1
Örnek 1 — Donatan ≠ malik
Olay
Gemi A’ya ait; B deniz ticaretinde kullanıyor.
Çözüm iskeleti
Malik A, donatan B. Sorumluluk ve yetki donatana bağlanır (olay tipine göre).
Sıfatı ayır.
Ücretsiz ders notu · İstanbul · Altınbaş · taslak iskelet
Altınbaş Deniz Ticareti Hukuku — 1. Dönem Notu
Gemi ve gemi türleri, donatan ve gemi adamları, gemi sicili, gemi rehni, donatma iştiraki, deniz ticareti kaynakları. Güz finalinde “mal + kişi + sicil” bozulmadan yazarsınız.
Altınbaş (İstanbul) öğrencileri için Deniz Ticareti Hukuku 1. dönem (güz) notudur. Deniz ticareti · 1. yarı (gemi, donatan, gemi sicili, rehin, donatma iştiraki, gemi adamları girişi). Amaç: gemi–donatan iskeleti ile navlun–konişmento–avarya dilini sınavda bozmadan yazmak. Fakülte dönemlik program kullansa da üçlü set esnek kullanılır.
Bu sayfa genel çekirdek iskelettir; fakülteye özgü derin yazım dalga dalga güncellenir. Bağlayıcı olan OBS, dönem duyurusu ve sorumlu öğretim elemanıdır.
1. Bu notu nasıl kullanacaksın?
Bu dosya 1. Dönem (Güz) kapsamına göre kesilmiştir. TTK Beşinci Kitap omurgadır; uluslararası taşıma rejimleri olay tipine göre eklenir.
Sıra: 60 sn omurga → tanım kartları → tuzaklar → bölümler → örnek → PDF.
Hap bilgi
1. dönem: Gemi nedir, kim donatan, sicil ve rehin nasıl işler? Deniz ticareti iskeleti burada kurulur.
- •PDF: “PDF indir / Yazdır” → Ctrl+P → PDF olarak kaydet
- •Her olayda: gemi/sıfat + sözleşme tipi
- •Konişmento ve avarya şartlarını ayrı yaz
Deniz Ticareti · 1. dönem
Mal
- ·Gemi
- ·Sicil
- ·Rehin
Kişi
- ·Donatan
- ·Kaptan
Ortaklık
- ·Donatma iştiraki
Kaynak
- ·TTK
- ·Teamül
2. 60 saniyede omurga
Sesli oku, kapat, yaz.
- •Deniz ticareti hukuku: gemi ve deniz yolu ile taşıma/ticaret ilişkileri (TTK V. Kitap omurgası).
- •Gemi: denizde yüzmeye elverişli, kendi itişiyle hareket edebilen araç (çerçeve tanım).
- •Donatan: gemiyi deniz ticaretinde kullanan kişi; gemi malikinden ayrılabilir.
- •Gemi sicili: mülkiyet ve rehin için aleniyet / tescil sistemi.
- •Gemi rehni: özel rehin rejimi; alacak güvencesi.
- •Donatma iştiraki: birden fazla kişinin gemi işletmesine katılımı.
1
Gemi / sıfat
2
Sözleşme tipi
3
Belge (konişmento)
4
Hasar veya kaza
5
Sorumluluk / sınır
6
Sonuç
3. Kavram haritası ve omurga
Omurga: Deniz ticareti hukukunun konusu ve kaynakları; Gemi kavramı ve sınıflandırma; Donatan ve gemi maliki; Gemi adamları ve kaptan girişi; Gemi sicili; Gemi mülkiyeti ve devri; Gemi rehni ve gemi alacakları girişi; Donatma iştiraki.
Hap bilgi
Gemi ve gemi türleri, donatan ve gemi adamları, gemi sicili, gemi rehni, donatma iştiraki, deniz ticareti kaynakları. Güz finalinde “mal + kişi + sicil” bozulmadan yazarsınız.
- •1) Deniz ticareti hukukunun konusu ve kaynakları
- •2) Gemi kavramı ve sınıflandırma
- •3) Donatan ve gemi maliki
- •4) Gemi adamları ve kaptan girişi
- •5) Gemi sicili
- •6) Gemi mülkiyeti ve devri
- •7) Gemi rehni ve gemi alacakları girişi
- •8) Donatma iştiraki
4. Tanım kartları
İşler tanım = unsur fısıldayan cümle.
Gemi
Denizde yüzmeye elverişli ve kendi itme gücüyle hareket edebilen araçtır (TTK çerçevesi). Yüzme yeteneği ve itiş unsurları ayırıcıdır; her deniz aracı gemi sayılmaz.
Donatan
Gemiyi kendi adına deniz ticaretinde kullanan kişidir. Malik ile donatan farklı kişiler olabilir; sorumluluk ve yetki bu sıfata bağlanır.
Gemi sicili
Geminin kimlik, mülkiyet ve rehin gibi hukuki durumunun tescil edildiği resmî sicildir. Aleniyet ve ispat işlevi görür.
Gemi rehni
Gemi üzerinde, kanunun öngördüğü biçimde kurulan rehin hakkıdır. Alacaklının öncelikli tatminini sağlar; devir ve sicil kuralları özeldir.
Donatma iştiraki
Birden fazla kişinin, bir gemiyi ortak işletmek üzere kurduğu özel ortaklık benzeri ilişkidir. Pay ve yönetim kuralları TTK’da düzenlenir.
| A | B | Ayırıcı soru |
|---|---|---|
| Donatan | Gemi maliki | İşleten mi malik mi? |
| Gemi | Deniz aracı | Tanım unsurları var mı? |
| Gemi rehni | Taşınır rehni | Sicil rejimi? |
| Kaptan | Vekil | Kanuni özel yetki? |
5. Pusula dayanaklar
TTK deniz ticareti hükümleri ana kaynaktır. Madde numarası yazacaksanız güncel metinden doğrulayın.
Sınav tuzağı
Uydurma madde / uluslararası rejim adı yazmayın.
- •1) TTK Beşinci Kitap — deniz ticareti (çerçeve; güncel metin)
- •2) TTK — gemi tanımı ve sicil (çerçeve)
- •3) TTK — donatan, kaptan, gemi adamları (çerçeve)
- •4) TTK — gemi rehni (çerçeve)
- •5) TTK — donatma iştiraki (çerçeve)
- •6) Uluslararası sözleşmeler / teamül (Lahey–Visby vb. — 2. dönem bağ)
6. Sınav tuzağı defteri
Finalde puanı bu liste taşır.
- •Donatan ile gemi malikini her zaman aynı sanmak.
- •Her deniz aracını gemi saymak — tanım unsurları.
- •Gemi rehnini taşınır rehniyle eşitlemek — sicil rejimi.
- •Kaptanı sıradan vekil sanmak — özel yetki ve temsil.
- •TTK dışı teamül/uluslararası kuralı yok saymak — çerçeve bilin.
A. Deniz ticareti hukuku nedir?
Gemi, donatan ve deniz yolu taşıma ilişkilerini düzenler. TTK V. Kitap omurgadır; uluslararası sözleşmeler ve teamül tamamlar. 1. dönem “mal ve kişi” iskeletini, 2. dönem “sözleşme ve kaza”yı taşır.
Hap bilgi
Gemi + donatan + sicil = 1. dönem omurgası.
B. Gemi
Tanım unsurları, gemi türleri (yük, yolcu, balıkçı…), bayrak ve milliyet. Gemi ile deniz aracı ayrımı sınavda puan getirir.
- •Yüzme elverişliliği
- •İtiş gücü
- •Bayrak / milliyet
- •Sınıflandırma (işlev)
C. Donatan ve malik
Malik mülkiyet; donatan işletme sıfatıdır. Donatanın gemi adamı seçimi, emir ve sorumluluk alanı. İşletme devri senaryoları.
Malik
Mülkiyet.
Donatan
İşletme / ticaret.
Kaptan
Gemide yönetim.
Gemi adamı
Mürettebat.
D. Kaptan ve gemi adamları
Kaptanın temsil yetkisi, gemi ve yük üzerindeki sorumluluk, acil kararlar. Gemi adamı sözleşmesi / iş hukuku köprüsü sınırlı çerçevede.
Sınav tuzağı
Kaptan yetkisini “sıradan müdür” diye küçümseme.
E. Gemi sicili ve mülkiyet
Tescil, terkin, düzeltme. Mülkiyet kazanma ve devir. İyi niyetle sicile güven. Yabancı bayrak / tescil gerilimi giriş düzeyinde.
Hap bilgi
Sicil = aleniyet + rehin/mülkiyet güveni.
F. Gemi rehni ve gemi alacakları
Rehinin kuruluşu, sıra, paraya çevirme. Kanunî gemi alacakları (imtiyazlı alacaklar) girişi — 2. dönemde avarya/çatma ile bağlanır.
G. Donatma iştiraki
Pay, yönetim, temsil, sorumluluk. Ortaklık hukukundan farkları. Sona erme.
Sınav tekniği (Deniz Ticareti)
Altınbaş klasiklerinde I-II-III başlık işe yarar. Önce sıfat ve sözleşme tipi, sonra belge ve sorumluluk.
İskelet: (1) gemi/donatan (2) sözleşme tipi (3) belge (4) hasar/kaza (5) sorumluluk/sınır.
Hap bilgi
Doğru sıfat + doğru sözleşme = yüksek not.
- •Donatan / malik ayır
- •Navlun / çarter ayır
- •Konişmento işlevini yaz
- •Genel avarya şartlarını sırala
- 1Tanım kartları
- 2Zihin haritası çiz
- 3Tuzak listesi
- 44 örnek olay süreyle
- 5Karma deneme + yanlış defteri
Ayrım · Soru tipi
Gemi / donatan / sicil
Mal–kişi–rehin–iştirak
Navlun / avarya / çatma
Sözleşme–belge–kaza–sınır
1Madde
2Şema
3Örnek
4Quiz
5Yanlış defteri
İşlenmiş örnek olaylar
Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.
2
Örnek 2 — Gemi tanımı
Olay
Motoru olmayan yüzer depo “gemi” sayılır mı?
Çözüm iskeleti
İtiş / yüzme unsurları. Tanım testi.
Unsurları yaz.
3
Örnek 3 — Sicil
Olay
Rehin tescilsiz kurulmak istenir.
Çözüm iskeleti
Gemi rehni sicil rejimi. Geçerlilik / üçüncü kişi.
Sicili unutma.
4
Örnek 4 — Kaptan yetkisi
Olay
Limanda acil tamir; kaptan sözleşme yapar, donatan “yetkisiz” der.
Çözüm iskeleti
Kaptanın kanuni temsil alanı. Acil ihtiyaç.
Kaptan yetkisini çerçevele.
Kontrol listesi
- 160 sn omurgayı kapalı yazdım
- 2Tanım kartlarını ezberden yazdım
- 3Zihin haritasını çizdim
- 4Tuzak listesinden 5 madde işaretledim
- 5En az 3 örnek olayı süreyle çözdüm
- 6Donatan/navlun/konişmento ayrımını denedim
- 7PDF’i arşivledim
- 8Diğer yarı / yıllık notla bağlantıyı kontrol ettim
Sık sorulanlar
1. dönem / 2. dönem / yıllık farkı ne?
1. dönem gemi–donatan–sicil–rehin–donatma iştiraki; 2. dönem navlun–çarter–konişmento–avarya–çatma–sınırlı sorumluluk; yıllık ikisini birleştirir.
Sigorta hukuku notuyla birlikte mi?
Deniz sigortası kesişir ama ayrı derstir. Bu not TTK deniz ticareti omurgasını taşır; sigorta için sigorta hukuku triple’ına bakın.
PDF nasıl indirilir?
“PDF indir / Yazdır” veya …/pdf → Ctrl+P → PDF olarak kaydet.
Ücretli mi?
Hayır. Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı üzerinden ücretsizdir.