1
Örnek 1 — Hukuk seçimi
Olay
Taraflar İsviçre hukuku seçer; uyuşmazlık Türkiye’de görülür.
Çözüm iskeleti
Party autonomy. Sınır var mı? Maddi hukuk İsviçre; usul for.
Seçim + sınırları yaz.
PDF indir
Tarayıcı yazdırma penceresini açın → hedef olarak “PDF olarak kaydet” seçin.
Windows: Ctrl+P · Mac: Cmd+P
Dosya adı önerisi: sivas-cumhuriyet__devletler-ozel-donem-2.pdf
Ücretsiz ders notu · Sivas · SCÜ · taslak iskelet
Borçlar ve eşya bağlama kuralları, milletlerarası yetki, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi, tahkim girişi. Bahar finalinin ağır topu.
SCÜ (Sivas) öğrencileri için Devletler Özel Hukuku / MÖHUK 2. dönem (bahar) notudur. MÖHUK · 2. yarı (sözleşme–haksız fiil–eşya, milletlerarası yetki, tanıma–tenfiz, tahkim girişi). Amaç: yabancı unsurlu uyuşmazlıkta uygulanacak hukuku, yetkiyi ve tanıma–tenfizi sınavda bozmadan yazmak. Fakülte dönemlik program kullansa da üçlü set esnek kullanılır.
Bu sayfa genel çekirdek iskelettir; fakülteye özgü derin yazım dalga dalga güncellenir. Bağlayıcı olan OBS, dönem duyurusu ve sorumlu öğretim elemanıdır.
Bu dosya 2. Dönem (Bahar) kapsamına göre kesilmiştir. 5718 s. MÖHUK omurgadır; madde numarası uydurulmaz, kategori + bağlama noktası yazılır.
Sıra: 60 sn omurga → tanım kartları → tuzaklar → bölümler → örnek olay → PDF.
Hap bilgi
2. dönem: Sözleşme–haksız fiil–eşya, milletlerarası yetki, tanıma–tenfiz. Uygulama sahası.
Borçlar
Eşya
Yetki
Karar
Sesli oku, kapat, yaz.
Omurga: Sözleşmelerde uygulanacak hukuk; Haksız fiil ve sebepsiz zenginleşme girişi; Eşya hukuku bağlama; Milletlerarası yetki; Yetki sözleşmeleri; Yabancı kararların tanınması; Tenfiz; Milletlerarası tahkim girişi.
Hap bilgi
Borçlar ve eşya bağlama kuralları, milletlerarası yetki, yabancı mahkeme kararlarının tanınması ve tenfizi, tahkim girişi. Bahar finalinin ağır topu.
İşler tanım = unsur fısıldayan cümle.
Hukuk seçimi
Tarafların sözleşmeye uygulanacak hukuku seçmesidir. MÖHUK’ta serbesti asıldır; sınırlar ve zımnî seçim bilinir.
Milletlerarası yetki
Yabancı unsurlu uyuşmazlıkta Türk mahkemelerinin dava görmeye yetkili olup olmadığıdır. İç yetki kurallarından ayrı düşünülür (bağlantı kuralları).
Tanıma
Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de kesin hüküm ve benzeri etkiler doğurmasıdır. Ayrı bir tenfiz kararı olmadan da bazı etkiler tartışılır; klasik ayrım tanıma / tenfizdir.
Tenfiz
Yabancı mahkeme kararının Türkiye’de cebri icraya elverişli kılınmasıdır. Kanunî şartlar birlikte aranır.
Lex rei sitae
Eşya üzerindeki ayni haklara, malın bulunduğu yer hukukunun uygulanması ilkesidir. Taşınır/taşınmaz ayrımı önem taşır.
| A | B | Ayırıcı soru |
|---|---|---|
| Hukuk seçimi | Objektif bağlama | Taraflar hukuk seçti mi? |
| İç yetki | Milletlerarası yetki | Yabancı unsur + hangi mahkeme? |
| Tanıma | Tenfiz | Etki mi icra mı? |
| Mahkeme kararı | Hakem kararı | Hangi rejim? |
5718 s. MÖHUK ana kaynaktır. Bağlama ve tenfiz şartları metinden doğrulanır; ezbere uydurma yasak.
Sınav tuzağı
Uydurma madde / şart listesi yazmayın.
Finalde puanı bu liste taşır.
Açık veya zımnî hukuk seçimi. Seçim yoksa objektif bağlama (karakteristik edim, en sıkı irtibat — kanunî formülasyon).
Tüketici / iş sözleşmesi gibi zayıf taraf korumaları bağlama serbestisini sınırlayabilir (çerçeve).
Hap bilgi
Seçim var mı? Yoksa objektif bağlama.
Zararın meydana geldiği yer, ortak mutat mesken, daha sıkı irtibat istisnası (çerçeve). Ürün sorumluluğu / trafik gibi özel bağlar tartışılabilir.
Sebepsiz zenginleşme ve vekâletsiz iş görme ayrı kategoridir; nitelendirme yine kapıdır.
Taşınmaz: bulunduğu yer. Taşınır: bulunma yeri + istisnalar (transit, taşıma). Rehin / mülkiyet devri bağlama ile tescil ilişkisi yazılır.
Taşınmaz
Bulunduğu yer hukuku.
Taşınır
Sitae + istisna.
Tescil
Usul / sicil devleti.
İstisna
Kamu düzeni / doğrudan kural.
Genel yetki, özel yetki sebepleri, yetki sözleşmesi, münhasır yetki (ör. bazı taşınmazlar). Yetkisizlik itirazı usulü.
Forum non conveniens benzeri tartışmalar sınırlıdır; Türk sisteminde kanunî yetki esastır.
Sınav tuzağı
İç yetki ≠ milletlerarası yetki.
Şartlar: yabancı mahkeme kararı, hukuk uyuşmazlığı, kesinleşme, (tenfizde) mütekabiliyet gibi unsurlar güncel metinden doğrulanır; uydurma liste yok.
Kamu düzeni ve savunma hakkı ihlali ret sebebidir. Esasa girilmez (kural).
Hap bilgi
Tanıma = etki; tenfiz = icra.
Milletlerarası tahkim anlaşması, New York Sözleşmesi ile yabancı hakem kararlarının tanınması/tenfizi. Mahkeme kararı rejiminden ayrılır.
Sınavda bir paragraf yeter; derin tahkim ayrı derstir.
(1) Yabancı unsur (2) Nitelendirme (3) Uygulanacak hukuk (4) Yetki (5) Varsa tanıma/tenfiz. Her kutu bir başlık.
SCÜ klasiklerinde I-II-III başlık işe yarar. 60 dk / 2–3 soruda önce kutu, sonra bağlama veya yetki.
İskelet: (1) yabancı unsur (2) nitelendirme (3) bağlama/istisna (4) yetki (5) tanıma/tenfiz.
Hap bilgi
Doğru kutu + doğru nokta = yüksek not.
Ayrım · Soru tipi
Bağlama / istisna
Nitelendirme–bağlama–kamu düzeni
Yetki / tenfiz
Milletlerarası yetki–tanıma–tenfiz
Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.
Olay
Taraflar İsviçre hukuku seçer; uyuşmazlık Türkiye’de görülür.
Çözüm iskeleti
Party autonomy. Sınır var mı? Maddi hukuk İsviçre; usul for.
Seçim + sınırları yaz.
Olay
Davalı yurtdışında; sözleşme Türkiye’de ifa edilecektir.
Çözüm iskeleti
Milletlerarası yetki sebepleri. Özel yetki. Tebligat.
Yetki kutusunu ayrı aç.
Olay
Yabancı ilam tenfiz istenir; davalı “esas yanlış” der.
Çözüm iskeleti
Esasa girilmez (kural). Şartlar ve ret sebepleri.
Tenfiz ≠ istinaf.
Olay
Almanya’daki taşınmaz üzerinde ayni hak iddiası.
Çözüm iskeleti
Lex rei sitae. Münhasır yetki ihtimali. Bağlama + yetki.
Taşınmazda yer hukuku ağır basar.
1. dönem yabancı unsur–nitelendirme–bağlama–kişi/aile; 2. dönem sözleşme/haksız fiil/eşya–yetki–tanıma/tenfiz; yıllık ikisini birleştirir.
Kategori ve bağlama noktası asıldır. Numara yazacaksanız güncel 5718 s. metinden doğrulayın; uydurma yasak.
“PDF indir / Yazdır” veya …/pdf → Ctrl+P → PDF olarak kaydet.
Hayır. Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı üzerinden ücretsizdir.