1
Örnek 1 — Ius gentium
Olay
Öğrenci “uluslararası kamu hukuku” diye yazar.
Çözüm iskeleti
Yanlış köprü. Roma özel hukuk pratiği. Modern IPP/kamu ayrımı.
Gentium ≠ modern kamu uluslararası.
PDF indir
Tarayıcı yazdırma penceresini açın → hedef olarak “PDF olarak kaydet” seçin.
Windows: Ctrl+P · Mac: Cmd+P
Dosya adı önerisi: bahcesehir__roma-hukuku-donem-1.pdf
Ücretsiz ders notu · İstanbul · BAU · taslak iskelet
Roma hukukunun dönemleri, ius civile / gentium / naturale, kaynaklar, kişi halleri, ehliyet, aile ve velayet omurgası. Güz finalinde “kaynak + statü + aile” bozulmadan yazarsınız.
BAU (İstanbul) öğrencileri için Roma Hukuku 1. dönem (güz) notudur. Roma hukuku · 1. yarı (tarih, kaynaklar, ius civile–gentium, kişiler, aile, ehliyet). Amaç: Latince anahtar kurumları işlevleriyle kurmak ve modern medeni hukuka köprülemek. Fakülte dönemlik program kullansa da üçlü set esnek kullanılır.
Bu sayfa genel çekirdek iskelettir; fakülteye özgü derin yazım dalga dalga güncellenir. Bağlayıcı olan OBS, dönem duyurusu ve sorumlu öğretim elemanıdır.
Bu dosya 1. Dönem (Güz) kapsamına göre kesilmiştir. Latince terim + Türkçe işlev + (mümkünse) modern köprü üçlüsü hedeflenir.
Sıra: 60 sn omurga → tanım kartları → tuzaklar → bölümler → örnek → PDF.
Hap bilgi
1. dönem: Roma hukukunun kaynakları, kişi ve aile. Modern medeni hukukun kök haritası burada açılır.
Tarih
Ius
Kaynak
Kişi
Sesli oku, kapat, yaz.
Omurga: Roma hukukunun önemi ve modern etkiye girişi; Tarihsel dönemler; Hukuk türleri: civile, gentium, naturale; Hukuk kaynakları; Kişi ve statü; Ehliyet ve kölelik/özgürlük; Aile hukuku omurgası; Vasiyet ve miras girişi.
Hap bilgi
Roma hukukunun dönemleri, ius civile / gentium / naturale, kaynaklar, kişi halleri, ehliyet, aile ve velayet omurgası. Güz finalinde “kaynak + statü + aile” bozulmadan yazarsınız.
İşler tanım = işlev fısıldayan cümle.
Ius civile
Roma yurttaşlarına özgü hukuktur. Dar anlamda yurttaşlık bağıyla uygulanan kurallar bütününü ifade eder.
Ius gentium
Yurttaş ile yabancı arasındaki ilişkilerde ve ticarete uygun genelleşmiş kurallardır. “Milletler hukuku” diline evrilmiştir; modern kamu hukuku ile karıştırılmaz.
Ius naturale
Doğa / akıl ölçütüne dayanan hukuk fikridir. Kölelik tartışmalarında ve klasik felsefede yer bulur; dogmatik kural listesi değildir.
Pater familias
Aile reisi; sui iuris kişidir. Aile üzerinde potestas yetkisi taşır. Modern velayet ile birebir eşlenmez; tarihsel kurumdur.
Status
Kişinin hukuki konumudur. Özgürlük, yurttaşlık ve aile statüsü üçlüsü (tripertita) klasik şemadır.
| A | B | Ayırıcı soru |
|---|---|---|
| Ius civile | Ius gentium | Yurttaşa özgü mü genel mi? |
| Sui iuris | Alieni iuris | Potestas altında mı? |
| Özgür | Köle | Persona mı res mi? |
| Lex | Edictum | Yasa mı praetor buyruğu mu? |
Birincil metinler tarihsel derlemelerdir. Modern köprü için TMK/TBK kurum adları yeter; uydurma Latince alıntı yasak.
Sınav tuzağı
Uydurma Latince cümle / tarih yazmayın.
Finalde puanı bu liste taşır.
Kıta Avrupası medeni hukukunun kavram fabrikasıdır: kişi, eşya, borç, dava. Sınavda “tarih hikâyesi” değil, kurum + modern köprü puan getirir.
1. dönem kaynak ve kişi–aile omurgasını taşır; eşya–borç–actio 2. döneme kalır.
Hap bilgi
Roma = kavram kökü; modern = dönüşmüş uygulama.
Krallık, cumhuriyet, prensip (principatus), dominat. Klasik hukuk (yaklaşık I–III. yy) ve postklasik dönem ayrımı bilinir.
Justinianus derlemesi geç dönem sentezidir; 2. dönemde açılır.
Üçlü şema sınav klasiğidir. Civile dar, gentium geniş ve pratik, naturale ölçüt / ideal. Karıştırmayın.
Civile
Yurttaşa özgü.
Gentium
Genel / ticari pratik.
Naturale
Doğa / akıl ölçütü.
Yasa, plebisit, senato kararı, praetor buyruğu, hukukçu görüşü (responsa), imparator anayasası. Hangi dönemde hangisinin ağır bastığı yazılır.
Jurisprudentia: hukuk biliminin yaratıcı rolü.
Sınav tuzağı
Kaynak adı + işlev. Salt liste yetmez.
Persona. Özgür / köle; yurttaş / Latin / yabancı; sui iuris / alieni iuris. Capitis deminutio (statü kaybı) girişi.
Ehliyet: hak ehliyeti ile fiil ehliyeti modern dilde köprülenir; Roma’da potestas altında olmak fiil alanını daraltır.
Hap bilgi
Statü üçlüsü: özgürlük + yurttaşlık + aile.
Agnatik aile, potestas, manus’lu / manus’suz evlilik, velayet, vesayet (tutela) ve cura. Kadın ve çocukların hukuki konumu tarihsel çerçevede yazılır.
Yasal miras ve vasiyet. Heres, legatum. Detay fakültelere göre değişir; iskelet: kime ne geçer, vasiyet özgürlüğü sınırları.
BAU klasiklerinde tanım + ayrım + modern köprü puan getirir. 60 dk / 2–3 soruda planlı yazın.
İskelet: (1) kurum (2) Latince ad (3) işlev (4) ayrım (5) modern bağ.
Hap bilgi
Terim + işlev + köprü = yüksek not.
Ayrım · Soru tipi
Kaynak / kişi
Ius–kaynak–status–aile
Res / borç / actio
Dominium–obligatio–actio–Corpus
Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.
Olay
Öğrenci “uluslararası kamu hukuku” diye yazar.
Çözüm iskeleti
Yanlış köprü. Roma özel hukuk pratiği. Modern IPP/kamu ayrımı.
Gentium ≠ modern kamu uluslararası.
Olay
Köle “sözleşme yapar” denir; ehliyet yok sayılır.
Çözüm iskeleti
Köle hukuken res. Temsil / peculium istisnaları çerçeve.
Statüyü ilk yaz.
Olay
Modern “aile reisi” ile birebir eşleme.
Çözüm iskeleti
Potestas tarihsel. TMK velayet farklı.
Köprü kur, eşitleme.
Olay
Praetor edictum’u “kanun” sanılır.
Çözüm iskeleti
Buyruk / hukuk yaratımı. Yasa ile fark.
Kaynak türünü ayır.
1. dönem tarih–kaynak–ius türleri–kişi/aile; 2. dönem res–borç–actio–Justinianus/modern etki; yıllık ikisini birleştirir.
Anahtar terimler evet; fakat puan işlev ve ayrım cümlesindedir. Salt glos listesi yetmez.
“PDF indir / Yazdır” veya …/pdf → Ctrl+P → PDF olarak kaydet.
Hayır. Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı üzerinden ücretsizdir.