Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencisi için Medeni Hukuka Giriş ve Başlangıç Hükümleri 1. Dönem (Güz) paketi. Beykoz / Tuzla hattı okuma: tanım, unsur, lafız, süre.
Hâkim kanunu sözüyle ve özüyle uygular. Kanun boşluğunda örf, o da yoksa hâkimin hukuk yaratması devreye girer. Bilimsel görüş ve içtihat yararlanılan kaynaklardır. İstanbul öğrencisi bu başlığı Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. içinde görür. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır. hukukun uygulanması ve kaynakları tartışması ancak ondan sonra açılır.
Unsur dökümü şöyledir: kanunun sözü; kanunun özü; örf ve âdet; hâkimin hukuk yaratması; öğreti ve içtihat. TAÜ pratik çalışmasında bu liste, Beykoz'daki bir karşılaştırmalı satım ve ayıp senaryosundaki belgelerle tek tek karşılanır. Belgesiz unsur, başlığı kapatır.
Organik bağ: Boşluk, belirsizlik ve takdir ayrı kapılardır. Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.
Komşu hat: TMK m.1 usul hukuku değil, medeni hukukun kapı cümlesidir. Beykoz / Tuzla hattı kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.
TMK m. 1 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**BAŞLANGIÇ A. Hukukun uygulanması ve kaynakları** --- Madde 1 - Kanun, sözüyle ve özüyle değindiği bütün konularda uygulanır. Kanunda uygulanabilir bir hüküm yoksa, hâkim, örf ve âdet hukukuna göre, bu da yoksa kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar verir. Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır.» Lafız, hukukun uygulanması ve kaynakları tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak TAÜ yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Kanunda uygulanabilir bir hüküm yoksa, hâkim, örf ve âdet hukukuna göre, bu da yoksa kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar verir.» Bu katman kanunun sözü ile kanunun özü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Beykoz / Tuzla hattı kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 1 ile Hukukun uygulanması ve kaynakları eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sözü belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
TAÜ öğrencisi TMK m. 2 metnini şöyle okur: «**B. Hukukî ilişkilerin kapsamı I. Dürüst davranma** --- Madde 2 - Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.» Bu cümle hukukun uygulanması ve kaynakları için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Dürüst davranma** --- Madde 2 - Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır.» Bu katman kanunun sözü ile kanunun özü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Beykoz / Tuzla hattı kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 2 ile Hukukun uygulanması ve kaynakları eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sözü belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 3 üzerindedir: «**II. İyiniyet** --- Madde 3- Kanunun iyiniyete hukukî bir sonuç bağladığı durumlarda, asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Ancak, durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.» TAÜ; Alman mehazı izlencede anılır, kâğıtta TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Ancak, durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.» Bu katman kanunun sözü ile kanunun özü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 3 ile Hukukun uygulanması ve kaynakları eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sözü belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
TMK m. 4 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**III. Hâkimin takdir yetkisi** --- Madde 4 - Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir.» Lafız, hukukun uygulanması ve kaynakları tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak TAÜ yazılısında klasik tuzaktır.
TMK m. 4 ile Hukukun uygulanması ve kaynakları eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sözü belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
TAÜ öğrencisi TMK m. 5 metnini şöyle okur: «**C. Genel nitelikli hükümler** --- Madde 5 - Bu Kanun ve Borçlar Kanununun genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır.» Bu cümle hukukun uygulanması ve kaynakları için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 5 ile Hukukun uygulanması ve kaynakları eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sözü belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 6 üzerindedir: «**D. İspat kuralları I. İspat yükü** --- Madde 6 - Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.» TAÜ; Alman mehazı izlencede anılır, kâğıtta TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 6 ile Hukukun uygulanması ve kaynakları eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sözü belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
TMK m. 7 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II. Resmî belgelerle ispat** --- Madde 7 - Resmî sicil ve senetler, belgeledikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur. Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» Lafız, hukukun uygulanması ve kaynakları tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak TAÜ yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» Bu katman kanunun sözü ile kanunun özü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 7 ile Hukukun uygulanması ve kaynakları eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sözü belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
TAÜ öğrencisi TMK m. 8 metnini şöyle okur: «**BİRİNCİ KİTAP KİŞİLER HUKUKU BİRİNCİ KISIM GERÇEK KİŞİLER BİRİNCİ BÖLÜM KİŞİLİK A. Genel olarak I. Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır. Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» Bu cümle hukukun uygulanması ve kaynakları için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır.» Bu katman kanunun sözü ile kanunun özü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Beykoz / Tuzla hattı kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 8 ile Hukukun uygulanması ve kaynakları eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sözü belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 9 üzerindedir: «**II. Fiil ehliyeti 1. Kapsamı** --- Madde 9 - Fiil ehliyetine sahip olan kimse, kendi fiilleriyle hak edinebilir ve borç altına girebilir.» TAÜ; Alman mehazı izlencede anılır, kâğıtta TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 9 ile Hukukun uygulanması ve kaynakları eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sözü belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
Doktrin cümlesi: Hâkim kanun koyucu gibi kural koyar ama somut uyuşmazlık için koyar. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
Ekol notu: Örf, kanunun açık hükmünü bertaraf etmez. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; TAÜ kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.
hukukun uygulanması ve kaynakları bakımından «kanunun sözü» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beykoz / Tuzla hattı yazılısında bu unsur, Beykoz'daki bir karşılaştırmalı satım ve ayıp içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Hâkim kanunu sözüyle ve özüyle uygular. Kanun boşluğunda örf, o da yoksa hâkimin hukuk yaratması devreye girer. Bilimsel görüş ve içtihat yararlanılan kaynaklardır. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
«kanunun sözü» eksikse Hukukun uygulanması ve kaynakları talebi bu başlıkta durur. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «kanunun özü» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.
hukukun uygulanması ve kaynakları bakımından «kanunun özü» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beykoz / Tuzla hattı yazılısında bu unsur, Beykoz'daki bir karşılaştırmalı satım ve ayıp içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Hâkim kanunu sözüyle ve özüyle uygular. Kanun boşluğunda örf, o da yoksa hâkimin hukuk yaratması devreye girer. Bilimsel görüş ve içtihat yararlanılan kaynaklardır. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
«kanunun özü» eksikse Hukukun uygulanması ve kaynakları talebi bu başlıkta durur. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «örf ve âdet» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.
hukukun uygulanması ve kaynakları bakımından «örf ve âdet» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beykoz / Tuzla hattı yazılısında bu unsur, Beykoz'daki bir karşılaştırmalı satım ve ayıp içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Hâkim kanunu sözüyle ve özüyle uygular. Kanun boşluğunda örf, o da yoksa hâkimin hukuk yaratması devreye girer. Bilimsel görüş ve içtihat yararlanılan kaynaklardır. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
«örf ve âdet» eksikse Hukukun uygulanması ve kaynakları talebi bu başlıkta durur. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «hâkimin hukuk yaratması» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.
hukukun uygulanması ve kaynakları bakımından «hâkimin hukuk yaratması» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beykoz / Tuzla hattı yazılısında bu unsur, Beykoz'daki bir karşılaştırmalı satım ve ayıp içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Hâkim kanunu sözüyle ve özüyle uygular. Kanun boşluğunda örf, o da yoksa hâkimin hukuk yaratması devreye girer. Bilimsel görüş ve içtihat yararlanılan kaynaklardır. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
«hâkimin hukuk yaratması» eksikse Hukukun uygulanması ve kaynakları talebi bu başlıkta durur. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «öğreti ve içtihat» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.
hukukun uygulanması ve kaynakları bakımından «öğreti ve içtihat» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beykoz / Tuzla hattı yazılısında bu unsur, Beykoz'daki bir karşılaştırmalı satım ve ayıp içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Hâkim kanunu sözüyle ve özüyle uygular. Kanun boşluğunda örf, o da yoksa hâkimin hukuk yaratması devreye girer. Bilimsel görüş ve içtihat yararlanılan kaynaklardır. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
«öğreti ve içtihat» eksikse Hukukun uygulanması ve kaynakları talebi bu başlıkta durur. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «kanunun sözü» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.
TAÜ öğrencisi hukukun uygulanması ve kaynakları başlığını açınca önce TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır. Sonra «kanunun sözü» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Beykoz'daki bir karşılaştırmalı satım ve ayıp bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, kanunun özü ile örf ve âdet arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. TAÜ; Alman mehazı izlencede anılır, kâğıtta TBK lafzı bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Beykoz / Tuzla hattı yazılısında gerekçesiz kalır. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. hukukun uygulanması ve kaynakları talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. 1. Dönem (Güz) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Boşluk, belirsizlik ve takdir ayrı kapılardır.. Adlandırmadan geçmek, TAÜ kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Beykoz / Tuzla hattı usulü sloganla bitirmez.
Hukukun uygulanması ve kaynakları için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, hukukun uygulanması ve kaynakları başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. 1. Dönem (Güz) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Hukukun uygulanması ve kaynakları bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. kanunun sözü, kanunun özü, örf ve âdet, hâkimin hukuk yaratması, öğreti ve içtihat birlikte durur. Birini atlayan çözüm, TAÜ yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Hâkim kanunu sözüyle ve özüyle uygular. Kanun boşluğunda örf, o da yoksa hâkimin hukuk yaratması devreye girer. Bilimsel görüş ve içtihat yararlanılan kaynaklardır.
Sınav tuzağı
Tuzak: Hukukun uygulanması ve kaynakları ile komşu kurumu karıştırmak. TMK m.1 usul hukuku değil, medeni hukukun kapı cümlesidir.
kanunun sözü
Hukukun uygulanması ve kaynakları bakımından «kanunun sözü» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
kanunun özü
Hukukun uygulanması ve kaynakları bakımından «kanunun özü» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
örf ve âdet
Hukukun uygulanması ve kaynakları bakımından «örf ve âdet» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Hukukun uygulanması ve kaynakları tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Hukukun uygulanması ve kaynakları hangi kanunî bağla okunur?
Ayrım · Hukukun uygulanması ve kaynakları / Dürüstlük kuralı
Hukukun uygulanması ve kaynakları
Hâkim kanunu sözüyle ve özüyle uygular. Kanun boşluğunda örf, o da yoksa hâkimin hukuk yaratması devreye girer. Bilimsel görüş ve içtihat yararlanılan kaynaklardır.
Dürüstlük kuralı
Herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kuralına uymak zorundadır. Hakkın açıkça kötüye kullanılması hukuk düzenince korunmaz.
Dürüstlük kuralı
Herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kuralına uymak zorundadır. Hakkın açıkça kötüye kullanılması hukuk düzenince korunmaz. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Bu yüzden dürüstlük kuralı başlığı, Beykoz / Tuzla hattı yazılısında ezber sloganı değil uygulanacak rejim olarak durur.
Kurumun unsurları şunlardır: hakkın kullanılması; borcun ifası; dürüstlük ölçüsü; hakkın kötüye kullanılması yasağı. Birinci sınıfın ilk karşılaşmasında her unsur ayrı satıra yazılır zira birinin eksikliği talebi bu kuruma dayandırmayı keser. Ne var ki unsurları ezber listesi gibi dizmek yetmez; somut vakıada hangi belgenin hangi unsuru taşıdığı eşlenir.
Çapraz okuma: Dürüstlük, iyiniyet karinesinden ayrıdır. TAÜ yazılısında bu cümle, dürüstlük kuralı ile komşusunu ayırır.
Organik bağ: Kötüye kullanma, hakkın varlığını değil korunmasını keser. Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.
Yürürlük cümlesi TMK m. 2 üzerindedir: «**B. Hukukî ilişkilerin kapsamı I. Dürüst davranma** --- Madde 2 - Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.» TAÜ; Alman mehazı izlencede anılır, kâğıtta TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Dürüst davranma** --- Madde 2 - Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır.» Bu katman hakkın kullanılması ile borcun ifası arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Beykoz / Tuzla hattı kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 2 ile Dürüstlük kuralı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hakkın kullanılması belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
TMK m. 3 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II. İyiniyet** --- Madde 3- Kanunun iyiniyete hukukî bir sonuç bağladığı durumlarda, asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Ancak, durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.» Lafız, dürüstlük kuralı tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak TAÜ yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Ancak, durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.» Bu katman hakkın kullanılması ile borcun ifası arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 3 ile Dürüstlük kuralı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hakkın kullanılması belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
TAÜ öğrencisi TMK m. 4 metnini şöyle okur: «**III. Hâkimin takdir yetkisi** --- Madde 4 - Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir.» Bu cümle dürüstlük kuralı için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 4 ile Dürüstlük kuralı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hakkın kullanılması belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 5 üzerindedir: «**C. Genel nitelikli hükümler** --- Madde 5 - Bu Kanun ve Borçlar Kanununun genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır.» TAÜ; Alman mehazı izlencede anılır, kâğıtta TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 5 ile Dürüstlük kuralı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hakkın kullanılması belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
TMK m. 6 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**D. İspat kuralları I. İspat yükü** --- Madde 6 - Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.» Lafız, dürüstlük kuralı tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak TAÜ yazılısında klasik tuzaktır.
TMK m. 6 ile Dürüstlük kuralı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hakkın kullanılması belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
TAÜ öğrencisi TMK m. 7 metnini şöyle okur: «**II. Resmî belgelerle ispat** --- Madde 7 - Resmî sicil ve senetler, belgeledikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur. Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» Bu cümle dürüstlük kuralı için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» Bu katman hakkın kullanılması ile borcun ifası arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 7 ile Dürüstlük kuralı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hakkın kullanılması belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 8 üzerindedir: «**BİRİNCİ KİTAP KİŞİLER HUKUKU BİRİNCİ KISIM GERÇEK KİŞİLER BİRİNCİ BÖLÜM KİŞİLİK A. Genel olarak I. Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır. Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» TAÜ; Alman mehazı izlencede anılır, kâğıtta TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır.» Bu katman hakkın kullanılması ile borcun ifası arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Beykoz / Tuzla hattı kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 8 ile Dürüstlük kuralı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hakkın kullanılması belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
TMK m. 9 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II. Fiil ehliyeti 1. Kapsamı** --- Madde 9 - Fiil ehliyetine sahip olan kimse, kendi fiilleriyle hak edinebilir ve borç altına girebilir.» Lafız, dürüstlük kuralı tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak TAÜ yazılısında klasik tuzaktır.
TMK m. 9 ile Dürüstlük kuralı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hakkın kullanılması belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
TAÜ öğrencisi TMK m. 10 metnini şöyle okur: «**2. Koşulları a. Genel olarak** --- Madde 10 - Ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan her ergin kişinin fiil ehliyeti vardır.» Bu cümle dürüstlük kuralı için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 10 ile Dürüstlük kuralı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hakkın kullanılması belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
Öğreti ayrımı: Objektif dürüstlük, subjektif iyiniyetten ayrılır. TAÜ; Alman mehazı izlencede anılır, kâğıtta TBK lafzı bağlar vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.
Doktrin cümlesi: Yasak, hakkın varlığını değil türetilmiş sonucu durdurur. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
dürüstlük kuralı bakımından «hakkın kullanılması» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beykoz / Tuzla hattı yazılısında bu unsur, Beykoz'daki bir karşılaştırmalı satım ve ayıp içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kuralına uymak zorundadır. Hakkın açıkça kötüye kullanılması hukuk düzenince korunmaz. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
«hakkın kullanılması» eksikse Dürüstlük kuralı talebi bu başlıkta durur. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «borcun ifası» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.
dürüstlük kuralı bakımından «borcun ifası» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beykoz / Tuzla hattı yazılısında bu unsur, Beykoz'daki bir karşılaştırmalı satım ve ayıp içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kuralına uymak zorundadır. Hakkın açıkça kötüye kullanılması hukuk düzenince korunmaz. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
«borcun ifası» eksikse Dürüstlük kuralı talebi bu başlıkta durur. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «dürüstlük ölçüsü» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.
dürüstlük kuralı bakımından «dürüstlük ölçüsü» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beykoz / Tuzla hattı yazılısında bu unsur, Beykoz'daki bir karşılaştırmalı satım ve ayıp içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kuralına uymak zorundadır. Hakkın açıkça kötüye kullanılması hukuk düzenince korunmaz. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
«dürüstlük ölçüsü» eksikse Dürüstlük kuralı talebi bu başlıkta durur. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «hakkın kötüye kullanılması yasağı» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.
dürüstlük kuralı bakımından «hakkın kötüye kullanılması yasağı» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beykoz / Tuzla hattı yazılısında bu unsur, Beykoz'daki bir karşılaştırmalı satım ve ayıp içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kuralına uymak zorundadır. Hakkın açıkça kötüye kullanılması hukuk düzenince korunmaz. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
«hakkın kötüye kullanılması yasağı» eksikse Dürüstlük kuralı talebi bu başlıkta durur. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «hakkın kullanılması» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.
TAÜ öğrencisi dürüstlük kuralı başlığını açınca önce TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır. Sonra «hakkın kullanılması» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Beykoz'daki bir karşılaştırmalı satım ve ayıp bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, borcun ifası ile dürüstlük ölçüsü arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. TAÜ; Alman mehazı izlencede anılır, kâğıtta TBK lafzı bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Beykoz / Tuzla hattı yazılısında gerekçesiz kalır. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. dürüstlük kuralı talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. 1. Dönem (Güz) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Dürüstlük, iyiniyet karinesinden ayrıdır.. Adlandırmadan geçmek, TAÜ kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Beykoz / Tuzla hattı usulü sloganla bitirmez.
Dürüstlük kuralı için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, dürüstlük kuralı başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. 1. Dönem (Güz) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Dürüstlük kuralı bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. hakkın kullanılması, borcun ifası, dürüstlük ölçüsü, hakkın kötüye kullanılması yasağı birlikte durur. Birini atlayan çözüm, TAÜ yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kuralına uymak zorundadır. Hakkın açıkça kötüye kullanılması hukuk düzenince korunmaz.
Sınav tuzağı
Tuzak: Dürüstlük kuralı ile komşu kurumu karıştırmak. Kötüye kullanma, hakkın varlığını değil korunmasını keser.
hakkın kullanılması
Dürüstlük kuralı bakımından «hakkın kullanılması» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
borcun ifası
Dürüstlük kuralı bakımından «borcun ifası» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
dürüstlük ölçüsü
Dürüstlük kuralı bakımından «dürüstlük ölçüsü» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Dürüstlük kuralı tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Dürüstlük kuralı hangi kanunî bağla okunur?
İyiniyet
Kanunun iyiniyete hukukî sonuç bağladığı durumlarda asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Durumun gerektirdiği özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz. TAÜ; Alman mehazı izlencede anılır, kâğıtta TBK lafzı bağlar ile TBK/TMK hattı yan yana okunur; ne var ki sınavda bağlayıcı olan yürürlükteki lafızdır. TAÜ 1. Dönem (Güz) kesitinde iyiniyet bu sırayla işlenir.
Öğrenci şu unsurları kâğıda geçirir: kanunun sonuç bağladığı hâl; iyiniyet karinesi; özen ölçüsü; ispat. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. Bu unsurlar birlikte durur; birini atlayan çözüm, maddi hukuku atladı notu yer.
Komşu hat: İyiniyet, dürüstlük kuralının subjektif kardeşidir. Beykoz / Tuzla hattı kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.
Çapraz okuma: Zilyetlik ve tapuda iyiniyet ayrı testtir. TAÜ yazılısında bu cümle, iyiniyet ile komşusunu ayırır.
TAÜ öğrencisi TMK m. 3 metnini şöyle okur: «**II. İyiniyet** --- Madde 3- Kanunun iyiniyete hukukî bir sonuç bağladığı durumlarda, asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Ancak, durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.» Bu cümle iyiniyet için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Ancak, durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.» Bu katman kanunun sonuç bağladığı hâl ile iyiniyet karinesi arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 3 ile İyiniyet eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sonuç bağladığı hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 4 üzerindedir: «**III. Hâkimin takdir yetkisi** --- Madde 4 - Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir.» TAÜ; Alman mehazı izlencede anılır, kâğıtta TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 4 ile İyiniyet eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sonuç bağladığı hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
TMK m. 5 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**C. Genel nitelikli hükümler** --- Madde 5 - Bu Kanun ve Borçlar Kanununun genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır.» Lafız, iyiniyet tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak TAÜ yazılısında klasik tuzaktır.
TMK m. 5 ile İyiniyet eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sonuç bağladığı hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
TAÜ öğrencisi TMK m. 6 metnini şöyle okur: «**D. İspat kuralları I. İspat yükü** --- Madde 6 - Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.» Bu cümle iyiniyet için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 6 ile İyiniyet eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sonuç bağladığı hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 7 üzerindedir: «**II. Resmî belgelerle ispat** --- Madde 7 - Resmî sicil ve senetler, belgeledikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur. Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» TAÜ; Alman mehazı izlencede anılır, kâğıtta TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» Bu katman kanunun sonuç bağladığı hâl ile iyiniyet karinesi arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 7 ile İyiniyet eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sonuç bağladığı hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
TMK m. 8 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**BİRİNCİ KİTAP KİŞİLER HUKUKU BİRİNCİ KISIM GERÇEK KİŞİLER BİRİNCİ BÖLÜM KİŞİLİK A. Genel olarak I. Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır. Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» Lafız, iyiniyet tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak TAÜ yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır.» Bu katman kanunun sonuç bağladığı hâl ile iyiniyet karinesi arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Beykoz / Tuzla hattı kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 8 ile İyiniyet eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sonuç bağladığı hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
TAÜ öğrencisi TMK m. 9 metnini şöyle okur: «**II. Fiil ehliyeti 1. Kapsamı** --- Madde 9 - Fiil ehliyetine sahip olan kimse, kendi fiilleriyle hak edinebilir ve borç altına girebilir.» Bu cümle iyiniyet için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 9 ile İyiniyet eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sonuç bağladığı hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 10 üzerindedir: «**2. Koşulları a. Genel olarak** --- Madde 10 - Ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan her ergin kişinin fiil ehliyeti vardır.» TAÜ; Alman mehazı izlencede anılır, kâğıtta TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 10 ile İyiniyet eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sonuç bağladığı hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
TMK m. 11 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**b. Erginlik** --- Madde 11 - Erginlik onsekiz yaşın doldurulmasıyla başlar. Evlenme kişiyi ergin kılar.» Lafız, iyiniyet tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak TAÜ yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Evlenme kişiyi ergin kılar.» Bu katman kanunun sonuç bağladığı hâl ile iyiniyet karinesi arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 11 ile İyiniyet eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sonuç bağladığı hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
Ekol notu: Karine aleyhine ispat, özen eksikliğidir. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; TAÜ kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.
Öğreti ayrımı: Bilmesi gereken, bilen gibidir. TAÜ; Alman mehazı izlencede anılır, kâğıtta TBK lafzı bağlar vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.
iyiniyet bakımından «kanunun sonuç bağladığı hâl» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beykoz / Tuzla hattı yazılısında bu unsur, Beykoz'daki bir karşılaştırmalı satım ve ayıp içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunun iyiniyete hukukî sonuç bağladığı durumlarda asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Durumun gerektirdiği özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
«kanunun sonuç bağladığı hâl» eksikse İyiniyet talebi bu başlıkta durur. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «iyiniyet karinesi» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.
iyiniyet bakımından «iyiniyet karinesi» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beykoz / Tuzla hattı yazılısında bu unsur, Beykoz'daki bir karşılaştırmalı satım ve ayıp içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunun iyiniyete hukukî sonuç bağladığı durumlarda asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Durumun gerektirdiği özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
«iyiniyet karinesi» eksikse İyiniyet talebi bu başlıkta durur. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «özen ölçüsü» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.
iyiniyet bakımından «özen ölçüsü» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beykoz / Tuzla hattı yazılısında bu unsur, Beykoz'daki bir karşılaştırmalı satım ve ayıp içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunun iyiniyete hukukî sonuç bağladığı durumlarda asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Durumun gerektirdiği özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
«özen ölçüsü» eksikse İyiniyet talebi bu başlıkta durur. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «ispat» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.
iyiniyet bakımından «ispat» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beykoz / Tuzla hattı yazılısında bu unsur, Beykoz'daki bir karşılaştırmalı satım ve ayıp içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunun iyiniyete hukukî sonuç bağladığı durumlarda asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Durumun gerektirdiği özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
«ispat» eksikse İyiniyet talebi bu başlıkta durur. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «kanunun sonuç bağladığı hâl» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.
TAÜ öğrencisi iyiniyet başlığını açınca önce TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır. Sonra «kanunun sonuç bağladığı hâl» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Beykoz'daki bir karşılaştırmalı satım ve ayıp bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, iyiniyet karinesi ile özen ölçüsü arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. TAÜ; Alman mehazı izlencede anılır, kâğıtta TBK lafzı bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Beykoz / Tuzla hattı yazılısında gerekçesiz kalır. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. iyiniyet talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. 1. Dönem (Güz) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: İyiniyet, dürüstlük kuralının subjektif kardeşidir.. Adlandırmadan geçmek, TAÜ kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Beykoz / Tuzla hattı usulü sloganla bitirmez.
İyiniyet için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, iyiniyet başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. 1. Dönem (Güz) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: İyiniyet bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. kanunun sonuç bağladığı hâl, iyiniyet karinesi, özen ölçüsü, ispat birlikte durur. Birini atlayan çözüm, TAÜ yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Kanunun iyiniyete hukukî sonuç bağladığı durumlarda asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Durumun gerektirdiği özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.
Sınav tuzağı
Tuzak: İyiniyet ile komşu kurumu karıştırmak. Zilyetlik ve tapuda iyiniyet ayrı testtir.
kanunun sonuç bağladığı hâl
İyiniyet bakımından «kanunun sonuç bağladığı hâl» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
iyiniyet karinesi
İyiniyet bakımından «iyiniyet karinesi» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
özen ölçüsü
İyiniyet bakımından «özen ölçüsü» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. İyiniyet tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. İyiniyet hangi kanunî bağla okunur?
Hâkimin takdir yetkisi
Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini yahut haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği hâllerde hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir. İstanbul öğrencisi bu başlığı Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. içinde görür. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır. hâkimin takdir yetkisi tartışması ancak ondan sonra açılır.
Öğrenci şu unsurları kâğıda geçirir: takdir yetkisi tanınan hâl; durumun gerekleri; haklı sebep; hakkaniyet. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. Bu unsurlar birlikte durur; birini atlayan çözüm, maddi hukuku atladı notu yer.
Komşu hat: Takdir, boşluk doldurmadan (m.1) ayrıdır. Beykoz / Tuzla hattı kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.
Çapraz okuma: Hakkaniyet keyfilik değildir. TAÜ yazılısında bu cümle, hâkimin takdir yetkisi ile komşusunu ayırır.
TAÜ öğrencisi TMK m. 4 metnini şöyle okur: «**III. Hâkimin takdir yetkisi** --- Madde 4 - Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir.» Bu cümle hâkimin takdir yetkisi için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 4 ile Hâkimin takdir yetkisi eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada takdir yetkisi tanınan hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 5 üzerindedir: «**C. Genel nitelikli hükümler** --- Madde 5 - Bu Kanun ve Borçlar Kanununun genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır.» TAÜ; Alman mehazı izlencede anılır, kâğıtta TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 5 ile Hâkimin takdir yetkisi eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada takdir yetkisi tanınan hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
TMK m. 6 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**D. İspat kuralları I. İspat yükü** --- Madde 6 - Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.» Lafız, hâkimin takdir yetkisi tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak TAÜ yazılısında klasik tuzaktır.
TMK m. 6 ile Hâkimin takdir yetkisi eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada takdir yetkisi tanınan hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
TAÜ öğrencisi TMK m. 7 metnini şöyle okur: «**II. Resmî belgelerle ispat** --- Madde 7 - Resmî sicil ve senetler, belgeledikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur. Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» Bu cümle hâkimin takdir yetkisi için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» Bu katman takdir yetkisi tanınan hâl ile durumun gerekleri arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 7 ile Hâkimin takdir yetkisi eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada takdir yetkisi tanınan hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 8 üzerindedir: «**BİRİNCİ KİTAP KİŞİLER HUKUKU BİRİNCİ KISIM GERÇEK KİŞİLER BİRİNCİ BÖLÜM KİŞİLİK A. Genel olarak I. Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır. Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» TAÜ; Alman mehazı izlencede anılır, kâğıtta TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır.» Bu katman takdir yetkisi tanınan hâl ile durumun gerekleri arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Beykoz / Tuzla hattı kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 8 ile Hâkimin takdir yetkisi eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada takdir yetkisi tanınan hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
TMK m. 9 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II. Fiil ehliyeti 1. Kapsamı** --- Madde 9 - Fiil ehliyetine sahip olan kimse, kendi fiilleriyle hak edinebilir ve borç altına girebilir.» Lafız, hâkimin takdir yetkisi tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak TAÜ yazılısında klasik tuzaktır.
TMK m. 9 ile Hâkimin takdir yetkisi eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada takdir yetkisi tanınan hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
TAÜ öğrencisi TMK m. 10 metnini şöyle okur: «**2. Koşulları a. Genel olarak** --- Madde 10 - Ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan her ergin kişinin fiil ehliyeti vardır.» Bu cümle hâkimin takdir yetkisi için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 10 ile Hâkimin takdir yetkisi eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada takdir yetkisi tanınan hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 11 üzerindedir: «**b. Erginlik** --- Madde 11 - Erginlik onsekiz yaşın doldurulmasıyla başlar. Evlenme kişiyi ergin kılar.» TAÜ; Alman mehazı izlencede anılır, kâğıtta TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Evlenme kişiyi ergin kılar.» Bu katman takdir yetkisi tanınan hâl ile durumun gerekleri arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 11 ile Hâkimin takdir yetkisi eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada takdir yetkisi tanınan hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
TMK m. 12 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**c. Ergin kılınma** --- Madde 12 - Onbeş yaşını dolduran küçük, kendi isteği ve velisinin rızasıyla mahkemece ergin kılınabilir.» Lafız, hâkimin takdir yetkisi tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak TAÜ yazılısında klasik tuzaktır.
TMK m. 12 ile Hâkimin takdir yetkisi eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada takdir yetkisi tanınan hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
Ekol notu: Takdir, kanunun çizdiği çerçevede işler. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; TAÜ kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.
Öğreti ayrımı: Gerekçe yazılmayan takdir, denetimsiz kalır. TAÜ; Alman mehazı izlencede anılır, kâğıtta TBK lafzı bağlar vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.
hâkimin takdir yetkisi bakımından «takdir yetkisi tanınan hâl» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beykoz / Tuzla hattı yazılısında bu unsur, Beykoz'daki bir karşılaştırmalı satım ve ayıp içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini yahut haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği hâllerde hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
«takdir yetkisi tanınan hâl» eksikse Hâkimin takdir yetkisi talebi bu başlıkta durur. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «durumun gerekleri» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.
hâkimin takdir yetkisi bakımından «durumun gerekleri» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beykoz / Tuzla hattı yazılısında bu unsur, Beykoz'daki bir karşılaştırmalı satım ve ayıp içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini yahut haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği hâllerde hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
«durumun gerekleri» eksikse Hâkimin takdir yetkisi talebi bu başlıkta durur. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «haklı sebep» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.
hâkimin takdir yetkisi bakımından «haklı sebep» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beykoz / Tuzla hattı yazılısında bu unsur, Beykoz'daki bir karşılaştırmalı satım ve ayıp içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini yahut haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği hâllerde hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
«haklı sebep» eksikse Hâkimin takdir yetkisi talebi bu başlıkta durur. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «hakkaniyet» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.
hâkimin takdir yetkisi bakımından «hakkaniyet» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beykoz / Tuzla hattı yazılısında bu unsur, Beykoz'daki bir karşılaştırmalı satım ve ayıp içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini yahut haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği hâllerde hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
«hakkaniyet» eksikse Hâkimin takdir yetkisi talebi bu başlıkta durur. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «takdir yetkisi tanınan hâl» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.
TAÜ öğrencisi hâkimin takdir yetkisi başlığını açınca önce TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır. Sonra «takdir yetkisi tanınan hâl» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Beykoz'daki bir karşılaştırmalı satım ve ayıp bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, durumun gerekleri ile haklı sebep arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. TAÜ; Alman mehazı izlencede anılır, kâğıtta TBK lafzı bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Beykoz / Tuzla hattı yazılısında gerekçesiz kalır. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. hâkimin takdir yetkisi talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. 1. Dönem (Güz) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Takdir, boşluk doldurmadan (m.1) ayrıdır.. Adlandırmadan geçmek, TAÜ kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Beykoz / Tuzla hattı usulü sloganla bitirmez.
Hâkimin takdir yetkisi için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, hâkimin takdir yetkisi başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. 1. Dönem (Güz) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Hâkimin takdir yetkisi bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. takdir yetkisi tanınan hâl, durumun gerekleri, haklı sebep, hakkaniyet birlikte durur. Birini atlayan çözüm, TAÜ yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini yahut haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği hâllerde hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir.
Sınav tuzağı
Tuzak: Hâkimin takdir yetkisi ile komşu kurumu karıştırmak. Hakkaniyet keyfilik değildir.
takdir yetkisi tanınan hâl
Hâkimin takdir yetkisi bakımından «takdir yetkisi tanınan hâl» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
durumun gerekleri
Hâkimin takdir yetkisi bakımından «durumun gerekleri» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
haklı sebep
Hâkimin takdir yetkisi bakımından «haklı sebep» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Hâkimin takdir yetkisi tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Hâkimin takdir yetkisi hangi kanunî bağla okunur?
Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti
Her insanın hak ehliyeti vardır. Fiil ehliyeti ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmamaya bağlanır. Tam ehliyetsiz ile sınırlı ehliyetsiz ayrı rejimlerdir. TAÜ; Alman mehazı izlencede anılır, kâğıtta TBK lafzı bağlar ile TBK/TMK hattı yan yana okunur; ne var ki sınavda bağlayıcı olan yürürlükteki lafızdır. TAÜ 1. Dönem (Güz) kesitinde hak ehliyeti ve fiil ehliyeti bu sırayla işlenir.
Kurumun unsurları şunlardır: hak ehliyeti; ayırt etme gücü; erginlik; kısıtlı olmama; yasal danışman / vasi. Birinci sınıfın ilk karşılaşmasında her unsur ayrı satıra yazılır zira birinin eksikliği talebi bu kuruma dayandırmayı keser. Ne var ki unsurları ezber listesi gibi dizmek yetmez; somut vakıada hangi belgenin hangi unsuru taşıdığı eşlenir.
Çapraz okuma: Hak ehliyeti fiil ehliyetinden ayrıdır. TAÜ yazılısında bu cümle, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti ile komşusunu ayırır.
Organik bağ: Ayırt etme gücü yoksa irade beyanı kural olarak sonuç doğurmaz. Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.
Yürürlük cümlesi TMK m. 8 üzerindedir: «**BİRİNCİ KİTAP KİŞİLER HUKUKU BİRİNCİ KISIM GERÇEK KİŞİLER BİRİNCİ BÖLÜM KİŞİLİK A. Genel olarak I. Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır. Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» TAÜ; Alman mehazı izlencede anılır, kâğıtta TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır.» Bu katman hak ehliyeti ile ayırt etme gücü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Beykoz / Tuzla hattı kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 8 ile Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
TMK m. 9 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II. Fiil ehliyeti 1. Kapsamı** --- Madde 9 - Fiil ehliyetine sahip olan kimse, kendi fiilleriyle hak edinebilir ve borç altına girebilir.» Lafız, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak TAÜ yazılısında klasik tuzaktır.
TMK m. 9 ile Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
TAÜ öğrencisi TMK m. 10 metnini şöyle okur: «**2. Koşulları a. Genel olarak** --- Madde 10 - Ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan her ergin kişinin fiil ehliyeti vardır.» Bu cümle hak ehliyeti ve fiil ehliyeti için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 10 ile Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 11 üzerindedir: «**b. Erginlik** --- Madde 11 - Erginlik onsekiz yaşın doldurulmasıyla başlar. Evlenme kişiyi ergin kılar.» TAÜ; Alman mehazı izlencede anılır, kâğıtta TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Evlenme kişiyi ergin kılar.» Bu katman hak ehliyeti ile ayırt etme gücü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 11 ile Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
TMK m. 16 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**3. Ayırt etme gücüne sahip küçükler ve kısıtlılar** --- Madde 16- Ayırt etme gücüne sahip küçükler ve kısıtlılar, yasal temsilcilerinin rızası olmadıkça, kendi işlemleriyle borç altına giremezler. Karşılıksız kazanmada ve kişiye sıkı sıkıya bağlı hakları kullanmada bu rıza gerekli değildir. Ayırt etme gücüne sahip küçükler ve kısıtlılar haksız fiillerinden sorumludurlar.» Lafız, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak TAÜ yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Karşılıksız kazanmada ve kişiye sıkı sıkıya bağlı hakları kullanmada bu rıza gerekli değildir.» Bu katman hak ehliyeti ile ayırt etme gücü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Ayırt etme gücüne sahip küçükler ve kısıtlılar haksız fiillerinden sorumludurlar.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Beykoz / Tuzla hattı kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 16 ile Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
TAÜ öğrencisi TMK m. 12 metnini şöyle okur: «**c. Ergin kılınma** --- Madde 12 - Onbeş yaşını dolduran küçük, kendi isteği ve velisinin rızasıyla mahkemece ergin kılınabilir.» Bu cümle hak ehliyeti ve fiil ehliyeti için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 12 ile Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 13 üzerindedir: «**d. Ayırt etme gücü** --- Madde 13- Yaşının küçüklüğü yüzünden veya akıl hastalığı, akıl zayıflığı, sarhoşluk ya da bunlara benzer sebeplerden biriyle akla uygun biçimde davranma yeteneğinden yoksun olmayan herkes, bu Kanuna göre ayırt etme gücüne sahiptir.» TAÜ; Alman mehazı izlencede anılır, kâğıtta TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 13 ile Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
TMK m. 14 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**III. Fiil ehliyetsizliği 1. Genel olarak** --- Madde 14- Ayırt etme gücü bulunmayanların, küçüklerin ve kısıtlıların fiil ehliyeti yoktur.» Lafız, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak TAÜ yazılısında klasik tuzaktır.
TMK m. 14 ile Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
TAÜ öğrencisi TMK m. 15 metnini şöyle okur: «**2. Ayırt etme gücünün bulunmaması** --- Madde 15- Kanunda gösterilen ayrık durumlar saklı kalmak üzere, ayırt etme gücü bulunmayan kimsenin fiilleri hukukî sonuç doğurmaz.» Bu cümle hak ehliyeti ve fiil ehliyeti için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 15 ile Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 17 üzerindedir: «**IV. Hısımlık 1. Kan hısımlığı** --- Madde 17- Kan hısımlığının derecesi, hısımları birbirine bağlayan doğum sayısıyla belli olur. Biri diğerinden gelen kişiler arasında üstsoy-altsoy hısımlığı; biri diğerinden gelmeyip de, ortak bir kökten gelen kişiler arasında yansoy hısımlığı vardır.» TAÜ; Alman mehazı izlencede anılır, kâğıtta TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Biri diğerinden gelen kişiler arasında üstsoy-altsoy hısımlığı;» Bu katman hak ehliyeti ile ayırt etme gücü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «biri diğerinden gelmeyip de, ortak bir kökten gelen kişiler arasında yansoy hısımlığı vardır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Beykoz / Tuzla hattı kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 17 ile Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
TMK m. 18 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**2. Kayın hısımlığı** --- Madde 18- Eşlerden biri ile diğer eşin kan hısımları, aynı tür ve dereceden kayın hısımları olur. Kayın hısımlığı, kendisini meydana getiren evliliğin sona ermesiyle ortadan kalkmaz.» Lafız, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak TAÜ yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Kayın hısımlığı, kendisini meydana getiren evliliğin sona ermesiyle ortadan kalkmaz.» Bu katman hak ehliyeti ile ayırt etme gücü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 18 ile Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
TAÜ öğrencisi TMK m. 19 metnini şöyle okur: «**V. Yerleşim yeri 1. Tanım** --- Madde 19- Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Bir kimsenin aynı zamanda birden çok yerleşim yeri olamaz. Bu kural ticarî ve sınaî kuruluşlar hakkında uygulanmaz.» Bu cümle hak ehliyeti ve fiil ehliyeti için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bir kimsenin aynı zamanda birden çok yerleşim yeri olamaz.» Bu katman hak ehliyeti ile ayırt etme gücü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Bu kural ticarî ve sınaî kuruluşlar hakkında uygulanmaz.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Beykoz / Tuzla hattı kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 19 ile Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 20 üzerindedir: «**2. Yerleşim yerinin değiştirilmesi ve oturma yeri** --- Madde 20- Bir yerleşim yerinin değiştirilmesi yenisinin edinilmesine bağlıdır. Önceki yerleşim yeri belli olmayan veya yabancı ülkedeki yerleşim yerini bıraktığı hâlde Türkiye'de henüz bir yerleşim yeri edinmemiş olan kimsenin hâlen oturduğu yer, yerleşim yeri sayılır.» TAÜ; Alman mehazı izlencede anılır, kâğıtta TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Önceki yerleşim yeri belli olmayan veya yabancı ülkedeki yerleşim yerini bıraktığı hâlde Türkiye'de henüz bir yerleşim yeri edinmemiş olan kimsenin hâlen oturduğu yer, yerleşim yeri sayılır.» Bu katman hak ehliyeti ile ayırt etme gücü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 20 ile Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
Öğreti ayrımı: Tam ehliyetsizin işlemi kural olarak hükümsüzdür. TAÜ; Alman mehazı izlencede anılır, kâğıtta TBK lafzı bağlar vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.
Doktrin cümlesi: Sınırlı ehliyetsiz yasal temsilciyle işlem yapar. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
hak ehliyeti ve fiil ehliyeti bakımından «hak ehliyeti» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beykoz / Tuzla hattı yazılısında bu unsur, Beykoz'daki bir karşılaştırmalı satım ve ayıp içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Her insanın hak ehliyeti vardır. Fiil ehliyeti ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmamaya bağlanır. Tam ehliyetsiz ile sınırlı ehliyetsiz ayrı rejimlerdir. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
«hak ehliyeti» eksikse Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti talebi bu başlıkta durur. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «ayırt etme gücü» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.
hak ehliyeti ve fiil ehliyeti bakımından «ayırt etme gücü» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beykoz / Tuzla hattı yazılısında bu unsur, Beykoz'daki bir karşılaştırmalı satım ve ayıp içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Her insanın hak ehliyeti vardır. Fiil ehliyeti ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmamaya bağlanır. Tam ehliyetsiz ile sınırlı ehliyetsiz ayrı rejimlerdir. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
«ayırt etme gücü» eksikse Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti talebi bu başlıkta durur. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «erginlik» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.
hak ehliyeti ve fiil ehliyeti bakımından «erginlik» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beykoz / Tuzla hattı yazılısında bu unsur, Beykoz'daki bir karşılaştırmalı satım ve ayıp içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Her insanın hak ehliyeti vardır. Fiil ehliyeti ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmamaya bağlanır. Tam ehliyetsiz ile sınırlı ehliyetsiz ayrı rejimlerdir. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
«erginlik» eksikse Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti talebi bu başlıkta durur. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «kısıtlı olmama» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.
hak ehliyeti ve fiil ehliyeti bakımından «kısıtlı olmama» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beykoz / Tuzla hattı yazılısında bu unsur, Beykoz'daki bir karşılaştırmalı satım ve ayıp içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Her insanın hak ehliyeti vardır. Fiil ehliyeti ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmamaya bağlanır. Tam ehliyetsiz ile sınırlı ehliyetsiz ayrı rejimlerdir. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
«kısıtlı olmama» eksikse Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti talebi bu başlıkta durur. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «yasal danışman / vasi» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.
hak ehliyeti ve fiil ehliyeti bakımından «yasal danışman / vasi» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beykoz / Tuzla hattı yazılısında bu unsur, Beykoz'daki bir karşılaştırmalı satım ve ayıp içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Her insanın hak ehliyeti vardır. Fiil ehliyeti ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmamaya bağlanır. Tam ehliyetsiz ile sınırlı ehliyetsiz ayrı rejimlerdir. TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır.
«yasal danışman / vasi» eksikse Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti talebi bu başlıkta durur. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «hak ehliyeti» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.
TAÜ öğrencisi hak ehliyeti ve fiil ehliyeti başlığını açınca önce TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır. Sonra «hak ehliyeti» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Beykoz'daki bir karşılaştırmalı satım ve ayıp bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, ayırt etme gücü ile erginlik arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. TAÜ; Alman mehazı izlencede anılır, kâğıtta TBK lafzı bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Beykoz / Tuzla hattı yazılısında gerekçesiz kalır. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. hak ehliyeti ve fiil ehliyeti talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. 1. Dönem (Güz) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Hak ehliyeti fiil ehliyetinden ayrıdır.. Adlandırmadan geçmek, TAÜ kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Beykoz / Tuzla hattı usulü sloganla bitirmez.
Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. 1. Dönem (Güz) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. hak ehliyeti, ayırt etme gücü, erginlik, kısıtlı olmama, yasal danışman / vasi birlikte durur. Birini atlayan çözüm, TAÜ yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Her insanın hak ehliyeti vardır. Fiil ehliyeti ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmamaya bağlanır. Tam ehliyetsiz ile sınırlı ehliyetsiz ayrı rejimlerdir.
Sınav tuzağı
Tuzak: Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti ile komşu kurumu karıştırmak. Ayırt etme gücü yoksa irade beyanı kural olarak sonuç doğurmaz.
hak ehliyeti
Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti bakımından «hak ehliyeti» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
ayırt etme gücü
Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti bakımından «ayırt etme gücü» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
erginlik
Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti bakımından «erginlik» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti hangi kanunî bağla okunur?
Sınav iskeleti ve kaynakça disiplini
TAÜ kâğıdında BGB karşılaştırması dipnota kalır; yürürlük cümlesi TBK'dır. TAÜ kâğıdında ilk cümle kurumu adlandırır; slogan yetmez. Öğretim elemanı duyurusu ve OBS bu notun üstündedir.
Künye yalnız yerel arşivde varsa yazılır. Bu pakette yapısal atıf listesi boş bırakılmıştır; uydurma E./K./T. yoktur.
Doktrin adı, hocanın izlencesinde geçmiyorsa sayfa numarası olmadan hâkim görüş olarak anılır.
Sınav tuzağı
Geçme garantisi yoktur. OBS ve öğretim elemanı bağlayıcıdır.
TAÜ · 1. Dönem (Güz) — nasıl okunur
Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi (İstanbul) öğrencisi için bu paket Medeni Hukuka Giriş ve Başlangıç Hükümleri dersinin 1. dönem (güz) kesitidir. Türk-Alman Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İstanbul merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Beykoz / Tuzla hattı usulü: kaynak ve lafız önce, slayt cümlesi yok. Bu örtü kamuya açık kimlik sayfasından üretilmiştir; amfi notu kopyalanmaz.
Ölçme: Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. Ağırlık aralığı: Ara sınav %30–40, final %50–60 (OBS / dönem ilanı).
İzlence omurgası (kamuya açık başlıklar, slayt metni değil): borçlar genel kavramları ve kaynaklar → sözleşme, haksız fiil, sebepsiz zenginleşme → ifa ve ifa etmeme → borcu sona erdiren sebepler → zamanaşımı.
Bu metin TMK resmi lafzına ve TAÜ yayımlanmış ders tanımına dayanır. Hoca slaytı kopyalanmaz. Resmi müfredatın yerine geçmez. Kampüs usulü: Beykoz / Tuzla hattı.
Şekil · Hukukun uygulanması ve kaynakları okuma sırası
1
Tanım
2
kanunun sözü
3
kanunun özü
4
örf ve âdet
5
Madde lafzı
6
Sonuç
Süreç · Hukukun uygulanması ve kaynakları iskeleti
Diyagram yükleniyor…
Süreç · Dürüstlük kuralı iskeleti
Diyagram yükleniyor…
Süreç · İyiniyet iskeleti
Diyagram yükleniyor…
Süreç · Hâkimin takdir yetkisi iskeleti
Diyagram yükleniyor…
Süreç · Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti iskeleti
Diyagram yükleniyor…
İşlenmiş örnek olaylar
Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.
1
Olay (kurmaca senaryo) — Hukukun uygulanması ve kaynakları
Olay
Beykoz'daki bir karşılaştırmalı satım ve ayıp içinde taraf, hukukun uygulanması ve kaynakları rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Beykoz / Tuzla hattı pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce kanunun sözü dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 1 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Boşluk, belirsizlik ve takdir ayrı kapılardır. Örnek kurmacadır.
→Hukukun uygulanması ve kaynakları: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
2
Olay (kurmaca senaryo) — Dürüstlük kuralı
Olay
Beykoz'daki bir karşılaştırmalı satım ve ayıp içinde taraf, dürüstlük kuralı rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Beykoz / Tuzla hattı pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce hakkın kullanılması dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 2 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Dürüstlük, iyiniyet karinesinden ayrıdır. Örnek kurmacadır.
→Dürüstlük kuralı: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
3
Olay (kurmaca senaryo) — İyiniyet
Olay
Beykoz'daki bir karşılaştırmalı satım ve ayıp içinde taraf, iyiniyet rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Beykoz / Tuzla hattı pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce kanunun sonuç bağladığı hâl dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 3 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. İyiniyet, dürüstlük kuralının subjektif kardeşidir. Örnek kurmacadır.
→İyiniyet: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
4
Olay (kurmaca senaryo) — Hâkimin takdir yetkisi
Olay
Beykoz'daki bir karşılaştırmalı satım ve ayıp içinde taraf, hâkimin takdir yetkisi rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Beykoz / Tuzla hattı pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce takdir yetkisi tanınan hâl dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 4 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Takdir, boşluk doldurmadan (m.1) ayrıdır. Örnek kurmacadır.
→Hâkimin takdir yetkisi: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
5
Olay (kurmaca senaryo) — Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti
Olay
Beykoz'daki bir karşılaştırmalı satım ve ayıp içinde taraf, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Beykoz / Tuzla hattı pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce hak ehliyeti dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 8 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Hak ehliyeti fiil ehliyetinden ayrıdır. Örnek kurmacadır.
→Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.