1
Örnek 1 — Tam yargı
Olay
Belediye hizmet kusuruyla zarar verir; vatandaş tazminat ister. İptal konusu işlem yoktur.
Çözüm iskeleti
Tam yargı. Zarar–illiyet–hizmet kusuru. Süre. Menfaat/ehliyet.
İşlem yoksa da tam yargı mümkün (eylem).
Ücretsiz ders notu · Ankara · AYBÜ · taslak iskelet
AYBÜ İdari Yargılama Hukuku — 2. Dönem Notu
Tam yargı davası, yürütmenin durdurulması, yargılama usulü, istinaf ve temyiz, yargılama giderleri, özel dava türleri girişi. Bahar finalinin ağır topu.
AYBÜ (Ankara) öğrencileri için İdari Yargılama Hukuku (İYUK) 2. dönem (bahar) notudur. İYUK · 2. yarı (tam yargı, yürütmenin durdurulması, istinaf–temyiz, yargılama usulü, özel davalar girişi). Amaç: doğru mercie, doğru sürede, doğru dava ve tedbiri yazmak. Fakülte dönemlik program kullansa da üçlü set esnek kullanılır.
Bu sayfa genel çekirdek iskelettir; fakülteye özgü derin yazım dalga dalga güncellenir. Bağlayıcı olan OBS, dönem duyurusu ve sorumlu öğretim elemanıdır.
1. Bu notu nasıl kullanacaksın?
Bu dosya 2. Dönem (Bahar) kapsamına göre kesilmiştir. İdari işlem unsurları için idare hukuku triple notunu kullanın.
Sıra: 60 sn omurga → tanım kartları → tuzaklar → bölümler → örnek olay → PDF.
Hap bilgi
2. dönem: Tam yargı, YD, istinaf–temyiz. Zarar ve denetim yolları.
- •PDF: “PDF indir / Yazdır” → Ctrl+P → PDF olarak kaydet
- •Her olayda: kapı açık mı? (görev–yetki–süre–menfaat)
- •İptal mi tam yargı mı ilk cümlede ayır
İdari Yargılama · 2. dönem
Tam yargı
- ·Zarar
- ·İlliyet
- ·Süre
YD
- ·Aykırılık
- ·Zarar
Denetim
- ·İstinaf
- ·Temyiz
Sonuç
- ·Uygulama
- ·Gider
2. 60 saniyede omurga
Sesli oku, kapat, yaz.
- •Tam yargı: idareden tazminat / hak talebi.
- •İptal + tam yargı birlikte veya ayrı açılabilir (şartlar).
- •Yürütmenin durdurulması: açık hukuka aykırılık + telafisi güç zarar.
- •İstinaf / temyiz: süre ve kapsam farklıdır.
- •Gerekçeli karar ve tebliğ kanun yolu takvimini başlatır.
- •Özel usuller: vergi, ihale, kamulaştırma bedeli (giriş).
1
Görev / yetki
2
Ehliyet / menfaat
3
Süre
4
Dava türü (iptal / tam yargı)
5
YD veya esas
6
Kanun yolu
3. Kavram haritası ve omurga
Omurga: Tam yargı davası; İptal–tam yargı ilişkisi; Yürütmenin durdurulması; Yargılama usulü ve ispat; İstinaf; Temyiz (Danıştay); Yargılama giderleri; Özel dava ve usuller girişi.
Hap bilgi
Tam yargı davası, yürütmenin durdurulması, yargılama usulü, istinaf ve temyiz, yargılama giderleri, özel dava türleri girişi. Bahar finalinin ağır topu.
- •1) Tam yargı davası
- •2) İptal–tam yargı ilişkisi
- •3) Yürütmenin durdurulması
- •4) Yargılama usulü ve ispat
- •5) İstinaf
- •6) Temyiz (Danıştay)
- •7) Yargılama giderleri
- •8) Özel dava ve usuller girişi
4. Tanım kartları
İşler tanım = unsur fısıldayan cümle.
Tam yargı davası
İdari eylem veya işlem nedeniyle uğranılan zararın tazmini ya da idari işleme bağlı bir hakkın tanınması için açılan davadır.
Yürütmenin durdurulması
Dava sonuçlanana kadar idari işlemin uygulanmasının geçici olarak durdurulması tedbiridir. İki şart birlikte aranır (çerçeve).
İstinaf (idari yargı)
İlk derece idari yargı kararlarının bölge idare mahkemesinde denetlendiği kanun yoludur.
Temyiz (idari yargı)
Kanunun öngördüğü kararların Danıştay’da hukuka uygunluk denetimidir. Süre ve temyiz edilebilirlik sınırları vardır.
İdari mercie başvuru
Bazı hâllerde dava öncesi veya süre bakımından idareye başvuru imkânıdır; süreyi etkiler (çerçeve, özel kanunlar).
| A | B | Ayırıcı soru |
|---|---|---|
| İptal | Tam yargı | İşlem iptali mi tazminat mı? |
| YD | İptal hükmü | Geçici mi nihai mi? |
| İstinaf | Temyiz | Bölge mi Danıştay mı? |
| Zarar | Hukuka aykırılık | Tazminat unsuru mu iptal sebebi mi? |
5. Pusula maddeler
Soru tipine göre dayanaklar. Güncel metin: İYUK + özel kanunlar.
Sınav tuzağı
Uydurma süre yazmayın; İYUK/özel kanundan doğrulayın.
- •1) İYUK m.2/1-b — tam yargı (çerçeve)
- •2) İYUK m.12–13 — iptal–tam yargı ilişkisi / idari başvuru (çerçeve)
- •3) İYUK m.27 — yürütmenin durdurulması
- •4) İYUK m.45 vd. — istinaf (çerçeve)
- •5) İYUK m.46 vd. — temyiz (çerçeve)
- •6) İYUK m.28 — kararların sonuçları / uygulanması (çerçeve)
6. Sınav tuzağı defteri
Finalde puanı bu liste taşır.
- •YD’yi “otomatik verilir” sanmak — iki şart.
- •Tam yargıyı her zaman iptale bağlamak zorunda sanmak — bağ kurulabilir ama şartlar yazılır.
- •İstinaf ile temyizi aynı süre sanmak.
- •Zarar–illiyet kutusunu atlayıp yalnız “idare haksız” yazmak.
- •Özel kanun sürelerini yok saymak.
A. Tam yargı davası
Konu: zarar veya idari işleme bağlı hak. Unsurlar: idari eylem/işlem, zarar, illiyet, hukuka aykırılık/sorumluluk bağı (idare hukuku sorumlulukla bağ).
Dava açma süresi ve idari mercie başvuru özel kurallara tabi olabilir; güncel metinden doğrulanır.
Hap bilgi
Tam yargı = zarar + illiyet + idareye yüklenebilirlik.
B. İptal ve tam yargı birlikte
İşlem iptal edilmeden de tam yargı açılabilir; bazen iptal + tazminat birlikte istenir. Süre ve bağlama kuralları olay tipine göre yazılır.
İptal kararı tek başına tazminat doğurmaz; zarar ayrıca ispatlanır.
C. Yürütmenin durdurulması
Açık hukuka aykırılık + telafisi güç veya imkânsız zarar şartları birlikte aranır. Teminat istenebilir. Karara itiraz imkânı vardır.
YD, esasa ilişkin nihai hüküm değildir; geçici korumadır.
Sınav tuzağı
Tek şart yetmez. İkisi birden.
Şart 1
Açık hukuka aykırılık.
Şart 2
Telafisi güç zarar.
Sonuç
Uygulama durur.
İtiraz
Kanuni yol.
D. Yargılama usulü
Dilekçe, tebliğ, savunma, duruşma (istisnai), keşif, bilirkişi. Yazılılık ilkesi idari yargıda ağır basar.
İspat yükü ve re’sen araştırma ilkesi çerçevede bilinir.
E. Kanun yolları
İstinaf: bölge idare mahkemesi. Temyiz: Danıştay (kanunun öngördüğü hâller). Süre, dilekçe ve temyiz nedenleri yazılır.
Karar düzeltme gibi yollar yürürlükteki rejimle kontrol edilir; uydurma yol yazmayın.
Hap bilgi
İstinaf ≠ temyiz. Süre başlangıcını tebliğden kur.
F. Kararların uygulanması
İdare, yargı kararlarını gecikmeksizin uygular (Anayasa / İYUK çerçevesi). Uygulanmama tazminat ve sorumluluk doğurabilir.
G. Özel alanlar girişi
Vergi yargılaması, ihale uyuşmazlıkları, kamulaştırma bedel davaları özel süre ve merciler içerebilir. Sınavda “genel İYUK + özel kanun” diye not düşün.
Sınav tekniği (İdari Yargılama)
AYBÜ klasiklerinde I-II-III başlık şart. 60 dk / 3 soruda soru başı ~18 dk.
İskelet: (1) kapı (2) dava türü (3) şart (4) tedbir/yol (5) sonuç.
Hap bilgi
Doğru kapı + doğru dava = yüksek not.
- •Görev ≠ yetki
- •Süre başlangıcını yaz
- •İptal / tam yargı ayır
- •YD’de iki şartı birlikte yaz
- 1Tanım kartları
- 2Zihin haritası çiz
- 3Tuzak listesi
- 44 örnek olay süreyle
- 5Karma deneme + yanlış defteri
Ayrım · Soru tipi
Kapı / iptal
Görev–yetki–süre–menfaat–iptal
Tam yargı / yol
Zarar–YD–istinaf/temyiz
1Madde
2Şema
3Örnek
4Quiz
5Yanlış defteri
İşlenmiş örnek olaylar
Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.
2
Örnek 2 — YD şartları
Olay
Davacı yalnız “zararım var” diyerek YD ister; hukuka aykırılık somutlaştırılmaz.
Çözüm iskeleti
İki şart birlikte. Eksik başvuru. Red riski.
Açık aykırılık + ağır zarar.
3
Örnek 3 — İstinaf süresi
Olay
Karar tebliğ edilir; süre kaçırılır; temyiz denir.
Çözüm iskeleti
Hangi kanun yolu? Süre. Kaçırılan sürenin sonucu.
Yol + süre birlikte.
4
Örnek 4 — İptal + tazminat
Olay
Ruhsat iptal edilir; hem işlemin iptali hem zarar istenilir.
Çözüm iskeleti
İptal + tam yargı. Süreler. Zararın ispatı.
İki talep, iki iskelet.
Kontrol listesi
- 160 sn omurgayı kapalı yazdım
- 2Tanım kartlarını ezberden yazdım
- 3Zihin haritasını çizdim
- 4Tuzak listesinden 5 madde işaretledim
- 5En az 3 örnek olayı süreyle çözdüm
- 6Süreleri İYUK’tan doğruladım
- 7PDF’i arşivledim
- 8Diğer yarı / yıllık notla bağlantıyı kontrol ettim
Sık sorulanlar
1. dönem / 2. dönem / yıllık farkı ne?
1. dönem teşkilat–görev–yetki–süre–iptal; 2. dönem tam yargı–YD–istinaf/temyiz; yıllık ikisini birleştirir.
İdare hukuku notuyla birlikte mi?
Evet. İşlem unsurları idare hukuku triple’ında; dava usulü bu nottadır.
PDF nasıl indirilir?
“PDF indir / Yazdır” veya …/pdf → Ctrl+P → PDF olarak kaydet.
Ücretli mi?
Hayır. Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı üzerinden ücretsizdir.