1
Örnek 1 — Norm denetimi
Olay
Kanun maddesi Anayasa’ya aykırı iddiası; mahkeme itiraz yoluna başvurur.
Çözüm iskeleti
İtiraz. AYM. Esas/biçim. Sonuç.
Denetim yolunu seç.
Ücretsiz ders notu · Erzurum · Atatürk · taslak iskelet
Atatürk Anayasa Hukuku — 2. Dönem Notu (Türk Anayasa Düzeni)
1982 Anayasası’nın organları, yasama–yürütme–yargı, Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuru girişi, siyasi partiler ve olağanüstü hâl çerçevesi. Bahar finalinin ağır topu.
Atatürk (Erzurum) öğrencileri için Anayasa Hukuku 2. dönem (bahar) notudur. Anayasa hukuku · 2. yarı (1982 AY organları, yasama–yürütme–yargı, AYM, bireysel başvuru girişi). Amaç: anayasal ilkeleri, hak sınırlamasını ve 1982 organ–denetim haritasını sınavda bozmadan yazmak. Fakülte dönemlik program kullansa da üçlü set esnek kullanılır.
Bu sayfa genel çekirdek iskelettir; fakülteye özgü derin yazım dalga dalga güncellenir. Bağlayıcı olan OBS, dönem duyurusu ve sorumlu öğretim elemanıdır.
1. Bu notu nasıl kullanacaksın?
Bu dosya 2. Dönem (Bahar) kapsamına göre kesilmiştir. anayasa-1 (genel esaslar) ve anayasa-2 (Türk düzeni) müfredatına hizalıdır.
Sıra: 60 sn omurga → tanım kartları → tuzaklar → bölümler → örnek → PDF.
Hap bilgi
2. dönem: 1982 düzeni — yasama, yürütme, yargı ve AYM. Organ haritası burada kurulur.
- •PDF: “PDF indir / Yazdır” → Ctrl+P → PDF olarak kaydet
- •Her soruda: ilke mi organ mı?
- •Hak sorularında ölçülülük zincirini yaz
Anayasa · 2. dönem
Yasama
- ·TBMM
- ·Kanun
- ·CBK
Yürütme
- ·CB
- ·İdare
Yargı
- ·Bağımsızlık
- ·Kollar
AYM
- ·Norm
- ·Bireysel
2. 60 saniyede omurga
Sesli oku, kapat, yaz.
- •1982 AY: organlar + haklar + değiştirme usulü.
- •Yasama: TBMM; kanun, CBK ilişkisi (çerçeve).
- •Yürütme: Cumhurbaşkanı / idare iskeleti (güncel sistem).
- •Yargı: bağımsızlık, hâkim güvencesi, yargı kolları.
- •AYM: norm denetimi + bireysel başvuru (giriş).
- •Olağanüstü hâl: yetki genişler, sınırsız olmaz (çerçeve).
1
Kavram / ilke
2
Anayasal dayanak
3
Organ veya hak
4
Sınırlama / yetki
5
Denetim yolu
6
Sonuç
3. Kavram haritası ve omurga
Omurga: 1982 Anayasası’nın yapısı; Yasama organı ve işlevleri; Yürütme organı ve idare; Yargı ve bağımsızlık; Anayasa Mahkemesi; Bireysel başvuru girişi; Siyasi partiler ve seçim girişi; Olağanüstü yönetim usulleri.
Hap bilgi
1982 Anayasası’nın organları, yasama–yürütme–yargı, Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuru girişi, siyasi partiler ve olağanüstü hâl çerçevesi. Bahar finalinin ağır topu.
- •1) 1982 Anayasası’nın yapısı
- •2) Yasama organı ve işlevleri
- •3) Yürütme organı ve idare
- •4) Yargı ve bağımsızlık
- •5) Anayasa Mahkemesi
- •6) Bireysel başvuru girişi
- •7) Siyasi partiler ve seçim girişi
- •8) Olağanüstü yönetim usulleri
4. Tanım kartları
İşler tanım = unsur fısıldayan cümle.
Norm denetimi
Kanun ve diğer denetime tabi normların Anayasa’ya uygunluğunun Anayasa Mahkemesince incelenmesidir. İptal / itiraz yolları bilinir (çerçeve).
Bireysel başvuru
Anayasa’da güvence altına alınan temel hak ve özgürlükleri ihlal edilenlerin, olağan kanun yollarını tükettikten sonra AYM’ye başvurabilmesidir (çerçeve; şartlar güncel metinden).
Yasama yetkisi
Genel, asli ve devredilemez nitelikte kural koyma yetkisidir. Yetki devri ve CBK alanları anayasal sınırlara tabidir.
Yargı bağımsızlığı
Hâkimlerin görevlerinde bağımsız olması; emir ve talimat almaması ilkesidir. Güvence kurumları (HSK vb.) çerçevede anılır.
Olağanüstü hâl
Anayasa’nın öngördüğü hâllerde temel hakların daha geniş sınırlanabildiği, yetkilerin genişlediği geçici rejimdir. Süre, usul ve yargısal denetim yazılır.
| A | B | Ayırıcı soru |
|---|---|---|
| Kanun | CBK | Hangi organ / hangi alan? |
| Norm denetimi | Bireysel başvuru | Norm mu hak ihlali mi? |
| İptal davası | İtiraz yolu | Kim / nasıl başvurur? |
| OHAL | Olağan dönem | Yetki ve sınır rejimi? |
5. Pusula maddeler
1982 Anayasası ana kaynaktır. Madde yazacaksanız güncel metinden doğrulayın; uydurma yasak.
Sınav tuzağı
Eski hükümet sistemi şemasını güncel AY’ye yapıştırmayın.
- •1) AY — yasama (TBMM) hükümleri (çerçeve)
- •2) AY — yürütme / Cumhurbaşkanı (çerçeve; güncel sistem)
- •3) AY — yargı ve bağımsızlık (çerçeve)
- •4) AY — Anayasa Mahkemesi (çerçeve)
- •5) AY — bireysel başvuru (çerçeve)
- •6) AY — olağanüstü hâl (çerçeve; güncel metin)
6. Sınav tuzağı defteri
Finalde puanı bu liste taşır.
- •Organ listesini ezberleyip işlev yazmamak.
- •CBK ile kanunu aynı sanmak — alan ve sınır.
- •Bireysel başvuruyu her uyuşmazlığa açmak — hak + yol tüketme.
- •AYM’yi “üst temyiz” sanmak — anayasal denetim.
- •OHAL’i “anayasa askıya alındı” diye okumak — sınırlı rejim.
A. 1982 düzenine giriş
Başlangıç, genel esaslar, temel haklar, organlar, değiştirme. 1. dönem ilkeleri burada somut organ ve usule bağlanır.
Sınavda: “hangi organ, hangi yetki, hangi denetim?”
Hap bilgi
Organ + yetki + denetim üçlüsü.
B. Yasama
TBMM yapısı, yasama dokunulmazlığı, kanun yapımı, bütçe, meclis araştırması/soruşturması (çerçeve). Kanun–CBK ilişkisi ve yetki alanları güncel metinden doğrulanır.
Kanun
TBMM iradesi.
CBK
Anayasal alan + sınır.
Denetim
AYM / siyasi denetim.
Dokunulmazlık
İşlevsel güvence.
C. Yürütme
Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi çerçevesinde yürütme tek başlı yapı ve idare (güncel). Atama, kararname, idarenin kanuniliği.
Uydurma organ şeması yazma; güncel AY’ye uy.
Sınav tuzağı
Eski parlamenter şemayı ezbere yapıştırma; güncel sistemi yaz.
D. Yargı
Adli, idari, anayasa yargısı. Bağımsızlık ve tarafsızlık. Hâkimlik teminatı. Uyuşmazlık mahkemesi fikri.
E. Anayasa Mahkemesi
Norm denetimi: iptal ve itiraz. Biçim / esas. Yürürlüğün durdurulması (çerçeve). Siyasi parti kapatma vb. özel yetkiler çerçevede anılır.
Kararların bağlayıcılığı ve yasama–yürütmeye etkisi yazılır.
Hap bilgi
AYM = anayasaya uygunluk denetimi (esas işlev).
F. Bireysel başvuru girişi
Hak ihlali iddiası, yol tüketme, süre, kabul edilebilirlik. Esastan inceleme ve ihlal kararı. AİHM ile ilişki (ikincillik) bir cümleyle bağlanır.
Detay insan hakları dersinde derinleşir; burada kapı ve şart iskeleti yeter.
G. OHAL ve siyasi hayat girişi
OHAL ilanı, süre, CBK/kanun ilişkisi, hak sınırlama rejimi, yargısal denetim imkânı (çerçeve). Siyasi partiler ve seçim hukuku giriş düzeyinde tanınır.
Sınav tekniği (Anayasa Hukuku)
Atatürk klasiklerinde I-II-III başlık işe yarar. Hak sorularında ölçülülük; organ sorularında yetki + denetim yazın.
İskelet: (1) kavram/ilke (2) anayasal dayanak (3) organ/usul (4) denetim (5) sonuç.
Hap bilgi
İlke + organ + denetim = yüksek not.
- •İlke ile organı karıştırma
- •Sınırlamada ölçülülüğü yaz
- •AYM yolunu net seç
- •Güncel yürütme sistemini kullan
- 1Tanım kartları
- 2Zihin haritası çiz
- 3Tuzak listesi
- 44 örnek olay süreyle
- 5Karma deneme + yanlış defteri
Ayrım · Soru tipi
Genel esaslar / haklar
Hukuk devleti–kuvvetler–sınırlama
Organlar / denetim
Yasama–yürütme–AYM–bireysel başvuru
1Madde
2Şema
3Örnek
4Quiz
5Yanlış defteri
İşlenmiş örnek olaylar
Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.
2
Örnek 2 — Bireysel başvuru
Olay
Dava bitmeden AYM’ye gidilir.
Çözüm iskeleti
Yol tüketme. Kabul edilemezlik riski.
Önce olağan yollar.
3
Örnek 3 — CBK–kanun
Olay
CBK, kanunun açıkça düzenlediği alanda çelişir.
Çözüm iskeleti
Alan sınırı. Hiyerarşi / aykırılık. AYM denetimi.
Alan + aykırılık yaz.
4
Örnek 4 — OHAL
Olay
“OHAL’de her şey serbest” iddiası.
Çözüm iskeleti
Sınırlı rejim. Süre. Denetim. Ölçülülük.
OHAL sınırsız iktidar değildir.
Kontrol listesi
- 160 sn omurgayı kapalı yazdım
- 2Tanım kartlarını ezberden yazdım
- 3Zihin haritasını çizdim
- 4Tuzak listesinden 5 madde işaretledim
- 5En az 3 örnek olayı süreyle çözdüm
- 6Ölçülülük ve AYM yollarını denedim
- 7PDF’i arşivledim
- 8Diğer yarı / yıllık notla bağlantıyı kontrol ettim
Sık sorulanlar
1. dönem / 2. dönem / yıllık farkı ne?
1. dönem genel esaslar (anayasa-1): kavram, hukuk devleti, kuvvetler, hak teorisi. 2. dönem Türk anayasa düzeni (anayasa-2): organlar, AYM, OHAL. Yıllık ikisini birleştirir.
Hükümet sistemi hangi şemayla yazılmalı?
Güncel 1982 Anayasası ve yürürlükteki Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi çerçevesiyle. Eski parlamenter şemayı güncel cevap gibi sunmayın.
PDF nasıl indirilir?
“PDF indir / Yazdır” veya …/pdf → Ctrl+P → PDF olarak kaydet.
Ücretli mi?
Hayır. Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı üzerinden ücretsizdir.