Usul
Görevli mahkeme nasıl anlaşılır?


Usul
Konunun tamamı için ana rehberi açın.
- 1
Uyuşmazlık konusunun malvarlığına mı yoksa şahıs varlığına mı ait olduğunu tespit edin.
- 2
Kanunlarda bu dava için özel bir mahkeme işaret edilip edilmediğini kontrol edin.
- 3
Çekişmesiz yargı işlerinden biriyle karşı karşıyaysanız ilgili usul kurallarına bakın.
- 4
Hâkimin reddi gibi bir durum varsa yetkili merciye başvurun.
1Dilekçe
2Kimlik belgesi
3Uyuşmazlığa ilişkin dayanak belgeler
4Tebligat ve adres bilgileri
Hangi kapıyı çalmalı?
Dava açmadan önce elindeki uyuşmazlığın mahiyetini iyi tartman gerekir. Kanunlarda başka bir açıklık yoksa genel görevli mahkeme bellidir.
Değer veya miktara bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalar ile şahıs varlığı davalarında asliye hukuk mahkemesi yetki sahibidir.
- 1Malvarlığı hakları
- 2Şahıs varlığı davaları
- 3Genel görev kuralı
Özel işlerde durum nedir?
Her iş doğrudan asliye hukukta görülmez. Kanun bazı konuları çekişmesiz yargı işi olarak ayırmıştır.
Ergin kılınma, ad ve soyad değiştirilmesi gibi konular çekişmesiz yargı işleri arasında sayılır.
- 1Ad ve soyad değişikliği
- 2Gaiplik kararları
- 3Ergin kılınma işlemleri
Hâkimin reddi ne demektir?
Yargılamayı yapan hâkimin tarafsızlığından şüphe du situaciónlar olabilir. Bu durumda kanun belirli bir inceleme mekanizması öngörür.
Hâkimin reddi talebi, reddedilen hâkim katılmaksızın mensup olduğu mahkeme tarafından incelenir.
- Tarafsızlık şüphesi
- Reddi istenen hâkimin katılmaması
- İnceleme mercii
Arabuluculuk ve şerh işlemleri
Bazı uyuşmazlıklar mahkemeden önce arabuluculuk aşamasından geçer. Milletlerarası sulh anlaşmaları için de farklı bir kural vardır.
Uluslararası sulh anlaşmalarının yerine getirilmesi için icra edilebilirlik şerhi alınması zorunludur.
- Milletlerarası sulh anlaşmaları
- İcra edilebilirlik şerhi
- Asliye ticaret mahkemesi
Sık sorulan sorular
1Hangi durumlarda asliye hukuk mahkemesi görevlidir?+
Kanunlarda aksine bir düzenleme bulunmadıkça, malvarlığı ve şahıs varlığı haklarına ilişkin tüm davalarda asliye hukuk mahkemesi görevlidir.
2Hâkimin reddi talebini kim inceler?+
Reddi istenen hâkim katılmaksızın, o hâkimin mensup olduğu mahkeme talebi inceler.
3Çekişmesiz yargı işleri neleri kapsar?+
Ergin kılınma, ad ve soyadın değiştirilmesi, gaiplik kararı ve kişisel durum sicilindeki düzeltmeler bu kapsamdadır.
İlgili mevzuat
Bunlar da işinize yarar
Genel bilgilendirme. Somut dosyada süre ve merci değişebilir; güncel metin ve gerektiğinde avukat esastır. Güncelleme: 2026-08-22