1
Örnek 1 — Kaynak
Olay
Yönetmelik kanuna aykırı hüküm koyar.
Çözüm iskeleti
Hiyerarşi. Alt norm. Aykırılık sonucu.
Üst norm bağlar.
PDF indir
Tarayıcı yazdırma penceresini açın → hedef olarak “PDF olarak kaydet” seçin.
Windows: Ctrl+P · Mac: Cmd+P
Dosya adı önerisi: yozgat__hukuka-giris-yillik.pdf
Ücretsiz ders notu · Yozgat · Bozok · taslak iskelet
1. + 2. dönem birleşik; hukuka giriş / temel kavramlar için “tek cilt” not. Tüm hukuk fakültesi dilinin iskeleti.
Bozok (Yozgat) öğrencileri için Hukuka Giriş / Hukukun Temel Kavramları yıllık (tam paket) notudur. Hukuka giriş tam omurga · kavram + kaynak + uygulama · dönemlik + yıllık program. Amaç: hukuk dilini, kaynakları ve uygulama iskeletini sınavda bozmadan kurmak. Fakülte dönemlik program kullansa da üçlü set esnek kullanılır.
Bu sayfa genel çekirdek iskelettir; fakülteye özgü derin yazım dalga dalga güncellenir. Bağlayıcı olan OBS, dönem duyurusu ve sorumlu öğretim elemanıdır.
Bu dosya Yıllık (Tam paket) kapsamına göre kesilmiştir. Sonraki dogmatik derslerin ortak alfabesidir; ezber listeden çok örnekli tanım hedeflenir.
Sıra: 60 sn omurga → tanım kartları → tuzaklar → bölümler → örnek → PDF.
Hap bilgi
Yıllık paket: Temel kavramlardan yoruma, kaynaklardan yargı ve yaptırıma tek omurga.
1. yarı
2. yarı
Yöntem
Köprü
Sesli oku, kapat, yaz.
Omurga: Hukukun tanımı ve işlevleri; Hukuk–ahlak–din ilişkisi; Hukukun kaynakları; Normlar hiyerarşisi; Hukukun uygulanması; Yorum yöntemleri; Kanun boşluğu ve kıyas; Yargı örgütü girişi.
Hap bilgi
1. + 2. dönem birleşik; hukuka giriş / temel kavramlar için “tek cilt” not. Tüm hukuk fakültesi dilinin iskeleti.
İşler tanım = unsur fısıldayan cümle.
Hukuk
Toplumsal yaşamı düzenleyen, yaptırımla desteklenen bağlayıcı kurallar ve bu kuralları uygulayan kurumlar bütünüdür. Tanımlar okuldan okula değişir; sınavda işlev + yaptırım vurgusu işe yarar.
Hukuk kaynağı
Hukuki kuralın geçerlilik ve bilinme dayanağıdır. Yazılı kaynaklar (Anayasa, kanun, düzenleyici işlemler) ile yazısız kaynaklar (örf ve âdet) ayrılır.
Normlar hiyerarşisi
Hukuk düzeninde normların üstünlük sırasıdır. Alt norm üst norme aykırı olamaz; aykırılık yaptırımı (iptal, uygulanmama) doğurur.
Yorum
Norm metninin somut olaya uygulanabilir anlamının belirlenmesidir. Yöntem seçimi gerekçelenir; salt lafız her zaman yetmez.
Kanun boşluğu
Uygulanacak kuralın bulunmaması veya yetersiz kalmasıdır. TMK m.1 çerçevesinde örf ve hâkimin hukuk yaratması tartışılır.
Yargı yetkisi
Uyuşmazlıkların bağımsız mahkemelerce çözülmesidir. Adli / idari / anayasa yargısı ayrımı temeldir.
| A | B | Ayırıcı soru |
|---|---|---|
| 1. yarı | 2. yarı | Kavram/kaynak mı yorum/yargı mı? |
| Kaynak | Yorum | Nereden gelir mi ne anlama gelir mi? |
| Hak | Yaptırım | Yetki mi sonuç mu? |
| Kamu | Özel | Hangi dal? |
Anayasa ve TMK m.1–2 köprü dayanaklardır. Amaç madde yarışı değil; kavramı dayanağa bağlamaktır.
Sınav tuzağı
Uydurma madde yazmayın; çerçeve dayanak kullanın.
Finalde puanı bu liste taşır.
Dönemlik okuyan kendi yarısını, yıllık okuyan bu tam paketi kullanır. Öneri: tanım–kaynak–hiyerarşi → hak/dal → yorum–yargı → yaptırım → karma.
Her soruda: “Kavram mı? Kaynak mı? Uygulama/yargı mı?”
Hap bilgi
Yıllık başarı = net tanım + doğru kaynak + gerekçeli uygulama.
Sonraki tüm dogmatik derslerin ortak dilini kurar. Sınavda tanım + örnek + karşıt kavram beklenir. 1. dönem kavram ve kaynak omurgasını taşır; yorum, yargı ve uygulama 2. döneme kalır.
Hap bilgi
Hukuk = kural + yaptırım + kurum.
Ortak alan: dürüstlük, zarar vermeme. Ayrım: yaptırım türü, kaynak, evrensellik iddiası. Uç cümleler zayıftır: “hiç ilişki yok / tamamen aynı”.
Anayasa, kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi (yetki sınırıyla), tüzük/yönetmelik, tebliğ; örf ve âdet; içtihat ve doktrin yardımcı kaynaktır (çerçeve).
Yazılı kaynak önceliği ile örfün tamamlayıcı rolü TMK m.1 köprüsüyle yazılır.
Anayasa
En üst norm.
Kanun
TBMM iradesi.
Düzenleyici
Yönetmelik vb.
Örf
Yazısız tamamlayıcı.
Üst norm altı bağlar. Anayasaya aykırı kanun / kanuna aykırı yönetmelik sonuçları bilinir (iptal, yokluk tartışması çerçevede).
Sınav cümlesi: “Hangi norm üstün? Aykırılığın sonucu ne?”
Sınav tuzağı
Hiyerarşi listesi yetmez; aykırılık sonucunu yaz.
Hak sahibi, yükümlü, konu. Mutlak hak herkese; nispi hak belirli kişiye karşı. Kamu hakkı / özel hak ayrımı girişi.
Hak ehliyeti / fiil ehliyeti ayrımı kişi hukuku köprüsüdür (TMK).
Hap bilgi
Hak = korunabilir yetki; karşısında borç/yükümlülük.
Kamu: devlet–birey, üstünlük, idare–ceza–anayasa. Özel: eşitler arası, medeni–borçlar–ticaret. Karma alanlar: iş, tüketici, çevre.
Anayasa, idare, ceza, usul; medeni, borçlar, ticaret, iş. Amaç ezber liste değil; “bu uyuşmazlık hangi dalda?” sorusuna cevap verebilmek.
Olay → kural bulma → yorum → sonuç. Lafzî yorum başlangıçtır; sistem, tarih ve amaç tamamlar.
Sınavda yöntem adı + bir cümle gerekçe yazılır.
Hap bilgi
Yorum = gerekçeli anlam seçimi.
Gerçek boşluk / sahte boşluk tartışması çerçevede. Kıyas özel hukukta mümkün; cezada kıyas yasağı (lehe olanlar ayrı).
Hâkimin hukuk yaratması keyfilik değildir; gerekçe ve ilke gerekir.
Boşluk
Kural yok/yetersiz.
Örf
TMK m.1 basamağı.
Kıyas
Benzerlikle taşıma.
Sınır
Ceza / emredici norm.
Adli yargı (hukuk–ceza), idari yargı, Anayasa Mahkemesi, uyuşmazlık mercileri (çerçeve). İlk derece / istinaf / temyiz fikri.
Görev ve yetki ayrımı usul dersinin kapısıdır; burada isim ve işlev yeter.
Sınav tuzağı
Yanlış yargı kolu = kapı hatası.
Talep sonucu, taraf, merc, süre, harç fikri. İspat yükü ve delil çeşitleri (belge, tanık, bilirkişi, keşif) giriş düzeyinde.
Hukuki dinlenilme hakkı ve adil yargılanma köprüsü.
Ceza yaptırımı, hukuki tazminat, idari yaptırım, geçersizlik/iptal, cebri icra. Aynı fiil birden fazla yaptırım doğurabilir (ceza + tazminat).
Hap bilgi
Yaptırım türünü soruya göre seç.
Kanunilik, belirlilik, yargısal denetim, temel haklar. 1. dönem kaynak ve hiyerarşi buraya bağlanır.
Hak, borç, hukuki işlem, hukuki fiil, ehliyet, süre, zamanaşımı / hak düşürücü süre ayrımı (giriş). Sonraki derslerin iskeleti burada sabitlenir.
Tip 1 — Tanım. Tip 2 — Kaynak/hiyerarşi. Tip 3 — Hak türü. Tip 4 — Dal seçimi. Tip 5 — Yorum. Tip 6 — Yargı kolu/yaptırım.
Dogmatik derslere köprü: her kavram bir üst derste geri döner. Uydurma madde yazma; çerçeve dayanak yeterli.
Sınav tuzağı
Ezber liste değil; örnekli tanım yaz.
Bozok klasiklerinde kısa tanım + örnek + ayrım puan getirir. 60 dk / 3–4 soruda planlı yazın.
İskelet: (1) tanım (2) unsur/ayrım (3) örnek (4) köprü dayanak.
Hap bilgi
Net tanım + örnek = yüksek not.
Ayrım · Soru tipi
Kavram / kaynak
Tanım–kaynak–hiyerarşi–hak
Yorum / yargı
Yorum–boşluk–yargı kolu–yaptırım
Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.
Olay
Yönetmelik kanuna aykırı hüküm koyar.
Çözüm iskeleti
Hiyerarşi. Alt norm. Aykırılık sonucu.
Üst norm bağlar.
Olay
“Yalan söylemek ahlaken kötüdür; hukuken her yalan suç mudur?”
Çözüm iskeleti
Ayrım + kesişim. Yaptırım farkı.
Her ahlak kuralı hukuk değildir.
Olay
Belirsiz madde; öğrenci yalnız sözlük anlamı yazar.
Çözüm iskeleti
Lafız + amaç + sistem. Gerekçe eksik.
Yöntemi yaz.
Olay
İdari işlemin iptali asliye hukukta istenir.
Çözüm iskeleti
İdari yargı. Görev. Kapı hatası.
Doğru mercı seç.
Olay
Mülkiyet ile alacak hakkı aynı torbada anlatılır.
Çözüm iskeleti
Mutlak / nispi. Herkese karşı / kişiye karşı.
Hak sınıfını yaz.
Olay
Haksız fiilde yalnız “ceza” yazılır; zarar var.
Çözüm iskeleti
Hukuki tazminat. Ceza ayrı olabilir.
Yaptırım kutusunu çoğalt.
1. dönem hukuk nedir–kaynak–hiyerarşi–hak–kamu/özel; 2. dönem yorum–yargı–dava/ispat–yaptırım; yıllık ikisini birleştirir.
Ezber listeden çok örnekli tanım ve ayrım. Sonraki derslerin dilini kurar.
“PDF indir / Yazdır” veya …/pdf → Ctrl+P → PDF olarak kaydet.
Hayır. Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı üzerinden ücretsizdir.