1
Örnek 1 — Tüketici sıfatı
Olay
Şirket sahibi ofis bilgisayarı alır; “tüketiciyim” der.
Çözüm iskeleti
Mesleki/ticari amaç? Amaç testi. TKHK kapsamı tartışmalı.
Önce sıfatı kur.
Ücretsiz ders notu · İstanbul · Doğuş · taslak iskelet
Doğuş Tüketici Hukuku — 1. Dönem Notu
Tüketici ve satıcı/sağlayıcı kavramları, ayıplı mal, haksız şartlar, bilgilendirme yükümlülüğü, mesafeli sözleşmeye giriş. Güz finalinde “kapsam + ayıp + seçimlik hak” bozulmadan yazarsınız.
Doğuş (İstanbul) öğrencileri için Tüketici Hukuku (TKHK) 1. dönem (güz) notudur. TKHK · 1. yarı (tüketici–satıcı, ayıplı mal, haksız şart, mesafeli sözleşme, bilgilendirme). Amaç: tüketici sıfatı, ayıp, haksız şart, cayma ve doğru mercie giden yolu sınavda bozmadan yazmak. Fakülte dönemlik program kullansa da üçlü set esnek kullanılır.
Bu sayfa genel çekirdek iskelettir; fakülteye özgü derin yazım dalga dalga güncellenir. Bağlayıcı olan OBS, dönem duyurusu ve sorumlu öğretim elemanıdır.
1. Bu notu nasıl kullanacaksın?
Bu dosya 1. Dönem (Güz) kapsamına göre kesilmiştir. TBK genel hükümler köprüdür; önce TKHK koruması kurulur.
Sıra: 60 sn omurga → tanım kartları → tuzaklar → bölümler → örnek olay → PDF.
Hap bilgi
1. dönem: Tüketici kim, ayıp nedir, haksız şart nasıl düşer? TKHK kapısı burada açılır.
- •PDF: “PDF indir / Yazdır” → Ctrl+P → PDF olarak kaydet
- •Her olayda: tüketici sıfatı var mı?
- •Hak + süre + merci zincirini yaz
Tüketici Hukuku · 1. dönem
Kapı
- ·Tüketici
- ·Kapsam
Ayıp
- ·Mal
- ·Seçimlik hak
Şart
- ·Haksız şart
- ·Şeffaflık
Sözleşme
- ·Bilgi
- ·Mesafeli
2. 60 saniyede omurga
Sesli oku, kapat, yaz.
- •Tüketici: ticari/mesleki olmayan amaçla hareket eden gerçek/tüzel kişi (çerçeve).
- •TKHK özel koruma rejimidir; TBK ile yarış/öncelik bilinçli yazılır.
- •Ayıplı mal: sözleşmeye / tanıtıma aykırı, kullanıma elverişsiz.
- •Seçimlik haklar: onarım, yenisi, bedel iadesi, indirim (çerçeve).
- •Haksız şart: tek taraflı, dengeyi bozan; yazılmamış sayılma.
- •Mesafeli sözleşme: bilgilendirme + cayma (detay 2. dönemle bağlanır).
1
Tüketici sıfatı
2
Sözleşme / mal–hizmet tipi
3
Ayıp / haksız şart / cayma
4
Seçimlik hak veya cayma
5
Süre ve ispat
6
Hakem heyeti / mahkeme
3. Kavram haritası ve omurga
Omurga: Tüketici hukukunun amacı ve kaynakları; Tüketici / satıcı / sağlayıcı; TKHK kapsamı ve TBK ilişkisi; Ayıplı mal; Seçimlik haklar ve süreler (çerçeve); Haksız şartlar; Bilgilendirme yükümlülüğü; Mesafeli sözleşmeye giriş.
Hap bilgi
Tüketici ve satıcı/sağlayıcı kavramları, ayıplı mal, haksız şartlar, bilgilendirme yükümlülüğü, mesafeli sözleşmeye giriş. Güz finalinde “kapsam + ayıp + seçimlik hak” bozulmadan yazarsınız.
- •1) Tüketici hukukunun amacı ve kaynakları
- •2) Tüketici / satıcı / sağlayıcı
- •3) TKHK kapsamı ve TBK ilişkisi
- •4) Ayıplı mal
- •5) Seçimlik haklar ve süreler (çerçeve)
- •6) Haksız şartlar
- •7) Bilgilendirme yükümlülüğü
- •8) Mesafeli sözleşmeye giriş
4. Tanım kartları
İşler tanım = unsur fısıldayan cümle.
Tüketici
Ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişidir. Sıfat, işlemin amacına göre belirlenir; her alıcı otomatik tüketici değildir.
Ayıplı mal
Sözleşmede kararlaştırılan niteliklere, tanıtıma veya objektif olarak beklenen kullanıma aykırı maldır. Açık ve gizli ayıp ayrımı ispat ve süre bakımından önem taşır.
Haksız şart
Satıcı veya sağlayıcının, tüketiciyle müzakere edilmeden tek taraflı koyduğu ve sözleşmesel dengeyi tüketici aleyhine bozan şarttır. Yazılmamış sayılır / geçersiz sayılır (rejim çerçevesi).
Seçimlik haklar
Ayıp hâlinde tüketicinin kullanabileceği onarım, yenisiyle değiştirme, bedel iadesi veya ayıp oranında indirim gibi haklardır. Kullanım şartları ve süreler yazılır.
Mesafeli sözleşme
Tarafların eşzamanlı fiziksel varlığı olmadan, uzaktan iletişim araçlarıyla kurulan tüketici sözleşmesidir. Ön bilgilendirme ve cayma hakkı tipik korumalardır.
| A | B | Ayırıcı soru |
|---|---|---|
| Tüketici | Ticari alıcı | Amaç mesleki mi? |
| Ayıp | Eksik ifa | Nitelik mi miktar/ifa mı? |
| Haksız şart | Pazarlıklı madde | Tek taraflı dayatma var mı? |
| TKHK | TBK | Özel koruma mu genel hüküm mü? |
5. Pusula dayanaklar
6502 s. TKHK ana kaynaktır. Süre, tutar ve merci sınırları değişebilir; güncel metinden doğrulayın.
Sınav tuzağı
Uydurma süre / parasal sınır yazmayın.
- •1) 6502 s. TKHK — amaç ve kapsam (çerçeve; güncel metin)
- •2) TKHK — tüketici / satıcı / sağlayıcı tanımları
- •3) TKHK — ayıplı mal ve seçimlik haklar
- •4) TKHK — haksız şartlar
- •5) TKHK — mesafeli sözleşmeler / bilgilendirme (çerçeve)
- •6) TBK genel hükümler — tamamlayıcı köprü (yarış bilinçli)
6. Sınav tuzağı defteri
Finalde puanı bu liste taşır.
- •Her alıcıyı tüketici saymak — amaç testi.
- •Ayıbı yalnız “bozuk mal” sanmak — tanıtıma aykırılık da ayıptır.
- •Seçimlik hakları hepsini aynı anda kullanmak — seçim + bildirim.
- •Haksız şartı “pazarlık yok” diye her maddeye yapıştırmak — denge testi.
- •Süreleri uydurmak — güncel TKHK’dan doğrula.
A. Tüketici hukuku ne işe yarar?
Zayıf tarafı korur; bilgilendirme, ayıp, haksız şart ve cayma gibi araçlarla denge kurar. Sınavda önce “bu işlem TKHK kapsamında mı?” sorulur.
1. dönem kapsam + ayıplı mal + haksız şart omurgasını taşır. Hizmet, cayma derinliği ve uyuşmazlık mercileri 2. döneme kalır.
Hap bilgi
Kapı: tüketici sıfatı + TKHK kapsamı.
B. Taraf ve kapsam
Tüketici sıfatı amaçla belirlenir. Satıcı/sağlayıcı ticari/mesleki faaliyettir. Karma amaçlı işlemlerde ağırlık noktası tartışılır.
TKHK emredici koruma getirir; aleyhe sözleşme ile vazgeçme sınırlıdır (çerçeve).
- •Tüketici sıfatı (amaç testi)
- •Satıcı / sağlayıcı
- •Kapsam içi / dışı işlem
- •TBK ile ilişki
C. Ayıplı mal
Sözleşmeye, ambalaja, reklam ve tanıtıma, numuneye veya objektif kullanıma aykırılık. İspat: tüketiciye kolaylaştırıcı karineler olabilir (güncel metin).
Açık ayıp / gizli ayıp; bildirim ve zamanaşımı / hak düşürücü süreler ayrı yazılır. Uydurma gün sayısı yasak.
Hap bilgi
Ayıp = aykırılık + seçimlik hak zinciri.
Ayıp
Beklenen nitelik yok.
Bildirim
Süre + şekil (çerçeve).
Seçimlik hak
Onarım / yenisi / bedel / indirim.
İspat
Kayıt + fatura + tanıtım.
D. Seçimlik haklar
Tüketici haklarından birini seçer; satıcının imkânları ve orantılılık sınırları bilinir. Bedelsiz onarım makul sürede yapılmazsa diğer haklar devreye girer (çerçeve).
Sınav iskeleti: ayıp tespiti → süre → hak seçimi → sonuç.
Sınav tuzağı
Hakları üst üste yığma; seç ve yaz.
E. Haksız şartlar
Tek taraflı dayatma + dengeyi bozma. Şeffaflık ilkesi: açık ve anlaşılır dil. Haksız şart yazılmamış sayılır; sözleşme ayakta kalabilir.
Tipik örnekler: aşırı cezaî şart, tek taraflı değişiklik, ispat yükünü devirme (olay tipine göre).
F. Bilgilendirme ve mesafeli giriş
Ön bilgilendirme: temel nitelikler, fiyat, cayma, teslimat. Eksik bilgilendirme cayma ve yaptırımları etkiler.
Mesafeli sözleşmede elektronik ortam, teyit ve ispat özel önem taşır. Cayma süresi ve istisnalar 2. dönemde derinleşir; 1. dönemde iskelet bilinir.
G. TBK köprüsü
TKHK özel koruma; boşlukta TBK. Yarışan taleplerde tüketici lehine daha elverişli rejim tercih edilebilir (çerçeve, olay tipi). Sınavda “önce TKHK, gerekirse TBK” yazmak güvenlidir.
Sınav tekniği (Tüketici Hukuku)
Doğuş klasiklerinde I-II-III başlık işe yarar. 60 dk / 2–3 soruda önce kapsam, sonra hak, en sonda merci.
İskelet: (1) tüketici sıfatı (2) sözleşme tipi (3) ayıp/şart/cayma (4) hak (5) merci/süre.
Hap bilgi
Doğru sıfat + doğru hak = yüksek not.
- •Sıfatı ilk cümlede kur
- •Seçimlik hakkı net yaz
- •Caymada istisna kontrol et
- •Hakem / mahkeme ayrımını bil
- 1Tanım kartları
- 2Zihin haritası çiz
- 3Tuzak listesi
- 44 örnek olay süreyle
- 5Karma deneme + yanlış defteri
Ayrım · Soru tipi
Kapsam / ayıp / şart
Sıfat–ayıplı mal–haksız şart
Cayma / merci
Cayma–hizmet–hakem/mahkeme
1Madde
2Şema
3Örnek
4Quiz
5Yanlış defteri
İşlenmiş örnek olaylar
Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.
2
Örnek 2 — Ayıp + tanıtım
Olay
Reklam “su geçirmez” der; ürün ıslanır.
Çözüm iskeleti
Tanıtıma aykırılık = ayıp. Seçimlik hak. Delil: reklam kaydı.
Tanıtım da vaattir.
3
Örnek 3 — Haksız şart
Olay
Sözleşmede “satıcı her an fiyatı tek taraflı artırır” maddesi.
Çözüm iskeleti
Tek taraflı + denge bozucu. Haksız şart. Yazılmamış sayılma.
Denge testini yaz.
4
Örnek 4 — Seçimlik hak
Olay
Tüketici hem bedel iadesi hem onarım ister aynı anda.
Çözüm iskeleti
Seçimlik karakter. Bildirim. Sıra.
Bir hak seç, gerekçele.
Kontrol listesi
- 160 sn omurgayı kapalı yazdım
- 2Tanım kartlarını ezberden yazdım
- 3Zihin haritasını çizdim
- 4Tuzak listesinden 5 madde işaretledim
- 5En az 3 örnek olayı süreyle çözdüm
- 6Seçimlik hak ve cayma ayrımını denedim
- 7PDF’i arşivledim
- 8Diğer yarı / yıllık notla bağlantıyı kontrol ettim
Sık sorulanlar
1. dönem / 2. dönem / yıllık farkı ne?
1. dönem tüketici sıfatı–ayıplı mal–haksız şart–bilgilendirme; 2. dönem ayıplı hizmet–cayma–reklam/kredi–hakem/mahkeme; yıllık ikisini birleştirir.
TKHK mi TBK mi?
Tüketici işleminde önce TKHK koruması; boşluk ve tamamlayıcı hükümlerde TBK. Sınavda yarışı bilinçli yazın.
PDF nasıl indirilir?
“PDF indir / Yazdır” veya …/pdf → Ctrl+P → PDF olarak kaydet.
Ücretli mi?
Hayır. Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı üzerinden ücretsizdir.