayıt yükümlülükleri uyuşmazlıkta delil üretir.

Yıllık entegrasyon

Tip 1 — Beyan ihlali. Tip 2 — Menfaat. Tip 3 — Prim gecikmesi. Tip 4 — Trafik/kasko. Tip 5 — Rücu. Tip 6 — Tahkim.

Karma olayda beyan + hasar red + tahkim üst üste binebilir. Sıra: sözleşme geçerli mi → teminat → red gerekçesi → yol.

Sınav tekniği (Sigorta Hukuku)

DEÜ klasiklerinde I-II-III başlık şart. 60 dk / 3 soruda soru başı ~18 dk.

İskelet: (1) sözleşme/menfaat (2) teminat (3) yükümlülük ihlali (4) hasar/tazminat (5) yol (tahkim/dava/rücu).

• •Menfaat kutusunu aç
• •Beyan/prim ihlalini kademeli yaz
• •Branşı (mal/can/sorumluluk) seç
• •Tahkim süresini unutma