1
Örnek 1 — Süre
Olay
İşlem tebliğ edilir; davacı 90. günde iptal davası açar. Özel süre yoktur.
Çözüm iskeleti
Genel dava açma süresi. Hak düşürücü karakter. İlk inceleme ret riski.
Takvim tut; süre kapıdır.
PDF indir
Tarayıcı yazdırma penceresini açın → hedef olarak “PDF olarak kaydet” seçin.
Windows: Ctrl+P · Mac: Cmd+P
Dosya adı önerisi: ufuk__idari-yargilama-donem-1.pdf
Ücretsiz ders notu · Ankara · Ufuk · taslak iskelet
İdari yargı teşkilatı, görev–yetki, dava ehliyeti ve menfaat, dava açma süresi, iptal davası şartları ve sonuçları. Güz finalinde “nereye / ne zaman / kim?” bozulmadan yazarsınız.
Ufuk (Ankara) öğrencileri için İdari Yargılama Hukuku (İYUK) 1. dönem (güz) notudur. İYUK · 1. yarı (teşkilat, görev–yetki, ehliyet–menfaat, süre, iptal davası). Amaç: doğru mercie, doğru sürede, doğru dava ve tedbiri yazmak. Fakülte dönemlik program kullansa da üçlü set esnek kullanılır.
Bu sayfa genel çekirdek iskelettir; fakülteye özgü derin yazım dalga dalga güncellenir. Bağlayıcı olan OBS, dönem duyurusu ve sorumlu öğretim elemanıdır.
Bu dosya 1. Dönem (Güz) kapsamına göre kesilmiştir. İdari işlem unsurları için idare hukuku triple notunu kullanın.
Sıra: 60 sn omurga → tanım kartları → tuzaklar → bölümler → örnek olay → PDF.
Hap bilgi
1. dönem: Doğru mercie, doğru sürede, doğru dava. İptal davasının kapısı burada açılır.
Kapı
Taraf
Dava
Sonuç
Sesli oku, kapat, yaz.
Omurga: İdari yargının işlevi ve ilkeleri; Yargı teşkilatı; Görev ve yetki; Dava ehliyeti ve menfaat; Dava açma süresi; İptal davası şartları; İptal sebepleri (işlem unsurları ile bağ); İptal kararının sonuçları.
Hap bilgi
İdari yargı teşkilatı, görev–yetki, dava ehliyeti ve menfaat, dava açma süresi, iptal davası şartları ve sonuçları. Güz finalinde “nereye / ne zaman / kim?” bozulmadan yazarsınız.
İşler tanım = unsur fısıldayan cümle.
İptal davası
İdari işlemin yetki, şekil, sebep, konu veya amaç yönünden hukuka aykırılığının tespiti ve iptali için açılan davadır.
Menfaat ihlali
Dava açabilmek için ilgilinin meşru, kişisel ve güncel bir menfaatinin ihlal edilmiş olmasıdır. Ehliyetten ayrı ama birlikte aranır.
Dava açma süresi
İdari davanın kanunda öngörülen süre içinde açılması şartıdır. Süreler hak düşürücüdür; tebliğ/ilan/öğrenme başlangıcı kritiktir.
Görev
Uyuşmazlığın idare mahkemesi, vergi mahkemesi veya Danıştay’da görülmesi meselesidir. Kamu düzenine ilişkindir.
Yetki
Aynı tür mahkemeler arasında yer bakımından hangi mahkemenin bakacağıdır. Genel ve özel yetki kuralları vardır.
| A | B | Ayırıcı soru |
|---|---|---|
| Görev | Yetki | Mahkeme türü mü yer mi? |
| Ehliyet | Menfaat | Taraf olabilme mi ihlal mi? |
| İptal | Tam yargı | İşlem mi zarar mı? |
| Tebliğ | Öğrenme | Süre ne zaman başlar? |
Soru tipine göre dayanaklar. Güncel metin: İYUK + özel kanunlar.
Sınav tuzağı
Uydurma süre yazmayın; İYUK/özel kanundan doğrulayın.
Finalde puanı bu liste taşır.
İdari yargılama, idarenin işlem ve eylemlerinin hukuka uygunluğunu yargı yoluyla denetler. Maddi idare hukuku “işlem nedir?” sorusunu; bu ders “nasıl dava edilir?” sorusunu cevaplar.
1. dönem kapı ve iptal omurgasını taşır. Tam yargı, YD ve kanun yolları 2. döneme kalır.
Hap bilgi
Kapı: görev + yetki + ehliyet + menfaat + süre.
İdare mahkemeleri, vergi mahkemeleri, bölge idare mahkemeleri ve Danıştay iskeleti bilinir. İlk derece / istinaf / temyiz rolleri yazılır.
Tek hâkimli / heyetli yargılama ve özel daireler çerçevede tanınır.
Görev kamu düzenindendir; re’sen gözetilir. Yetki yer kurallarına bağlıdır; itiraz ve gönderim sonuçları ayrı yazılır.
Bağlantılı davalar ve birleştirme girişi tanınır.
Sınav tuzağı
Görev ≠ yetki. Karıştırma puan kaybettirir.
Görev
Mahkeme türü · re’sen.
Yetki
Yer · kural + istisna.
Sonuç
Görevsizlik / yetkisizlik.
Dava ehliyeti ve taraf sıfatı ile menfaat ihlali birlikte aranır. Menfaat meşru, kişisel ve güncel olmalıdır; dernek/ meslek örgütü menfaati özel tartışılır.
Sübjektif ehliyet ile objektif iptal (bazı düzenleyici işlemler) doktrini çerçevede bilinir.
Süreler hak düşürücüdür. Başlangıç: tebliğ, ilan, öğrenme (olay tipine göre). Özel kanunlardaki süreler genel kuralı bozar.
Süre aşımı ilk incelemede ret sebebidir. Uydurma süre yazmayın; güncel İYUK/özel kanunu doğrulayın.
Hap bilgi
Süre = kapı. Kaçarsa esas konuşulmaz.
Konu: kesin ve yürütülebilir idari işlem. Sebepler: yetki, şekil, sebep, konu, amaç aykırılığı (idare hukuku unsurlarıyla bağ).
İptal kararı işlemi geçmişe etkili ortadan kaldırır (kural); uygulanması ve idarenin uyması ayrı sonuçtur.
Görev, yetki, ehliyet, menfaat, süre, husumet, kesin ve yürütülebilir işlem gibi şartlar ilk incelemede denetlenir. Eksiklikte ret veya süre verilir (çerçeve).
Ufuk klasiklerinde I-II-III başlık şart. 60 dk / 3 soruda soru başı ~18 dk.
İskelet: (1) kapı (2) dava türü (3) şart (4) tedbir/yol (5) sonuç.
Hap bilgi
Doğru kapı + doğru dava = yüksek not.
Ayrım · Soru tipi
Kapı / iptal
Görev–yetki–süre–menfaat–iptal
Tam yargı / yol
Zarar–YD–istinaf/temyiz
Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.
Olay
İşlem tebliğ edilir; davacı 90. günde iptal davası açar. Özel süre yoktur.
Çözüm iskeleti
Genel dava açma süresi. Hak düşürücü karakter. İlk inceleme ret riski.
Takvim tut; süre kapıdır.
Olay
Şehir dışındaki kişi, başka ildeki imar planına “vatandaşım” diye dava açar.
Çözüm iskeleti
Kişisel-güncel menfaat. Soyut vatandaşlık yetmez (kural). İstisnalar dikkatli.
Menfaat somut yazılır.
Olay
Vergi uyuşmazlığı idare mahkemesine açılır.
Çözüm iskeleti
Vergi mahkemesi görevi. Görevsizlik. Gönderim.
Doğru mahkeme türü.
Olay
Henüz icrai olmayan hazırlık işlemi dava edilir.
Çözüm iskeleti
Kesin ve yürütülebilir işlem şartı. Dava dinlenir mi?
İcrai işlem yoksa iptal kapısı kapanır.
1. dönem teşkilat–görev–yetki–süre–iptal; 2. dönem tam yargı–YD–istinaf/temyiz; yıllık ikisini birleştirir.
Evet. İşlem unsurları idare hukuku triple’ında; dava usulü bu nottadır.
“PDF indir / Yazdır” veya …/pdf → Ctrl+P → PDF olarak kaydet.
Hayır. Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı üzerinden ücretsizdir.