1
Örnek 1 — Eksik unsur
Olay
Bonoda keşide tarihi yoktur; alacaklı kambiyo takibi açmak ister.
Çözüm iskeleti
Zorunlu unsur listesi. Eksikliğin sonucu. Adi senet / borç ikrarı ihtimali.
Önce unsur, sonra takip yolu.
PDF indir
Tarayıcı yazdırma penceresini açın → hedef olarak “PDF olarak kaydet” seçin.
Windows: Ctrl+P · Mac: Cmd+P
Dosya adı önerisi: tokat__kiymetli-evrak-yillik.pdf
Ücretsiz ders notu · Tokat · TOGÜ · taslak iskelet
1. + 2. dönem birleşik; kıymetli evrak / kambiyo senetleri için “tek cilt” not.
TOGÜ (Tokat) öğrencileri için Kıymetli Evrak Hukuku (kambiyo senetleri) yıllık (tam paket) notudur. Kıymetli evrak / kambiyo senetleri tam omurga · poliçe–bono–çek · dönemlik + yıllık program. Amaç: senet tipini, zorunlu unsuru ve başvuru/def’i yolunu doğru yazmak. Fakülte dönemlik program kullansa da üçlü set esnek kullanılır.
Bu sayfa genel çekirdek iskelettir; fakülteye özgü derin yazım dalga dalga güncellenir. Bağlayıcı olan OBS, dönem duyurusu ve sorumlu öğretim elemanıdır.
Bu dosya Yıllık (Tam paket) kapsamına göre kesilmiştir. Dönemlik program kendi yarısını; yıllık veya bütüncül tekrar yıllık paketi kullanır.
Sıra: 60 sn omurga → tanım kartları → tuzaklar → bölümler → örnek olay → PDF.
Hap bilgi
Yıllık paket: Poliçe–bonodan çek, başvuru ve kambiyo takibine kadar tek omurga.
1. yarı
2. yarı
Şekil
Yöntem
Sesli oku, kapat, yaz.
Omurga: Kıymetli evrak kavramı ve ilkeleri; Poliçe; Bono (senet); Zorunlu şekil unsurları; Çek: unsurlar ve ibraz; Karşılıksız çek çerçevesi; İbraz ve protesto; Başvuru (rücu) hakkı.
Hap bilgi
1. + 2. dönem birleşik; kıymetli evrak / kambiyo senetleri için “tek cilt” not.
İşler tanım = unsur fısıldayan cümle.
Kıymetli evrak
Bir hakkın senette cisimleştiği ve hakkın senedin devriyle devredildiği evraktır. Kambiyo senetleri (poliçe, bono, çek) tipik örneklerdir.
Poliçe
Keşidecinin, muhataba, lehtara veya emrine belli bir bedeli ödemesi için verdiği kambiyo senedidir. Üçlü ilişki esastır.
Bono
Keşidecinin, lehtara veya emrine belli bir bedeli bizzat ödemeyi taahhüt ettiği emre muharrer senettir. Uygulamada “senet” denir.
Çek
Keşidecinin bir bankaya, lehtara veya emrine belli bir bedeli ödemesi için verdiği kambiyo senedidir. Muhatap bankadır; kabul poliçedeki gibi işlemez.
Protesto
Ödememe veya kabul etmemenin resmî belgelenmesidir. Başvuru hakkının kullanılabilmesi için kural olarak şarttır (istisnalar yazılır).
Başvuru hakkı
Hamilin, senedi ödemeyen asıl borçlu dışında önceki ciro ve keşideci gibi imza sahiplerine rücu edebilmesidir.
| A | B | Ayırıcı soru |
|---|---|---|
| 1. yarı | 2. yarı | Unsur/ciro mu çek/başvuru mu? |
| Poliçe | Bono | Rol dağılımı? |
| Çek | Bono | Banka muhatap mı? |
| Def’i | Başvuru | Savunma mı rücu mu? |
Soru tipine göre dayanaklar. Güncel metin: TTK kıymetli evrak + İİK kambiyo.
Sınav tuzağı
Uydurma madde no yazmayın; TTK/İİK metninden doğrulayın.
Finalde puanı bu liste taşır.
Dönemlik okuyan kendi yarısını, yıllık okuyan bu tam paketi kullanır. Öneri: unsur–poliçe–bono–ciro → deneme → çek–protesto–başvuru–def’i → karma.
Her soruda etiket: “Hangi senet? Unsur tam mı? Hamil kim? Def’i mi başvuru mu?”
Hap bilgi
Yıllık başarı = doğru senet + doğru unsur + doğru yol.
Hak senette somutlaşır; senetsiz hak iddiası kambiyo yolunda zayıftır. Devir, ispat ve takip senedin şekline bağlıdır.
1. dönem poliçe–bono omurgasını taşır. Çek, ibraz–protesto ve başvuru hakkı 2. döneme kalır; ciro/aval ortak köprüdür.
Hap bilgi
Senet = hak + şekil. Eksik şekil = zayıf kambiyo.
Keşideci muhataba “öde” der; lehtar alacaklıdır. Kabul ile muhatap kambiyo borçlusu olur. Vade, bedel, keşide yeri/tarihi zorunlu unsurlardandır (güncel liste).
Poliçede üçlü yapı bono ile karıştırılmaz: bonoda keşideci doğrudan borçludur.
Keşideci
Düzenleyen.
Muhatap
Ödemesi istenen.
Lehtar
Alacaklı.
Kabul
Muhatabın bağlanması.
Keşideci “ödeyeceğim” taahhüdü verir. Zorunlu unsurlar (bedel, vade/ibraz, lehtar, keşide tarihi/yeri, imza vb.) güncel TTK’dan doğrulanır.
Uygulamada en sık sınav ve icra konusu budur. “Senet yazdım” yetmez; unsur listesi yazılır.
Sınav tuzağı
Eksik unsur = kambiyo niteliği tartışması. Listeyi ezberden yazın.
Her senet tipi için kanuni asgari içerik vardır. Eksiklikte senedin kambiyo senedi sayılıp sayılmayacağı ve adi senet/borç ikrarı tartışması açılır.
Sınavda önce “hangi senet?”, sonra “hangi unsur eksik?”, en sonda “sonuç ne?” yazın.
Ciro senedi devreder ve ciro zinciri başvuru sorumluluğunu kurar. Beyaz ciro, tam ciro, tahsil cirosu, teminat cirosu ayrılır.
Ciro yeri (senedin arkası / alonj) ve silsile bozulması iyiniyetli hamili etkiler.
Hap bilgi
Ciro = devir + başvuru halkası.
Aval, kambiyo imzasını güçlendirir. “Kimin için?” sorusu zorunludur; belirtilmezse karine vardır (çerçeve). Avalist başvuru ve ödemede kambiyo sorumlusu gibi davranır.
TBK kefaletiyle karıştırılmaz: şekil, takip ve def’i rejimi kambiyoya özgüdür.
Usulüne göre hamil olan kişi senede dayanır. İyiniyetli hamil, önceki ilişkideki bazı def’ilerden korunabilir (çerçeve). Sahte ciro ve eksik zincir 2. dönemde derinleşir.
Çekin zorunlu unsurları, keşide ve ibraz süreleri, bankanın rolü bilinir. Vadeli çek tartışması ve ibraz rejimi sınav klasikidir.
Karşılıksız çekin özel hukuk ve yaptırım boyutu güncel mevzuattan doğrulanır; uydurma ceza yazılmaz.
Hap bilgi
Çek = banka muhatap + ibraz süresi.
Ödeme için ibraz, vade ve süre kurallarına bağlıdır. Ödememe/protesto başvuru hakkını açar. Protestosuz başvuru imkânı istisnai hâllerde tartışılır.
Süre kaçırılırsa başvuru hakkı düşebilir; asıl borçluya başvuru ayrı rejimde kalabilir (çerçeve).
Sınav tuzağı
İbraz–protesto takvimi = başvuru anahtarı.
Hamil, zincirdeki imza sahiplerine rücu edebilir. Bildirim süreleri ve müteselsil sorumluluk yazılır. Avalist de bu tabloda yer alır.
Kim kime rücu eder sorusu rol şemasıyla çözülür.
Hamil
Başvuruyu açan.
Ciro zinciri
Rücu halkaları.
Keşideci
Son halkalardan.
Avalist
Teminat imzası.
Kambiyo alacaklarında zamanaşımı süreleri genel TBK sürelerinden ayrı düzenlenir. Hangi alacak (asıl / başvuru) için hangi süre — güncel maddeden doğrulanır.
Süre başlangıcı (vade, protesto tarihi vb.) olayda işaretlenir.
Sahte imza bağlanmaz; tahrifat bedeli/vadeyi değiştirirse kim etkilenir sorusu çıkar. Yetkisiz temsil ve ekleme def’i/iyiniyet dengesinde yazılır.
İspat yükü ve bilirkişi pratikte devreye girer; sınavda hukuki sonuç iskeleti yeterlidir.
Nesnel def’iler (şekil eksikliği, zamanaşımı vb.) genelde herkese karşı; kişisel def’iler (sebepsiz zenginleşme, ilişki def’i) kural olarak ilgili tarafa karşı ileri sürülür.
İyiniyetli hamil koruması kişisel def’iyi sınırlar. Sınavda “def’i türü + kime karşı?” yazın.
Hap bilgi
Def’i türü = kime ileri sürülebilir?
İİK’da kambiyo senetlerine özgü takip, ödeme emri ve itirazın kaldırılması rejimi icra dersiyle kesişir. Bu notta senet geçerliliği + takip kapısı yazılır; haciz detayı icra triple’ındadır.
Takibe konu senette unsur ve ciro zinciri ilk bakışta kontrol edilir.
Tip 1 — Eksik unsur. Tip 2 — Ciro zinciri. Tip 3 — Aval. Tip 4 — Çek ibrazı. Tip 5 — Protesto/başvuru. Tip 6 — Kişisel def’i.
Karma olayda bono + sahte ciro + kambiyo takibi üst üste binebilir. Sıra: senet geçerli mi → hamil → def’i/başvuru → takip.
Sınav tuzağı
Tek cevapta tüm kambiyo hukukunu özetlemeyin; senet tipini seçin.
TOGÜ klasiklerinde I-II-III başlık şart. 60 dk / 3 soruda soru başı ~18 dk.
İskelet: (1) senet tipi (2) unsur (3) ciro/aval (4) ibraz/başvuru veya def’i (5) sonuç.
Hap bilgi
Doğru senet + doğru unsur = yüksek not.
Ayrım · Soru tipi
Şekil / devir
Tür + unsur + ciro + aval
Başvuru / savunma
Çek + protesto + def’i + kambiyo icra
Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.
Olay
Bonoda keşide tarihi yoktur; alacaklı kambiyo takibi açmak ister.
Çözüm iskeleti
Zorunlu unsur listesi. Eksikliğin sonucu. Adi senet / borç ikrarı ihtimali.
Önce unsur, sonra takip yolu.
Olay
Öğrenci “üç imza var, bu bono” der; muhatap ve kabul de vardır.
Çözüm iskeleti
Rol dağılımı. Poliçe üçlüsü. Bono keşideci borçluluğu.
Rol yazmadan tür yazılmaz.
Olay
Lehtar çeki geç ibraz eder; banka ödemez. Keşideciye başvurmak ister.
Çözüm iskeleti
İbraz süresi. Hak düşümü. Başvuru şartları. Güncel çek rejimi.
Çekte takvim tut.
Olay
Hamil protesto yaptırmadan önceki cirantaya gider.
Çözüm iskeleti
Protesto kuralı. İstisna var mı? Süre. Sonuç.
Protesto kural; istisna yaz.
Olay
Senedin arkasında kopuk ciro silsilesi vardır; son hamil icra ister.
Çözüm iskeleti
Hamil sıfatı. Zincir. İyiniyet. Def’iler.
Zincir + hamil sıfatı.
Olay
Zincirde bir ciro sahtedir; son hamil iyiniyet iddiasındadır.
Çözüm iskeleti
Sahte imza. Zincir kırılması. İyiniyet sınırları. Kim sorumlu?
Sahte halka = zincir tartışması.
1. dönem kavram–poliçe–bono–ciro–aval; 2. dönem çek–ibraz–protesto–başvuru–def’i–kambiyo icra girişi; yıllık ikisini birleştirir.
Evet. Kambiyo senetlerine özgü takip için icra triple notuyla çapraz okuyun.
“PDF indir / Yazdır” veya …/pdf → Ctrl+P → PDF olarak kaydet.
Hayır. Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı üzerinden ücretsizdir.