Ücretsiz ders notu · Trabzon · Trabzon · elden geçirilmiş
Trabzon Ticari İşletme Hukuku Yıllık (Konsolide Master)
Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencisi için Ticari İşletme Hukuku Yıllık (Konsolide Master) paketi. Trabzon Üniversitesi kampüsü okuma: tanım, unsur, lafız, süre.
TTK, ticari işletmeyi ilgilendiren işlem ve fiilleri ticari iş sayar. Ticari işlerde faiz, teselsül ve ispat TTK'nın özel rejimine bağlanır. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Bu yüzden ticari iş ve ticari hükümler başlığı, Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında ezber sloganı değil uygulanacak rejim olarak durur.
Öğrenci şu unsurları kâğıda geçirir: ticari iş karinesi; ticari hüküm; faiz; teselsül; ticari dava. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. Bu unsurlar birlikte durur; birini atlayan çözüm, maddi hukuku atladı notu yer.
Komşu hat: Ticari iş, TBK genelini silmez; TTK özel hükümse o uygulanır. Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.
Çapraz okuma: Tacir sıfatı ile ticari iş karinesi karıştırılmaz. Trabzon yazılısında bu cümle, ticari iş ve ticari hükümler ile komşusunu ayırır.
Trabzon öğrencisi TTK m. 1 metnini şöyle okur: «**TÜRK TİCARET KANUNU BAŞLANGIÇ A) Kanunun uygulama alanı I - Ticari hükümler** --- MADDE 1- (1) Türk Ticaret Kanunu, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanununun ayrılmaz bir parçasıdır. Bu Kanundaki hükümlerle, bir ticari işletmeyi ilgilendiren işlem ve fiillere ilişkin diğer kanunlarda yazılı özel hükümler, ticari hükümlerdir. (2) Mahkeme, hakkında ticari bir hüküm bulunmayan ticari işlerde, ticari örf ve âdete, bu da yoksa genel hükümlere göre karar verir.» Bu cümle ticari iş ve ticari hükümler için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bu Kanundaki hükümlerle, bir ticari işletmeyi ilgilendiren işlem ve fiillere ilişkin diğer kanunlarda yazılı özel hükümler, ticari hükümlerdir.» Bu katman ticari iş karinesi ile ticari hüküm arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) Mahkeme, hakkında ticari bir hüküm bulunmayan ticari işlerde, ticari örf ve âdete, bu da yoksa genel hükümlere göre karar verir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 1 ile Ticari iş ve ticari hükümler eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada ticari iş karinesi belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TTK m. 3 üzerindedir: «**III - Ticari işler** --- Madde 3 - (1) Bu Kanunda düzenl enen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir. 1 26/6/2012 tarihli ve 6335 sayılı Kanunun 42 nci maddesiyle, bu Kanunda yer alan; 1)“Sanayi ve Ticaret Bakanlığı”, “Sanayi ve Ticaret Bakan lığının”, “Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca”, “Sanayi ve Ticaret Bakanlığından”, “Sanayi ve Ticaret Bakanlığına” ibareleri sırasıyla “Gümrük ve Ticaret Bakanlığı”, “Gümrük ve Ticaret Bakanlığının”, “Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca”, “Gümrük ve Ticaret Bakanlı ğından”, “Gümrük ve Ticaret Bakanlığına”, 2)“Ulaştırma Bakanlığınca” ibareleri “Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlığınca”, 3)“Denizcilik Müsteşarlığı”, “Denizcilik Müsteşarlığının”, “Denizcilik Müsteşarlığınca”,…» Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «1 26/6/2012 tarihli ve 6335 sayılı Kanunun 42 nci maddesiyle, bu Kanunda yer alan;» Bu katman ticari iş karinesi ile ticari hüküm arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «1)“Sanayi ve Ticaret Bakanlığı”, “Sanayi ve Ticaret Bakan lığının”, “Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca”, “Sanayi ve Ticaret Bakanlığından”, “Sanayi ve Ticaret Bakanlığına” ibareleri sırasıyla “Gümrük ve Ticaret Bakanlığı”, “Gümrük ve Ticaret Bakanlığının”, “Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca”, “Gümrük ve Ticaret Bakanlı…» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 3 ile Ticari iş ve ticari hükümler eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada ticari iş karinesi belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
TTK m. 4 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**IV – Ticari davalar, çekişmesiz yargı işleri ve delilleri 1. Genel olarak** --- MADDE 4- (1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer…» Lafız, ticari iş ve ticari hükümler tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Trabzon yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Genel olarak** --- MADDE 4- (1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;» Bu katman ticari iş karinesi ile ticari hüküm arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «a) Bu Kanunda, b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet…» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 4 ile Ticari iş ve ticari hükümler eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada ticari iş karinesi belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Trabzon öğrencisi TTK m. 8 metnini şöyle okur: «**III - Ticari işlerde faiz 1. Oran serbestisi ve bileşik faizin şartları** --- MADDE 8- (1) Ticari işlerde faiz oranı serbestçe belirlenir. (2) Üç aydan aşağı olmamak üzere, faizin anaparaya eklenerek birlikte tekrar faiz yürütülmesi şartı, yalnız cari hesaplarla her iki taraf bakımından da ticari iş niteliğinde olan ödünç sözleşmelerinde geçerlidir. Şu şartla ki, bu fıkra, sözleşenleri tacir olmayanlara uygulanmaz. (3) Tüketicinin korunmasına ilişkin hükümler saklıdır. (4) Bu maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarına aykırı olarak işletilen faiz yok hükmündedir.» Bu cümle ticari iş ve ticari hükümler için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Oran serbestisi ve bileşik faizin şartları** --- MADDE 8- (1) Ticari işlerde faiz oranı serbestçe belirlenir.» Bu katman ticari iş karinesi ile ticari hüküm arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) Üç aydan aşağı olmamak üzere, faizin anaparaya eklenerek birlikte tekrar faiz yürütülmesi şartı, yalnız cari hesaplarla her iki taraf bakımından da ticari iş niteliğinde olan ödünç sözleşmelerinde geçerlidir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 8 ile Ticari iş ve ticari hükümler eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada ticari iş karinesi belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TTK m. 19 üzerindedir: «**II - Özel olarak 1. Ticari iş karinesi** --- MADDE 19- (1) Bir tacirin borçlarının ticari olması asıldır. Ancak, gerçek kişi olan bir tacir, işlemi yaptığı anda bunun ticari işletmesiyle ilgili olmadığını diğer tarafa açıkça bildirdiği veya işin ticari sayılmasına durum elverişli olmadığı takdirde borç adi sayılır. (2) Taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır.» Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Ancak, gerçek kişi olan bir tacir, işlemi yaptığı anda bunun ticari işletmesiyle ilgili olmadığını diğer tarafa açıkça bildirdiği veya işin ticari sayılmasına durum elverişli olmadığı takdirde borç adi sayılır.» Bu katman ticari iş karinesi ile ticari hüküm arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) Taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 19 ile Ticari iş ve ticari hükümler eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada ticari iş karinesi belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
TTK m. 2 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II - Ticari örf ve âdet** --- MADDE 2- (1) Kanunda aksine bir hüküm yoksa, ticari örf ve âdet olarak kabul edildiği belirlenmedikçe, teamül, mahkemenin yargısına esas olamaz. Ancak, irade açıklamalarının yorumunda teamüller de dikkate alınır. (2) Bir bölgeye veya bir ticaret dalına özgü ticari örf ve âdetler genel olanlara üstün tutulur. İlgililer aynı bölgede değillerse, kanunda veya sözleşmede aksi öngörülmedikçe, ifa yerindeki ticari örf ve âdet uygulanır. (3) Ticari örf ve âdet, tacir sıfatını haiz bulunmayanlar hakkında ancak onlar tarafından bilindiği veya bilinmesi gerektiği takdirde uygulanır.» Lafız, ticari iş ve ticari hükümler tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Trabzon yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Ancak, irade açıklamalarının yorumunda teamüller de dikkate alınır.» Bu katman ticari iş karinesi ile ticari hüküm arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) Bir bölgeye veya bir ticaret dalına özgü ticari örf ve âdetler genel olanlara üstün tutulur.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 2 ile Ticari iş ve ticari hükümler eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada ticari iş karinesi belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Trabzon öğrencisi TTK m. 5 metnini şöyle okur: «**2. Ticari davalar ve çekişmesiz yargı işlerinin görüleceği mahkemeler** --- MADDE 5- (1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki Bu üst başlık “IV - Ticari davalar ve delilleri” iken, 26/6/2012 tarihli ve 6335 sayılı Kanunun 1 inci maddesiyle metne işlendiği şekilde değiştirilmiştir. çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. (2) Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır. Bir yerde ticaret davalarına bakan birden çok asliye ticaret mahkemesi varsa, iş…» Bu cümle ticari iş ve ticari hükümler için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir.» Bu katman ticari iş karinesi ile ticari hüküm arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) Bir yerde asliye ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin görevi içinde bulunan ve 4 üncü madde hükmünce ticari sayılan davalarla özel hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere asliye ticaret mahkemesinde bakılır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 5 ile Ticari iş ve ticari hükümler eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada ticari iş karinesi belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TTK m. 6 üzerindedir: «**B) Çeşitli hükümler I - Zamanaşımı** --- MADDE 6- (1) Ticari hükümler koyan kanunlarda öngörülen zamanaşımı süreleri, Kanunda aksine düzenleme yoksa, sözleşme ile değiştirilemez.» Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TTK m. 6 ile Ticari iş ve ticari hükümler eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada ticari iş karinesi belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
TTK m. 7 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II - Teselsül karinesi** --- MADDE 7- (1) İki veya daha fazla kişi, içlerinden yalnız biri veya hepsi için ticari niteliği haiz bir iş dolayısıyla, diğer bir kimseye karşı birlikte borç altına girerse, kanunda veya sözleşmede aksi öngörülmemişse müteselsilen sorumlu olurlar. Ancak, kefil ve kefillere, taahhüt veya ödemenin yapılmadığı veya yerine getirilmediği ihbar edilmeden temerrüt faizi yürütülemez. (2) Ticari borçlara kefalet hâlinde, hem asıl borçlu ile kefil, hem de kefiller arasındaki ilişkilerde de birinci fıkra hükmü geçerli olur.» Lafız, ticari iş ve ticari hükümler tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Trabzon yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Ancak, kefil ve kefillere, taahhüt veya ödemenin yapılmadığı veya yerine getirilmediği ihbar edilmeden temerrüt faizi yürütülemez.» Bu katman ticari iş karinesi ile ticari hüküm arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) Ticari borçlara kefalet hâlinde, hem asıl borçlu ile kefil, hem de kefiller arasındaki ilişkilerde de birinci fıkra hükmü geçerli olur.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 7 ile Ticari iş ve ticari hükümler eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada ticari iş karinesi belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Trabzon öğrencisi TTK m. 9 metnini şöyle okur: «**2. Uygulanacak hükümler** --- MADDE 9- (1) Ticari işlerde; kanuni, anapara ile temerrüt faizi hakkında, ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.» Bu cümle ticari iş ve ticari hükümler için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «kanuni, anapara ile temerrüt faizi hakkında, ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.» Bu katman ticari iş karinesi ile ticari hüküm arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TTK m. 9 ile Ticari iş ve ticari hükümler eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada ticari iş karinesi belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TTK m. 10 üzerindedir: «**3. Faizin başlangıcı** --- MADDE 10- (1) Aksine sözleşme yoksa, ticari bir borcun faizi, vadenin bitiminden ve belli bir vade yoksa ihtar gününden itibaren işlemeye başlar.» Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TTK m. 10 ile Ticari iş ve ticari hükümler eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada ticari iş karinesi belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
TTK m. 11 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**BİRİNCİ KİTAP Ticari İşletme BİRİNCİ KISIM Tacir A) Ticari işletme 1. Bütünlük ilkesi** --- MADDE 11- (1) Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir. (2) Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir. (3) Ticari işletme, içerdiği malvarlığı unsurlarının devri için zorunlu tasarruf işlemlerinin ayrı ayrı yapılmasına gerek olmaksızın bir bütün hâlinde devredilebilir ve diğer hukuki işlemlere konu olabilir. Aksi öngörülmemişse, devir sözleşmesinin duran malvarlığını, işletme değerini, kiracılık hakkını, ticaret unvanı ile diğer fikrî mülkiyet haklarını ve sürekli olarak işletmeye özgülenen malvarlığı unsurlarını…» Lafız, ticari iş ve ticari hükümler tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Trabzon yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bütünlük ilkesi** --- MADDE 11- (1) Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir.» Bu katman ticari iş karinesi ile ticari hüküm arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 11 ile Ticari iş ve ticari hükümler eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada ticari iş karinesi belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Trabzon öğrencisi TTK m. 12 metnini şöyle okur: «**B) Tacir I - Gerçek kişiler 1. Genel olarak** --- MADDE 12- (1) Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir. (2) Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo, televizyon ve diğer ilan araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumu ilan etmiş olan kimse, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır. (3) Bir ticari işletme açmış gibi, ister kendi adına, ister adi bir şirket veya her ne suretle olursa olsun hukuken var sayılmayan diğer bir şirket adına ortak sıfatıyla işlemlerde bulunan kimse, iyiniyetli üçüncü kişilere karşı tacir gibi sorumlu olur.» Bu cümle ticari iş ve ticari hükümler için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Genel olarak** --- MADDE 12- (1) Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir.» Bu katman ticari iş karinesi ile ticari hüküm arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo, televizyon ve diğer ilan araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumu ilan etmiş olan kimse, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 12 ile Ticari iş ve ticari hükümler eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada ticari iş karinesi belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Ekol notu: Ticari iş karinesi aksi ispat edilinceye kadar işler. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; Trabzon kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.
Öğreti ayrımı: Faiz TTK m.8, TBK faizinden ayrı okunur. Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.
ticari iş ve ticari hükümler bakımından «ticari iş karinesi» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: TTK, ticari işletmeyi ilgilendiren işlem ve fiilleri ticari iş sayar. Ticari işlerde faiz, teselsül ve ispat TTK'nın özel rejimine bağlanır. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«ticari iş karinesi» eksikse Ticari iş ve ticari hükümler talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «ticari hüküm» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
ticari iş ve ticari hükümler bakımından «ticari hüküm» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: TTK, ticari işletmeyi ilgilendiren işlem ve fiilleri ticari iş sayar. Ticari işlerde faiz, teselsül ve ispat TTK'nın özel rejimine bağlanır. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«ticari hüküm» eksikse Ticari iş ve ticari hükümler talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «faiz» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
ticari iş ve ticari hükümler bakımından «faiz» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: TTK, ticari işletmeyi ilgilendiren işlem ve fiilleri ticari iş sayar. Ticari işlerde faiz, teselsül ve ispat TTK'nın özel rejimine bağlanır. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«faiz» eksikse Ticari iş ve ticari hükümler talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «teselsül» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
ticari iş ve ticari hükümler bakımından «teselsül» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: TTK, ticari işletmeyi ilgilendiren işlem ve fiilleri ticari iş sayar. Ticari işlerde faiz, teselsül ve ispat TTK'nın özel rejimine bağlanır. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«teselsül» eksikse Ticari iş ve ticari hükümler talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «ticari dava» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
ticari iş ve ticari hükümler bakımından «ticari dava» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: TTK, ticari işletmeyi ilgilendiren işlem ve fiilleri ticari iş sayar. Ticari işlerde faiz, teselsül ve ispat TTK'nın özel rejimine bağlanır. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«ticari dava» eksikse Ticari iş ve ticari hükümler talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «ticari iş karinesi» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
Trabzon öğrencisi ticari iş ve ticari hükümler başlığını açınca önce Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır. Sonra «ticari iş karinesi» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, ticari hüküm ile faiz arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında gerekçesiz kalır. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. ticari iş ve ticari hükümler talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Ticari iş, TBK genelini silmez; TTK özel hükümse o uygulanır.. Adlandırmadan geçmek, Trabzon kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Trabzon Üniversitesi kampüsü usulü sloganla bitirmez.
Ticari iş ve ticari hükümler için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, ticari iş ve ticari hükümler başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Ticari iş ve ticari hükümler bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. ticari iş karinesi, ticari hüküm, faiz, teselsül, ticari dava birlikte durur. Birini atlayan çözüm, Trabzon yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
TTK, ticari işletmeyi ilgilendiren işlem ve fiilleri ticari iş sayar. Ticari işlerde faiz, teselsül ve ispat TTK'nın özel rejimine bağlanır.
Sınav tuzağı
Tuzak: Ticari iş ve ticari hükümler ile komşu kurumu karıştırmak. Tacir sıfatı ile ticari iş karinesi karıştırılmaz.
ticari iş karinesi
Ticari iş ve ticari hükümler bakımından «ticari iş karinesi» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
ticari hüküm
Ticari iş ve ticari hükümler bakımından «ticari hüküm» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
faiz
Ticari iş ve ticari hükümler bakımından «faiz» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Ticari iş ve ticari hükümler tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Ticari iş ve ticari hükümler hangi kanunî bağla okunur?
Ayrım · Ticari iş ve ticari hükümler / Ticari işletme
Ticari iş ve ticari hükümler
TTK, ticari işletmeyi ilgilendiren işlem ve fiilleri ticari iş sayar. Ticari işlerde faiz, teselsül ve ispat TTK'nın özel rejimine bağlanır.
Ticari işletme
Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan, süreklilik ve bağımsızlık gösteren ekonomik faaliyettir.
Ticari işletme
Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan, süreklilik ve bağımsızlık gösteren ekonomik faaliyettir. Trabzon kâğıdında bu kurum, Trabzon Üniversitesi kampüsü usulüyle isimlendirilmeden sonuca gidilmez; Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde ticari işletme bu yüzden ayrı başlık olarak durur.
Öğrenci şu unsurları kâğıda geçirir: gelir sağlama amacı; süreklilik; bağımsızlık; esnaf sınırı. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. Bu unsurlar birlikte durur; birini atlayan çözüm, maddi hukuku atladı notu yer.
Komşu hat: İşletme, tacirden önce gelir; tacir işletmeyi işleten kişidir. Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.
Çapraz okuma: Devralma, işletme değerini taşır. Trabzon yazılısında bu cümle, ticari işletme ile komşusunu ayırır.
Trabzon öğrencisi TTK m. 11 metnini şöyle okur: «**BİRİNCİ KİTAP Ticari İşletme BİRİNCİ KISIM Tacir A) Ticari işletme 1. Bütünlük ilkesi** --- MADDE 11- (1) Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir. (2) Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir. (3) Ticari işletme, içerdiği malvarlığı unsurlarının devri için zorunlu tasarruf işlemlerinin ayrı ayrı yapılmasına gerek olmaksızın bir bütün hâlinde devredilebilir ve diğer hukuki işlemlere konu olabilir. Aksi öngörülmemişse, devir sözleşmesinin duran malvarlığını, işletme değerini, kiracılık hakkını, ticaret unvanı ile diğer fikrî mülkiyet haklarını ve sürekli olarak işletmeye özgülenen malvarlığı unsurlarını…» Bu cümle ticari işletme için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bütünlük ilkesi** --- MADDE 11- (1) Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir.» Bu katman gelir sağlama amacı ile süreklilik arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 11 ile Ticari işletme eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada gelir sağlama amacı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TTK m. 12 üzerindedir: «**B) Tacir I - Gerçek kişiler 1. Genel olarak** --- MADDE 12- (1) Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir. (2) Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo, televizyon ve diğer ilan araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumu ilan etmiş olan kimse, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır. (3) Bir ticari işletme açmış gibi, ister kendi adına, ister adi bir şirket veya her ne suretle olursa olsun hukuken var sayılmayan diğer bir şirket adına ortak sıfatıyla işlemlerde bulunan kimse, iyiniyetli üçüncü kişilere karşı tacir gibi sorumlu olur.» Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Genel olarak** --- MADDE 12- (1) Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir.» Bu katman gelir sağlama amacı ile süreklilik arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo, televizyon ve diğer ilan araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumu ilan etmiş olan kimse, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 12 ile Ticari işletme eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada gelir sağlama amacı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
TTK m. 13 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**2. Küçük ve kısıtlılar** --- MADDE 13- (1) Küçük ve kısıtlılara ait ticari işletmeyi bunların adına işleten yasal temsilci, tacir sayılmaz. Tacir sıfatı, temsil edilene aittir. Ancak, yasal temsilci ceza hükümlerinin uygulanması yönünden tacir gibi sorumlu olur.» Lafız, ticari işletme tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Trabzon yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Tacir sıfatı, temsil edilene aittir.» Bu katman gelir sağlama amacı ile süreklilik arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Ancak, yasal temsilci ceza hükümlerinin uygulanması yönünden tacir gibi sorumlu olur.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 13 ile Ticari işletme eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada gelir sağlama amacı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Trabzon öğrencisi TTK m. 14 metnini şöyle okur: «**3. Ticaret yapmaktan menedilenler** --- MADDE 14- (1) Kişisel durumları ya da yaptığı işlerin niteliği nedeniyle yahut meslek ve görevleri dolayısıyla, kanundan veya bir yargı kararından doğan bir yasağa aykırı bir şekilde ya da başka bir kişinin veya resmî bir makamın iznine gerek olmasına rağmen izin veya onay almadan bir ticari işletmeyi işleten kişi de tacir sayılır. (2) Birinci fıkraya aykırı hareketin doğurduğu hukuki, cezai ve disipline ilişkin sorumluluk saklıdır.» Bu cümle ticari işletme için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Birinci fıkraya aykırı hareketin doğurduğu hukuki, cezai ve disipline ilişkin sorumluluk saklıdır.» Bu katman gelir sağlama amacı ile süreklilik arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TTK m. 14 ile Ticari işletme eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada gelir sağlama amacı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TTK m. 15 üzerindedir: «**4. Esnaf** --- MADDE 15- (1) İster gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır. Ancak, tacirlere özgü 20 ve 53 üncü maddeler ile Türk Medenî Kanununun 950 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü bunlara da uygulanır.» Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Ancak, tacirlere özgü 20 ve 53 üncü maddeler ile Türk Medenî Kanununun 950 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü bunlara da uygulanır.» Bu katman gelir sağlama amacı ile süreklilik arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TTK m. 15 ile Ticari işletme eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada gelir sağlama amacı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
TTK m. 16 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II - Tüzel kişiler** --- MADDE 16- (1) Ticaret şirketleriyle, amacına varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlar da tacir sayılırlar. (2) Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri ile kamu yararına çalışan dernekler ve gelirinin yarısından fazlasını kamu görevi niteliğindeki işlere harcayan vakıflar, bir ticari işletmeyi, ister doğrudan doğruya ister kamu hukuku hükümlerine göre yönetilen ve işletilen bir tüzel kişi eliyle işletsinler, kendileri tacir sayılmazlar.» Lafız, ticari işletme tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Trabzon yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri ile kamu yararına çalışan dernekler ve gelirinin yarısından fazlasını kamu görevi niteliğindeki işlere harcayan vakıflar, bir ticari işletmeyi, ister doğrudan doğruya ister kamu hukuku hükümlerine göre yönetilen ve işletilen bir tüzel kişi eliyle işletsinler, kendileri tacir…» Bu katman gelir sağlama amacı ile süreklilik arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TTK m. 16 ile Ticari işletme eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada gelir sağlama amacı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Trabzon öğrencisi TTK m. 17 metnini şöyle okur: «**III - Donatma iştiraki** --- MADDE 17- (1) Tacire ilişkin hükümler donatma iştirakine de aynen uygulanır.» Bu cümle ticari işletme için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TTK m. 17 ile Ticari işletme eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada gelir sağlama amacı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TTK m. 18 üzerindedir: «**C) Tacir olmanın hükümleri I - Genel olarak** --- MADDE 18- (1) Tacir, her türlü borcu için iflasa tabidir; ayrıca kanuna uygun bir ticaret unvanı seçmek, ticari işletmesini ticaret siciline tescil ettirmek ve bu Kanun hükümleri uyarınca gerekli ticari defterleri tutmakla da yükümlüdür. (2) Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir. (3) Tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır. (4) Tacir sıfatına bağlı olan diğer hükümler saklıdır.» Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «ayrıca kanuna uygun bir ticaret unvanı seçmek, ticari işletmesini ticaret siciline tescil ettirmek ve bu Kanun hükümleri uyarınca gerekli ticari defterleri tutmakla da yükümlüdür.» Bu katman gelir sağlama amacı ile süreklilik arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 18 ile Ticari işletme eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada gelir sağlama amacı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
TTK m. 19 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II - Özel olarak 1. Ticari iş karinesi** --- MADDE 19- (1) Bir tacirin borçlarının ticari olması asıldır. Ancak, gerçek kişi olan bir tacir, işlemi yaptığı anda bunun ticari işletmesiyle ilgili olmadığını diğer tarafa açıkça bildirdiği veya işin ticari sayılmasına durum elverişli olmadığı takdirde borç adi sayılır. (2) Taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır.» Lafız, ticari işletme tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Trabzon yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Ancak, gerçek kişi olan bir tacir, işlemi yaptığı anda bunun ticari işletmesiyle ilgili olmadığını diğer tarafa açıkça bildirdiği veya işin ticari sayılmasına durum elverişli olmadığı takdirde borç adi sayılır.» Bu katman gelir sağlama amacı ile süreklilik arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) Taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 19 ile Ticari işletme eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada gelir sağlama amacı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Trabzon öğrencisi TTK m. 20 metnini şöyle okur: «**2. Ücret isteme hakkı** --- MADDE 20- (1) Tacir olan veya olmayan bir kişiye, ticari işletmesiyle ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, uygun bir ücret isteyebilir. Ayrıca, tacir, verdiği avanslar ve yaptığı giderler için, ödeme tarihinden itibaren faize hak kazanır.» Bu cümle ticari işletme için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Ayrıca, tacir, verdiği avanslar ve yaptığı giderler için, ödeme tarihinden itibaren faize hak kazanır.» Bu katman gelir sağlama amacı ile süreklilik arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TTK m. 20 ile Ticari işletme eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada gelir sağlama amacı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Ekol notu: Esnaf-tacir sınırı yönetmelikle çizilir; kâğıtta ölçüt yazılır. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; Trabzon kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.
Öğreti ayrımı: İşletme bir bütündür. Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.
ticari işletme bakımından «gelir sağlama amacı» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan, süreklilik ve bağımsızlık gösteren ekonomik faaliyettir. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«gelir sağlama amacı» eksikse Ticari işletme talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «süreklilik» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
ticari işletme bakımından «süreklilik» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan, süreklilik ve bağımsızlık gösteren ekonomik faaliyettir. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«süreklilik» eksikse Ticari işletme talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «bağımsızlık» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
ticari işletme bakımından «bağımsızlık» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan, süreklilik ve bağımsızlık gösteren ekonomik faaliyettir. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«bağımsızlık» eksikse Ticari işletme talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «esnaf sınırı» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
ticari işletme bakımından «esnaf sınırı» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan, süreklilik ve bağımsızlık gösteren ekonomik faaliyettir. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«esnaf sınırı» eksikse Ticari işletme talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «gelir sağlama amacı» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
Trabzon öğrencisi ticari işletme başlığını açınca önce Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır. Sonra «gelir sağlama amacı» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, süreklilik ile bağımsızlık arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında gerekçesiz kalır. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. ticari işletme talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: İşletme, tacirden önce gelir; tacir işletmeyi işleten kişidir.. Adlandırmadan geçmek, Trabzon kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Trabzon Üniversitesi kampüsü usulü sloganla bitirmez.
Ticari işletme için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, ticari işletme başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Ticari işletme bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. gelir sağlama amacı, süreklilik, bağımsızlık, esnaf sınırı birlikte durur. Birini atlayan çözüm, Trabzon yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan, süreklilik ve bağımsızlık gösteren ekonomik faaliyettir.
Sınav tuzağı
Tuzak: Ticari işletme ile komşu kurumu karıştırmak. Devralma, işletme değerini taşır.
gelir sağlama amacı
Ticari işletme bakımından «gelir sağlama amacı» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
süreklilik
Ticari işletme bakımından «süreklilik» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
bağımsızlık
Ticari işletme bakımından «bağımsızlık» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Ticari işletme tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Ticari işletme hangi kanunî bağla okunur?
Tacir sıfatı
Bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişi tacirdir. Tacir gibi sorumlu olanlar ve küçük tacir ayrı rejimlerdir. Trabzon öğrencisi bu başlığı Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. içinde görür. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır. tacir sıfatı tartışması ancak ondan sonra açılır.
Unsur dökümü şöyledir: kendi adına işletme; gerçek kişi tacir; tüzel kişi tacir; tacir gibi sorumlu; tacir olmanın hükümleri. Trabzon pratik çalışmasında bu liste, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet senaryosundaki belgelerle tek tek karşılanır. Belgesiz unsur, başlığı kapatır.
Organik bağ: Tacir sıfatı, iflasa tabi olmayı ve basiretli iş adamı özenini taşır. Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.
Komşu hat: Esnaf tacir değildir. Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.
TTK m. 12 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**B) Tacir I - Gerçek kişiler 1. Genel olarak** --- MADDE 12- (1) Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir. (2) Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo, televizyon ve diğer ilan araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumu ilan etmiş olan kimse, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır. (3) Bir ticari işletme açmış gibi, ister kendi adına, ister adi bir şirket veya her ne suretle olursa olsun hukuken var sayılmayan diğer bir şirket adına ortak sıfatıyla işlemlerde bulunan kimse, iyiniyetli üçüncü kişilere karşı tacir gibi sorumlu olur.» Lafız, tacir sıfatı tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Trabzon yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Genel olarak** --- MADDE 12- (1) Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir.» Bu katman kendi adına işletme ile gerçek kişi tacir arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo, televizyon ve diğer ilan araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumu ilan etmiş olan kimse, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 12 ile Tacir sıfatı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kendi adına işletme belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Trabzon öğrencisi TTK m. 16 metnini şöyle okur: «**II - Tüzel kişiler** --- MADDE 16- (1) Ticaret şirketleriyle, amacına varmak için ticari bir işletme işleten vakıflar, dernekler ve kendi kuruluş kanunları gereğince özel hukuk hükümlerine göre yönetilmek veya ticari şekilde işletilmek üzere Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri tarafından kurulan kurum ve kuruluşlar da tacir sayılırlar. (2) Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri ile kamu yararına çalışan dernekler ve gelirinin yarısından fazlasını kamu görevi niteliğindeki işlere harcayan vakıflar, bir ticari işletmeyi, ister doğrudan doğruya ister kamu hukuku hükümlerine göre yönetilen ve işletilen bir tüzel kişi eliyle işletsinler, kendileri tacir sayılmazlar.» Bu cümle tacir sıfatı için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Devlet, il özel idaresi, belediye ve köy ile diğer kamu tüzel kişileri ile kamu yararına çalışan dernekler ve gelirinin yarısından fazlasını kamu görevi niteliğindeki işlere harcayan vakıflar, bir ticari işletmeyi, ister doğrudan doğruya ister kamu hukuku hükümlerine göre yönetilen ve işletilen bir tüzel kişi eliyle işletsinler, kendileri tacir…» Bu katman kendi adına işletme ile gerçek kişi tacir arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TTK m. 16 ile Tacir sıfatı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kendi adına işletme belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TTK m. 18 üzerindedir: «**C) Tacir olmanın hükümleri I - Genel olarak** --- MADDE 18- (1) Tacir, her türlü borcu için iflasa tabidir; ayrıca kanuna uygun bir ticaret unvanı seçmek, ticari işletmesini ticaret siciline tescil ettirmek ve bu Kanun hükümleri uyarınca gerekli ticari defterleri tutmakla da yükümlüdür. (2) Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir. (3) Tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır. (4) Tacir sıfatına bağlı olan diğer hükümler saklıdır.» Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «ayrıca kanuna uygun bir ticaret unvanı seçmek, ticari işletmesini ticaret siciline tescil ettirmek ve bu Kanun hükümleri uyarınca gerekli ticari defterleri tutmakla da yükümlüdür.» Bu katman kendi adına işletme ile gerçek kişi tacir arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 18 ile Tacir sıfatı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kendi adına işletme belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
TTK m. 20 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**2. Ücret isteme hakkı** --- MADDE 20- (1) Tacir olan veya olmayan bir kişiye, ticari işletmesiyle ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, uygun bir ücret isteyebilir. Ayrıca, tacir, verdiği avanslar ve yaptığı giderler için, ödeme tarihinden itibaren faize hak kazanır.» Lafız, tacir sıfatı tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Trabzon yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Ayrıca, tacir, verdiği avanslar ve yaptığı giderler için, ödeme tarihinden itibaren faize hak kazanır.» Bu katman kendi adına işletme ile gerçek kişi tacir arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TTK m. 20 ile Tacir sıfatı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kendi adına işletme belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Trabzon öğrencisi TTK m. 13 metnini şöyle okur: «**2. Küçük ve kısıtlılar** --- MADDE 13- (1) Küçük ve kısıtlılara ait ticari işletmeyi bunların adına işleten yasal temsilci, tacir sayılmaz. Tacir sıfatı, temsil edilene aittir. Ancak, yasal temsilci ceza hükümlerinin uygulanması yönünden tacir gibi sorumlu olur.» Bu cümle tacir sıfatı için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Tacir sıfatı, temsil edilene aittir.» Bu katman kendi adına işletme ile gerçek kişi tacir arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Ancak, yasal temsilci ceza hükümlerinin uygulanması yönünden tacir gibi sorumlu olur.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 13 ile Tacir sıfatı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kendi adına işletme belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TTK m. 14 üzerindedir: «**3. Ticaret yapmaktan menedilenler** --- MADDE 14- (1) Kişisel durumları ya da yaptığı işlerin niteliği nedeniyle yahut meslek ve görevleri dolayısıyla, kanundan veya bir yargı kararından doğan bir yasağa aykırı bir şekilde ya da başka bir kişinin veya resmî bir makamın iznine gerek olmasına rağmen izin veya onay almadan bir ticari işletmeyi işleten kişi de tacir sayılır. (2) Birinci fıkraya aykırı hareketin doğurduğu hukuki, cezai ve disipline ilişkin sorumluluk saklıdır.» Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Birinci fıkraya aykırı hareketin doğurduğu hukuki, cezai ve disipline ilişkin sorumluluk saklıdır.» Bu katman kendi adına işletme ile gerçek kişi tacir arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TTK m. 14 ile Tacir sıfatı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kendi adına işletme belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
TTK m. 15 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**4. Esnaf** --- MADDE 15- (1) İster gezici olsun ister bir dükkânda veya bir sokağın belirli yerlerinde sabit bulunsun, ekonomik faaliyeti sermayesinden fazla bedenî çalışmasına dayanan ve geliri 11 inci maddenin ikinci fıkrası uyarınca çıkarılacak kararnamede gösterilen sınırı aşmayan ve sanat veya ticaretle uğraşan kişi esnaftır. Ancak, tacirlere özgü 20 ve 53 üncü maddeler ile Türk Medenî Kanununun 950 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü bunlara da uygulanır.» Lafız, tacir sıfatı tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Trabzon yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Ancak, tacirlere özgü 20 ve 53 üncü maddeler ile Türk Medenî Kanununun 950 nci maddesinin ikinci fıkrası hükmü bunlara da uygulanır.» Bu katman kendi adına işletme ile gerçek kişi tacir arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TTK m. 15 ile Tacir sıfatı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kendi adına işletme belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Trabzon öğrencisi TTK m. 17 metnini şöyle okur: «**III - Donatma iştiraki** --- MADDE 17- (1) Tacire ilişkin hükümler donatma iştirakine de aynen uygulanır.» Bu cümle tacir sıfatı için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TTK m. 17 ile Tacir sıfatı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kendi adına işletme belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TTK m. 19 üzerindedir: «**II - Özel olarak 1. Ticari iş karinesi** --- MADDE 19- (1) Bir tacirin borçlarının ticari olması asıldır. Ancak, gerçek kişi olan bir tacir, işlemi yaptığı anda bunun ticari işletmesiyle ilgili olmadığını diğer tarafa açıkça bildirdiği veya işin ticari sayılmasına durum elverişli olmadığı takdirde borç adi sayılır. (2) Taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır.» Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Ancak, gerçek kişi olan bir tacir, işlemi yaptığı anda bunun ticari işletmesiyle ilgili olmadığını diğer tarafa açıkça bildirdiği veya işin ticari sayılmasına durum elverişli olmadığı takdirde borç adi sayılır.» Bu katman kendi adına işletme ile gerçek kişi tacir arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) Taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 19 ile Tacir sıfatı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kendi adına işletme belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
TTK m. 21 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**3. Fatura ve teyit mektubu** --- MADDE 21- (1) Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir. (2) Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır. (3) Telefonla, telgrafla, herhangi bir iletişim veya bilişim aracıyla veya diğer bir teknik araçla ya da sözlü olarak kurulan sözleşmelerle yapılan açıklamaların içeriğini doğrulayan bir yazıyı alan kişi, bunu aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde itirazda bulunmamışsa, söz konusu teyit mektubunun yapılan sözleşmeye veya açıklamalara uygun olduğunu…» Lafız, tacir sıfatı tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Trabzon yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır.» Bu katman kendi adına işletme ile gerçek kişi tacir arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(3) Telefonla, telgrafla, herhangi bir iletişim veya bilişim aracıyla veya diğer bir teknik araçla ya da sözlü olarak kurulan sözleşmelerle yapılan açıklamaların içeriğini doğrulayan bir yazıyı alan kişi, bunu aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde itirazda bulunmamışsa, söz konusu teyit mektubunun yapılan…» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 21 ile Tacir sıfatı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kendi adına işletme belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Trabzon öğrencisi TTK m. 22 metnini şöyle okur: «**4. Ücret ve sözleşme cezasının indirilmesi** --- MADDE 22- (1) Tacir sıfatını haiz borçlu, Türk Borçlar Kanununun 121 inci maddesinin ikinci fıkrasıyla 182 nci maddesinin üçüncü fıkrasında ve 525 inci maddesinde yazılı hâllerde, aşırı ücret veya ceza kararlaştırılmış olduğu iddiasıyla ücret veya sözleşme cezasının indirilmesini mahkemeden isteyemez.» Bu cümle tacir sıfatı için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TTK m. 22 ile Tacir sıfatı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kendi adına işletme belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TTK m. 23 üzerindedir: «**5. Ticari satış ve mal değişimi** --- MADDE 23- (1) Bu maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır. a) Sözleşmenin niteliğine, tarafların amacına ve malın cinsine göre, satış sözleşmesinin kısım kısım yerine getirilmesi mümkün ise veya bu şartların bulunmamasına rağmen alıcı, çekince ileri sürmeksizin kısmi teslimi kabul etmişse; sözleşmenin bir kısmının yerine getirilmemesi durumunda alıcı haklarını sadece teslim edilmemiş olan kısım hakkında kullanabilir. Ancak, o kısmın teslim edilmemesi dolayısıyla sözleşmeden beklenen yararın elde edilmesi veya izlenen amaca ulaşılması imkânı ortadan kalkıyor veya zayıflıyorsa ya…» Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «a) Sözleşmenin niteliğine, tarafların amacına ve malın cinsine göre, satış sözleşmesinin kısım kısım yerine getirilmesi mümkün ise veya bu şartların bulunmamasına rağmen alıcı, çekince ileri sürmeksizin kısmi teslimi kabul etmişse;» Bu katman kendi adına işletme ile gerçek kişi tacir arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «sözleşmenin bir kısmının yerine getirilmemesi durumunda alıcı haklarını sadece teslim edilmemiş olan kısım hakkında kullanabilir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 23 ile Tacir sıfatı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kendi adına işletme belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Doktrin cümlesi: Basiretli iş adamı özeni TTK m.18'dir. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
Ekol notu: İflasa tabi olma ticari işletmenin sonucudur. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; Trabzon kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.
tacir sıfatı bakımından «kendi adına işletme» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişi tacirdir. Tacir gibi sorumlu olanlar ve küçük tacir ayrı rejimlerdir. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«kendi adına işletme» eksikse Tacir sıfatı talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «gerçek kişi tacir» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
tacir sıfatı bakımından «gerçek kişi tacir» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişi tacirdir. Tacir gibi sorumlu olanlar ve küçük tacir ayrı rejimlerdir. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«gerçek kişi tacir» eksikse Tacir sıfatı talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «tüzel kişi tacir» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
tacir sıfatı bakımından «tüzel kişi tacir» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişi tacirdir. Tacir gibi sorumlu olanlar ve küçük tacir ayrı rejimlerdir. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«tüzel kişi tacir» eksikse Tacir sıfatı talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «tacir gibi sorumlu» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
tacir sıfatı bakımından «tacir gibi sorumlu» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişi tacirdir. Tacir gibi sorumlu olanlar ve küçük tacir ayrı rejimlerdir. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«tacir gibi sorumlu» eksikse Tacir sıfatı talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «tacir olmanın hükümleri» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
tacir sıfatı bakımından «tacir olmanın hükümleri» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişi tacirdir. Tacir gibi sorumlu olanlar ve küçük tacir ayrı rejimlerdir. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«tacir olmanın hükümleri» eksikse Tacir sıfatı talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «kendi adına işletme» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
Trabzon öğrencisi tacir sıfatı başlığını açınca önce Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır. Sonra «kendi adına işletme» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, gerçek kişi tacir ile tüzel kişi tacir arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında gerekçesiz kalır. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. tacir sıfatı talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Tacir sıfatı, iflasa tabi olmayı ve basiretli iş adamı özenini taşır.. Adlandırmadan geçmek, Trabzon kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Trabzon Üniversitesi kampüsü usulü sloganla bitirmez.
Tacir sıfatı için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, tacir sıfatı başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Tacir sıfatı bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. kendi adına işletme, gerçek kişi tacir, tüzel kişi tacir, tacir gibi sorumlu, tacir olmanın hükümleri birlikte durur. Birini atlayan çözüm, Trabzon yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Bir ticari işletmeyi kısmen de olsa kendi adına işleten kişi tacirdir. Tacir gibi sorumlu olanlar ve küçük tacir ayrı rejimlerdir.
Sınav tuzağı
Tuzak: Tacir sıfatı ile komşu kurumu karıştırmak. Esnaf tacir değildir.
kendi adına işletme
Tacir sıfatı bakımından «kendi adına işletme» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
gerçek kişi tacir
Tacir sıfatı bakımından «gerçek kişi tacir» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
tüzel kişi tacir
Tacir sıfatı bakımından «tüzel kişi tacir» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Tacir sıfatı tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Tacir sıfatı hangi kanunî bağla okunur?
Ticaret sicili
Ticaret sicili, ticari işletme ve tacire ilişkin olguların aleniyetini sağlayan resmi sicildir. Tescil ve ilan, iyiniyetli üçüncü kişiyi korur. Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar ile TBK/TMK hattı yan yana okunur; ne var ki sınavda bağlayıcı olan yürürlükteki lafızdır. Trabzon Yıllık (Konsolide Master) kesitinde ticaret sicili bu sırayla işlenir.
Kurumun unsurları şunlardır: tescil; ilan; sicile güven; olumlu-olumsuz etki; sorumluluk. Birinci sınıfın ilk karşılaşmasında her unsur ayrı satıra yazılır zira birinin eksikliği talebi bu kuruma dayandırmayı keser. Ne var ki unsurları ezber listesi gibi dizmek yetmez; somut vakıada hangi belgenin hangi unsuru taşıdığı eşlenir.
Çapraz okuma: Sicil, tapunun ticaret hukukundaki kardeşidir ama aynı rejim değildir. Trabzon yazılısında bu cümle, ticaret sicili ile komşusunu ayırır.
Organik bağ: Tescili gereken olgu tescil edilmezse ileri sürülemez (kural). Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.
Yürürlük cümlesi TTK m. 24 üzerindedir: «**İKİNCİ KISIM Ticaret Sicili A) Kuruluş I - Genel olarak** --- MADDE 24- (1) (Değişik: 15/8/2017-KHK-694/162 md.; Aynen kabul: 1/2/2018- 7078/157 md.) Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından il merkezindeki ticaret ve sanayi odaları ile ticaret odalarında faaliyet gösterecek şekilde ticaret sicili müdürlükleri kurulur. Bakanlık il merkezleri dışındaki odalarda ticaret sicili müdürlükleri kurabileceği gibi müdürlüklere bağlı şubeler de kurabilir. (2) (Ek: 15/8/2017-KHK-694/162 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/157 md.) Ticaret sicili, Bakanlığın gözetim ve denetiminde ticaret sicili müdürlükleri ve şubeleri tarafından tutulur. (3) Ticaret sicili kayıtlarının elektronik ortamda tutulmasına ilişkin usul ve esaslar Kanunun 26 ncı maddesine göre çıkarılacak yönetmelikte…» Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Aynen kabul: 1/2/2018- 7078/157 md.) Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından il merkezindeki ticaret ve sanayi odaları ile ticaret odalarında faaliyet gösterecek şekilde ticaret sicili müdürlükleri kurulur.» Bu katman tescil ile ilan arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Bakanlık il merkezleri dışındaki odalarda ticaret sicili müdürlükleri kurabileceği gibi müdürlüklere bağlı şubeler de kurabilir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 24 ile Ticaret sicili eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada tescil belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
TTK m. 26 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**III – Yönetmelik** --- MADDE 26- (1) Ticaret sicili müdürlüğünün kurulması, sicil defterlerinin tutulması, tescil zorunluluğunun yerine getirilmesine ilişkin usul ve esaslar, sicil müdürlerinin kararlarına karşı itiraz yolları, sicil müdür ve yardımcıları ile diğer personelde aranacak nitelikler, (…)ile bu konuyla ilgili diğer esas ve usuller Cumhurbaşkanınca çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir.» Lafız, ticaret sicili tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Trabzon yazılısında klasik tuzaktır.
TTK m. 26 ile Ticaret sicili eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada tescil belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Trabzon öğrencisi TTK m. 32 metnini şöyle okur: «**II - Sicil müdürünün görevleri 1. İnceleme görevi ve geçici tescil** --- MADDE 32- (1) Sicil müdürü tescil için aranan kanuni şartların var olup olmadığını incelemekle yükümlüdür. (2) Tüzel kişilerin tescilinde, özellikle şirket sözleşmesinin, emredici hükümlere aykırı olup olmadığı ve söz konusu sözleşmenin kanunun bulunmasını zorunluluk olarak öngördüğü hükümleri içerip içermediği incelenir. (3) Tescil edilecek hususların gerçeği tam olarak yansıtmaları, üçüncü kişilerde yanlış izlenim yaratacak nitelik taşımamaları ve kamu düzenine aykırı olmamaları şarttır. (4) Çözümü bir mahkeme kararına bağlı bulunan veya sicil müdürü tarafından kesin olarak tescilinde duraksanan hususlar, ilgililerin istemi üzerine geçici olarak tescil olunur. Ancak, ilgililer üç ay içinde…» Bu cümle ticaret sicili için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «İnceleme görevi ve geçici tescil** --- MADDE 32- (1) Sicil müdürü tescil için aranan kanuni şartların var olup olmadığını incelemekle yükümlüdür.» Bu katman tescil ile ilan arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) Tüzel kişilerin tescilinde, özellikle şirket sözleşmesinin, emredici hükümlere aykırı olup olmadığı ve söz konusu sözleşmenin kanunun bulunmasını zorunluluk olarak öngördüğü hükümleri içerip içermediği incelenir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 32 ile Ticaret sicili eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada tescil belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TTK m. 36 üzerindedir: «**IV - Sonuçları 1. Tescil ve ilanın üçüncü kişilere etkisi** --- MADDE 36- (1) Ticaret sicili kayıtları nerede bulunurlarsa bulunsunlar, üçüncü kişiler hakkında, tescilin Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde ilan edildiği; ilanın tamamı aynı nüshada yayımlanmamış ise, son kısmının yayımlandığı günü izleyen iş gününden itibaren hukuki sonuçlarını doğurur. Bu günler, tescilin ilanı tarihinden itibaren işlemeye başlayacak olan sürelere de başlangıç olur. (2) Bir hususun tescil ile beraber derhâl üçüncü kişiler hakkında sonuç doğuracağına veya sürelerin derhâl işleyeceğine ilişkin özel hükümler saklıdır. (3) Üçüncü kişilerin, kendilerine karşı sonuç doğurmaya başlayan sicil kayıtlarını bilmediklerine ilişkin iddiaları dinlenmez. (4) Tescili zorunlu olduğu hâlde tescil…» Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «ilanın tamamı aynı nüshada yayımlanmamış ise, son kısmının yayımlandığı günü izleyen iş gününden itibaren hukuki sonuçlarını doğurur.» Bu katman tescil ile ilan arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Bu günler, tescilin ilanı tarihinden itibaren işlemeye başlayacak olan sürelere de başlangıç olur.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 36 ile Ticaret sicili eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada tescil belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
TTK m. 25 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II - Yönetim** --- MADDE 25- (1) (Değişik: 15/8/2017-KHK-694/163 md.; Aynen kabul: 1/2/2018- 7078/158 md.) Ticaret sicili, ticaret sicili müdürü tarafından yönetilir. Ticaret sicili müdürü, 26 ncı maddeye göre çıkarılan yönetmelikte belirlenen nitelikleri haiz kişiler arasından odanın teklifi üzerine veya Gümrük ve Ticaret Bakanlığının uyarısına rağmen otuz gün içerisinde teklif edilmemesi halinde resen Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca atanır ve aynı usulle görevden alınabilir. Aynı usulle ticaret sicili müdürlüğünün iş hacmine göre, yeteri kadar müdür yardımcısı görevlendirilir. Ticaret sicili müdürlüklerinde çalışacak personelin tavan ve taban ücreti her yıl Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin görüşü alınarak Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca belirlenir. (2) Ticaret…» Lafız, ticaret sicili tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Trabzon yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Aynen kabul: 1/2/2018- 7078/158 md.) Ticaret sicili, ticaret sicili müdürü tarafından yönetilir.» Bu katman tescil ile ilan arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Ticaret sicili müdürü, 26 ncı maddeye göre çıkarılan yönetmelikte belirlenen nitelikleri haiz kişiler arasından odanın teklifi üzerine veya Gümrük ve Ticaret Bakanlığının uyarısına rağmen otuz gün içerisinde teklif edilmemesi halinde resen Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca atanır ve aynı usulle görevden alınabilir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 25 ile Ticaret sicili eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada tescil belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Trabzon öğrencisi TTK m. 27 metnini şöyle okur: «**B) Tescil I - Şartları 1. İstem** --- MADDE 27- (1) Ticaret siciline tescil, kural olarak istem üzerine yapılır. Resen veya yetkili kurum veya kuruluşun bildirmesi üzerine yapılacak tescillere ilişkin hükümler saklıdır. Harca tabi işlerde, tescil anının saptanmasında harç makbuzunun tarihi belirleyicidir. 34 üncü madde hükümleri saklıdır. (2) Ticaret sicili müdürlükleri, kurumlar vergisi mükellefi olup da bu madde uyarınca tescil için başvuran mükelleflerin başvuru evrakının birer suretini ilgili vergi dairesine intikal ettirir. Bu mükelleflerin işe başlamayı bildirme yükümlülükleri yerine getirilmiş sayılır.» Bu cümle ticaret sicili için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «İstem** --- MADDE 27- (1) Ticaret siciline tescil, kural olarak istem üzerine yapılır.» Bu katman tescil ile ilan arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Resen veya yetkili kurum veya kuruluşun bildirmesi üzerine yapılacak tescillere ilişkin hükümler saklıdır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 27 ile Ticaret sicili eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada tescil belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TTK m. 28 üzerindedir: «**2. İlgililer** --- MADDE 28- (1) Tescil istemi ilgililer, temsilcileri veya hukuki halefleri tarafından yetkili sicil müdürlüğüne yapılır. (2) Bir hususun tescilini istemeye birden çok kimse zorunlu ve yetkili olduğu takdirde, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, bunlardan birinin talebi üzerine yapılan tescil tümü tarafından istenmiş sayılır.» Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Bir hususun tescilini istemeye birden çok kimse zorunlu ve yetkili olduğu takdirde, kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, bunlardan birinin talebi üzerine yapılan tescil tümü tarafından istenmiş sayılır.» Bu katman tescil ile ilan arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TTK m. 28 ile Ticaret sicili eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada tescil belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
TTK m. 29 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**3. İstemin şekli** --- MADDE 29- (1) Tescil istemi dilekçe ile yapılır. (2) Dilekçe sahibi kimliğini ispat etmek zorundadır. Dilekçedeki imza noterlikçe onaylanmışsa, ayrıca kimliğin ispatlanmasına gerek yoktur.» Lafız, ticaret sicili tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Trabzon yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Dilekçe sahibi kimliğini ispat etmek zorundadır.» Bu katman tescil ile ilan arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Dilekçedeki imza noterlikçe onaylanmışsa, ayrıca kimliğin ispatlanmasına gerek yoktur.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 29 ile Ticaret sicili eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada tescil belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Trabzon öğrencisi TTK m. 30 metnini şöyle okur: «**4. Süre** --- MADDE 30- (1) Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, tescili isteme süresi onbeş gündür. (2) Bu süre, tescili gerekli işlemin veya olgunun gerçekleştiği; tamamlanması bir senet veya belgenin düzenlenmesine bağlı olan durumlarda, bu senet veya belgenin düzenlendiği tarihten başlar. (3) Ticaret sicili müdürlüğünün yetki çevresi dışında oturanlar için bu süre bir aydır.» Bu cümle ticaret sicili için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Bu süre, tescili gerekli işlemin veya olgunun gerçekleştiği;» Bu katman tescil ile ilan arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «tamamlanması bir senet veya belgenin düzenlenmesine bağlı olan durumlarda, bu senet veya belgenin düzenlendiği tarihten başlar.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 30 ile Ticaret sicili eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada tescil belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TTK m. 31 üzerindedir: «**5. Değişiklikler** --- MADDE 31- (1) Tescil edilmiş hususlarda meydana gelen her türlü değişiklik de tescil olunur. (2) Tescilin dayandığı olgu veya işlemler tamamen veya kısmen sona erer ya da ortadan kalkarsa sicildeki kayıt da kısmen yahut tamamen silinir. (3) Her iki hâlde 27 ilâ 30 uncu madde hükümleri geçerlidir.» Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Tescilin dayandığı olgu veya işlemler tamamen veya kısmen sona erer ya da ortadan kalkarsa sicildeki kayıt da kısmen yahut tamamen silinir.» Bu katman tescil ile ilan arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(3) Her iki hâlde 27 ilâ 30 uncu madde hükümleri geçerlidir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 31 ile Ticaret sicili eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada tescil belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
TTK m. 33 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**2. Tescile davet ve ceza** --- MADDE 33- (1) Tescili zorunlu olup da kanuni şekilde ve süresi içinde tescili istenmemiş olan veya 32 nci maddenin üçüncü fıkrasındaki şartlara uymayan bir hususu haber alan sicil müdürü, ilgilileri, belirleyeceği uygun bir süre içinde kanuni zorunluluklarını yerine getirmeye veya o hususun tescilini gerektiren sebeplerin bulunmadığını ispat etmeye çağırır. (2) (Değişik: 26/6/2012-6335/4 md.) Sicil müdürünce verilen süre içinde tescil isteminde bulunmayan ve kaçınma sebeplerini de bildirmeyen kişi, sicil müdürünün teklifi üzerine mahallin en büyük mülki amiri tarafından bin (22.194) Türk Lirası idari para cezasıyla cezalandırılır. (3) Süresi içinde kaçınma sebepleri bildirildiği takdirde, sicilin bulunduğu yerde ticari davalara bakmakla…» Lafız, ticaret sicili tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Trabzon yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) (Değişik: 26/6/2012-6335/4 md.) Sicil müdürünce verilen süre içinde tescil isteminde bulunmayan ve kaçınma sebeplerini de bildirmeyen kişi, sicil müdürünün teklifi üzerine mahallin en büyük mülki amiri tarafından bin (22.194) Türk Lirası idari para cezasıyla cezalandırılır.» Bu katman tescil ile ilan arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(3) Süresi içinde kaçınma sebepleri bildirildiği takdirde, sicilin bulunduğu yerde ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesi, dosya üzerinde inceleme yaparak tescili gerekli olan bir hususun bulunduğu sonucuna varırsa, bunun tescilini sicil müdürüne emreder, aksi takdirde tescil istemini reddeder.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 33 ile Ticaret sicili eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada tescil belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Trabzon öğrencisi TTK m. 34 metnini şöyle okur: «**3. İtiraz** --- MADDE 34- (1) İlgililer, tescil, değişiklik veya silinme istemleri ile ilgili olarak, sicil müdürlüğünce verilecek kararlara karşı, tebliğlerinden itibaren sekiz gün içinde, sicilin bulunduğu yerde ticari davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine dilekçe ile itiraz edebilirler. (2) Bu itiraz mahkemece dosya üzerinden incelenerek karara bağlanır. Ancak, sicil müdürünün kararı, üçüncü kişilerin sicilde kayıtlı bulunan hususlara ilişkin menfaatlerine aykırı olduğu takdirde, itiraz edenle üçüncü kişi de dinlenir. Bunlar mahkemeye gelmezlerse dosya üzerinden karar verilir.» Bu cümle ticaret sicili için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Bu itiraz mahkemece dosya üzerinden incelenerek karara bağlanır.» Bu katman tescil ile ilan arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Ancak, sicil müdürünün kararı, üçüncü kişilerin sicilde kayıtlı bulunan hususlara ilişkin menfaatlerine aykırı olduğu takdirde, itiraz edenle üçüncü kişi de dinlenir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 34 ile Ticaret sicili eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada tescil belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Öğreti ayrımı: İlan, sicilin aleniyetini tamamlar. Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.
Doktrin cümlesi: Gerçeğe aykırı tescil sorumluluk doğurur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
ticaret sicili bakımından «tescil» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Ticaret sicili, ticari işletme ve tacire ilişkin olguların aleniyetini sağlayan resmi sicildir. Tescil ve ilan, iyiniyetli üçüncü kişiyi korur. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«tescil» eksikse Ticaret sicili talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «ilan» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
ticaret sicili bakımından «ilan» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Ticaret sicili, ticari işletme ve tacire ilişkin olguların aleniyetini sağlayan resmi sicildir. Tescil ve ilan, iyiniyetli üçüncü kişiyi korur. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«ilan» eksikse Ticaret sicili talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «sicile güven» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
ticaret sicili bakımından «sicile güven» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Ticaret sicili, ticari işletme ve tacire ilişkin olguların aleniyetini sağlayan resmi sicildir. Tescil ve ilan, iyiniyetli üçüncü kişiyi korur. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«sicile güven» eksikse Ticaret sicili talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «olumlu-olumsuz etki» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
ticaret sicili bakımından «olumlu-olumsuz etki» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Ticaret sicili, ticari işletme ve tacire ilişkin olguların aleniyetini sağlayan resmi sicildir. Tescil ve ilan, iyiniyetli üçüncü kişiyi korur. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«olumlu-olumsuz etki» eksikse Ticaret sicili talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «sorumluluk» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
ticaret sicili bakımından «sorumluluk» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Ticaret sicili, ticari işletme ve tacire ilişkin olguların aleniyetini sağlayan resmi sicildir. Tescil ve ilan, iyiniyetli üçüncü kişiyi korur. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«sorumluluk» eksikse Ticaret sicili talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «tescil» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
Trabzon öğrencisi ticaret sicili başlığını açınca önce Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır. Sonra «tescil» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, ilan ile sicile güven arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında gerekçesiz kalır. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. ticaret sicili talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Sicil, tapunun ticaret hukukundaki kardeşidir ama aynı rejim değildir.. Adlandırmadan geçmek, Trabzon kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Trabzon Üniversitesi kampüsü usulü sloganla bitirmez.
Ticaret sicili için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, ticaret sicili başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Ticaret sicili bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. tescil, ilan, sicile güven, olumlu-olumsuz etki, sorumluluk birlikte durur. Birini atlayan çözüm, Trabzon yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Ticaret sicili, ticari işletme ve tacire ilişkin olguların aleniyetini sağlayan resmi sicildir. Tescil ve ilan, iyiniyetli üçüncü kişiyi korur.
Sınav tuzağı
Tuzak: Ticaret sicili ile komşu kurumu karıştırmak. Tescili gereken olgu tescil edilmezse ileri sürülemez (kural).
tescil
Ticaret sicili bakımından «tescil» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
ilan
Ticaret sicili bakımından «ilan» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
sicile güven
Ticaret sicili bakımından «sicile güven» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Ticaret sicili tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Ticaret sicili hangi kanunî bağla okunur?
Ticaret unvanı
Ticaret unvanı, tacirin ticari işletmesiyle ilgili işlemlerde kullandığı addır. Çekirdek unsurlar kanundadır; tescil korur. Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar ile TBK/TMK hattı yan yana okunur; ne var ki sınavda bağlayıcı olan yürürlükteki lafızdır. Trabzon Yıllık (Konsolide Master) kesitinde ticaret unvanı bu sırayla işlenir.
Öğrenci şu unsurları kâğıda geçirir: çekirdek; ekler; tescil; kullanma zorunluluğu; devredilebilirlik. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. Bu unsurlar birlikte durur; birini atlayan çözüm, maddi hukuku atladı notu yer.
Komşu hat: Unvan, işletme adından ve markadan ayrıdır. Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.
Çapraz okuma: Devri işletmeyle birlikte olur (kural). Trabzon yazılısında bu cümle, ticaret unvanı ile komşusunu ayırır.
Trabzon öğrencisi TTK m. 39 metnini şöyle okur: «**ÜÇÜNCÜ KISIM Ticaret Unvanı ve İşletme Adı A) Ticaret unvanı I - Kullanma zorunluluğu 1. Genel olarak** --- MADDE 39- (1) Her tacir, ticari işletmesine ilişkin işlemleri, ticaret unvanıyla yapmak ve işletmesiyle ilgili senetlerle diğer belgeleri bu unvan altında imzalamak zorundadır. (2) (Değişik birinci cümle: 26/6/2012-6335/6 md.) Tescil edilen ticaret unvanı, ticari işletmenin görülebilecek bir yerine okunaklı bir şekilde yazılır. Tacirin işletmesiyle ilgili olarak düzenlediği ticari mektuplarda ve ticari defterlere yapılan kayıtların dayandığı belgelerde tacirin sicil numarası, ticaret unvanı, işletmesinin merkezi ile tacir internet sitesi oluşturma yükümlülüğüne tabi ise tescil edilen internet sitesinin adresi de gösterilir. Tüm bu bilgiler şirketin internet…» Bu cümle ticaret unvanı için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Genel olarak** --- MADDE 39- (1) Her tacir, ticari işletmesine ilişkin işlemleri, ticaret unvanıyla yapmak ve işletmesiyle ilgili senetlerle diğer belgeleri bu unvan altında imzalamak zorundadır.» Bu katman çekirdek ile ekler arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) (Değişik birinci cümle: 26/6/2012-6335/6 md.) Tescil edilen ticaret unvanı, ticari işletmenin görülebilecek bir yerine okunaklı bir şekilde yazılır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 39 ile Ticaret unvanı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada çekirdek belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TTK m. 41 üzerindedir: «**II - Ticaret unvanının şekli 1. Gerçek kişiler** --- MADDE 41- (1) Gerçek kişi olan tacirin ticaret unvanı 46 ncı maddeye uygun olarak yapabileceği ekler ile kısaltılmadan yazılacak adı ve soyadından oluşur.» Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Gerçek kişiler** --- MADDE 41- (1) Gerçek kişi olan tacirin ticaret unvanı 46 ncı maddeye uygun olarak yapabileceği ekler ile kısaltılmadan yazılacak adı ve soyadından oluşur.» Bu katman çekirdek ile ekler arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TTK m. 41 ile Ticaret unvanı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada çekirdek belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
TTK m. 45 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**d) Ortak hükümler** --- MADDE 45- (1) Bir ticaret unvanına Türkiye’nin herhangi bir sicil dairesinde daha önce tescil edilmiş bulunan diğer bir unvandan ayırt edilmesi için gerekli olduğu takdirde, ek yapılır.» Lafız, ticaret unvanı tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Trabzon yazılısında klasik tuzaktır.
TTK m. 45 ile Ticaret unvanı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada çekirdek belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Trabzon öğrencisi TTK m. 49 metnini şöyle okur: «**6. Ticaret unvanının devri** --- MADDE 49- (1) Ticaret unvanı işletmeden ayrı olarak başkasına devredilemez. (2) Bir işletmenin devri, aksi açıkça kabul edilmiş olmadıkça, unvanın da devri sonucunu doğurur. Devir hâlinde devralan, unvanı aynen kullanma hakkına sahiptir.» Bu cümle ticaret unvanı için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Bir işletmenin devri, aksi açıkça kabul edilmiş olmadıkça, unvanın da devri sonucunu doğurur.» Bu katman çekirdek ile ekler arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Devir hâlinde devralan, unvanı aynen kullanma hakkına sahiptir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 49 ile Ticaret unvanı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada çekirdek belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TTK m. 40 üzerindedir: «**2. Tescil** --- MADDE 40- (1) Her tacir, ticari işletmenin açıldığı günden itibaren onbeş gün içinde, ticari işletmesini ve seçtiği ticaret unvanını, işletme merkezinin bulunduğu yer ticaret siciline tescil ve ilan ettirir. (2) (Değişik:28/1/2021-7263/22 md.) Gerçek kişi tacir ile tüzel kişi tacir adına imzaya yetkili olanların imzaları, kamu kurum ve kuruluşlarınca veri tabanlarında tutulan imza verilerinden elektronik ortamda temin edilerek merkezi ortak veri tabanındaki sicil dosyasına kaydedilir. Kamu kurum ve kuruluşlarının veri tabanlarında imza kaydının bulunmaması halinde, imzaya yetkili kişilerin imza beyanlarının ticaret sicili müdürlüğüne verilmesinin usul ve esasları ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esaslar Ticaret Bakanlığınca…» Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) (Değişik:28/1/2021-7263/22 md.) Gerçek kişi tacir ile tüzel kişi tacir adına imzaya yetkili olanların imzaları, kamu kurum ve kuruluşlarınca veri tabanlarında tutulan imza verilerinden elektronik ortamda temin edilerek merkezi ortak veri tabanındaki sicil dosyasına kaydedilir.» Bu katman çekirdek ile ekler arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Kamu kurum ve kuruluşlarının veri tabanlarında imza kaydının bulunmaması halinde, imzaya yetkili kişilerin imza beyanlarının ticaret sicili müdürlüğüne verilmesinin usul ve esasları ile bu maddenin uygulanmasına ilişkin diğer usul ve esaslar Ticaret Bakanlığınca çıkarılacak tebliğ ile belirlenir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 40 ile Ticaret unvanı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada çekirdek belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
TTK m. 42 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**2. Tüzel kişiler a) Kollektif ve komandit şirketler** --- MADDE 42- (1) Kollektif şirketin ticaret unvanı, bütün ortakların veya ortaklardan en az birinin adı ve soyadıyla şirketi ve türünü gösterecek bir ibareyi içerir. (2) Adi veya sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin ticaret unvanı, komandite ortaklardan en az birinin adı ve soyadıyla şirketi ve türünü gösterecek bir ibareyi içerir. Bu şirketlerin ticaret unvanlarında komanditer ortakların adları ve soyadları veya ticaret unvanları bulunamaz.» Lafız, ticaret unvanı tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Trabzon yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Adi veya sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin ticaret unvanı, komandite ortaklardan en az birinin adı ve soyadıyla şirketi ve türünü gösterecek bir ibareyi içerir.» Bu katman çekirdek ile ekler arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Bu şirketlerin ticaret unvanlarında komanditer ortakların adları ve soyadları veya ticaret unvanları bulunamaz.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 42 ile Ticaret unvanı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada çekirdek belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Trabzon öğrencisi TTK m. 43 metnini şöyle okur: «**b) Anonim, limited ve kooperatif şirketler** --- MADDE 43- (1) Anonim, limited ve kooperatif şirketler, işletme konusu gösterilmek ve 46 ncı madde hükmü saklı kalmak şartıyla, ticaret unvanlarını serbestçe seçebilirler. (2) Ticaret unvanlarında, “anonim şirket”, “limited şirket” ve “kooperatif” kelimelerinin bulunması şarttır. Bu şirketlerin ticaret unvanında, gerçek bir kişinin adı veya soyadı yer aldığı takdirde, şirket türünü gösteren ibareler, baş harflerle veya başka bir şekilde kısaltma yapılarak yazılamaz.» Bu cümle ticaret unvanı için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Ticaret unvanlarında, “anonim şirket”, “limited şirket” ve “kooperatif” kelimelerinin bulunması şarttır.» Bu katman çekirdek ile ekler arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Bu şirketlerin ticaret unvanında, gerçek bir kişinin adı veya soyadı yer aldığı takdirde, şirket türünü gösteren ibareler, baş harflerle veya başka bir şekilde kısaltma yapılarak yazılamaz.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 43 ile Ticaret unvanı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada çekirdek belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TTK m. 44 üzerindedir: «**c) Tacir sayılan diğer tüzel kişiler ve donatma iştiraki** --- MADDE 44- (1) Ticari işletmeye sahip olan dernek, vakıf ve diğer tüzel kişilerin ticaret unvanları, adlarıdır. (2) Donatma iştirakinin ticaret unvanı, ortak donatanlardan en az birinin adı ve soyadını veya deniz ticaretinde kullanılan geminin adını içerir. Soyadları ve gemi adı kısaltılamaz. Ticaret unvanında ayrıca donatma iştirakini gösterecek bir ibare de bulunur.» Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Donatma iştirakinin ticaret unvanı, ortak donatanlardan en az birinin adı ve soyadını veya deniz ticaretinde kullanılan geminin adını içerir.» Bu katman çekirdek ile ekler arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Soyadları ve gemi adı kısaltılamaz.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 44 ile Ticaret unvanı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada çekirdek belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
TTK m. 46 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**3. Ekler** --- MADDE 46- (1) Tacirin kimliği, işletmesinin genişliği, önemi ve finansal durumu hakkında, üçüncü kişilerde yanlış bir görüşün oluşmasına sebep olacak nitelikte bulunmamak, gerçeğe ve kamu düzenine aykırı olmamak şartıyla; her ticaret unvanına, işletmenin özelliklerini belirten veya unvanda yer alan kişilerin kimliklerini gösteren ya da hayalî adlardan ibaret olan ekler yapılabilir. (2) Tek başlarına ticaret yapan gerçek kişiler ticaret unvanlarına bir şirketin var olduğu izlenimini uyandıracak ekler yapamazlar. (3) “Türk”, “Türkiye”, “Cumhuriyet” ve “Millî” kelimeleri bir ticaret unvanına ancak Cumhurbaşkanı kararıyla konabilir. 4. Ticaret unvanının devamı» Lafız, ticaret unvanı tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Trabzon yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «her ticaret unvanına, işletmenin özelliklerini belirten veya unvanda yer alan kişilerin kimliklerini gösteren ya da hayalî adlardan ibaret olan ekler yapılabilir.» Bu katman çekirdek ile ekler arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) Tek başlarına ticaret yapan gerçek kişiler ticaret unvanlarına bir şirketin var olduğu izlenimini uyandıracak ekler yapamazlar.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 46 ile Ticaret unvanı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada çekirdek belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Trabzon öğrencisi TTK m. 47 metnini şöyle okur: «MADDE 47- (1) Ticari işletme sahibinin veya bir ortağın ticaret unvanında yer alan adı kanunen değişir veya yetkili makamlar tarafından değiştirilirse unvan olduğu gibi kalabilir. (2) Kollektif veya komandit şirkete ya da donatma iştirakine yeni ortakların girmesi hâlinde ticaret unvanı değiştirilmeksizin olduğu gibi kalabilir. Bu şirketlerden birinin ticaret unvanına adı dâhil olan bir ortağın ölümü üzerine mirasçıları onun yerine geçerek şirketin devamını kabul eder veya şirkete girmemekle beraber bu hususta izinlerini yazılı şekilde bildirirlerse şirket unvanı olduğu gibi bırakılabilir. Şirketten ayrılan ortağın adı da yazılı izni alınmak şartıyla şirket unvanında kalabilir.» Bu cümle ticaret unvanı için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Kollektif veya komandit şirkete ya da donatma iştirakine yeni ortakların girmesi hâlinde ticaret unvanı değiştirilmeksizin olduğu gibi kalabilir.» Bu katman çekirdek ile ekler arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Bu şirketlerden birinin ticaret unvanına adı dâhil olan bir ortağın ölümü üzerine mirasçıları onun yerine geçerek şirketin devamını kabul eder veya şirkete girmemekle beraber bu hususta izinlerini yazılı şekilde bildirirlerse şirket unvanı olduğu gibi bırakılabilir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 47 ile Ticaret unvanı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada çekirdek belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TTK m. 48 üzerindedir: «**5. Şubeler** --- MADDE 48- (1) Her şube, kendi merkezinin ticaret unvanını, şube olduğunu belirterek kullanmak zorundadır. Bu unvana şube ile ilgili ekler yapılabilir. (2) 41 ve 45 inci maddeler şubenin ticaret unvanı hakkında da uygulanır. (3) Merkezi yabancı ülkede bulunan bir işletmenin Türkiye’deki şubesinin ticaret unvanında, merkezin ve şubenin bulunduğu yerlerin ve şube olduğunun gösterilmesi şarttır.» Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bu unvana şube ile ilgili ekler yapılabilir.» Bu katman çekirdek ile ekler arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) 41 ve 45 inci maddeler şubenin ticaret unvanı hakkında da uygulanır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 48 ile Ticaret unvanı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada çekirdek belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
TTK m. 50 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**III - Ticaret unvanının korunması 1. İlke** --- MADDE 50- (1) Usulen tescil ve ilan edilmiş olan ticaret unvanını kullanma hakkı sadece sahibine aittir.» Lafız, ticaret unvanı tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Trabzon yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «İlke** --- MADDE 50- (1) Usulen tescil ve ilan edilmiş olan ticaret unvanını kullanma hakkı sadece sahibine aittir.» Bu katman çekirdek ile ekler arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TTK m. 50 ile Ticaret unvanı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada çekirdek belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Ekol notu: Gerçek kişi unvanı ad ve soyadı çekirdeği taşır. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; Trabzon kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.
Öğreti ayrımı: Tüzel kişi unvanı işletme konusunu gösterir. Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.
ticaret unvanı bakımından «çekirdek» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Ticaret unvanı, tacirin ticari işletmesiyle ilgili işlemlerde kullandığı addır. Çekirdek unsurlar kanundadır; tescil korur. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«çekirdek» eksikse Ticaret unvanı talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «ekler» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
ticaret unvanı bakımından «ekler» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Ticaret unvanı, tacirin ticari işletmesiyle ilgili işlemlerde kullandığı addır. Çekirdek unsurlar kanundadır; tescil korur. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«ekler» eksikse Ticaret unvanı talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «tescil» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
ticaret unvanı bakımından «tescil» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Ticaret unvanı, tacirin ticari işletmesiyle ilgili işlemlerde kullandığı addır. Çekirdek unsurlar kanundadır; tescil korur. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«tescil» eksikse Ticaret unvanı talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «kullanma zorunluluğu» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
ticaret unvanı bakımından «kullanma zorunluluğu» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Ticaret unvanı, tacirin ticari işletmesiyle ilgili işlemlerde kullandığı addır. Çekirdek unsurlar kanundadır; tescil korur. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«kullanma zorunluluğu» eksikse Ticaret unvanı talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «devredilebilirlik» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
ticaret unvanı bakımından «devredilebilirlik» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Ticaret unvanı, tacirin ticari işletmesiyle ilgili işlemlerde kullandığı addır. Çekirdek unsurlar kanundadır; tescil korur. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«devredilebilirlik» eksikse Ticaret unvanı talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «çekirdek» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
Trabzon öğrencisi ticaret unvanı başlığını açınca önce Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır. Sonra «çekirdek» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, ekler ile tescil arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında gerekçesiz kalır. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. ticaret unvanı talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Unvan, işletme adından ve markadan ayrıdır.. Adlandırmadan geçmek, Trabzon kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Trabzon Üniversitesi kampüsü usulü sloganla bitirmez.
Ticaret unvanı için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, ticaret unvanı başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Ticaret unvanı bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. çekirdek, ekler, tescil, kullanma zorunluluğu, devredilebilirlik birlikte durur. Birini atlayan çözüm, Trabzon yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Ticaret unvanı, tacirin ticari işletmesiyle ilgili işlemlerde kullandığı addır. Çekirdek unsurlar kanundadır; tescil korur.
Sınav tuzağı
Tuzak: Ticaret unvanı ile komşu kurumu karıştırmak. Devri işletmeyle birlikte olur (kural).
çekirdek
Ticaret unvanı bakımından «çekirdek» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
ekler
Ticaret unvanı bakımından «ekler» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
tescil
Ticaret unvanı bakımından «tescil» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Ticaret unvanı tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Ticaret unvanı hangi kanunî bağla okunur?
Haksız rekabet
Haksız rekabet, rakipler arasında veya tedarikçilerle müşteriler arasındaki aldatıcı ya da dürüstlük kuralına aykırı davranışlarla ekonomik yarışın bozulmasıdır. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Bu yüzden haksız rekabet başlığı, Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında ezber sloganı değil uygulanacak rejim olarak durur.
Kurumun unsurları şunlardır: dürüstlük kuralına aykırılık; aldatici davranış; dürüst olmayan reklam; dava hakları; tazminat. Birinci sınıfın ilk karşılaşmasında her unsur ayrı satıra yazılır zira birinin eksikliği talebi bu kuruma dayandırmayı keser. Ne var ki unsurları ezber listesi gibi dizmek yetmez; somut vakıada hangi belgenin hangi unsuru taşıdığı eşlenir.
Çapraz okuma: Haksız rekabet, haksız fiilin ticaret hukukundaki özel görünümüdür. Trabzon yazılısında bu cümle, haksız rekabet ile komşusunu ayırır.
Organik bağ: Müşteri portföyü tek başına yasak değildir; yöntem yasaktır. Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.
Yürürlük cümlesi TTK m. 54 üzerindedir: «**DÖRDÜNCÜ KISIM Haksız Rekabet A) Genel olarak I - Amaç ve ilke** --- MADDE 54- (1) Haksız rekabete ilişkin bu Kısım hükümlerinin amacı, bütün katılanların menfaatine, dürüst ve bozulmamış rekabetin sağlanmasıdır. (2) Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır.» Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Rakipler arasında veya tedarik edenlerle müşteriler arasındaki ilişkileri etkileyen aldatıcı veya dürüstlük kuralına diğer şekillerdeki aykırı davranışlar ile ticari uygulamalar haksız ve hukuka aykırıdır.» Bu katman dürüstlük kuralına aykırılık ile aldatici davranış arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TTK m. 54 ile Haksız rekabet eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada dürüstlük kuralına aykırılık belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
TTK m. 55 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II - Dürüstlük kuralına aykırı davranışlar, ticari uygulamalar** --- MADDE 55- (1) Aşağıda sayılan hâller haksız rekabet hâllerinin başlıcalarıdır: a) Dürüstlük kuralına aykırı reklamlar ve satış yöntemleri ile diğer hukuka aykırı davranışlar ve özellikle; 1. Başkalarını veya onların mallarını, iş ürünlerini, fiyatlarını, faaliyetlerini veya ticari işlerini yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici açıklamalarla kötülemek, 2. Kendisi, ticari işletmesi, işletme işaretleri, malları, iş ürünleri, faaliyetleri, fiyatları, stokları, satış kampanyalarının biçimi ve iş ilişkileri hakkında gerçek dışı veya yanıltıcı açıklamalarda bulunmak veya aynı yollarla üçüncü kişiyi rekabette öne geçirmek, 3. Paye, diploma veya ödül almadığı hâlde bunlara sahipmişçesine hareket…» Lafız, haksız rekabet tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Trabzon yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Başkalarını veya onların mallarını, iş ürünlerini, fiyatlarını, faaliyetlerini veya ticari işlerini yanlış, yanıltıcı veya gereksiz yere incitici açıklamalarla kötülemek, 2.» Bu katman dürüstlük kuralına aykırılık ile aldatici davranış arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Kendisi, ticari işletmesi, işletme işaretleri, malları, iş ürünleri, faaliyetleri, fiyatları, stokları, satış kampanyalarının biçimi ve iş ilişkileri hakkında gerçek dışı veya yanıltıcı açıklamalarda bulunmak veya aynı yollarla üçüncü kişiyi rekabette öne geçirmek, 3.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 55 ile Haksız rekabet eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada dürüstlük kuralına aykırılık belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Trabzon öğrencisi TTK m. 56 metnini şöyle okur: «**B) Hukuki sorumluluk I - Çeşitli davalar** --- MADDE 56- (1) Haksız rekabet sebebiyle müşterileri, kredisi, meslekî itibarı, ticari faaliyetleri veya diğer ekonomik menfaatleri zarar gören veya böyle bir tehlikeyle karşılaşabilecek olan kimse; a) Fiilin haksız olup olmadığının tespitini, b) Haksız rekabetin men’ini, c) Haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, haksız rekabet yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilmesini ve tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise, haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhasını, d) Kusur varsa zarar ve zıyanın tazminini, e) Türk Borçlar Kanununun 58 inci maddesinde öngörülen şartların varlığında manevi tazminat verilmesini, isteyebilir. Davacı lehine ve (d)…» Bu cümle haksız rekabet için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «a) Fiilin haksız olup olmadığının tespitini, b) Haksız rekabetin men’ini, c) Haksız rekabetin sonucu olan maddi durumun ortadan kaldırılmasını, haksız rekabet yanlış veya yanıltıcı beyanlarla yapılmışsa bu beyanların düzeltilmesini ve tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise, haksız rekabetin işlenmesinde etkili olan araçların ve malların imhasını, d) Kusur…» Bu katman dürüstlük kuralına aykırılık ile aldatici davranış arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Davacı lehine ve (d) bendi hükmünce tazminat olarak hâkim, haksız rekabet sonucunda davalının elde etmesi mümkün görülen menfaatin karşılığına da karar verebilir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 56 ile Haksız rekabet eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada dürüstlük kuralına aykırılık belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TTK m. 62 üzerindedir: «**C) Ceza sorumluluğu I - Cezayı gerektiren fiiller** --- MADDE 62- (1) a) 55 inci maddede yazılı haksız rekabet fiillerinden birini kasten işleyenler, b) Kendi icap ve tekliflerinin rakiplerininkine tercih edilmesi için kişisel durumu, ürünleri, iş ürünleri, ticari faaliyeti ve işleri hakkında kasten yanlış veya yanıltıcı bilgi verenler, c) Çalışanları, vekilleri veya diğer yardımcı kimseleri, çalıştıranın veya müvekkillerinin üretim veya ticaret sırlarını ele geçirmelerini sağlamak için aldatanlar, d) Çalıştıranlar veya müvekkillerden, işçilerinin veya çalışanlarının ya da vekillerinin, işlerini gördükleri sırada cezayı gerektiren bir haksız rekabet fiilini işlediklerini öğrenip de bu fiili önlemeyenler veya gerçeğe aykırı beyanları düzeltmeyenler, fiil daha ağır…» Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TTK m. 62 ile Haksız rekabet eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada dürüstlük kuralına aykırılık belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
TTK m. 57 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II - Çalıştıranın sorumluluğu** --- MADDE 57- (1) Haksız rekabet fiili, hizmetlerini veya işlerini gördükleri sırada çalışanlar veya işçiler tarafından işlenmiş olursa, 56 ncı maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yazılı davalar, çalıştıranlara karşı da açılabilir. (2) 56 ncı maddenin birinci fıkrasının (d) ve (e) bentlerinde yazılı davalar hakkında Türk Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.» Lafız, haksız rekabet tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Trabzon yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) 56 ncı maddenin birinci fıkrasının (d) ve (e) bentlerinde yazılı davalar hakkında Türk Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.» Bu katman dürüstlük kuralına aykırılık ile aldatici davranış arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TTK m. 57 ile Haksız rekabet eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada dürüstlük kuralına aykırılık belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Trabzon öğrencisi TTK m. 58 metnini şöyle okur: «**III - Basın, yayın, iletişim ve bilişim kuruluşlarının sorumluluğu** --- MADDE 58- (1) Haksız rekabet, her türlü basın, yayın, iletişim ve bilişim işletmeleriyle, ileride gerçekleşecek teknik gelişmeler sonucunda faaliyete geçecek kuruluşlar aracılığıyla işlenmişse, 56 ncı maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yazılı davalar, ancak, basında yayımlanan şeyin, programın; ekranda, bilişim aracında veya benzeri ortamlarda görüntülenenin; ses olarak yayımlananın veya herhangi bir şekilde iletilenin sahipleri ile ilan veren kişiler aleyhine açılabilir; ancak; a) Yazılı basında yayımlanan şey, program, içerik, görüntü, ses veya ileti, bunların sahiplerinin veya ilan verenin haberi olmaksızın ya da onayına aykırı olarak yayımlanmışsa, b) Yazılı basında…» Bu cümle haksız rekabet için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «ekranda, bilişim aracında veya benzeri ortamlarda görüntülenenin;» Bu katman dürüstlük kuralına aykırılık ile aldatici davranış arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «ses olarak yayımlananın veya herhangi bir şekilde iletilenin sahipleri ile ilan veren kişiler aleyhine açılabilir;» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 58 ile Haksız rekabet eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada dürüstlük kuralına aykırılık belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TTK m. 59 üzerindedir: «**IV - Kararın ilanı** --- MADDE 59- (1) Mahkeme, davayı kazanan tarafın istemiyle, gideri haksız çıkan taraftan alınmak üzere, hükmün kesinleşmesinden sonra ilan edilmesine de karar verebilir. İlanın şeklini ve kapsamını mahkeme belirler.» Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «İlanın şeklini ve kapsamını mahkeme belirler.» Bu katman dürüstlük kuralına aykırılık ile aldatici davranış arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TTK m. 59 ile Haksız rekabet eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada dürüstlük kuralına aykırılık belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
TTK m. 60 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**V - Zamanaşımı** --- MADDE 60- (1) 56 ncı maddede yazılı davalar, davaya hakkı olan tarafın bu hakların doğumunu öğrendiği günden itibaren bir yıl ve her hâlde bunların doğumundan itibaren üç yıl geçmekle zamanaşımına uğrar. Şu kadar ki, haksız rekabet fiili aynı zamanda 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu gereğince daha uzun dava zamanaşımı süresine tabi olan cezayı gerektiren bir fiil niteliğinde ise, bu süre hukuk davaları için de geçerli olur.» Lafız, haksız rekabet tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Trabzon yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Şu kadar ki, haksız rekabet fiili aynı zamanda 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu gereğince daha uzun dava zamanaşımı süresine tabi olan cezayı gerektiren bir fiil niteliğinde ise, bu süre hukuk davaları için de geçerli olur.» Bu katman dürüstlük kuralına aykırılık ile aldatici davranış arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TTK m. 60 ile Haksız rekabet eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada dürüstlük kuralına aykırılık belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Trabzon öğrencisi TTK m. 61 metnini şöyle okur: «**VI - İhtiyati tedbirler** --- MADDE 61- (1) Dava açma hakkını haiz bulunan kimsenin talebi üzerine mahkeme, mevcut durumun olduğu gibi korunmasına, 56 ncı maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde öngörüldüğü gibi haksız rekabet sonucu oluşan maddi durumun ortadan kaldırılmasına, haksız rekabetin önlenmesine ve yanlış veya yanıltıcı beyanların düzeltilmesine ve diğer tedbirlere, Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun ihtiyati tedbir hakkındaki hükümlerine göre karar verebilir. (2) Ayrıca, hak sahibinin yetkilerine tecavüz oluşturması hâlinde cezayı gerektiren haksız rekabet konusu mallara, ithalat veya ihracat sırasında hak sahibinin talebi üzerine, gümrük idareleri tarafından ihtiyati tedbir niteliğinde el konulabilir. (3) El koyma ile ilgili uygulama bu…» Bu cümle haksız rekabet için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Ayrıca, hak sahibinin yetkilerine tecavüz oluşturması hâlinde cezayı gerektiren haksız rekabet konusu mallara, ithalat veya ihracat sırasında hak sahibinin talebi üzerine, gümrük idareleri tarafından ihtiyati tedbir niteliğinde el konulabilir.» Bu katman dürüstlük kuralına aykırılık ile aldatici davranış arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(3) El koyma ile ilgili uygulama bu konudaki mevzuata tabidir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 61 ile Haksız rekabet eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada dürüstlük kuralına aykırılık belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TTK m. 63 üzerindedir: «**II - Tüzel kişilerin cezai sorumluluğu** --- MADDE 63- (1) Tüzel kişilerin işlerini görmeleri sırasında bir haksız rekabet fiili işlenirse 62 nci madde hükmü, tüzel kişi adına hareket eden veya etmesi gerekmiş olan organın üyeleri veya ortakları hakkında uygulanır. Haksız rekabet fiilinin bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde, tüzel kişi hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine de karar verilebilir.» Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Haksız rekabet fiilinin bir tüzel kişinin faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde, tüzel kişi hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine de karar verilebilir.» Bu katman dürüstlük kuralına aykırılık ile aldatici davranış arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TTK m. 63 ile Haksız rekabet eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada dürüstlük kuralına aykırılık belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
TTK m. 64 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**BEŞİNCİ KISIM Ticari Defterler A) Defter tutma ve envanter I - Defter tutma yükümlülüğü** --- MADDE 64- (1) (Değişik: 26/6/2012-6335/8 md.) Her tacir, ticari defterleri tutmak ve defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini ve her hesap dönemi içinde elde edilen neticeleri, bu Kanuna göre açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorundadır. Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur. İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir. (2) Tacir, işletmesiyle ilgili olarak gönderilmiş bulunan her türlü belgenin, fotokopi, karbonlu kopya, mikrofiş,…» Lafız, haksız rekabet tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Trabzon yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Defterler, üçüncü kişi uzmanlara, makul bir süre içinde yapacakları incelemede işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutulur.» Bu katman dürüstlük kuralına aykırılık ile aldatici davranış arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «İşletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesi defterlerden izlenebilmelidir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 64 ile Haksız rekabet eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada dürüstlük kuralına aykırılık belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Trabzon öğrencisi TTK m. 65 metnini şöyle okur: «**II - Defterlerin tutulması** --- MADDE 65- (1) Defterler ve gerekli diğer kayıtlar Türkçe tutulur. Kısaltmalar, rakamlar, harfler ve semboller kullanıldığı takdirde bunların anlamları açıkça belirtilmelidir. (2) Defterlere yazımlar ve diğer gerekli kayıtlar, eksiksiz, doğru, zamanında ve düzenli olarak yapılır. (3) Bir yazım veya kayıt, önceki içeriği belirlenemeyecek şekilde çizilemez ve değiştirilemez. Kayıt sırasında mı yoksa daha sonra mı yapıldığı anlaşılmayan değiştirmeler yasaktır. (4) Defterler ve gerekli diğer kayıtlar, olgu ve işlemleri saptayan belgelerin dosyalanması şeklinde veya veri taşıyıcıları aracılığıyla tutulabilir. (…)Defterlerin ve gerekli diğer kayıtların elektronik ortamda tutulması durumunda, bilgilerin saklanma süresince bunlara…» Bu cümle haksız rekabet için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Kısaltmalar, rakamlar, harfler ve semboller kullanıldığı takdirde bunların anlamları açıkça belirtilmelidir.» Bu katman dürüstlük kuralına aykırılık ile aldatici davranış arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) Defterlere yazımlar ve diğer gerekli kayıtlar, eksiksiz, doğru, zamanında ve düzenli olarak yapılır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 65 ile Haksız rekabet eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada dürüstlük kuralına aykırılık belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Öğreti ayrımı: 54 genel kloz, 55 örnek listedir. Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.
Doktrin cümlesi: Dava hakları tespit, men, tazminat ve geçici tedbirdir. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
haksız rekabet bakımından «dürüstlük kuralına aykırılık» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Haksız rekabet, rakipler arasında veya tedarikçilerle müşteriler arasındaki aldatıcı ya da dürüstlük kuralına aykırı davranışlarla ekonomik yarışın bozulmasıdır. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«dürüstlük kuralına aykırılık» eksikse Haksız rekabet talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «aldatici davranış» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
haksız rekabet bakımından «aldatici davranış» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Haksız rekabet, rakipler arasında veya tedarikçilerle müşteriler arasındaki aldatıcı ya da dürüstlük kuralına aykırı davranışlarla ekonomik yarışın bozulmasıdır. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«aldatici davranış» eksikse Haksız rekabet talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «dürüst olmayan reklam» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
haksız rekabet bakımından «dürüst olmayan reklam» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Haksız rekabet, rakipler arasında veya tedarikçilerle müşteriler arasındaki aldatıcı ya da dürüstlük kuralına aykırı davranışlarla ekonomik yarışın bozulmasıdır. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«dürüst olmayan reklam» eksikse Haksız rekabet talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «dava hakları» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
haksız rekabet bakımından «dava hakları» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Haksız rekabet, rakipler arasında veya tedarikçilerle müşteriler arasındaki aldatıcı ya da dürüstlük kuralına aykırı davranışlarla ekonomik yarışın bozulmasıdır. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«dava hakları» eksikse Haksız rekabet talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «tazminat» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
haksız rekabet bakımından «tazminat» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Haksız rekabet, rakipler arasında veya tedarikçilerle müşteriler arasındaki aldatıcı ya da dürüstlük kuralına aykırı davranışlarla ekonomik yarışın bozulmasıdır. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«tazminat» eksikse Haksız rekabet talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «dürüstlük kuralına aykırılık» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
Trabzon öğrencisi haksız rekabet başlığını açınca önce Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır. Sonra «dürüstlük kuralına aykırılık» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, aldatici davranış ile dürüst olmayan reklam arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında gerekçesiz kalır. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. haksız rekabet talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Haksız rekabet, haksız fiilin ticaret hukukundaki özel görünümüdür.. Adlandırmadan geçmek, Trabzon kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Trabzon Üniversitesi kampüsü usulü sloganla bitirmez.
Haksız rekabet için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, haksız rekabet başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Haksız rekabet bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. dürüstlük kuralına aykırılık, aldatici davranış, dürüst olmayan reklam, dava hakları, tazminat birlikte durur. Birini atlayan çözüm, Trabzon yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Haksız rekabet, rakipler arasında veya tedarikçilerle müşteriler arasındaki aldatıcı ya da dürüstlük kuralına aykırı davranışlarla ekonomik yarışın bozulmasıdır.
Sınav tuzağı
Tuzak: Haksız rekabet ile komşu kurumu karıştırmak. Müşteri portföyü tek başına yasak değildir; yöntem yasaktır.
dürüstlük kuralına aykırılık
Haksız rekabet bakımından «dürüstlük kuralına aykırılık» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
aldatici davranış
Haksız rekabet bakımından «aldatici davranış» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
dürüst olmayan reklam
Haksız rekabet bakımından «dürüst olmayan reklam» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Haksız rekabet tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Haksız rekabet hangi kanunî bağla okunur?
Ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü
Tacir, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket eder. Ticari mümessil ve diğer temsilciler işletmeyi bağlar. Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar ile TBK/TMK hattı yan yana okunur; ne var ki sınavda bağlayıcı olan yürürlükteki lafızdır. Trabzon Yıllık (Konsolide Master) kesitinde ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü bu sırayla işlenir.
Kurumun unsurları şunlardır: basiretli iş adamı özeni; ticari mümessil; ticari vekil; şube; işletmenin devri. Birinci sınıfın ilk karşılaşmasında her unsur ayrı satıra yazılır zira birinin eksikliği talebi bu kuruma dayandırmayı keser. Ne var ki unsurları ezber listesi gibi dizmek yetmez; somut vakıada hangi belgenin hangi unsuru taşıdığı eşlenir.
Çapraz okuma: Temsil, TBK temsilinden TTK özel hükümleriyle ayrılır. Trabzon yazılısında bu cümle, ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü ile komşusunu ayırır.
Organik bağ: Şube, merkezin uzantısıdır. Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.
Yürürlük cümlesi TTK m. 18 üzerindedir: «**C) Tacir olmanın hükümleri I - Genel olarak** --- MADDE 18- (1) Tacir, her türlü borcu için iflasa tabidir; ayrıca kanuna uygun bir ticaret unvanı seçmek, ticari işletmesini ticaret siciline tescil ettirmek ve bu Kanun hükümleri uyarınca gerekli ticari defterleri tutmakla da yükümlüdür. (2) Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir. (3) Tacirler arasında, diğer tarafı temerrüde düşürmeye, sözleşmeyi feshe, sözleşmeden dönmeye ilişkin ihbarlar veya ihtarlar noter aracılığıyla, taahhütlü mektupla, telgrafla veya güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta sistemi ile yapılır. (4) Tacir sıfatına bağlı olan diğer hükümler saklıdır.» Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «ayrıca kanuna uygun bir ticaret unvanı seçmek, ticari işletmesini ticaret siciline tescil ettirmek ve bu Kanun hükümleri uyarınca gerekli ticari defterleri tutmakla da yükümlüdür.» Bu katman basiretli iş adamı özeni ile ticari mümessil arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) Her tacirin, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket etmesi gerekir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 18 ile Ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada basiretli iş adamı özeni belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
TTK m. 105 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**B) Acentenin yetkileri I - Genel olarak** --- MADDE 105- (1) Acente, aracılıkta bulunduğu veya yaptığı sözleşmelerle ilgili her türlü ihtar, ihbar ve protesto gibi hakkı koruyan beyanları müvekkili adına yapmaya ve bunları kabule yetkilidir. (2) Bu sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklardan dolayı acente, müvekkili adına dava açabileceği gibi, kendisine karşı da aynı sıfatla dava açılabilir. Yabancı tacirler adına acentelik yapanlar hakkındaki sözleşmelerde yer alan, bu hükme aykırı şartlar geçersizdir. (3) Acentelerin ad ve hesabına hareket ettikleri kişilere karşı Türkiye’de açılacak olan davalar sonucunda alınan kararlar acentelere uygulanamaz.» Lafız, ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Trabzon yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Bu sözleşmelerden doğacak uyuşmazlıklardan dolayı acente, müvekkili adına dava açabileceği gibi, kendisine karşı da aynı sıfatla dava açılabilir.» Bu katman basiretli iş adamı özeni ile ticari mümessil arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Yabancı tacirler adına acentelik yapanlar hakkındaki sözleşmelerde yer alan, bu hükme aykırı şartlar geçersizdir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 105 ile Ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada basiretli iş adamı özeni belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Trabzon öğrencisi TTK m. 547 metnini şöyle okur: «**C) Ek tasfiye** --- MADDE 547- (1) Tasfiyenin kapanmasından sonra ek tasfiye işlemlerinin yapılmasının zorunlu olduğu anlaşılırsa, son tasfiye memurları, yönetim kurulu üyeleri, pay sahipleri veya alacaklılar, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden, bu ek işlemler sonuçlandırılıncaya kadar, şirketin yeniden tescilini isteyebilirler. (2) Mahkeme istemin yerinde olduğuna kanaat getirirse, şirketin ek tasfiye için yeniden tesciline karar verir ve bu işlemlerini yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettirir.» Bu cümle ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Mahkeme istemin yerinde olduğuna kanaat getirirse, şirketin ek tasfiye için yeniden tesciline karar verir ve bu işlemlerini yapmaları için son tasfiye memurlarını veya yeni bir veya birkaç kişiyi tasfiye memuru olarak atayarak tescil ve ilan ettirir.» Bu katman basiretli iş adamı özeni ile ticari mümessil arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TTK m. 547 ile Ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada basiretli iş adamı özeni belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TTK m. 11 üzerindedir: «**BİRİNCİ KİTAP Ticari İşletme BİRİNCİ KISIM Tacir A) Ticari işletme 1. Bütünlük ilkesi** --- MADDE 11- (1) Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir. (2) Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir. (3) Ticari işletme, içerdiği malvarlığı unsurlarının devri için zorunlu tasarruf işlemlerinin ayrı ayrı yapılmasına gerek olmaksızın bir bütün hâlinde devredilebilir ve diğer hukuki işlemlere konu olabilir. Aksi öngörülmemişse, devir sözleşmesinin duran malvarlığını, işletme değerini, kiracılık hakkını, ticaret unvanı ile diğer fikrî mülkiyet haklarını ve sürekli olarak işletmeye özgülenen malvarlığı unsurlarını…» Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bütünlük ilkesi** --- MADDE 11- (1) Ticari işletme, esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedef tutan faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir.» Bu katman basiretli iş adamı özeni ile ticari mümessil arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) Ticari işletme ile esnaf işletmesi arasındaki sınır, Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 11 ile Ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada basiretli iş adamı özeni belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
TTK m. 19 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II - Özel olarak 1. Ticari iş karinesi** --- MADDE 19- (1) Bir tacirin borçlarının ticari olması asıldır. Ancak, gerçek kişi olan bir tacir, işlemi yaptığı anda bunun ticari işletmesiyle ilgili olmadığını diğer tarafa açıkça bildirdiği veya işin ticari sayılmasına durum elverişli olmadığı takdirde borç adi sayılır. (2) Taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır.» Lafız, ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Trabzon yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Ancak, gerçek kişi olan bir tacir, işlemi yaptığı anda bunun ticari işletmesiyle ilgili olmadığını diğer tarafa açıkça bildirdiği veya işin ticari sayılmasına durum elverişli olmadığı takdirde borç adi sayılır.» Bu katman basiretli iş adamı özeni ile ticari mümessil arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) Taraflardan yalnız biri için ticari iş niteliğinde olan sözleşmeler, Kanunda aksine hüküm bulunmadıkça, diğeri için de ticari iş sayılır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 19 ile Ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada basiretli iş adamı özeni belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Trabzon öğrencisi TTK m. 20 metnini şöyle okur: «**2. Ücret isteme hakkı** --- MADDE 20- (1) Tacir olan veya olmayan bir kişiye, ticari işletmesiyle ilgili bir iş veya hizmet görmüş olan tacir, uygun bir ücret isteyebilir. Ayrıca, tacir, verdiği avanslar ve yaptığı giderler için, ödeme tarihinden itibaren faize hak kazanır.» Bu cümle ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Ayrıca, tacir, verdiği avanslar ve yaptığı giderler için, ödeme tarihinden itibaren faize hak kazanır.» Bu katman basiretli iş adamı özeni ile ticari mümessil arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TTK m. 20 ile Ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada basiretli iş adamı özeni belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TTK m. 21 üzerindedir: «**3. Fatura ve teyit mektubu** --- MADDE 21- (1) Ticari işletmesi bağlamında bir mal satmış, üretmiş, bir iş görmüş veya bir menfaat sağlamış olan tacirden, diğer taraf, kendisine bir fatura verilmesini ve bedeli ödenmiş ise bunun da faturada gösterilmesini isteyebilir. (2) Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır. (3) Telefonla, telgrafla, herhangi bir iletişim veya bilişim aracıyla veya diğer bir teknik araçla ya da sözlü olarak kurulan sözleşmelerle yapılan açıklamaların içeriğini doğrulayan bir yazıyı alan kişi, bunu aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde itirazda bulunmamışsa, söz konusu teyit mektubunun yapılan sözleşmeye veya açıklamalara uygun olduğunu…» Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır.» Bu katman basiretli iş adamı özeni ile ticari mümessil arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(3) Telefonla, telgrafla, herhangi bir iletişim veya bilişim aracıyla veya diğer bir teknik araçla ya da sözlü olarak kurulan sözleşmelerle yapılan açıklamaların içeriğini doğrulayan bir yazıyı alan kişi, bunu aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde itirazda bulunmamışsa, söz konusu teyit mektubunun yapılan…» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 21 ile Ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada basiretli iş adamı özeni belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
TTK m. 22 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**4. Ücret ve sözleşme cezasının indirilmesi** --- MADDE 22- (1) Tacir sıfatını haiz borçlu, Türk Borçlar Kanununun 121 inci maddesinin ikinci fıkrasıyla 182 nci maddesinin üçüncü fıkrasında ve 525 inci maddesinde yazılı hâllerde, aşırı ücret veya ceza kararlaştırılmış olduğu iddiasıyla ücret veya sözleşme cezasının indirilmesini mahkemeden isteyemez.» Lafız, ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Trabzon yazılısında klasik tuzaktır.
TTK m. 22 ile Ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada basiretli iş adamı özeni belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Trabzon öğrencisi TTK m. 23 metnini şöyle okur: «**5. Ticari satış ve mal değişimi** --- MADDE 23- (1) Bu maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır. a) Sözleşmenin niteliğine, tarafların amacına ve malın cinsine göre, satış sözleşmesinin kısım kısım yerine getirilmesi mümkün ise veya bu şartların bulunmamasına rağmen alıcı, çekince ileri sürmeksizin kısmi teslimi kabul etmişse; sözleşmenin bir kısmının yerine getirilmemesi durumunda alıcı haklarını sadece teslim edilmemiş olan kısım hakkında kullanabilir. Ancak, o kısmın teslim edilmemesi dolayısıyla sözleşmeden beklenen yararın elde edilmesi veya izlenen amaca ulaşılması imkânı ortadan kalkıyor veya zayıflıyorsa ya…» Bu cümle ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «a) Sözleşmenin niteliğine, tarafların amacına ve malın cinsine göre, satış sözleşmesinin kısım kısım yerine getirilmesi mümkün ise veya bu şartların bulunmamasına rağmen alıcı, çekince ileri sürmeksizin kısmi teslimi kabul etmişse;» Bu katman basiretli iş adamı özeni ile ticari mümessil arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «sözleşmenin bir kısmının yerine getirilmemesi durumunda alıcı haklarını sadece teslim edilmemiş olan kısım hakkında kullanabilir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 23 ile Ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada basiretli iş adamı özeni belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Yürürlük cümlesi TTK m. 24 üzerindedir: «**İKİNCİ KISIM Ticaret Sicili A) Kuruluş I - Genel olarak** --- MADDE 24- (1) (Değişik: 15/8/2017-KHK-694/162 md.; Aynen kabul: 1/2/2018- 7078/157 md.) Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından il merkezindeki ticaret ve sanayi odaları ile ticaret odalarında faaliyet gösterecek şekilde ticaret sicili müdürlükleri kurulur. Bakanlık il merkezleri dışındaki odalarda ticaret sicili müdürlükleri kurabileceği gibi müdürlüklere bağlı şubeler de kurabilir. (2) (Ek: 15/8/2017-KHK-694/162 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/157 md.) Ticaret sicili, Bakanlığın gözetim ve denetiminde ticaret sicili müdürlükleri ve şubeleri tarafından tutulur. (3) Ticaret sicili kayıtlarının elektronik ortamda tutulmasına ilişkin usul ve esaslar Kanunun 26 ncı maddesine göre çıkarılacak yönetmelikte…» Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Aynen kabul: 1/2/2018- 7078/157 md.) Gümrük ve Ticaret Bakanlığı tarafından il merkezindeki ticaret ve sanayi odaları ile ticaret odalarında faaliyet gösterecek şekilde ticaret sicili müdürlükleri kurulur.» Bu katman basiretli iş adamı özeni ile ticari mümessil arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Bakanlık il merkezleri dışındaki odalarda ticaret sicili müdürlükleri kurabileceği gibi müdürlüklere bağlı şubeler de kurabilir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 24 ile Ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada basiretli iş adamı özeni belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
TTK m. 25 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II - Yönetim** --- MADDE 25- (1) (Değişik: 15/8/2017-KHK-694/163 md.; Aynen kabul: 1/2/2018- 7078/158 md.) Ticaret sicili, ticaret sicili müdürü tarafından yönetilir. Ticaret sicili müdürü, 26 ncı maddeye göre çıkarılan yönetmelikte belirlenen nitelikleri haiz kişiler arasından odanın teklifi üzerine veya Gümrük ve Ticaret Bakanlığının uyarısına rağmen otuz gün içerisinde teklif edilmemesi halinde resen Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca atanır ve aynı usulle görevden alınabilir. Aynı usulle ticaret sicili müdürlüğünün iş hacmine göre, yeteri kadar müdür yardımcısı görevlendirilir. Ticaret sicili müdürlüklerinde çalışacak personelin tavan ve taban ücreti her yıl Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğinin görüşü alınarak Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca belirlenir. (2) Ticaret…» Lafız, ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Trabzon yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Aynen kabul: 1/2/2018- 7078/158 md.) Ticaret sicili, ticaret sicili müdürü tarafından yönetilir.» Bu katman basiretli iş adamı özeni ile ticari mümessil arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Ticaret sicili müdürü, 26 ncı maddeye göre çıkarılan yönetmelikte belirlenen nitelikleri haiz kişiler arasından odanın teklifi üzerine veya Gümrük ve Ticaret Bakanlığının uyarısına rağmen otuz gün içerisinde teklif edilmemesi halinde resen Gümrük ve Ticaret Bakanlığınca atanır ve aynı usulle görevden alınabilir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Trabzon Üniversitesi kampüsü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 25 ile Ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada basiretli iş adamı özeni belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Trabzon öğrencisi TTK m. 26 metnini şöyle okur: «**III – Yönetmelik** --- MADDE 26- (1) Ticaret sicili müdürlüğünün kurulması, sicil defterlerinin tutulması, tescil zorunluluğunun yerine getirilmesine ilişkin usul ve esaslar, sicil müdürlerinin kararlarına karşı itiraz yolları, sicil müdür ve yardımcıları ile diğer personelde aranacak nitelikler, (…)ile bu konuyla ilgili diğer esas ve usuller Cumhurbaşkanınca çıkarılacak yönetmelikte düzenlenir.» Bu cümle ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TTK m. 26 ile Ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada basiretli iş adamı özeni belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Öğreti ayrımı: Ticari mümessil geniş yetkilidir; sınırlama iyiniyetli üçüncü kişiye karşı tescilsiz ileri sürülemez. Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.
Doktrin cümlesi: İşletme devri borçları da taşır (kural). Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü bakımından «basiretli iş adamı özeni» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Tacir, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket eder. Ticari mümessil ve diğer temsilciler işletmeyi bağlar. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«basiretli iş adamı özeni» eksikse Ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «ticari mümessil» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü bakımından «ticari mümessil» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Tacir, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket eder. Ticari mümessil ve diğer temsilciler işletmeyi bağlar. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«ticari mümessil» eksikse Ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «ticari vekil» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü bakımından «ticari vekil» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Tacir, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket eder. Ticari mümessil ve diğer temsilciler işletmeyi bağlar. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«ticari vekil» eksikse Ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «şube» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü bakımından «şube» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Tacir, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket eder. Ticari mümessil ve diğer temsilciler işletmeyi bağlar. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«şube» eksikse Ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «işletmenin devri» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü bakımından «işletmenin devri» ayrı bir ispat cümlesi ister. Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında bu unsur, Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Tacir, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket eder. Ticari mümessil ve diğer temsilciler işletmeyi bağlar. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
«işletmenin devri» eksikse Ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü talebi bu başlıkta durur. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «basiretli iş adamı özeni» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
Trabzon öğrencisi ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü başlığını açınca önce Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır. Sonra «basiretli iş adamı özeni» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, ticari mümessil ile ticari vekil arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. Trabzon Üniversitesi (KTÜ değil); TTK/TBK lafzı bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Trabzon Üniversitesi kampüsü yazılısında gerekçesiz kalır. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Temsil, TBK temsilinden TTK özel hükümleriyle ayrılır.. Adlandırmadan geçmek, Trabzon kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Trabzon Üniversitesi kampüsü usulü sloganla bitirmez.
Ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. basiretli iş adamı özeni, ticari mümessil, ticari vekil, şube, işletmenin devri birlikte durur. Birini atlayan çözüm, Trabzon yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Tacir, ticaretine ait bütün faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi hareket eder. Ticari mümessil ve diğer temsilciler işletmeyi bağlar.
Sınav tuzağı
Tuzak: Ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü ile komşu kurumu karıştırmak. Şube, merkezin uzantısıdır.
basiretli iş adamı özeni
Ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü bakımından «basiretli iş adamı özeni» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
ticari mümessil
Ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü bakımından «ticari mümessil» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
ticari vekil
Ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü bakımından «ticari vekil» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü hangi kanunî bağla okunur?
Güz ve bahar nasıl birleşir
Yıllık master, Güzdeki kuruluş hattını Bahardaki sonuç hattına bağlar. Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Trabzon kâğıdında tek soru çoğu kez iki dönemi birden taşır: önce kurum kurulmuş mudur, sonra edim veya sonuç neden doğmamıştır, en sonda hangi süre işlemiştir.
Konsolide okuma, dönem notlarının yerine geçmez; çapraz gönderir. Dönemlik vizeye Güz paketi, bütüne yıllık paket daha yakındır.
Sınav iskeleti ve kaynakça disiplini
Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır. Trabzon kâğıdında ilk cümle kurumu adlandırır; slogan yetmez. Öğretim elemanı duyurusu ve OBS bu notun üstündedir.
Künye yalnız yerel arşivde varsa yazılır. Bu pakette yapısal atıf listesi boş bırakılmıştır; uydurma E./K./T. yoktur.
Doktrin adı, hocanın izlencesinde geçmiyorsa sayfa numarası olmadan hâkim görüş olarak anılır.
Sınav tuzağı
Geçme garantisi yoktur. OBS ve öğretim elemanı bağlayıcıdır.
Trabzon · Yıllık (Konsolide Master) — nasıl okunur
Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi (Trabzon) öğrencisi için bu paket Ticari İşletme Hukuku dersinin yıllık (konsolide master) kesitidir. Trabzon Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Trabzon merkezli bir devlet fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Trabzon Üniversitesi kampüsü usulü: kaynak ve lafız önce, slayt cümlesi yok. Bu örtü kamuya açık kimlik sayfasından üretilmiştir; amfi notu kopyalanmaz.
Ölçme: Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. Ağırlık aralığı: Ara sınav %30–40, final %50–60 (OBS / dönem ilanı).
İzlence omurgası (kamuya açık başlıklar, slayt metni değil): borçlar genel kavramları ve kaynaklar → sözleşme, haksız fiil, sebepsiz zenginleşme → ifa ve ifa etmeme → borcu sona erdiren sebepler → zamanaşımı.
Bu metin TTK resmi lafzına ve Trabzon yayımlanmış ders tanımına dayanır. Hoca slaytı kopyalanmaz. Resmi müfredatın yerine geçmez. Kampüs usulü: Trabzon Üniversitesi kampüsü.
Hap bilgi
Trabzon kâğıdında fakülte KTÜ değildir; rejim TTK/TBK'dır.
Şekil · Ticari iş ve ticari hükümler okuma sırası
1
Tanım
2
ticari iş karinesi
3
ticari hüküm
4
faiz
5
Madde lafzı
6
Sonuç
Süreç · Ticari iş ve ticari hükümler iskeleti
Diyagram yükleniyor…
Süreç · Ticari işletme iskeleti
Diyagram yükleniyor…
Süreç · Tacir sıfatı iskeleti
Diyagram yükleniyor…
Süreç · Ticaret sicili iskeleti
Diyagram yükleniyor…
Süreç · Ticaret unvanı iskeleti
Diyagram yükleniyor…
Süreç · Haksız rekabet iskeleti
Diyagram yükleniyor…
Süreç · Ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü iskeleti
Diyagram yükleniyor…
İşlenmiş örnek olaylar
Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.
1
Olay (kurmaca senaryo) — Ticari iş ve ticari hükümler
Olay
Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde taraf, ticari iş ve ticari hükümler rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Trabzon Üniversitesi kampüsü pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce ticari iş karinesi dosyadaki belgelerle eşlenir. TTK m. 1 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Ticari iş, TBK genelini silmez; TTK özel hükümse o uygulanır. Örnek kurmacadır.
→Ticari iş ve ticari hükümler: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
2
Olay (kurmaca senaryo) — Ticari işletme
Olay
Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde taraf, ticari işletme rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Trabzon Üniversitesi kampüsü pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce gelir sağlama amacı dosyadaki belgelerle eşlenir. TTK m. 11 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. İşletme, tacirden önce gelir; tacir işletmeyi işleten kişidir. Örnek kurmacadır.
→Ticari işletme: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
3
Olay (kurmaca senaryo) — Tacir sıfatı
Olay
Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde taraf, tacir sıfatı rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Trabzon Üniversitesi kampüsü pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce kendi adına işletme dosyadaki belgelerle eşlenir. TTK m. 12 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Tacir sıfatı, iflasa tabi olmayı ve basiretli iş adamı özenini taşır. Örnek kurmacadır.
→Tacir sıfatı: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
4
Olay (kurmaca senaryo) — Ticaret sicili
Olay
Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde taraf, ticaret sicili rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Trabzon Üniversitesi kampüsü pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce tescil dosyadaki belgelerle eşlenir. TTK m. 24 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Sicil, tapunun ticaret hukukundaki kardeşidir ama aynı rejim değildir. Örnek kurmacadır.
→Ticaret sicili: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
5
Olay (kurmaca senaryo) — Ticaret unvanı
Olay
Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde taraf, ticaret unvanı rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Trabzon Üniversitesi kampüsü pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce çekirdek dosyadaki belgelerle eşlenir. TTK m. 39 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Unvan, işletme adından ve markadan ayrıdır. Örnek kurmacadır.
→Ticaret unvanı: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
6
Olay (kurmaca senaryo) — Haksız rekabet
Olay
Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde taraf, haksız rekabet rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Trabzon Üniversitesi kampüsü pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce dürüstlük kuralına aykırılık dosyadaki belgelerle eşlenir. TTK m. 54 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Haksız rekabet, haksız fiilin ticaret hukukundaki özel görünümüdür. Örnek kurmacadır.
→Haksız rekabet: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
7
Olay (kurmaca senaryo) — Ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü
Olay
Sürmene'deki bir denizcilik işletmesi ve ticari vekâlet içinde taraf, ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Trabzon Üniversitesi kampüsü pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce basiretli iş adamı özeni dosyadaki belgelerle eşlenir. TTK m. 18 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Temsil, TBK temsilinden TTK özel hükümleriyle ayrılır. Örnek kurmacadır.
→Ticari işletmenin basiret ve temsil yüzü: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.