Ücretsiz ders notu · Ankara · TOBB ETÜ · elden geçirilmiş
TOBB ETÜ Medeni Hukuka Giriş ve Başlangıç Hükümleri Yıllık (Konsolide Master)
TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencisi için Medeni Hukuka Giriş ve Başlangıç Hükümleri Yıllık (Konsolide Master) paketi. Söğütözü okuma: tanım, unsur, lafız, süre.
Hâkim kanunu sözüyle ve özüyle uygular. Kanun boşluğunda örf, o da yoksa hâkimin hukuk yaratması devreye girer. Bilimsel görüş ve içtihat yararlanılan kaynaklardır. Ankara öğrencisi bu başlığı Klasik yazılı + vaka: unsuru ekonominin diline çevirmeden maddeye bağla. içinde görür. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır. hukukun uygulanması ve kaynakları tartışması ancak ondan sonra açılır.
Öğrenci şu unsurları kâğıda geçirir: kanunun sözü; kanunun özü; örf ve âdet; hâkimin hukuk yaratması; öğreti ve içtihat. Klasik yazılı + vaka: unsuru ekonominin diline çevirmeden maddeye bağla. Bu unsurlar birlikte durur; birini atlayan çözüm, maddi hukuku atladı notu yer.
Komşu hat: Boşluk, belirsizlik ve takdir ayrı kapılardır. Söğütözü kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.
Çapraz okuma: TMK m.1 usul hukuku değil, medeni hukukun kapı cümlesidir. TOBB ETÜ yazılısında bu cümle, hukukun uygulanması ve kaynakları ile komşusunu ayırır.
TOBB ETÜ öğrencisi TMK m. 1 metnini şöyle okur: «**BAŞLANGIÇ A. Hukukun uygulanması ve kaynakları** --- Madde 1 - Kanun, sözüyle ve özüyle değindiği bütün konularda uygulanır. Kanunda uygulanabilir bir hüküm yoksa, hâkim, örf ve âdet hukukuna göre, bu da yoksa kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar verir. Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır.» Bu cümle hukukun uygulanması ve kaynakları için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Kanunda uygulanabilir bir hüküm yoksa, hâkim, örf ve âdet hukukuna göre, bu da yoksa kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar verir.» Bu katman kanunun sözü ile kanunun özü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Söğütözü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 1 ile Hukukun uygulanması ve kaynakları eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sözü belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 2 üzerindedir: «**B. Hukukî ilişkilerin kapsamı I. Dürüst davranma** --- Madde 2 - Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.» Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Dürüst davranma** --- Madde 2 - Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır.» Bu katman kanunun sözü ile kanunun özü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Söğütözü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 2 ile Hukukun uygulanması ve kaynakları eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sözü belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
TMK m. 3 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II. İyiniyet** --- Madde 3- Kanunun iyiniyete hukukî bir sonuç bağladığı durumlarda, asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Ancak, durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.» Lafız, hukukun uygulanması ve kaynakları tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak TOBB ETÜ yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Ancak, durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.» Bu katman kanunun sözü ile kanunun özü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 3 ile Hukukun uygulanması ve kaynakları eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sözü belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
TOBB ETÜ öğrencisi TMK m. 4 metnini şöyle okur: «**III. Hâkimin takdir yetkisi** --- Madde 4 - Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir.» Bu cümle hukukun uygulanması ve kaynakları için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 4 ile Hukukun uygulanması ve kaynakları eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sözü belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
Ekol notu: Hâkim kanun koyucu gibi kural koyar ama somut uyuşmazlık için koyar. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; TOBB ETÜ kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.
Öğreti ayrımı: Örf, kanunun açık hükmünü bertaraf etmez. Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.
hukukun uygulanması ve kaynakları bakımından «kanunun sözü» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Hâkim kanunu sözüyle ve özüyle uygular. Kanun boşluğunda örf, o da yoksa hâkimin hukuk yaratması devreye girer. Bilimsel görüş ve içtihat yararlanılan kaynaklardır. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«kanunun sözü» eksikse Hukukun uygulanması ve kaynakları talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «kanunun özü» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
hukukun uygulanması ve kaynakları bakımından «kanunun özü» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Hâkim kanunu sözüyle ve özüyle uygular. Kanun boşluğunda örf, o da yoksa hâkimin hukuk yaratması devreye girer. Bilimsel görüş ve içtihat yararlanılan kaynaklardır. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«kanunun özü» eksikse Hukukun uygulanması ve kaynakları talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «örf ve âdet» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
hukukun uygulanması ve kaynakları bakımından «örf ve âdet» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Hâkim kanunu sözüyle ve özüyle uygular. Kanun boşluğunda örf, o da yoksa hâkimin hukuk yaratması devreye girer. Bilimsel görüş ve içtihat yararlanılan kaynaklardır. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«örf ve âdet» eksikse Hukukun uygulanması ve kaynakları talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «hâkimin hukuk yaratması» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
hukukun uygulanması ve kaynakları bakımından «hâkimin hukuk yaratması» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Hâkim kanunu sözüyle ve özüyle uygular. Kanun boşluğunda örf, o da yoksa hâkimin hukuk yaratması devreye girer. Bilimsel görüş ve içtihat yararlanılan kaynaklardır. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«hâkimin hukuk yaratması» eksikse Hukukun uygulanması ve kaynakları talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «öğreti ve içtihat» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
hukukun uygulanması ve kaynakları bakımından «öğreti ve içtihat» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Hâkim kanunu sözüyle ve özüyle uygular. Kanun boşluğunda örf, o da yoksa hâkimin hukuk yaratması devreye girer. Bilimsel görüş ve içtihat yararlanılan kaynaklardır. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«öğreti ve içtihat» eksikse Hukukun uygulanması ve kaynakları talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «kanunun sözü» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
TOBB ETÜ öğrencisi hukukun uygulanması ve kaynakları başlığını açınca önce TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır. Sonra «kanunun sözü» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, kanunun özü ile örf ve âdet arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı + vaka: unsuru ekonominin diline çevirmeden maddeye bağla. Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Söğütözü yazılısında gerekçesiz kalır. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. hukukun uygulanması ve kaynakları talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Boşluk, belirsizlik ve takdir ayrı kapılardır.. Adlandırmadan geçmek, TOBB ETÜ kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Söğütözü usulü sloganla bitirmez.
Hukukun uygulanması ve kaynakları için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, hukukun uygulanması ve kaynakları başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Hukukun uygulanması ve kaynakları bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. kanunun sözü, kanunun özü, örf ve âdet, hâkimin hukuk yaratması, öğreti ve içtihat birlikte durur. Birini atlayan çözüm, TOBB ETÜ yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Hâkim kanunu sözüyle ve özüyle uygular. Kanun boşluğunda örf, o da yoksa hâkimin hukuk yaratması devreye girer. Bilimsel görüş ve içtihat yararlanılan kaynaklardır.
Sınav tuzağı
Tuzak: Hukukun uygulanması ve kaynakları ile komşu kurumu karıştırmak. TMK m.1 usul hukuku değil, medeni hukukun kapı cümlesidir.
kanunun sözü
Hukukun uygulanması ve kaynakları bakımından «kanunun sözü» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
kanunun özü
Hukukun uygulanması ve kaynakları bakımından «kanunun özü» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
örf ve âdet
Hukukun uygulanması ve kaynakları bakımından «örf ve âdet» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Hukukun uygulanması ve kaynakları tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Hukukun uygulanması ve kaynakları hangi kanunî bağla okunur?
Ayrım · Hukukun uygulanması ve kaynakları / Dürüstlük kuralı
Hukukun uygulanması ve kaynakları
Hâkim kanunu sözüyle ve özüyle uygular. Kanun boşluğunda örf, o da yoksa hâkimin hukuk yaratması devreye girer. Bilimsel görüş ve içtihat yararlanılan kaynaklardır.
Dürüstlük kuralı
Herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kuralına uymak zorundadır. Hakkın açıkça kötüye kullanılması hukuk düzenince korunmaz.
Dürüstlük kuralı
Herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kuralına uymak zorundadır. Hakkın açıkça kötüye kullanılması hukuk düzenince korunmaz. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Bu yüzden dürüstlük kuralı başlığı, Söğütözü yazılısında ezber sloganı değil uygulanacak rejim olarak durur.
Kurumun unsurları şunlardır: hakkın kullanılması; borcun ifası; dürüstlük ölçüsü; hakkın kötüye kullanılması yasağı. Birinci sınıfın ilk karşılaşmasında her unsur ayrı satıra yazılır zira birinin eksikliği talebi bu kuruma dayandırmayı keser. Ne var ki unsurları ezber listesi gibi dizmek yetmez; somut vakıada hangi belgenin hangi unsuru taşıdığı eşlenir.
Çapraz okuma: Dürüstlük, iyiniyet karinesinden ayrıdır. TOBB ETÜ yazılısında bu cümle, dürüstlük kuralı ile komşusunu ayırır.
Organik bağ: Kötüye kullanma, hakkın varlığını değil korunmasını keser. Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.
Yürürlük cümlesi TMK m. 2 üzerindedir: «**B. Hukukî ilişkilerin kapsamı I. Dürüst davranma** --- Madde 2 - Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.» Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Dürüst davranma** --- Madde 2 - Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır.» Bu katman hakkın kullanılması ile borcun ifası arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Söğütözü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 2 ile Dürüstlük kuralı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hakkın kullanılması belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
TMK m. 3 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II. İyiniyet** --- Madde 3- Kanunun iyiniyete hukukî bir sonuç bağladığı durumlarda, asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Ancak, durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.» Lafız, dürüstlük kuralı tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak TOBB ETÜ yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Ancak, durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.» Bu katman hakkın kullanılması ile borcun ifası arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 3 ile Dürüstlük kuralı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hakkın kullanılması belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
TOBB ETÜ öğrencisi TMK m. 4 metnini şöyle okur: «**III. Hâkimin takdir yetkisi** --- Madde 4 - Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir.» Bu cümle dürüstlük kuralı için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 4 ile Dürüstlük kuralı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hakkın kullanılması belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 5 üzerindedir: «**C. Genel nitelikli hükümler** --- Madde 5 - Bu Kanun ve Borçlar Kanununun genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır.» Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 5 ile Dürüstlük kuralı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hakkın kullanılması belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
Öğreti ayrımı: Objektif dürüstlük, subjektif iyiniyetten ayrılır. Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.
Doktrin cümlesi: Yasak, hakkın varlığını değil türetilmiş sonucu durdurur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir.
dürüstlük kuralı bakımından «hakkın kullanılması» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kuralına uymak zorundadır. Hakkın açıkça kötüye kullanılması hukuk düzenince korunmaz. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«hakkın kullanılması» eksikse Dürüstlük kuralı talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «borcun ifası» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
dürüstlük kuralı bakımından «borcun ifası» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kuralına uymak zorundadır. Hakkın açıkça kötüye kullanılması hukuk düzenince korunmaz. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«borcun ifası» eksikse Dürüstlük kuralı talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «dürüstlük ölçüsü» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
dürüstlük kuralı bakımından «dürüstlük ölçüsü» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kuralına uymak zorundadır. Hakkın açıkça kötüye kullanılması hukuk düzenince korunmaz. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«dürüstlük ölçüsü» eksikse Dürüstlük kuralı talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «hakkın kötüye kullanılması yasağı» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
dürüstlük kuralı bakımından «hakkın kötüye kullanılması yasağı» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kuralına uymak zorundadır. Hakkın açıkça kötüye kullanılması hukuk düzenince korunmaz. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«hakkın kötüye kullanılması yasağı» eksikse Dürüstlük kuralı talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «hakkın kullanılması» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
TOBB ETÜ öğrencisi dürüstlük kuralı başlığını açınca önce TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır. Sonra «hakkın kullanılması» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, borcun ifası ile dürüstlük ölçüsü arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı + vaka: unsuru ekonominin diline çevirmeden maddeye bağla. Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Söğütözü yazılısında gerekçesiz kalır. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. dürüstlük kuralı talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Dürüstlük, iyiniyet karinesinden ayrıdır.. Adlandırmadan geçmek, TOBB ETÜ kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Söğütözü usulü sloganla bitirmez.
Dürüstlük kuralı için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, dürüstlük kuralı başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Dürüstlük kuralı bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. hakkın kullanılması, borcun ifası, dürüstlük ölçüsü, hakkın kötüye kullanılması yasağı birlikte durur. Birini atlayan çözüm, TOBB ETÜ yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kuralına uymak zorundadır. Hakkın açıkça kötüye kullanılması hukuk düzenince korunmaz.
Sınav tuzağı
Tuzak: Dürüstlük kuralı ile komşu kurumu karıştırmak. Kötüye kullanma, hakkın varlığını değil korunmasını keser.
hakkın kullanılması
Dürüstlük kuralı bakımından «hakkın kullanılması» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
borcun ifası
Dürüstlük kuralı bakımından «borcun ifası» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
dürüstlük ölçüsü
Dürüstlük kuralı bakımından «dürüstlük ölçüsü» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Dürüstlük kuralı tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Dürüstlük kuralı hangi kanunî bağla okunur?
İyiniyet
Kanunun iyiniyete hukukî sonuç bağladığı durumlarda asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Durumun gerektirdiği özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz. TOBB ETÜ kâğıdında bu kurum, Söğütözü usulüyle isimlendirilmeden sonuca gidilmez; TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde iyiniyet bu yüzden ayrı başlık olarak durur.
Kurumun unsurları şunlardır: kanunun sonuç bağladığı hâl; iyiniyet karinesi; özen ölçüsü; ispat. Birinci sınıfın ilk karşılaşmasında her unsur ayrı satıra yazılır zira birinin eksikliği talebi bu kuruma dayandırmayı keser. Ne var ki unsurları ezber listesi gibi dizmek yetmez; somut vakıada hangi belgenin hangi unsuru taşıdığı eşlenir.
Çapraz okuma: İyiniyet, dürüstlük kuralının subjektif kardeşidir. TOBB ETÜ yazılısında bu cümle, iyiniyet ile komşusunu ayırır.
Organik bağ: Zilyetlik ve tapuda iyiniyet ayrı testtir. Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.
Yürürlük cümlesi TMK m. 3 üzerindedir: «**II. İyiniyet** --- Madde 3- Kanunun iyiniyete hukukî bir sonuç bağladığı durumlarda, asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Ancak, durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.» Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Ancak, durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.» Bu katman kanunun sonuç bağladığı hâl ile iyiniyet karinesi arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 3 ile İyiniyet eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sonuç bağladığı hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
TMK m. 4 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**III. Hâkimin takdir yetkisi** --- Madde 4 - Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir.» Lafız, iyiniyet tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak TOBB ETÜ yazılısında klasik tuzaktır.
TMK m. 4 ile İyiniyet eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sonuç bağladığı hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
TOBB ETÜ öğrencisi TMK m. 5 metnini şöyle okur: «**C. Genel nitelikli hükümler** --- Madde 5 - Bu Kanun ve Borçlar Kanununun genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır.» Bu cümle iyiniyet için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 5 ile İyiniyet eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sonuç bağladığı hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 6 üzerindedir: «**D. İspat kuralları I. İspat yükü** --- Madde 6 - Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.» Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 6 ile İyiniyet eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sonuç bağladığı hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
Öğreti ayrımı: Karine aleyhine ispat, özen eksikliğidir. Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.
Doktrin cümlesi: Bilmesi gereken, bilen gibidir. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir.
iyiniyet bakımından «kanunun sonuç bağladığı hâl» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunun iyiniyete hukukî sonuç bağladığı durumlarda asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Durumun gerektirdiği özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«kanunun sonuç bağladığı hâl» eksikse İyiniyet talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «iyiniyet karinesi» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
iyiniyet bakımından «iyiniyet karinesi» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunun iyiniyete hukukî sonuç bağladığı durumlarda asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Durumun gerektirdiği özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«iyiniyet karinesi» eksikse İyiniyet talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «özen ölçüsü» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
iyiniyet bakımından «özen ölçüsü» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunun iyiniyete hukukî sonuç bağladığı durumlarda asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Durumun gerektirdiği özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«özen ölçüsü» eksikse İyiniyet talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «ispat» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
iyiniyet bakımından «ispat» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunun iyiniyete hukukî sonuç bağladığı durumlarda asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Durumun gerektirdiği özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«ispat» eksikse İyiniyet talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «kanunun sonuç bağladığı hâl» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
TOBB ETÜ öğrencisi iyiniyet başlığını açınca önce TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır. Sonra «kanunun sonuç bağladığı hâl» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, iyiniyet karinesi ile özen ölçüsü arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı + vaka: unsuru ekonominin diline çevirmeden maddeye bağla. Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Söğütözü yazılısında gerekçesiz kalır. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. iyiniyet talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: İyiniyet, dürüstlük kuralının subjektif kardeşidir.. Adlandırmadan geçmek, TOBB ETÜ kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Söğütözü usulü sloganla bitirmez.
İyiniyet için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, iyiniyet başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: İyiniyet bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. kanunun sonuç bağladığı hâl, iyiniyet karinesi, özen ölçüsü, ispat birlikte durur. Birini atlayan çözüm, TOBB ETÜ yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Kanunun iyiniyete hukukî sonuç bağladığı durumlarda asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Durumun gerektirdiği özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.
Sınav tuzağı
Tuzak: İyiniyet ile komşu kurumu karıştırmak. Zilyetlik ve tapuda iyiniyet ayrı testtir.
kanunun sonuç bağladığı hâl
İyiniyet bakımından «kanunun sonuç bağladığı hâl» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
iyiniyet karinesi
İyiniyet bakımından «iyiniyet karinesi» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
özen ölçüsü
İyiniyet bakımından «özen ölçüsü» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. İyiniyet tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. İyiniyet hangi kanunî bağla okunur?
Hâkimin takdir yetkisi
Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini yahut haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği hâllerde hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir. Ankara öğrencisi bu başlığı Klasik yazılı + vaka: unsuru ekonominin diline çevirmeden maddeye bağla. içinde görür. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır. hâkimin takdir yetkisi tartışması ancak ondan sonra açılır.
Öğrenci şu unsurları kâğıda geçirir: takdir yetkisi tanınan hâl; durumun gerekleri; haklı sebep; hakkaniyet. Klasik yazılı + vaka: unsuru ekonominin diline çevirmeden maddeye bağla. Bu unsurlar birlikte durur; birini atlayan çözüm, maddi hukuku atladı notu yer.
Komşu hat: Takdir, boşluk doldurmadan (m.1) ayrıdır. Söğütözü kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.
Çapraz okuma: Hakkaniyet keyfilik değildir. TOBB ETÜ yazılısında bu cümle, hâkimin takdir yetkisi ile komşusunu ayırır.
TOBB ETÜ öğrencisi TMK m. 4 metnini şöyle okur: «**III. Hâkimin takdir yetkisi** --- Madde 4 - Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir.» Bu cümle hâkimin takdir yetkisi için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 4 ile Hâkimin takdir yetkisi eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada takdir yetkisi tanınan hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 5 üzerindedir: «**C. Genel nitelikli hükümler** --- Madde 5 - Bu Kanun ve Borçlar Kanununun genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır.» Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 5 ile Hâkimin takdir yetkisi eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada takdir yetkisi tanınan hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
TMK m. 6 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**D. İspat kuralları I. İspat yükü** --- Madde 6 - Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.» Lafız, hâkimin takdir yetkisi tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak TOBB ETÜ yazılısında klasik tuzaktır.
TMK m. 6 ile Hâkimin takdir yetkisi eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada takdir yetkisi tanınan hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
TOBB ETÜ öğrencisi TMK m. 7 metnini şöyle okur: «**II. Resmî belgelerle ispat** --- Madde 7 - Resmî sicil ve senetler, belgeledikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur. Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» Bu cümle hâkimin takdir yetkisi için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» Bu katman takdir yetkisi tanınan hâl ile durumun gerekleri arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 7 ile Hâkimin takdir yetkisi eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada takdir yetkisi tanınan hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
Ekol notu: Takdir, kanunun çizdiği çerçevede işler. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; TOBB ETÜ kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.
Öğreti ayrımı: Gerekçe yazılmayan takdir, denetimsiz kalır. Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.
hâkimin takdir yetkisi bakımından «takdir yetkisi tanınan hâl» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini yahut haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği hâllerde hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«takdir yetkisi tanınan hâl» eksikse Hâkimin takdir yetkisi talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «durumun gerekleri» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
hâkimin takdir yetkisi bakımından «durumun gerekleri» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini yahut haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği hâllerde hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«durumun gerekleri» eksikse Hâkimin takdir yetkisi talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «haklı sebep» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
hâkimin takdir yetkisi bakımından «haklı sebep» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini yahut haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği hâllerde hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«haklı sebep» eksikse Hâkimin takdir yetkisi talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «hakkaniyet» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
hâkimin takdir yetkisi bakımından «hakkaniyet» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini yahut haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği hâllerde hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«hakkaniyet» eksikse Hâkimin takdir yetkisi talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «takdir yetkisi tanınan hâl» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
TOBB ETÜ öğrencisi hâkimin takdir yetkisi başlığını açınca önce TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır. Sonra «takdir yetkisi tanınan hâl» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, durumun gerekleri ile haklı sebep arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı + vaka: unsuru ekonominin diline çevirmeden maddeye bağla. Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Söğütözü yazılısında gerekçesiz kalır. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. hâkimin takdir yetkisi talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Takdir, boşluk doldurmadan (m.1) ayrıdır.. Adlandırmadan geçmek, TOBB ETÜ kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Söğütözü usulü sloganla bitirmez.
Hâkimin takdir yetkisi için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, hâkimin takdir yetkisi başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Hâkimin takdir yetkisi bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. takdir yetkisi tanınan hâl, durumun gerekleri, haklı sebep, hakkaniyet birlikte durur. Birini atlayan çözüm, TOBB ETÜ yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini yahut haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği hâllerde hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir.
Sınav tuzağı
Tuzak: Hâkimin takdir yetkisi ile komşu kurumu karıştırmak. Hakkaniyet keyfilik değildir.
takdir yetkisi tanınan hâl
Hâkimin takdir yetkisi bakımından «takdir yetkisi tanınan hâl» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
durumun gerekleri
Hâkimin takdir yetkisi bakımından «durumun gerekleri» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
haklı sebep
Hâkimin takdir yetkisi bakımından «haklı sebep» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Hâkimin takdir yetkisi tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Hâkimin takdir yetkisi hangi kanunî bağla okunur?
Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti
Her insanın hak ehliyeti vardır. Fiil ehliyeti ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmamaya bağlanır. Tam ehliyetsiz ile sınırlı ehliyetsiz ayrı rejimlerdir. TOBB ETÜ kâğıdında bu kurum, Söğütözü usulüyle isimlendirilmeden sonuca gidilmez; TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde hak ehliyeti ve fiil ehliyeti bu yüzden ayrı başlık olarak durur.
Unsur dökümü şöyledir: hak ehliyeti; ayırt etme gücü; erginlik; kısıtlı olmama; yasal danışman / vasi. TOBB ETÜ pratik çalışmasında bu liste, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası senaryosundaki belgelerle tek tek karşılanır. Belgesiz unsur, başlığı kapatır.
Organik bağ: Hak ehliyeti fiil ehliyetinden ayrıdır. Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.
Komşu hat: Ayırt etme gücü yoksa irade beyanı kural olarak sonuç doğurmaz. Söğütözü kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.
TMK m. 8 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**BİRİNCİ KİTAP KİŞİLER HUKUKU BİRİNCİ KISIM GERÇEK KİŞİLER BİRİNCİ BÖLÜM KİŞİLİK A. Genel olarak I. Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır. Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» Lafız, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak TOBB ETÜ yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır.» Bu katman hak ehliyeti ile ayırt etme gücü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Söğütözü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 8 ile Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
TOBB ETÜ öğrencisi TMK m. 9 metnini şöyle okur: «**II. Fiil ehliyeti 1. Kapsamı** --- Madde 9 - Fiil ehliyetine sahip olan kimse, kendi fiilleriyle hak edinebilir ve borç altına girebilir.» Bu cümle hak ehliyeti ve fiil ehliyeti için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 9 ile Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 10 üzerindedir: «**2. Koşulları a. Genel olarak** --- Madde 10 - Ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan her ergin kişinin fiil ehliyeti vardır.» Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 10 ile Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
TMK m. 11 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**b. Erginlik** --- Madde 11 - Erginlik onsekiz yaşın doldurulmasıyla başlar. Evlenme kişiyi ergin kılar.» Lafız, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak TOBB ETÜ yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Evlenme kişiyi ergin kılar.» Bu katman hak ehliyeti ile ayırt etme gücü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 11 ile Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
TOBB ETÜ öğrencisi TMK m. 16 metnini şöyle okur: «**3. Ayırt etme gücüne sahip küçükler ve kısıtlılar** --- Madde 16- Ayırt etme gücüne sahip küçükler ve kısıtlılar, yasal temsilcilerinin rızası olmadıkça, kendi işlemleriyle borç altına giremezler. Karşılıksız kazanmada ve kişiye sıkı sıkıya bağlı hakları kullanmada bu rıza gerekli değildir. Ayırt etme gücüne sahip küçükler ve kısıtlılar haksız fiillerinden sorumludurlar.» Bu cümle hak ehliyeti ve fiil ehliyeti için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Karşılıksız kazanmada ve kişiye sıkı sıkıya bağlı hakları kullanmada bu rıza gerekli değildir.» Bu katman hak ehliyeti ile ayırt etme gücü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Ayırt etme gücüne sahip küçükler ve kısıtlılar haksız fiillerinden sorumludurlar.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Söğütözü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 16 ile Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 12 üzerindedir: «**c. Ergin kılınma** --- Madde 12 - Onbeş yaşını dolduran küçük, kendi isteği ve velisinin rızasıyla mahkemece ergin kılınabilir.» Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 12 ile Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
TMK m. 13 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**d. Ayırt etme gücü** --- Madde 13- Yaşının küçüklüğü yüzünden veya akıl hastalığı, akıl zayıflığı, sarhoşluk ya da bunlara benzer sebeplerden biriyle akla uygun biçimde davranma yeteneğinden yoksun olmayan herkes, bu Kanuna göre ayırt etme gücüne sahiptir.» Lafız, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak TOBB ETÜ yazılısında klasik tuzaktır.
TMK m. 13 ile Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
TOBB ETÜ öğrencisi TMK m. 14 metnini şöyle okur: «**III. Fiil ehliyetsizliği 1. Genel olarak** --- Madde 14- Ayırt etme gücü bulunmayanların, küçüklerin ve kısıtlıların fiil ehliyeti yoktur.» Bu cümle hak ehliyeti ve fiil ehliyeti için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 14 ile Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 17 üzerindedir: «**IV. Hısımlık 1. Kan hısımlığı** --- Madde 17- Kan hısımlığının derecesi, hısımları birbirine bağlayan doğum sayısıyla belli olur. Biri diğerinden gelen kişiler arasında üstsoy-altsoy hısımlığı; biri diğerinden gelmeyip de, ortak bir kökten gelen kişiler arasında yansoy hısımlığı vardır.» Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Biri diğerinden gelen kişiler arasında üstsoy-altsoy hısımlığı;» Bu katman hak ehliyeti ile ayırt etme gücü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «biri diğerinden gelmeyip de, ortak bir kökten gelen kişiler arasında yansoy hısımlığı vardır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Söğütözü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 17 ile Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
Doktrin cümlesi: Tam ehliyetsizin işlemi kural olarak hükümsüzdür. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir.
Ekol notu: Sınırlı ehliyetsiz yasal temsilciyle işlem yapar. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; TOBB ETÜ kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.
hak ehliyeti ve fiil ehliyeti bakımından «hak ehliyeti» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Her insanın hak ehliyeti vardır. Fiil ehliyeti ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmamaya bağlanır. Tam ehliyetsiz ile sınırlı ehliyetsiz ayrı rejimlerdir. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«hak ehliyeti» eksikse Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «ayırt etme gücü» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
hak ehliyeti ve fiil ehliyeti bakımından «ayırt etme gücü» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Her insanın hak ehliyeti vardır. Fiil ehliyeti ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmamaya bağlanır. Tam ehliyetsiz ile sınırlı ehliyetsiz ayrı rejimlerdir. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«ayırt etme gücü» eksikse Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «erginlik» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
hak ehliyeti ve fiil ehliyeti bakımından «erginlik» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Her insanın hak ehliyeti vardır. Fiil ehliyeti ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmamaya bağlanır. Tam ehliyetsiz ile sınırlı ehliyetsiz ayrı rejimlerdir. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«erginlik» eksikse Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «kısıtlı olmama» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
hak ehliyeti ve fiil ehliyeti bakımından «kısıtlı olmama» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Her insanın hak ehliyeti vardır. Fiil ehliyeti ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmamaya bağlanır. Tam ehliyetsiz ile sınırlı ehliyetsiz ayrı rejimlerdir. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«kısıtlı olmama» eksikse Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «yasal danışman / vasi» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
hak ehliyeti ve fiil ehliyeti bakımından «yasal danışman / vasi» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Her insanın hak ehliyeti vardır. Fiil ehliyeti ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmamaya bağlanır. Tam ehliyetsiz ile sınırlı ehliyetsiz ayrı rejimlerdir. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«yasal danışman / vasi» eksikse Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «hak ehliyeti» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
TOBB ETÜ öğrencisi hak ehliyeti ve fiil ehliyeti başlığını açınca önce TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır. Sonra «hak ehliyeti» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, ayırt etme gücü ile erginlik arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı + vaka: unsuru ekonominin diline çevirmeden maddeye bağla. Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Söğütözü yazılısında gerekçesiz kalır. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. hak ehliyeti ve fiil ehliyeti talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Hak ehliyeti fiil ehliyetinden ayrıdır.. Adlandırmadan geçmek, TOBB ETÜ kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Söğütözü usulü sloganla bitirmez.
Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. hak ehliyeti, ayırt etme gücü, erginlik, kısıtlı olmama, yasal danışman / vasi birlikte durur. Birini atlayan çözüm, TOBB ETÜ yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Her insanın hak ehliyeti vardır. Fiil ehliyeti ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmamaya bağlanır. Tam ehliyetsiz ile sınırlı ehliyetsiz ayrı rejimlerdir.
Sınav tuzağı
Tuzak: Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti ile komşu kurumu karıştırmak. Ayırt etme gücü yoksa irade beyanı kural olarak sonuç doğurmaz.
hak ehliyeti
Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti bakımından «hak ehliyeti» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
ayırt etme gücü
Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti bakımından «ayırt etme gücü» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
erginlik
Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti bakımından «erginlik» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti hangi kanunî bağla okunur?
Genel nitelikli hükümler
TMK ve TBK'nın genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır. Özel hüküm varsa genel hüküm yedek kalır. Ankara öğrencisi bu başlığı Klasik yazılı + vaka: unsuru ekonominin diline çevirmeden maddeye bağla. içinde görür. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır. genel nitelikli hükümler tartışması ancak ondan sonra açılır.
Öğrenci şu unsurları kâğıda geçirir: genel hüküm; özel hüküm önceliği; uygun düşme ölçüsü; TBK genelinin yansıması. Klasik yazılı + vaka: unsuru ekonominin diline çevirmeden maddeye bağla. Bu unsurlar birlikte durur; birini atlayan çözüm, maddi hukuku atladı notu yer.
Komşu hat: Genel hüküm, özel hükmü silmez. Söğütözü kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.
Çapraz okuma: Kira özelinde TBK genel ancak uygun düşerse gelir. TOBB ETÜ yazılısında bu cümle, genel nitelikli hükümler ile komşusunu ayırır.
TOBB ETÜ öğrencisi TMK m. 5 metnini şöyle okur: «**C. Genel nitelikli hükümler** --- Madde 5 - Bu Kanun ve Borçlar Kanununun genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır.» Bu cümle genel nitelikli hükümler için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 5 ile Genel nitelikli hükümler eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genel hüküm belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 6 üzerindedir: «**D. İspat kuralları I. İspat yükü** --- Madde 6 - Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.» Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 6 ile Genel nitelikli hükümler eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genel hüküm belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
TMK m. 7 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II. Resmî belgelerle ispat** --- Madde 7 - Resmî sicil ve senetler, belgeledikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur. Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» Lafız, genel nitelikli hükümler tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak TOBB ETÜ yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» Bu katman genel hüküm ile özel hüküm önceliği arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 7 ile Genel nitelikli hükümler eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genel hüküm belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
TOBB ETÜ öğrencisi TMK m. 8 metnini şöyle okur: «**BİRİNCİ KİTAP KİŞİLER HUKUKU BİRİNCİ KISIM GERÇEK KİŞİLER BİRİNCİ BÖLÜM KİŞİLİK A. Genel olarak I. Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır. Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» Bu cümle genel nitelikli hükümler için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır.» Bu katman genel hüküm ile özel hüküm önceliği arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Söğütözü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 8 ile Genel nitelikli hükümler eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genel hüküm belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
Ekol notu: Uygun düşme, analogia serbestisi değildir. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; TOBB ETÜ kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.
Öğreti ayrımı: Özel kanun (TKHK, İşK) önce bakılır. Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.
genel nitelikli hükümler bakımından «genel hüküm» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: TMK ve TBK'nın genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır. Özel hüküm varsa genel hüküm yedek kalır. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«genel hüküm» eksikse Genel nitelikli hükümler talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «özel hüküm önceliği» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
genel nitelikli hükümler bakımından «özel hüküm önceliği» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: TMK ve TBK'nın genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır. Özel hüküm varsa genel hüküm yedek kalır. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«özel hüküm önceliği» eksikse Genel nitelikli hükümler talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «uygun düşme ölçüsü» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
genel nitelikli hükümler bakımından «uygun düşme ölçüsü» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: TMK ve TBK'nın genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır. Özel hüküm varsa genel hüküm yedek kalır. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«uygun düşme ölçüsü» eksikse Genel nitelikli hükümler talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «TBK genelinin yansıması» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
genel nitelikli hükümler bakımından «TBK genelinin yansıması» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: TMK ve TBK'nın genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır. Özel hüküm varsa genel hüküm yedek kalır. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«TBK genelinin yansıması» eksikse Genel nitelikli hükümler talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «genel hüküm» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
TOBB ETÜ öğrencisi genel nitelikli hükümler başlığını açınca önce TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır. Sonra «genel hüküm» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, özel hüküm önceliği ile uygun düşme ölçüsü arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı + vaka: unsuru ekonominin diline çevirmeden maddeye bağla. Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Söğütözü yazılısında gerekçesiz kalır. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. genel nitelikli hükümler talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Genel hüküm, özel hükmü silmez.. Adlandırmadan geçmek, TOBB ETÜ kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Söğütözü usulü sloganla bitirmez.
Genel nitelikli hükümler için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, genel nitelikli hükümler başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Genel nitelikli hükümler bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. genel hüküm, özel hüküm önceliği, uygun düşme ölçüsü, TBK genelinin yansıması birlikte durur. Birini atlayan çözüm, TOBB ETÜ yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
TMK ve TBK'nın genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır. Özel hüküm varsa genel hüküm yedek kalır.
Sınav tuzağı
Tuzak: Genel nitelikli hükümler ile komşu kurumu karıştırmak. Kira özelinde TBK genel ancak uygun düşerse gelir.
genel hüküm
Genel nitelikli hükümler bakımından «genel hüküm» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
özel hüküm önceliği
Genel nitelikli hükümler bakımından «özel hüküm önceliği» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
uygun düşme ölçüsü
Genel nitelikli hükümler bakımından «uygun düşme ölçüsü» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Genel nitelikli hükümler tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Genel nitelikli hükümler hangi kanunî bağla okunur?
İspat yükü
Kanunda aksine hüküm yoksa herkes hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Karine ve belgelendirme istisnaları kanundadır. Ankara öğrencisi bu başlığı Klasik yazılı + vaka: unsuru ekonominin diline çevirmeden maddeye bağla. içinde görür. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır. ispat yükü tartışması ancak ondan sonra açılır.
Kurumun unsurları şunlardır: iddia edilen olgu; ispat yükü; kanunî karine; aksini ispat. Birinci sınıfın ilk karşılaşmasında her unsur ayrı satıra yazılır zira birinin eksikliği talebi bu kuruma dayandırmayı keser. Ne var ki unsurları ezber listesi gibi dizmek yetmez; somut vakıada hangi belgenin hangi unsuru taşıdığı eşlenir.
Çapraz okuma: İspat, maddi hakkın usul yüzüdür. TOBB ETÜ yazılısında bu cümle, ispat yükü ile komşusunu ayırır.
Organik bağ: Karine, yükü ters çevirir. Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.
Yürürlük cümlesi TMK m. 6 üzerindedir: «**D. İspat kuralları I. İspat yükü** --- Madde 6 - Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.» Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 6 ile İspat yükü eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada iddia edilen olgu belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
TMK m. 7 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II. Resmî belgelerle ispat** --- Madde 7 - Resmî sicil ve senetler, belgeledikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur. Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» Lafız, ispat yükü tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak TOBB ETÜ yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» Bu katman iddia edilen olgu ile ispat yükü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 7 ile İspat yükü eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada iddia edilen olgu belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
TOBB ETÜ öğrencisi TMK m. 8 metnini şöyle okur: «**BİRİNCİ KİTAP KİŞİLER HUKUKU BİRİNCİ KISIM GERÇEK KİŞİLER BİRİNCİ BÖLÜM KİŞİLİK A. Genel olarak I. Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır. Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» Bu cümle ispat yükü için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır.» Bu katman iddia edilen olgu ile ispat yükü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Söğütözü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 8 ile İspat yükü eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada iddia edilen olgu belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 9 üzerindedir: «**II. Fiil ehliyeti 1. Kapsamı** --- Madde 9 - Fiil ehliyetine sahip olan kimse, kendi fiilleriyle hak edinebilir ve borç altına girebilir.» Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 9 ile İspat yükü eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada iddia edilen olgu belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
TMK m. 10 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**2. Koşulları a. Genel olarak** --- Madde 10 - Ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan her ergin kişinin fiil ehliyeti vardır.» Lafız, ispat yükü tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak TOBB ETÜ yazılısında klasik tuzaktır.
TMK m. 10 ile İspat yükü eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada iddia edilen olgu belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
Öğreti ayrımı: Resmî sicil karinesi m.7 ile m.6 birlikte okunur. Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.
Doktrin cümlesi: Usul hukuku (HMK) ispatın nasılını taşır. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir.
ispat yükü bakımından «iddia edilen olgu» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunda aksine hüküm yoksa herkes hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Karine ve belgelendirme istisnaları kanundadır. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«iddia edilen olgu» eksikse İspat yükü talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «ispat yükü» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
ispat yükü bakımından «ispat yükü» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunda aksine hüküm yoksa herkes hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Karine ve belgelendirme istisnaları kanundadır. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«ispat yükü» eksikse İspat yükü talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «kanunî karine» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
ispat yükü bakımından «kanunî karine» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunda aksine hüküm yoksa herkes hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Karine ve belgelendirme istisnaları kanundadır. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«kanunî karine» eksikse İspat yükü talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «aksini ispat» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
ispat yükü bakımından «aksini ispat» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunda aksine hüküm yoksa herkes hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Karine ve belgelendirme istisnaları kanundadır. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«aksini ispat» eksikse İspat yükü talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «iddia edilen olgu» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
TOBB ETÜ öğrencisi ispat yükü başlığını açınca önce TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır. Sonra «iddia edilen olgu» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, ispat yükü ile kanunî karine arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı + vaka: unsuru ekonominin diline çevirmeden maddeye bağla. Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Söğütözü yazılısında gerekçesiz kalır. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. ispat yükü talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: İspat, maddi hakkın usul yüzüdür.. Adlandırmadan geçmek, TOBB ETÜ kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Söğütözü usulü sloganla bitirmez.
İspat yükü için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, ispat yükü başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: İspat yükü bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. iddia edilen olgu, ispat yükü, kanunî karine, aksini ispat birlikte durur. Birini atlayan çözüm, TOBB ETÜ yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Kanunda aksine hüküm yoksa herkes hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Karine ve belgelendirme istisnaları kanundadır.
Sınav tuzağı
Tuzak: İspat yükü ile komşu kurumu karıştırmak. Karine, yükü ters çevirir.
iddia edilen olgu
İspat yükü bakımından «iddia edilen olgu» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
ispat yükü
İspat yükü bakımından «ispat yükü» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
kanunî karine
İspat yükü bakımından «kanunî karine» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. İspat yükü tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. İspat yükü hangi kanunî bağla okunur?
Kişilik hakkı
Kişilik hakkı, kişinin maddi ve manevi bütünlüğünü koruyan mutlak haktır. Saldırıda dava ve önleme; rıza sınırlıdır. TOBB ETÜ kâğıdında bu kurum, Söğütözü usulüyle isimlendirilmeden sonuca gidilmez; TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde kişilik hakkı bu yüzden ayrı başlık olarak durur.
Kurumun unsurları şunlardır: maddi-manevi bütünlük; saldırı; rıza sınırı; koruma davaları; manevi tazminat. Birinci sınıfın ilk karşılaşmasında her unsur ayrı satıra yazılır zira birinin eksikliği talebi bu kuruma dayandırmayı keser. Ne var ki unsurları ezber listesi gibi dizmek yetmez; somut vakıada hangi belgenin hangi unsuru taşıdığı eşlenir.
Çapraz okuma: Kişilik hakkı, borcun kaynağı olabilir (haksız fiil). TOBB ETÜ yazılısında bu cümle, kişilik hakkı ile komşusunu ayırır.
Organik bağ: Rıza, emredici sınıra takılır. Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.
Yürürlük cümlesi TMK m. 23 üzerindedir: «**B. Kişiliğin korunması I. Vazgeçme ve aşırı sınırlamaya karşı** --- Madde 23- Kimse, hak ve fiil ehliyetlerinden kısmen de olsa vazgeçemez. Kimse özgürlüklerinden vazgeçemez veya onları hukuka ya da ahlâka aykırı olarak sınırlayamaz. Yazılı rıza üzerine insan kökenli biyolojik maddelerin alınması, aşılanması ve nakli mümkündür. Ancak, biyolojik madde verme borcu altına girmiş olandan edimini yerine getirmesi istenemez; maddî ve manevî tazminat isteminde bulunulamaz.» Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Kimse özgürlüklerinden vazgeçemez veya onları hukuka ya da ahlâka aykırı olarak sınırlayamaz.» Bu katman maddi-manevi bütünlük ile saldırı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Yazılı rıza üzerine insan kökenli biyolojik maddelerin alınması, aşılanması ve nakli mümkündür.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Söğütözü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 23 ile Kişilik hakkı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada maddi-manevi bütünlük belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
TMK m. 24 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II. Saldırıya karşı 1. İlke** --- Madde 24- Hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimse, hâkimden, saldırıda bulunanlara karşı korunmasını isteyebilir. Kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça, kişilik haklarına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır.» Lafız, kişilik hakkı tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak TOBB ETÜ yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça, kişilik haklarına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır.» Bu katman maddi-manevi bütünlük ile saldırı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 24 ile Kişilik hakkı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada maddi-manevi bütünlük belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
TOBB ETÜ öğrencisi TMK m. 25 metnini şöyle okur: «**2. Davalar** --- Madde 25- Davacı, hâkimden saldırı tehlikesinin önlenmesini, sürmekte olan saldırıya son verilmesini, sona ermiş olsa bile etkileri devam eden saldırının hukuka aykırılığının tespitini isteyebilir. Davacı bunlarla birlikte, düzeltmenin veya kararın üçüncü kişilere bildirilmesi ya da yayımlanması isteminde de bulunabilir. Davacının, maddî ve manevî tazminat istemleri ile hukuka aykırı saldırı dolayısıyla elde edilmiş olan kazancın vekâletsiz iş görme hükümlerine göre kendisine verilmesine ilişkin istemde bulunma hakkı saklıdır. Manevî tazminat istemi, karşı tarafça kabul edilmiş olmadıkça devredilemez; miras bırakan tarafından ileri sürülmüş olmadıkça mirasçılara geçmez. Davacı, kişilik haklarının korunması için kendi yerleşim yeri veya davalının…» Bu cümle kişilik hakkı için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Davacı bunlarla birlikte, düzeltmenin veya kararın üçüncü kişilere bildirilmesi ya da yayımlanması isteminde de bulunabilir.» Bu katman maddi-manevi bütünlük ile saldırı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Davacının, maddî ve manevî tazminat istemleri ile hukuka aykırı saldırı dolayısıyla elde edilmiş olan kazancın vekâletsiz iş görme hükümlerine göre kendisine verilmesine ilişkin istemde bulunma hakkı saklıdır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Söğütözü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 25 ile Kişilik hakkı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada maddi-manevi bütünlük belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 26 üzerindedir: «**III. Ad üzerindeki hak 1. Adın korunması** --- Madde 26- Adının kullanılması çekişmeli olan kişi, hakkının tespitini dava edebilir. Adı haksız olarak kullanılan kişi buna son verilmesini; haksız kullanan kusurlu ise ayrıca maddî zararının giderilmesini ve uğradığı haksızlığın niteliği gerektiriyorsa manevî tazminat ödenmesini isteyebilir.» Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Adı haksız olarak kullanılan kişi buna son verilmesini;» Bu katman maddi-manevi bütünlük ile saldırı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «haksız kullanan kusurlu ise ayrıca maddî zararının giderilmesini ve uğradığı haksızlığın niteliği gerektiriyorsa manevî tazminat ödenmesini isteyebilir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Söğütözü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 26 ile Kişilik hakkı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada maddi-manevi bütünlük belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
TMK m. 27 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**2. Adın değiştirilmesi** --- Madde 27- Adın değiştirilmesi, ancak haklı sebeplere dayanılarak hâkimden istenebilir. (Değişik ikinci fıkra:14/11/2024-7532/12 md.) Adın değiştirildiği nüfus siciline kayıt ve Basın İlan Kurumunun ilan portalında ilan olunur. Bu ilanda; hükmü veren mahkeme, kararın verildiği tarih, dosyanın esas ve karar numarası ile adının değiştirilmesine karar verilen kişinin nüfusa kayıtlı olduğu yer, doğum tarihi, ana ve baba adı, önceki adı ve soyadı, mahkeme kararıyla verilen yeni adı ve soyadı yer alır. Ad değişmekle kişisel durum değişmez. Adın değiştirilmesinden zarar gören kimse, bunu öğrendiği günden başlayarak bir yıl içinde değiştirme kararının kaldırılmasını dava edebilir.» Lafız, kişilik hakkı tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak TOBB ETÜ yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(Değişik ikinci fıkra:14/11/2024-7532/12 md.) Adın değiştirildiği nüfus siciline kayıt ve Basın İlan Kurumunun ilan portalında ilan olunur.» Bu katman maddi-manevi bütünlük ile saldırı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «hükmü veren mahkeme, kararın verildiği tarih, dosyanın esas ve karar numarası ile adının değiştirilmesine karar verilen kişinin nüfusa kayıtlı olduğu yer, doğum tarihi, ana ve baba adı, önceki adı ve soyadı, mahkeme kararıyla verilen yeni adı ve soyadı yer alır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Söğütözü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 27 ile Kişilik hakkı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada maddi-manevi bütünlük belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
TOBB ETÜ öğrencisi TMK m. 28 metnini şöyle okur: «**C. Kişiliğin başlangıcı ve sonu I. Doğum ve ölüm** --- Madde 28- Kişilik, çocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu anda başlar ve ölümle sona erer. Çocuk hak ehliyetini, sağ doğmak koşuluyla, ana rahmine düştüğü andan başlayarak elde eder.» Bu cümle kişilik hakkı için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Doğum ve ölüm** --- Madde 28- Kişilik, çocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu anda başlar ve ölümle sona erer.» Bu katman maddi-manevi bütünlük ile saldırı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Çocuk hak ehliyetini, sağ doğmak koşuluyla, ana rahmine düştüğü andan başlayarak elde eder.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Söğütözü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 28 ile Kişilik hakkı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada maddi-manevi bütünlük belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
Öğreti ayrımı: m.23 vazgeçilemezlik, m.24 saldırı, m.25 dava yoludur. Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.
Doktrin cümlesi: KVKK özel koruma getirir; TMK genel kalır. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir.
kişilik hakkı bakımından «maddi-manevi bütünlük» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kişilik hakkı, kişinin maddi ve manevi bütünlüğünü koruyan mutlak haktır. Saldırıda dava ve önleme; rıza sınırlıdır. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«maddi-manevi bütünlük» eksikse Kişilik hakkı talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «saldırı» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
kişilik hakkı bakımından «saldırı» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kişilik hakkı, kişinin maddi ve manevi bütünlüğünü koruyan mutlak haktır. Saldırıda dava ve önleme; rıza sınırlıdır. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«saldırı» eksikse Kişilik hakkı talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «rıza sınırı» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
kişilik hakkı bakımından «rıza sınırı» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kişilik hakkı, kişinin maddi ve manevi bütünlüğünü koruyan mutlak haktır. Saldırıda dava ve önleme; rıza sınırlıdır. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«rıza sınırı» eksikse Kişilik hakkı talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «koruma davaları» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
kişilik hakkı bakımından «koruma davaları» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kişilik hakkı, kişinin maddi ve manevi bütünlüğünü koruyan mutlak haktır. Saldırıda dava ve önleme; rıza sınırlıdır. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«koruma davaları» eksikse Kişilik hakkı talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «manevi tazminat» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
kişilik hakkı bakımından «manevi tazminat» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kişilik hakkı, kişinin maddi ve manevi bütünlüğünü koruyan mutlak haktır. Saldırıda dava ve önleme; rıza sınırlıdır. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«manevi tazminat» eksikse Kişilik hakkı talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «maddi-manevi bütünlük» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
TOBB ETÜ öğrencisi kişilik hakkı başlığını açınca önce TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır. Sonra «maddi-manevi bütünlük» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, saldırı ile rıza sınırı arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı + vaka: unsuru ekonominin diline çevirmeden maddeye bağla. Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Söğütözü yazılısında gerekçesiz kalır. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. kişilik hakkı talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Kişilik hakkı, borcun kaynağı olabilir (haksız fiil).. Adlandırmadan geçmek, TOBB ETÜ kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Söğütözü usulü sloganla bitirmez.
Kişilik hakkı için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, kişilik hakkı başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Kişilik hakkı bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. maddi-manevi bütünlük, saldırı, rıza sınırı, koruma davaları, manevi tazminat birlikte durur. Birini atlayan çözüm, TOBB ETÜ yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Kişilik hakkı, kişinin maddi ve manevi bütünlüğünü koruyan mutlak haktır. Saldırıda dava ve önleme; rıza sınırlıdır.
Sınav tuzağı
Tuzak: Kişilik hakkı ile komşu kurumu karıştırmak. Rıza, emredici sınıra takılır.
maddi-manevi bütünlük
Kişilik hakkı bakımından «maddi-manevi bütünlük» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
saldırı
Kişilik hakkı bakımından «saldırı» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
rıza sınırı
Kişilik hakkı bakımından «rıza sınırı» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Kişilik hakkı tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Kişilik hakkı hangi kanunî bağla okunur?
Yerleşim yeri
Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Kimsenin birden çok yerleşim yeri olamaz. Hukuki işlemler ve yetki bu kavrama bağlanır. TOBB ETÜ kâğıdında bu kurum, Söğütözü usulüyle isimlendirilmeden sonuca gidilmez; TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde yerleşim yeri bu yüzden ayrı başlık olarak durur.
Öğrenci şu unsurları kâğıda geçirir: sürekli kalma niyeti; oturma; tek yerleşim ilkesi; yasal yerleşim. Klasik yazılı + vaka: unsuru ekonominin diline çevirmeden maddeye bağla. Bu unsurlar birlikte durur; birini atlayan çözüm, maddi hukuku atladı notu yer.
Komşu hat: Yerleşim, yetki (HMK) ve kişi hâline bağlanır. Söğütözü kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.
Çapraz okuma: Adres, yerleşimin fiilî görünümüdür; ikisi karıştırılmaz. TOBB ETÜ yazılısında bu cümle, yerleşim yeri ile komşusunu ayırır.
TOBB ETÜ öğrencisi TMK m. 19 metnini şöyle okur: «**V. Yerleşim yeri 1. Tanım** --- Madde 19- Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Bir kimsenin aynı zamanda birden çok yerleşim yeri olamaz. Bu kural ticarî ve sınaî kuruluşlar hakkında uygulanmaz.» Bu cümle yerleşim yeri için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bir kimsenin aynı zamanda birden çok yerleşim yeri olamaz.» Bu katman sürekli kalma niyeti ile oturma arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Bu kural ticarî ve sınaî kuruluşlar hakkında uygulanmaz.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Söğütözü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 19 ile Yerleşim yeri eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sürekli kalma niyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 20 üzerindedir: «**2. Yerleşim yerinin değiştirilmesi ve oturma yeri** --- Madde 20- Bir yerleşim yerinin değiştirilmesi yenisinin edinilmesine bağlıdır. Önceki yerleşim yeri belli olmayan veya yabancı ülkedeki yerleşim yerini bıraktığı hâlde Türkiye'de henüz bir yerleşim yeri edinmemiş olan kimsenin hâlen oturduğu yer, yerleşim yeri sayılır.» Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Önceki yerleşim yeri belli olmayan veya yabancı ülkedeki yerleşim yerini bıraktığı hâlde Türkiye'de henüz bir yerleşim yeri edinmemiş olan kimsenin hâlen oturduğu yer, yerleşim yeri sayılır.» Bu katman sürekli kalma niyeti ile oturma arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 20 ile Yerleşim yeri eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sürekli kalma niyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
TMK m. 21 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**3. Yasal yerleşim yeri** --- Madde 21- Velâyet altında bulunan çocuğun yerleşim yeri, ana ve babasının; ana ve babanın ortak yerleşim yeri yoksa, çocuğun kendisine bırakıldığı ana veya babanın yerleşim yeridir. Diğer hâllerde çocuğun oturma yeri, onun yerleşim yeri sayılır. Vesayet altındaki kişilerin yerleşim yeri, bağlı oldukları vesayet makamının bulunduğu yerdir.» Lafız, yerleşim yeri tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak TOBB ETÜ yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «ana ve babanın ortak yerleşim yeri yoksa, çocuğun kendisine bırakıldığı ana veya babanın yerleşim yeridir.» Bu katman sürekli kalma niyeti ile oturma arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Diğer hâllerde çocuğun oturma yeri, onun yerleşim yeri sayılır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Söğütözü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 21 ile Yerleşim yeri eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sürekli kalma niyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
TOBB ETÜ öğrencisi TMK m. 22 metnini şöyle okur: «**4. Kurumlarda bulunma** --- Madde 22- Bir öğretim kurumuna devam etmek için bir yerde bulunma ya da eğitim, sağlık, bakım veya ceza kurumuna konulma, yeni yerleşim yeri edinme sonucunu doğurmaz.» Bu cümle yerleşim yeri için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 22 ile Yerleşim yeri eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sürekli kalma niyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 23 üzerindedir: «**B. Kişiliğin korunması I. Vazgeçme ve aşırı sınırlamaya karşı** --- Madde 23- Kimse, hak ve fiil ehliyetlerinden kısmen de olsa vazgeçemez. Kimse özgürlüklerinden vazgeçemez veya onları hukuka ya da ahlâka aykırı olarak sınırlayamaz. Yazılı rıza üzerine insan kökenli biyolojik maddelerin alınması, aşılanması ve nakli mümkündür. Ancak, biyolojik madde verme borcu altına girmiş olandan edimini yerine getirmesi istenemez; maddî ve manevî tazminat isteminde bulunulamaz.» Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Kimse özgürlüklerinden vazgeçemez veya onları hukuka ya da ahlâka aykırı olarak sınırlayamaz.» Bu katman sürekli kalma niyeti ile oturma arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Yazılı rıza üzerine insan kökenli biyolojik maddelerin alınması, aşılanması ve nakli mümkündür.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Söğütözü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 23 ile Yerleşim yeri eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sürekli kalma niyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
TMK m. 24 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II. Saldırıya karşı 1. İlke** --- Madde 24- Hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimse, hâkimden, saldırıda bulunanlara karşı korunmasını isteyebilir. Kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça, kişilik haklarına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır.» Lafız, yerleşim yeri tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak TOBB ETÜ yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça, kişilik haklarına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır.» Bu katman sürekli kalma niyeti ile oturma arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 24 ile Yerleşim yeri eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sürekli kalma niyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
TOBB ETÜ öğrencisi TMK m. 25 metnini şöyle okur: «**2. Davalar** --- Madde 25- Davacı, hâkimden saldırı tehlikesinin önlenmesini, sürmekte olan saldırıya son verilmesini, sona ermiş olsa bile etkileri devam eden saldırının hukuka aykırılığının tespitini isteyebilir. Davacı bunlarla birlikte, düzeltmenin veya kararın üçüncü kişilere bildirilmesi ya da yayımlanması isteminde de bulunabilir. Davacının, maddî ve manevî tazminat istemleri ile hukuka aykırı saldırı dolayısıyla elde edilmiş olan kazancın vekâletsiz iş görme hükümlerine göre kendisine verilmesine ilişkin istemde bulunma hakkı saklıdır. Manevî tazminat istemi, karşı tarafça kabul edilmiş olmadıkça devredilemez; miras bırakan tarafından ileri sürülmüş olmadıkça mirasçılara geçmez. Davacı, kişilik haklarının korunması için kendi yerleşim yeri veya davalının…» Bu cümle yerleşim yeri için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Davacı bunlarla birlikte, düzeltmenin veya kararın üçüncü kişilere bildirilmesi ya da yayımlanması isteminde de bulunabilir.» Bu katman sürekli kalma niyeti ile oturma arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Davacının, maddî ve manevî tazminat istemleri ile hukuka aykırı saldırı dolayısıyla elde edilmiş olan kazancın vekâletsiz iş görme hükümlerine göre kendisine verilmesine ilişkin istemde bulunma hakkı saklıdır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Söğütözü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 25 ile Yerleşim yeri eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sürekli kalma niyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
Ekol notu: Tek yerleşim ilkesi, birden fazla ev adresini tek hukuki merkeze indirir. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; TOBB ETÜ kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.
Öğreti ayrımı: Yasal yerleşim küçüğün ana-babasına bağlanır. Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.
yerleşim yeri bakımından «sürekli kalma niyeti» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Kimsenin birden çok yerleşim yeri olamaz. Hukuki işlemler ve yetki bu kavrama bağlanır. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«sürekli kalma niyeti» eksikse Yerleşim yeri talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «oturma» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
yerleşim yeri bakımından «oturma» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Kimsenin birden çok yerleşim yeri olamaz. Hukuki işlemler ve yetki bu kavrama bağlanır. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«oturma» eksikse Yerleşim yeri talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «tek yerleşim ilkesi» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
yerleşim yeri bakımından «tek yerleşim ilkesi» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Kimsenin birden çok yerleşim yeri olamaz. Hukuki işlemler ve yetki bu kavrama bağlanır. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«tek yerleşim ilkesi» eksikse Yerleşim yeri talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «yasal yerleşim» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
yerleşim yeri bakımından «yasal yerleşim» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Kimsenin birden çok yerleşim yeri olamaz. Hukuki işlemler ve yetki bu kavrama bağlanır. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«yasal yerleşim» eksikse Yerleşim yeri talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «sürekli kalma niyeti» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
TOBB ETÜ öğrencisi yerleşim yeri başlığını açınca önce TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır. Sonra «sürekli kalma niyeti» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, oturma ile tek yerleşim ilkesi arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı + vaka: unsuru ekonominin diline çevirmeden maddeye bağla. Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Söğütözü yazılısında gerekçesiz kalır. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. yerleşim yeri talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Yerleşim, yetki (HMK) ve kişi hâline bağlanır.. Adlandırmadan geçmek, TOBB ETÜ kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Söğütözü usulü sloganla bitirmez.
Yerleşim yeri için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, yerleşim yeri başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Yerleşim yeri bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. sürekli kalma niyeti, oturma, tek yerleşim ilkesi, yasal yerleşim birlikte durur. Birini atlayan çözüm, TOBB ETÜ yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Kimsenin birden çok yerleşim yeri olamaz. Hukuki işlemler ve yetki bu kavrama bağlanır.
Sınav tuzağı
Tuzak: Yerleşim yeri ile komşu kurumu karıştırmak. Adres, yerleşimin fiilî görünümüdür; ikisi karıştırılmaz.
sürekli kalma niyeti
Yerleşim yeri bakımından «sürekli kalma niyeti» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
oturma
Yerleşim yeri bakımından «oturma» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
tek yerleşim ilkesi
Yerleşim yeri bakımından «tek yerleşim ilkesi» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Yerleşim yeri tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Yerleşim yeri hangi kanunî bağla okunur?
Ad
Ad, kişiyi toplum içinde belirleyen ve kişilik hakkının parçası olan işarettir. Adın kazanılması, değiştirilmesi ve korunması kanundadır. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Bu yüzden ad başlığı, Söğütözü yazılısında ezber sloganı değil uygulanacak rejim olarak durur.
Unsur dökümü şöyledir: özad; soyadı; kazanma; değiştirme; koruma davası. TOBB ETÜ pratik çalışmasında bu liste, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası senaryosundaki belgelerle tek tek karşılanır. Belgesiz unsur, başlığı kapatır.
Organik bağ: Ad, kişilik hakkının görünür yüzüdür. Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.
Komşu hat: Soyadı evlenme ve soybağıyla kayar. Söğütözü kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.
TMK m. 26 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**III. Ad üzerindeki hak 1. Adın korunması** --- Madde 26- Adının kullanılması çekişmeli olan kişi, hakkının tespitini dava edebilir. Adı haksız olarak kullanılan kişi buna son verilmesini; haksız kullanan kusurlu ise ayrıca maddî zararının giderilmesini ve uğradığı haksızlığın niteliği gerektiriyorsa manevî tazminat ödenmesini isteyebilir.» Lafız, ad tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak TOBB ETÜ yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Adı haksız olarak kullanılan kişi buna son verilmesini;» Bu katman özad ile soyadı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «haksız kullanan kusurlu ise ayrıca maddî zararının giderilmesini ve uğradığı haksızlığın niteliği gerektiriyorsa manevî tazminat ödenmesini isteyebilir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Söğütözü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 26 ile Ad eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada özad belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
TOBB ETÜ öğrencisi TMK m. 27 metnini şöyle okur: «**2. Adın değiştirilmesi** --- Madde 27- Adın değiştirilmesi, ancak haklı sebeplere dayanılarak hâkimden istenebilir. (Değişik ikinci fıkra:14/11/2024-7532/12 md.) Adın değiştirildiği nüfus siciline kayıt ve Basın İlan Kurumunun ilan portalında ilan olunur. Bu ilanda; hükmü veren mahkeme, kararın verildiği tarih, dosyanın esas ve karar numarası ile adının değiştirilmesine karar verilen kişinin nüfusa kayıtlı olduğu yer, doğum tarihi, ana ve baba adı, önceki adı ve soyadı, mahkeme kararıyla verilen yeni adı ve soyadı yer alır. Ad değişmekle kişisel durum değişmez. Adın değiştirilmesinden zarar gören kimse, bunu öğrendiği günden başlayarak bir yıl içinde değiştirme kararının kaldırılmasını dava edebilir.» Bu cümle ad için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(Değişik ikinci fıkra:14/11/2024-7532/12 md.) Adın değiştirildiği nüfus siciline kayıt ve Basın İlan Kurumunun ilan portalında ilan olunur.» Bu katman özad ile soyadı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «hükmü veren mahkeme, kararın verildiği tarih, dosyanın esas ve karar numarası ile adının değiştirilmesine karar verilen kişinin nüfusa kayıtlı olduğu yer, doğum tarihi, ana ve baba adı, önceki adı ve soyadı, mahkeme kararıyla verilen yeni adı ve soyadı yer alır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Söğütözü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 27 ile Ad eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada özad belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 28 üzerindedir: «**C. Kişiliğin başlangıcı ve sonu I. Doğum ve ölüm** --- Madde 28- Kişilik, çocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu anda başlar ve ölümle sona erer. Çocuk hak ehliyetini, sağ doğmak koşuluyla, ana rahmine düştüğü andan başlayarak elde eder.» Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Doğum ve ölüm** --- Madde 28- Kişilik, çocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu anda başlar ve ölümle sona erer.» Bu katman özad ile soyadı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Çocuk hak ehliyetini, sağ doğmak koşuluyla, ana rahmine düştüğü andan başlayarak elde eder.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Söğütözü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 28 ile Ad eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada özad belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
TMK m. 29 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II. Sağ olmanın ve ölümün ispatı 1. İspat yükü** --- Madde 29- Bir hakkın kullanılması için bir kimsenin sağ veya ölü olduğunu veya belirli bir zamanda ya da başka bir kimsenin ölümünde sağ bulunduğunu ileri süren kimse, iddiasını ispat etmek zorundadır. Birden fazla kişiden hangisinin önce veya sonra öldüğü ispat edilemezse, hepsi aynı anda ölmüş sayılır.» Lafız, ad tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak TOBB ETÜ yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «İspat yükü** --- Madde 29- Bir hakkın kullanılması için bir kimsenin sağ veya ölü olduğunu veya belirli bir zamanda ya da başka bir kimsenin ölümünde sağ bulunduğunu ileri süren kimse, iddiasını ispat etmek zorundadır.» Bu katman özad ile soyadı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Birden fazla kişiden hangisinin önce veya sonra öldüğü ispat edilemezse, hepsi aynı anda ölmüş sayılır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Söğütözü kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 29 ile Ad eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada özad belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
TOBB ETÜ öğrencisi TMK m. 30 metnini şöyle okur: «**2. İspat araçları a. Genel olarak** --- Madde 30- Doğum ve ölüm, nüfus sicilindeki kayıtlarla ispat olunur. Nüfus sicilinde bir kayıt yoksa veya bulunan kaydın doğru olmadığı anlaşılırsa, gerçek durum her türlü kanıtla ispat edilebilir.» Bu cümle ad için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Nüfus sicilinde bir kayıt yoksa veya bulunan kaydın doğru olmadığı anlaşılırsa, gerçek durum her türlü kanıtla ispat edilebilir.» Bu katman özad ile soyadı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 30 ile Ad eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada özad belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
Doktrin cümlesi: Adın korunması kişilik davasıyla yürür. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir.
Ekol notu: Değiştirme haklı sebebe bağlıdır. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; TOBB ETÜ kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.
ad bakımından «özad» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Ad, kişiyi toplum içinde belirleyen ve kişilik hakkının parçası olan işarettir. Adın kazanılması, değiştirilmesi ve korunması kanundadır. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«özad» eksikse Ad talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «soyadı» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
ad bakımından «soyadı» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Ad, kişiyi toplum içinde belirleyen ve kişilik hakkının parçası olan işarettir. Adın kazanılması, değiştirilmesi ve korunması kanundadır. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«soyadı» eksikse Ad talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «kazanma» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
ad bakımından «kazanma» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Ad, kişiyi toplum içinde belirleyen ve kişilik hakkının parçası olan işarettir. Adın kazanılması, değiştirilmesi ve korunması kanundadır. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«kazanma» eksikse Ad talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «değiştirme» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
ad bakımından «değiştirme» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Ad, kişiyi toplum içinde belirleyen ve kişilik hakkının parçası olan işarettir. Adın kazanılması, değiştirilmesi ve korunması kanundadır. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«değiştirme» eksikse Ad talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «koruma davası» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
ad bakımından «koruma davası» ayrı bir ispat cümlesi ister. Söğütözü yazılısında bu unsur, Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Ad, kişiyi toplum içinde belirleyen ve kişilik hakkının parçası olan işarettir. Adın kazanılması, değiştirilmesi ve korunması kanundadır. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
«koruma davası» eksikse Ad talebi bu başlıkta durur. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Komşu unsur «özad» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
TOBB ETÜ öğrencisi ad başlığını açınca önce TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır. Sonra «özad» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, soyadı ile kazanma arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı + vaka: unsuru ekonominin diline çevirmeden maddeye bağla. Ekonomi-hukuk kesişimi; kâğıtta TTK/TBK lafzı bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Söğütözü yazılısında gerekçesiz kalır. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. ad talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Ad, kişilik hakkının görünür yüzüdür.. Adlandırmadan geçmek, TOBB ETÜ kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Söğütözü usulü sloganla bitirmez.
Ad için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, ad başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Ad bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. özad, soyadı, kazanma, değiştirme, koruma davası birlikte durur. Birini atlayan çözüm, TOBB ETÜ yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Ad, kişiyi toplum içinde belirleyen ve kişilik hakkının parçası olan işarettir. Adın kazanılması, değiştirilmesi ve korunması kanundadır.
Sınav tuzağı
Tuzak: Ad ile komşu kurumu karıştırmak. Soyadı evlenme ve soybağıyla kayar.
özad
Ad bakımından «özad» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
soyadı
Ad bakımından «soyadı» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
kazanma
Ad bakımından «kazanma» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Ad tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Ad hangi kanunî bağla okunur?
Güz ve bahar nasıl birleşir
Yıllık master, Güzdeki kuruluş hattını Bahardaki sonuç hattına bağlar. TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
TOBB ETÜ kâğıdında tek soru çoğu kez iki dönemi birden taşır: önce kurum kurulmuş mudur, sonra edim veya sonuç neden doğmamıştır, en sonda hangi süre işlemiştir.
Konsolide okuma, dönem notlarının yerine geçmez; çapraz gönderir. Dönemlik vizeye Güz paketi, bütüne yıllık paket daha yakındır.
Sınav iskeleti ve kaynakça disiplini
TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır. İngilizce kaynak okunabilir; Türkçe kâğıtta madde numarası Türkçedir. OBS ve öğretim elemanı bağlayıcıdır.
Künye yalnız yerel arşivde varsa yazılır. Bu pakette yapısal atıf listesi boş bırakılmıştır; uydurma E./K./T. yoktur.
Doktrin adı, hocanın izlencesinde geçmiyorsa sayfa numarası olmadan hâkim görüş olarak anılır.
Sınav tuzağı
Geçme garantisi yoktur. OBS ve öğretim elemanı bağlayıcıdır.
TOBB ETÜ · Yıllık (Konsolide Master) — nasıl okunur
TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Hukuk Fakültesi (Ankara) öğrencisi için bu paket Medeni Hukuka Giriş ve Başlangıç Hükümleri dersinin yıllık (konsolide master) kesitidir. TOBB ETÜ Hukuk, Söğütözü kampüsünde vakıf ve %30 İngilizce bileşenlidir. Ekonomi fakültesi komşuluğu ticari işletme ve şirketler dersini öne çıkarır. Slayt ve fotokopi not kullanılmaz.
Ölçme: Klasik yazılı + vaka: unsuru ekonominin diline çevirmeden maddeye bağla. Ağırlık aralığı: Ara sınav + final + (izlenceye göre) ödev. %30 İngilizce bileşen.
İzlence omurgası (kamuya açık başlıklar, slayt metni değil): ticari işletme ve tacir → ticaret sicili ve unvan → haksız rekabet → şirketler → kıymetli evrak.
Bu metin TMK resmi lafzına ve TOBB ETÜ yayımlanmış ders tanımına dayanır. Hoca slaytı kopyalanmaz. Resmi müfredatın yerine geçmez. Kampüs usulü: Söğütözü.
Hap bilgi
TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
Şekil · Hukukun uygulanması ve kaynakları okuma sırası
1
Tanım
2
kanunun sözü
3
kanunun özü
4
örf ve âdet
5
Madde lafzı
6
Sonuç
Süreç · Hukukun uygulanması ve kaynakları iskeleti
Diyagram yükleniyor…
Süreç · Dürüstlük kuralı iskeleti
Diyagram yükleniyor…
Süreç · İyiniyet iskeleti
Diyagram yükleniyor…
Süreç · Hâkimin takdir yetkisi iskeleti
Diyagram yükleniyor…
Süreç · Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti iskeleti
Diyagram yükleniyor…
Süreç · Genel nitelikli hükümler iskeleti
Diyagram yükleniyor…
Süreç · İspat yükü iskeleti
Diyagram yükleniyor…
Süreç · Kişilik hakkı iskeleti
Diyagram yükleniyor…
Süreç · Yerleşim yeri iskeleti
Diyagram yükleniyor…
Süreç · Ad iskeleti
Diyagram yükleniyor…
İşlenmiş örnek olaylar
Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.
1
Olay (kurmaca senaryo) — Hukukun uygulanması ve kaynakları
Olay
Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde taraf, hukukun uygulanması ve kaynakları rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Söğütözü pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce kanunun sözü dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 1 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Boşluk, belirsizlik ve takdir ayrı kapılardır. Örnek kurmacadır.
→Hukukun uygulanması ve kaynakları: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
2
Olay (kurmaca senaryo) — Dürüstlük kuralı
Olay
Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde taraf, dürüstlük kuralı rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Söğütözü pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce hakkın kullanılması dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 2 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Dürüstlük, iyiniyet karinesinden ayrıdır. Örnek kurmacadır.
→Dürüstlük kuralı: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
3
Olay (kurmaca senaryo) — İyiniyet
Olay
Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde taraf, iyiniyet rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Söğütözü pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce kanunun sonuç bağladığı hâl dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 3 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. İyiniyet, dürüstlük kuralının subjektif kardeşidir. Örnek kurmacadır.
→İyiniyet: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
4
Olay (kurmaca senaryo) — Hâkimin takdir yetkisi
Olay
Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde taraf, hâkimin takdir yetkisi rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Söğütözü pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce takdir yetkisi tanınan hâl dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 4 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Takdir, boşluk doldurmadan (m.1) ayrıdır. Örnek kurmacadır.
→Hâkimin takdir yetkisi: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
5
Olay (kurmaca senaryo) — Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti
Olay
Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde taraf, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Söğütözü pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce hak ehliyeti dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 8 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Hak ehliyeti fiil ehliyetinden ayrıdır. Örnek kurmacadır.
→Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
6
Olay (kurmaca senaryo) — Genel nitelikli hükümler
Olay
Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde taraf, genel nitelikli hükümler rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Söğütözü pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce genel hüküm dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 5 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Genel hüküm, özel hükmü silmez. Örnek kurmacadır.
→Genel nitelikli hükümler: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
7
Olay (kurmaca senaryo) — İspat yükü
Olay
Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde taraf, ispat yükü rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Söğütözü pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce iddia edilen olgu dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 6 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. İspat, maddi hakkın usul yüzüdür. Örnek kurmacadır.
→İspat yükü: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
8
Olay (kurmaca senaryo) — Kişilik hakkı
Olay
Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde taraf, kişilik hakkı rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Söğütözü pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce maddi-manevi bütünlük dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 23 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Kişilik hakkı, borcun kaynağı olabilir (haksız fiil). Örnek kurmacadır.
→Kişilik hakkı: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
9
Olay (kurmaca senaryo) — Yerleşim yeri
Olay
Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde taraf, yerleşim yeri rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Söğütözü pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce sürekli kalma niyeti dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 19 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Yerleşim, yetki (HMK) ve kişi hâline bağlanır. Örnek kurmacadır.
→Yerleşim yeri: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
10
Olay (kurmaca senaryo) — Ad
Olay
Söğütözü'ndeki bir limited şirket pay devri ve haksız rekabet iddiası içinde taraf, ad rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Söğütözü pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce özad dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 26 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Ad, kişilik hakkının görünür yüzüdür. Örnek kurmacadır.
→Ad: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
Kontrol listesi
1TOBB kâğıdında ticari iş karinesi, medeni borçlar kuralını silmez; TTK m.3/m.19 önce yazılır.
2Unsurları vakıaya eşle.
3İlgili TMK maddesinin lafzını oku.
4Süre ve def'i en sonda kontrol et.
Sık sorulanlar
TOBB ETÜ medeni hukuka giriş ve başlangıç hükümleri notu ücretli mi?
Hayır. Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı üzerinden ücretsizdir.
Hoca slaytının kopyası mı?
Değil. Kanun lafzı serbesttir; slayt ve fotokopi not kullanılmaz.
Güz ve yıllık farkı nedir?
Güz ilk hat, bahar sonuç ve sorumluluk, yıllık ikisinin konsolidesidir.
Sınavda bu not yeter mi?
Hayır. Bağlayıcı olan OBS, dönem duyurusu ve sorumlu öğretim elemanıdır.
Kamuya açık kaynaklar
Aşağıdakiler müfredat / duyuru / açık erişim sayfalarıdır. Hoca slaytı kopyalanmaz; bağlayıcı bilgi için her zaman resmi kanala bakın.