1
Örnek 1 — Konişmento
Olay
Alıcı konişmento olmadan yük ister; banka finansmanı var.
Çözüm iskeleti
Temsil / teslim işlevi. Hamil / hak. Banka teminatı.
Belgeyi kim tutuyor?
PDF indir
Tarayıcı yazdırma penceresini açın → hedef olarak “PDF olarak kaydet” seçin.
Windows: Ctrl+P · Mac: Cmd+P
Dosya adı önerisi: rize__deniz-ticareti-donem-2.pdf
Ücretsiz ders notu · Rize · RTEÜ · taslak iskelet
Deniz ticareti sözleşmeleri, navlun, çarter tipleri, konişmento, genel/özel avarya, çatma, kurtarma, yardım, donatanın sınırlı sorumluluğu. Bahar finalinin ağır topu.
RTEÜ (Rize) öğrencileri için Deniz Ticareti Hukuku 2. dönem (bahar) notudur. Deniz ticareti · 2. yarı (navlun, çarter, konişmento, avarya, çatma, kurtarma, sınırlı sorumluluk). Amaç: gemi–donatan iskeleti ile navlun–konişmento–avarya dilini sınavda bozmadan yazmak. Fakülte dönemlik program kullansa da üçlü set esnek kullanılır.
Bu sayfa genel çekirdek iskelettir; fakülteye özgü derin yazım dalga dalga güncellenir. Bağlayıcı olan OBS, dönem duyurusu ve sorumlu öğretim elemanıdır.
Bu dosya 2. Dönem (Bahar) kapsamına göre kesilmiştir. TTK Beşinci Kitap omurgadır; uluslararası taşıma rejimleri olay tipine göre eklenir.
Sıra: 60 sn omurga → tanım kartları → tuzaklar → bölümler → örnek → PDF.
Hap bilgi
2. dönem: Navlun, çarter, konişmento, avarya ve çatma. Deniz sözleşmeleri ve kazalar.
Sözleşme
Belge
Kaza
Sorumluluk
Sesli oku, kapat, yaz.
Omurga: Deniz ticareti sözleşmeleri haritası; Navlun (yük taşıma) sözleşmesi; Çarter sözleşmeleri; Konişmento; Genel ve özel avarya; Çatma; Kurtarma ve yardım; Sınırlı sorumluluk ve zamanaşımı girişi.
Hap bilgi
Deniz ticareti sözleşmeleri, navlun, çarter tipleri, konişmento, genel/özel avarya, çatma, kurtarma, yardım, donatanın sınırlı sorumluluğu. Bahar finalinin ağır topu.
İşler tanım = unsur fısıldayan cümle.
Navlun sözleşmesi
Taşıyanın yükü deniz yoluyla bir limandan diğerine taşımayı, taşıtanın da navlun ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Taşıyan özeni ve teslim borcu merkezdedir.
Çarter
Geminin tamamının veya bir bölümünün, belirli bir süre veya sefer için kullanıma bırakıldığı sözleşmedir. Zaman çarteri / sefer çarteri ayrımı bilinir.
Konişmento
Taşıyanın yükü teslim aldığını gösteren, taşıma sözleşmesini ispatlayan ve (çoğu durumda) yük üzerindeki hakkı temsil eden kıymetli evrak niteliğindeki belgedir.
Genel avarya
Ortak deniz serüvenini tehdit eden tehlikede, ortak menfaat için bilerek ve makul biçimde yapılan olağanüstü fedakârlık veya masrafın paylaştırılması rejimidir.
Çatma
Gemilerin birbirine çarpmasıdır. Kusur, zarar ve tazminat TTK ve uluslararası kurallarla (COLREG köprüsü) çözülür.
| A | B | Ayırıcı soru |
|---|---|---|
| Navlun | Çarter | Yük taşıma mı gemi kullanımı mı? |
| Genel avarya | Özel avarya | Ortak tehlike + bilerek fedakârlık? |
| Konişmento | Taşıma sözleşmesi | Belge mi borç ilişkisi mi? |
| Sınırlı sorumluluk | Tam sorumluluk | Sınır kalkıyor mu? |
TTK deniz ticareti hükümleri ana kaynaktır. Madde numarası yazacaksanız güncel metinden doğrulayın.
Sınav tuzağı
Uydurma madde / uluslararası rejim adı yazmayın.
Finalde puanı bu liste taşır.
Navlun, çarter, yolcu taşıma, römorkaj. Taraflar: taşıyan, taşıtan, yükleten, alıcı, çarterer. Sınavda önce sözleşme tipini seç.
Hap bilgi
Tip seç → borçlar → belge → sorumluluk.
Kuruluş, taşıyanın özen borcu, yükleme–boşaltma, gecikme, hasar ve zıya. Sorumluluktan kurtulma sebepleri ve ispat. Navlun alacağı ve rehin.
Taşıyan
Taşıma + özen.
Taşıtan
Navlun + yük bilgisi.
Hasar
Sorumluluk / istisna.
Teslim
Alıcı + konişmento.
Sefer çarteri: belirli sefer. Zaman çarteri: süre. Bareboat (çıplak gemi) girişi. Off-hire, demurrage (sürastarya) kavramları çerçevede.
Sınav tuzağı
Çarter tipini yazmadan sorumluluk dağıtma.
İşlev üçlüsü: makbuz, ispat, (çoğu halde) kıymetli evrak / temsil. Nama / emre / hamile. Temiz / kirli konişmento. Sahtecilik ve çelişki.
Hap bilgi
Konişmento = belge + hak + ispat.
Genel avarya şartları: ortak tehlike, bilerek fedakârlık/masraf, makullük, başarı (çerçeve). Özel avarya: tek tarafa ait hasar. York–Antwerp kuralları girişi.
Çatmada kusur ve zarar paylaşımı. Kurtarma ücreti; gönüllülük ve başarı. Yardım ile kurtarma ayrımı çerçevede.
Donatanın belirli alacaklarda sorumluluğunu sınırlama imkânı (TTK / uluslararası rejim çerçevesi). Kasten / ağır kusurda sınırın kalkması. Zamanaşımı ve yetki notu.
RTEÜ klasiklerinde I-II-III başlık işe yarar. Önce sıfat ve sözleşme tipi, sonra belge ve sorumluluk.
İskelet: (1) gemi/donatan (2) sözleşme tipi (3) belge (4) hasar/kaza (5) sorumluluk/sınır.
Hap bilgi
Doğru sıfat + doğru sözleşme = yüksek not.
Ayrım · Soru tipi
Gemi / donatan / sicil
Mal–kişi–rehin–iştirak
Navlun / avarya / çatma
Sözleşme–belge–kaza–sınır
Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.
Olay
Alıcı konişmento olmadan yük ister; banka finansmanı var.
Çözüm iskeleti
Temsil / teslim işlevi. Hamil / hak. Banka teminatı.
Belgeyi kim tutuyor?
Olay
Fırtınada yükün bir kısmı denize atılır; masraf paylaşımı istenir.
Çözüm iskeleti
Ortak tehlike + bilerek fedakârlık. Genel avarya mı?
Şartları tek tek yaz.
Olay
Zaman çarterinde yük hasarı; kim sorumlu?
Çözüm iskeleti
İşletme / navigasyon ayrımı. Sözleşme hükümleri. Taşıyan sıfatı.
Önce çarter tipi.
Olay
Donatan her zarar için “sınırlıyım” der; kasten hareket iddiası var.
Çözüm iskeleti
Sınır kalkar mı? Kusur derecesi. Rejim.
Sınır + istisna.
1. dönem gemi–donatan–sicil–rehin–donatma iştiraki; 2. dönem navlun–çarter–konişmento–avarya–çatma–sınırlı sorumluluk; yıllık ikisini birleştirir.
Deniz sigortası kesişir ama ayrı derstir. Bu not TTK deniz ticareti omurgasını taşır; sigorta için sigorta hukuku triple’ına bakın.
“PDF indir / Yazdır” veya …/pdf → Ctrl+P → PDF olarak kaydet.
Hayır. Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı üzerinden ücretsizdir.