İçeriğe atla

Ücretsiz premium not · Osmaniye · OKÜ

OKÜ Miras Hukuku — 2. Dönem Notu

Ölüme bağlı tasarruflar, tenkis, denkleştirme, paylaşma ve miras sebebiyle istihkak. Bahar finalinin ağır topu.

OKÜ (Osmaniye) öğrencileri için Miras Hukuku 2. dönem (bahar) notudur. TMK Miras · 2. yarı (ölüme bağlı tasarruflar, tenkis, denkleştirme, paylaşma, istihkak, iptal/yorum). Amaç: mirasçıyı, payı ve irade/koruma yolunu doğru seçip unsurlarıyla yazmak. Fakülte dönemlik program kullansa da üçlü set esnek kullanılır.

1. Bu notu nasıl kullanacaksın?

Bu dosya 2. Dönem (Bahar) kapsamına göre kesilmiştir. Dönemlik program kendi yarısını; yıllık veya bütüncül tekrar yıllık paketi kullanır.

Sıra: 60 sn omurga → tanım kartları → tuzaklar → bölümler → örnek olay → PDF.

Hap bilgi

2. dönem: Vasiyet ve miras sözleşmesi, tenkis, denkleştirme, paylaşma, istihkak. İrade + denge.

  • PDF: “PDF indir / Yazdır” → Ctrl+P → PDF olarak kaydet
  • Her olayda: kim mirasçı? pay? saklı pay?
  • Vasiyet varsa önce şekil, sonra içerik
Zihin haritası · Miras Hukuku 2. dönem — zihin haritası
Miras · 2. dönem

İrade

  • ·Vasiyet
  • ·Sözleşme

Koruma

  • ·Saklı pay
  • ·Tenkis

Hesap

  • ·Denkleştirme
  • ·Pay

Son

  • ·Paylaşma
  • ·İstihkak

2. 60 saniyede omurga

Sesli oku, kapat, yaz.

  • Ölüme bağlı tasarruf: vasiyetname / miras sözleşmesi.
  • Şekil şartı ihlali = geçersizlik riski (türe göre).
  • Saklı pay ihlali → tenkis (sıra ve süre).
  • Denkleştirme: sağlararası kazandırmaların denkleştirilmesi.
  • Paylaşma: ortaklığın sona erdirilmesi / taksim.
  • İstihkak: miras hakkına dayalı talep (giriş+uygulama).
Şekil · Klasik cevap iskeleti
1
Kim mirasçı? (zümre + eş)
2
Yasal pay tablosu
3
Saklı pay var mı?
4
Ölüme bağlı tasarruf? (şekil)
5
Tenkis / denkleştirme / paylaşma
6
Sonuç + süre

3. Kavram haritası ve omurga

Omurga: Ölüme bağlı tasarruflar genel; Vasiyetname türleri ve şekil; Miras sözleşmesi; Atama, yoksunluk, çıkarma (çerçeve); Tenkis; Denkleştirme; Paylaşma ve taksim; Miras sebebiyle istihkak ve iptal/yorum girişi.

Hap bilgi

Ölüme bağlı tasarruflar, tenkis, denkleştirme, paylaşma ve miras sebebiyle istihkak. Bahar finalinin ağır topu.

  • 1) Ölüme bağlı tasarruflar genel
  • 2) Vasiyetname türleri ve şekil
  • 3) Miras sözleşmesi
  • 4) Atama, yoksunluk, çıkarma (çerçeve)
  • 5) Tenkis
  • 6) Denkleştirme
  • 7) Paylaşma ve taksim
  • 8) Miras sebebiyle istihkak ve iptal/yorum girişi

4. Tanım kartları

İşler tanım = unsur fısıldayan cümle.

Vasiyetname

Miras bırakanın tek taraflı ölüme bağlı tasarrufudur. Resmî, el yazılı ve (sınırlı) sözlü türleri şekil rejimine bağlıdır.

Miras sözleşmesi

Miras bırakan ile karşı taraf arasında, ölüme bağlı sonuç doğuran iki taraflı işlemdir. Şekil ve bağlayıcılık vasiyetten farklıdır.

Tenkis

Saklı payın ihlal edilmesi hâlinde, saklı paylı mirasçının kazandırmaların indirilmesini istediği yoldur. Sıra ve süre kritiktir.

Denkleştirme

Miras bırakanın sağlığında bazı mirasçılara yaptığı kazandırmaların, paylaşma hesabında dikkate alınması rejimidir.

Paylaşma

Miras ortaklığının sona erdirilerek mirasçılara özgül payların verilmesi sürecidir. Anlaşma veya dava yolu.

Tablo · Sık karıştırılanlar
ABAyırıcı soru
VasiyetnameMiras sözleşmesiTek taraflı mı iki taraflı mı?
TenkisİptalSaklı pay indirme mi geçersizlik mi?
TenkisDenkleştirmeSaklı pay mı pay hesabı mı?
PaylaşmaRetOrtaklık bitirme mi mirası reddetme mi?

5. Pusula maddeler

Soru tipine göre dayanaklar. Güncel metin: TMK Miras kitabı.

Sınav tuzağı

Uydurma madde no / saklı pay oranı yazmayın; TMK’dan doğrulayın.

  • 1) TMK m.531 vd. — vasiyetname türleri / şekil (çerçeve)
  • 2) TMK m.545 vd. — miras sözleşmesi (çerçeve)
  • 3) TMK m.560 vd. — tenkis
  • 4) TMK m.669 vd. — denkleştirme (çerçeve)
  • 5) TMK m.642 vd. — paylaşma
  • 6) TMK m.577 vd. — miras sebebiyle istihkak (çerçeve)

6. Sınav tuzağı defteri

Finalde puanı bu liste taşır.

  • Şekil şartını yok sayıp vasiyeti geçerli sanmak.
  • Tenkis ile iptali aynı dava sanmak.
  • Denkleştirmeyi tenkis ile karıştırmak.
  • Saklı pay oranını uydurmak.
  • Paylaşmayı “otomatik eşit nakit” sanmak — tereke niteliği önemli.

A. Ölüme bağlı tasarruflar genel

Miras bırakan, yasal mirasçılığı belli sınırlar içinde iradesiyle şekillendirebilir. Araçlar: vasiyetname ve miras sözleşmesi. Sınır: saklı pay ve emredici kurallar.

Sınavda önce tasarruf türünü adlandırın; sonra şekil; sonra içerik (atanma, belirli mal vasiyeti, yoksun bırakma, çıkarma); en sonda saklı pay/tenkis.

Hap bilgi

Tür → şekil → içerik → saklı pay sınırı.

B. Vasiyetname

Resmî vasiyetname noter/resmî memur önünde; el yazılı vasiyetname bizzat yazı, tarih ve imza unsurlarıyla; sözlü vasiyetname istisnai ve sıkı şartlıdır.

Şekil eksikliği çoğu zaman geçersizlik tartışması açar. Yorumda miras bırakanın iradesi aranır; ama şekil önce gelir.

Sınav tuzağı

“Bana söyledi” tek başına vasiyet değildir. Şekil yazın.

  • Resmî vasiyetname
  • El yazılı vasiyetname
  • Sözlü vasiyetname (istisna)
  • İptal sebepleri (şekil, irade sakatlığı, ehliyet — çerçeve)

C. Miras sözleşmesi

İki taraflı bağlayıcılık vasiyetten ayrılır. Feragat, atama veya diğer ölüme bağlı düzenlemeler sözleşmeyle yapılabilir. Şekil ve sona erme/bozma imkânı ayrı incelenir.

Sınavda “vasiyet mi sözleşme mi?” ayrımı ilk satırda yapılmalıdır.

D. Tenkis

Saklı pay ihlal edildiyse tenkis kutusu açılır. Hangi kazandırmalar tenkise tabi, hangi sırayla indirilir, süre ne — güncel madde ve öğreti iskeletiyle yazılır.

Tenkis ≠ vasiyetin tamamen iptali. İptal ayrı sebeplere dayanır. Sınavda dava adını karıştırmayın.

Hap bilgi

Tenkis = saklı pay koruması. İptal = geçersizlik yolu.

Koşul

Saklı pay ihlali.

Amaç

Saklı payı tamamlamak (indirme).

Sıra

Kanuni tenkis sırası.

Süre

Hak düşürücü / zamanaşımı çerçevesi.

E. Denkleştirme

Sağlararası bazı kazandırmalar paylaşma hesabına iade/denkleştirme konusu olabilir. Amaç: mirasçılar arası adalet. Tenkisten farklıdır: tenkis saklı pay, denkleştirme paylaşım hesabıdır.

Hangi kazandırmaların denkleştirmeye tabi olduğu olayda belirtilen niteliklere göre tartışılır.

Sınav tuzağı

Denkleştirme ≠ tenkis. İki ayrı kutu açın.

F. Paylaşma

Mirasçılar anlaşarak veya dava yoluyla terekedeki malları paylaşır. El birliği sona erer; özgül paylar oluşur. Taşınmaz, taşınır, alacak farklı teknikler ister.

İzale-i şüyu / ortaklığın giderilmesi eşya hukukuyla kesişir. Miras payı ile fiilî kullanım karıştırılmaz.

  • Anlaşmalı paylaşma
  • Dava yolu paylaşma
  • Özgül pay / bedel
  • Eşya hukuku kesişimi

G. İstihkak, iptal ve yorum

Miras sebebiyle istihkak: miras hakkına dayanan talep. Vasiyetnamenin iptali: ehliyet, irade sakatlığı, şekil vb. Yorum: belirsiz metinde iradenin ortaya çıkarılması.

2. dönem finalinde sıkça “önce geçerli mi, yoksa tenkis mi, yoksa pay mı?” dallanması istenir. Kapıyı seçin.

Sınav tekniği (Miras Hukuku)

OKÜ klasiklerinde I-II-III başlık şart. 60 dk / 3 soruda soru başı ~18 dk.

İskelet: (1) kim mirasçı (2) yasal pay (3) saklı pay (4) ölüme bağlı tasarruf var mı (5) tenkis/denkleştirme/paylaşma (6) sonuç.

Hap bilgi

Doğru mirasçı + doğru pay + doğru yol = yüksek not.

  • Zümre + eşi ilk 3 satırda yaz
  • Saklı pay ≠ yasal pay ayrımını aç
  • Vasiyette şekli atlama
  • Tenkis / denkleştirme / iptal kapısını seç
Merdiven · Öğrenme merdiveni
  1. 1
    Tanım kartları
  2. 2
    Zihin haritası çiz
  3. 3
    Tuzak listesi
  4. 4
    4 örnek olay süreyle
  5. 5
    Karma deneme + yanlış defteri

Ayrım · Soru tipi

Tablo / oran

Zümre + eş payı + saklı pay oranı

Olay

Kim? pay? tasarruf? tenkis/paylaşma → hüküm

Döngü · Haftalık döngü
1Madde
2Şema
3Örnek
4Quiz
5Yanlış defteri
↻ tekrarla

İşlenmiş örnek olaylar

Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.

1

Örnek 1 — El yazılı vasiyet — şekil

Olay

Miras bırakan bilgisayarda yazıp imzaladığı metni “vasiyetim” diye bırakır. Tarih el yazısı değildir.

Çözüm iskeleti

El yazılı vasiyet unsurları (bizzat yazı, tarih, imza). Eksik unsur → geçersizlik tartışması. Yasal miras devreye girer mi?

Şekil önce; içerik sonra.

2

Örnek 2 — Tenkis

Olay

Miras bırakan tüm malvarlığını üçüncü kişiye bağışlar/vasiyet eder; saklı paylı çocuklar itiraz eder.

Çözüm iskeleti

Saklı pay ihlali. Tenkis şartları, sıra, süre. Kazandırmanın türü (sağlararası / ölüme bağlı).

Saklı pay ihlali → tenkis kutusu.

3

Örnek 3 — Denkleştirme

Olay

Miras bırakan sağlığında bir çocuğa büyük bağış yapmış; diğer çocuk paylaşmada denkleştirme ister.

Çözüm iskeleti

Denkleştirmeye tabi kazandırma mı? Hesap nasıl kurulur? Tenkis ayrı mı?

Denkleştirme = pay hesabı adaleti.

4

Örnek 4 — Paylaşma kilidi

Olay

Mirasçılar terekedeki ev ve tarla üzerinde anlaşamaz; biri satım ister, diğeri oturmak ister.

Çözüm iskeleti

Paylaşma davası / ortaklığın giderilmesi. Özgül pay veya bedel. El birliği sona erme.

Anlaşma yoksa dava yolu; tek başına satış değil.

Kontrol listesi

  • 160 sn omurgayı kapalı yazdım
  • 2Tanım kartlarını ezberden yazdım
  • 3Zihin haritasını çizdim
  • 4Tuzak listesinden 5 madde işaretledim
  • 5En az 3 örnek olayı süreyle çözdüm
  • 6Pusula maddeleri ve saklı pay oranlarını TMK’dan doğruladım
  • 7PDF’i arşivledim
  • 8Diğer yarı / yıllık notla bağlantıyı kontrol ettim

Sık sorulanlar

1. dönem / 2. dönem / yıllık farkı ne?

1. dönem yasal mirasçılık–saklı pay–geçiş–ret; 2. dönem ölüme bağlı tasarruflar–tenkis–denkleştirme–paylaşma; yıllık ikisini birleştirir.

PDF nasıl indirilir?

“PDF indir / Yazdır” veya …/pdf → Ctrl+P → PDF olarak kaydet. Kişisel kullanım.

Aile ve eşya notlarıyla birlikte mi?

Evet. Mal rejimi tasfiyesi aile; miras ortaklığı/el birliği eşya paketleriyle kesişir.

Ücretli mi?

Hayır. Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı üzerinden ücretsizdir.

Aynı dönemden diğer notlar

Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı · ücretsiz öğrenci desteği · bilgilendirme / eğitim materyali

Resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez · telifli slayt kopyalanmaz · güncelleme: 2026-07-29 · premium şematik sürüm