1
Örnek 1 — Kaynak
Olay
Devlet “imzaladım ama onaylamadım, bağlı değilim” der.
Çözüm iskeleti
Onay/yürürlük. Geçici uygulama istisnası. VCLT çerçevesi.
Bağlayıcılık anını yaz.
Ücretsiz ders notu · Ankara · Bilkent · taslak iskelet
Bilkent Milletlerarası / Uluslararası Hukuk — 1. Dönem Notu
Milletlerarası hukukun niteliği, kaynaklar (antlaşma–örf–genel ilkeler), antlaşmalar hukuku, devlet ve diğer özneler, egemenlik ve tanınma. Güz finalinde “kaynak + özne + antlaşma” bozulmadan yazarsınız.
Bilkent (Ankara) öğrencileri için Milletlerarası Hukuk (uluslararası kamu hukuku) 1. dönem (güz) notudur. Milletlerarası hukuk · 1. yarı (nitelik, kaynaklar, antlaşmalar, özneler, egemenlik, tanınma). Amaç: kaynak, özne, antlaşma ve sorumluluk–kuvvet–BM iskeletini sınavda bozmadan yazmak. Fakülte dönemlik program kullansa da üçlü set esnek kullanılır.
Bu sayfa genel çekirdek iskelettir; fakülteye özgü derin yazım dalga dalga güncellenir. Bağlayıcı olan OBS, dönem duyurusu ve sorumlu öğretim elemanıdır.
1. Bu notu nasıl kullanacaksın?
Bu dosya 1. Dönem (Güz) kapsamına göre kesilmiştir. MÖHUK ile karıştırılmaz; bu ders kamu uluslararası hukuktur.
Sıra: 60 sn omurga → tanım kartları → tuzaklar → bölümler → örnek → PDF.
Hap bilgi
1. dönem: Kaynak, özne, antlaşma. Uluslararası hukukun bağlayıcılık kapısı burada açılır.
- •PDF: “PDF indir / Yazdır” → Ctrl+P → PDF olarak kaydet
- •Her soruda: kaynak mı, özne mi, ihlal mi?
- •Kuvvet istisnalarını dar yaz
Milletlerarası Hukuk · 1. dönem
Kaynak
- ·Antlaşma
- ·Teamül
Özne
- ·Devlet
- ·Örgüt
İlke
- ·Egemenlik
- ·Rıza
İlişki
- ·İç hukuk
- ·Tanınma
2. 60 saniyede omurga
Sesli oku, kapat, yaz.
- •Milletlerarası hukuk: egemenler arası ilişkileri düzenleyen kamu hukuku.
- •Kaynak: antlaşma, teamül (örf), genel hukuk ilkeleri (UAD Statüsü m.38 çerçevesi).
- •Antlaşma: müzakere–imza–onay–yürürlük; Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi omurgası.
- •Özne: devlet (asli), uluslararası örgüt, (sınırlı) birey.
- •Egemenlik: iç üstünlük + dış bağımsızlık; bağlayıcılık rıza temelli tartışılır.
- •Tanınma: kurucu / açıklayıcı teoriler; de facto / de jure.
1
Konu kutusunu seç
2
Kaynak / dayanak
3
Özne ve isnat
4
Şart veya istisna
5
Kurumsal yetki
6
Sonuç
3. Kavram haritası ve omurga
Omurga: Milletlerarası hukukun niteliği ve bağlayıcılığı; Kaynaklar teorisi; Antlaşmalar hukuku; Teamül (örfî hukuk); Devlet ve egemenlik; Tanınma ve ardıllık girişi; Uluslararası örgütler girişi; İç hukuk–uluslararası hukuk ilişkisi.
Hap bilgi
Milletlerarası hukukun niteliği, kaynaklar (antlaşma–örf–genel ilkeler), antlaşmalar hukuku, devlet ve diğer özneler, egemenlik ve tanınma. Güz finalinde “kaynak + özne + antlaşma” bozulmadan yazarsınız.
- •1) Milletlerarası hukukun niteliği ve bağlayıcılığı
- •2) Kaynaklar teorisi
- •3) Antlaşmalar hukuku
- •4) Teamül (örfî hukuk)
- •5) Devlet ve egemenlik
- •6) Tanınma ve ardıllık girişi
- •7) Uluslararası örgütler girişi
- •8) İç hukuk–uluslararası hukuk ilişkisi
4. Tanım kartları
İşler tanım = unsur fısıldayan cümle.
Milletlerarası hukuk
Başlıca egemen devletler ile uluslararası örgütler arasındaki ilişkileri düzenleyen, rıza ve teamüle dayanan kamu hukuku dalıdır. MÖHUK (devletler özel) ile karıştırılmaz.
Antlaşma
Uluslararası hukuk özneleri arasında yazılı (kural) ve hukuken bağlayıcı anlaşmadır. Adı ne olursa olsun (sözleşme, pakt, protokol) bağlayıcılık iradeye bağlıdır.
Teamül (örfî hukuk)
Devletlerin genel ve sürekli uygulaması (usus) ile hukuki bağlayıcılık inancı (opinio juris) birleşince oluşan yazısız kaynaktır.
Egemenlik
Devletin ülke üzerinde en üstün otorite ve dış ilişkilerde bağımsızlık niteliğidir. Milletlerarası hukuk egemenliği hem tanır hem sınırlar.
Tanınma
Bir devletin veya hükümetin, diğerleri tarafından uluslararası toplumda varlığının kabul edilmesidir. Hukuki sonuçları teoriye göre değişir.
| A | B | Ayırıcı soru |
|---|---|---|
| Antlaşma | Teamül | Yazılı rıza mı usus+opinio mı? |
| Milletlerarası hukuk | MÖHUK | Kamu egemenler mi özel ilişki mi? |
| İmza | Onay/yürürlük | Bağlayıcılık ne zaman? |
| Devlet | Örgüt | Asli özne mi türetilmiş mi? |
5. Pusula dayanaklar
BM Antlaşması, VCLT, UAD Statüsü m.38 omurgadır. Madde yazacaksanız güncel metinden doğrulayın.
Sınav tuzağı
Uydurma madde / bağlayıcılık iddiası yazmayın.
- •1) UAD Statüsü m.38 — kaynaklar (çerçeve)
- •2) 1969 Viyana Antlaşmalar Hukuku Sözleşmesi (VCLT) — çerçeve
- •3) BM Antlaşması — amaç ve ilkeler (çerçeve; 2. dönem bağ)
- •4) Devlet egemen eşitliği — BM m.2 (çerçeve)
- •5) Monist / dualist iç hukuk ilişkisi (Anayasa köprüsü, çerçeve)
- •6) Devlet ardıllığı / tanınma — teamül ve uygulama (çerçeve)
6. Sınav tuzağı defteri
Finalde puanı bu liste taşır.
- •MÖHUK ile milletlerarası kamu hukukunu karıştırmak.
- •Antlaşmayı “imza = yürürlük” sanmak — onay/yürürlük şartı.
- •Teamülü yalnız “çok devlet yaptı” diye kurmak — opinio juris şart.
- •BM kararını her hâlde bağlayıcı antlaşma sanmak — organ ve tür.
- •Bireyi tam egemen özne saymak — sınırlı öznellik.
A. Milletlerarası hukuk nedir?
Egemenler arası düzen; yaptırım merkezi bir “dünya polisi” değil, karşılıklılık, karşı önlem, kurumsal mekanizmalardır. 1. dönem kaynak ve özne omurgasını taşır.
MÖHUK yabancı unsurlu özel ilişkileri; bu ders kamu uluslararası ilişkileri düzenler.
Hap bilgi
Kamu uluslararası ≠ MÖHUK.
B. Kaynaklar
UAD Statüsü m.38 iskeleti: antlaşma, teamül, genel ilkeler; yardımcı: yargı kararları ve doktrin. Soft law bağlayıcı kaynak değildir ama etki eder.
- •Antlaşma
- •Teamül (usus + opinio juris)
- •Genel hukuk ilkeleri
- •Yardımcı araçlar
C. Antlaşmalar hukuku
Müzakere, kabul, imza, onay, katılma, çekince, yürürlük, yorum, tadil, sona erme, geçersizlik sebepleri (VCLT çerçevesi).
Pacta sunt servanda ve iyi niyet. İç hukuk engeli kural olarak öne sürülemez (istisnalarla).
Hap bilgi
İmza ≠ her zaman bağlayıcı yürürlük.
Kuruluş
İrade + usul.
Çekince
Sınırlı kabul.
Yorum
Lafız + amaç + bağlam.
Sona erme
Fesih / imkânsızlık…
D. Teamül
Usus: genel, sürekli, tutarlı uygulama. Opinio juris: hukuk zorunluluğu inancı. Özel teamül / bölgesel teamül mümkün. Persistent objector tartışması çerçevede.
Sınav tuzağı
Tek başına pratik yetmez; opinio juris yaz.
E. Özneler: devlet
Montevideo unsurları (çerçeve): daimi nüfus, belirli ülke, hükümet, diğer devletlerle ilişki kurma ehliyeti. Egemen eşitlik.
Tanıma ve ardıllık (succession) giriş düzeyinde.
F. Örgütler ve birey
Uluslararası örgütler tüzel kişilik ve yetki devri ile özne olur. Birey: insan hakları ve uluslararası ceza hukukunda sınırlı öznellik (2. dönem bağ).
G. İç hukuk ilişkisi
Monizm / dualizm. Türkiye’de antlaşmaların iç hukuktaki yeri Anayasa çerçevesinde yazılır; uydurma madde yok, güncel metin doğrulanır.
Sınav tekniği (Milletlerarası Hukuk)
Bilkent klasiklerinde I-II-III başlık işe yarar. Kaynak sorularında unsur; kuvvet sorularında istisna darlığı yazın.
İskelet: (1) konu kutusu (2) kaynak/dayanak (3) özne (4) şart/istisna (5) sonuç.
Hap bilgi
Doğru kaynak + dar istisna = yüksek not.
- •MÖHUK ile karıştırma
- •Teamülde iki unsuru yaz
- •Kuvvet yasağında istisnayı dar tut
- •UAD’de rıza şartını unutma
- 1Tanım kartları
- 2Zihin haritası çiz
- 3Tuzak listesi
- 44 örnek olay süreyle
- 5Karma deneme + yanlış defteri
Ayrım · Soru tipi
Kaynak / özne
Antlaşma–teamül–devlet–tanınma
Sorumluluk / kuvvet / kurum
İhlal–m.2/4–BM–UAD
1Kaynak
2Şema
3Örnek
4Quiz
5Yanlış defteri
İşlenmiş örnek olaylar
Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.
2
Örnek 2 — Teamül
Olay
Çok devlet uyguluyor; hukuki inanç yok.
Çözüm iskeleti
Usus var, opinio juris eksik. Teamül kurulmaz.
İki unsur birlikte.
3
Örnek 3 — MÖHUK karışıklığı
Olay
Yabancı unsurlu satım “uluslararası hukuk” diye çözülür.
Çözüm iskeleti
MÖHUK / özel hukuk. Yanlış dal.
Dalı seç.
4
Örnek 4 — Tanınma
Olay
Yeni devlet fiilen var; tanınmıyor.
Çözüm iskeleti
Kurucu/açıklayıcı. De facto ilişkiler. Sonuçlar.
Tanınma teorisini yaz.
Kontrol listesi
- 160 sn omurgayı kapalı yazdım
- 2Tanım kartlarını ezberden yazdım
- 3Zihin haritasını çizdim
- 4Tuzak listesinden 5 madde işaretledim
- 5En az 3 örnek olayı süreyle çözdüm
- 6Teamül ve kuvvet istisnası unsurlarını yazdım
- 7PDF’i arşivledim
- 8Diğer yarı / yıllık notla bağlantıyı kontrol ettim
Sık sorulanlar
1. dönem / 2. dönem / yıllık farkı ne?
1. dönem nitelik–kaynak–antlaşma–özne–egemenlik; 2. dönem sorumluluk–kuvvet–BM–UAD–insan hakları/ceza girişi; yıllık ikisini birleştirir.
MÖHUK ile farkı nedir?
MÖHUK yabancı unsurlu özel hukuk ilişkilerinde uygulanacak hukuku gösterir. Milletlerarası hukuk egemenler arası kamu hukukudur.
PDF nasıl indirilir?
“PDF indir / Yazdır” veya …/pdf → Ctrl+P → PDF olarak kaydet.
Ücretli mi?
Hayır. Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı üzerinden ücretsizdir.