Örnek 1 — Bağımlılık
Olay
“Serbest çalışan” denir; mesai, talimat, tek işveren var.
Çözüm iskeleti
Bağımlılık testi. İşçi sıfatı. Muvazaalı dışarıdan alım.
Etiket değil fiili durum.
PDF indir
Tarayıcı yazdırma penceresini açın → hedef olarak “PDF olarak kaydet” seçin.
Windows: Ctrl+P · Mac: Cmd+P
Dosya adı önerisi: marmara__is-hukuku-yillik.pdf
Ücretsiz ders notu · İstanbul · MÜHF · taslak iskelet
1. + 2. dönem birleşik; iş ve sosyal güvenlik hukuku için “tek cilt” not. Kuruluş + içerik + sona erme + uyuşmazlık.
MÜHF (İstanbul) öğrencileri için İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku yıllık (tam paket) notudur. İş ve sosyal güvenlik hukuku tam omurga · sözleşme + fesih + toplu/SGK · dönemlik + yıllık program. Amaç: işçi sıfatı, sözleşme içeriği, fesih ve alacakları sınavda bozmadan yazmak. Fakülte dönemlik program kullansa da üçlü set esnek kullanılır.
Bu sayfa genel çekirdek iskelettir; fakülteye özgü derin yazım dalga dalga güncellenir. Bağlayıcı olan OBS, dönem duyurusu ve sorumlu öğretim elemanıdır.
Bu dosya Yıllık (Tam paket) kapsamına göre kesilmiştir. Emredici iş hukuku normları TBK hizmet sözleşmesinden önce gelir (kapsamda).
Sıra: 60 sn omurga → tanım kartları → tuzaklar → bölümler → örnek → PDF.
Hap bilgi
Yıllık paket: İş sözleşmesinden feshе, ücretten kıdeme, bireyselden toplu/SGK’ye tek omurga.
1. yarı
2. yarı
Usul
Köprü
Sesli oku, kapat, yaz.
Omurga: İş hukukunun konusu ve kaynakları; İşçi, işveren, işyeri, asıl–alt işveren; İş sözleşmesinin kuruluşu ve türleri; Tarafların borçları; İş sözleşmesinin sona erme hâlleri; Bildirimli fesih ve ihbar; Haklı nedenle derhal fesih; Kıdem tazminatı.
Hap bilgi
1. + 2. dönem birleşik; iş ve sosyal güvenlik hukuku için “tek cilt” not. Kuruluş + içerik + sona erme + uyuşmazlık.
İşler tanım = unsur fısıldayan cümle.
İşçi
Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişidir. Ücret, bağımlılık ve işverenin talimatı unsurları birlikte aranır (çerçeve).
İş sözleşmesi
Bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Şekil kuralı tür ve kanuna göre değişir.
Bağımlılık
İşçinin işverenin yönetim ve denetimi altında çalışmasıdır. İş hukuku ile vekâlet / eser ayrımında ayırıcı ölçüttür.
Kıdem tazminatı
Kanunun aradığı süre ve koşullarda iş sözleşmesi sona eren işçiye ödenen götürü nitelikli alacaktır. Haklı fesih yönü ve istisnalar yazılır.
İhbar tazminatı
Bildirim sürelerine uyulmadan yapılan fesihte, süreye ait ücret tutarında tazminattır.
İş güvencesi
Belirli kapsamda işçinin feshinin geçerli nedene dayanması ve geçersizlikte işe iade imkânıdır (çerçeve; işçi sayısı/süre şartları güncel metinden).
| A | B | Ayırıcı soru |
|---|---|---|
| 1. yarı | 2. yarı | Kuruluş/içerik mi fesih/alacak mı? |
| Haklı fesih | Bildirimli fesih | Derhal mi süreli mi? |
| Kıdem | İhbar | Hangi alacak? |
| Bireysel | Toplu/SGK | Hangi rejim? |
4857 s. İş Kanunu omurgadır. Süre, tutar ve tavan değişebilir; güncel metinden doğrulayın.
Sınav tuzağı
Uydurma kıdem tavanı / ihbar süresi / asgari ücret yazmayın.
Finalde puanı bu liste taşır.
Dönemlik okuyan kendi yarısını, yıllık okuyan bu tam paketi kullanır. Öneri: sıfat–sözleşme → ücret/süre → fesih haritası → kıdem/işe iade → arabuluculuk/SGK → karma.
Her soruda: “İşçi mi? Hangi sözleşme? Nasıl bitti? Hangi alacak? Hangi merci?”
Hap bilgi
Yıllık başarı = doğru sıfat + doğru fesih + doğru alacak.
Zayıf tarafı (işçiyi) korur; emredici hükümler ve kamu düzeni ağır basar. 1. dönem bireysel iş ilişkisinin kuruluş ve içerik omurgasını taşır; fesih ve toplu/SGK 2. döneme kalır.
Hap bilgi
İş hukuku = bağımlılık + koruma + emredici norm.
İşçi, işveren, işveren vekili, işyeri, işletme. İş Kanunu kapsamı ve istisnalar. TBK hizmet sözleşmesiyle yarış/öncelik bilinçli yazılır.
Asıl–alt işveren: muvazaa, birlikte sorumluluk, devir.
Belirsiz süreli kural; belirli süreli objektif neden ister (çerçeve). Kısmi süreli, çağrı üzerine, deneme kaydı, takım sözleşmesi.
Yazılı şekil şartı bazı türlerde aranır; ispat ayrıdır.
Belirsiz
Kural tür.
Belirli
Objektif neden.
Kısmi
Süre kıyası.
Deneme
Sınırlı süre.
İşçi: iş görme, sadakat, özen. İşveren: ücret, eşit davranma, gözetme, alet–malzeme (çerçeve). Değişiklik ve yönetim hakkı sınırlıdır.
Sınav tuzağı
Tek taraflı esaslı değişiklik fesih riski doğurur.
Asgari ücret, ödeme zamanı, bankaya yatırma, ücretin haczi/sınırları, zamanaşımı. Fazla çalışma ücreti ayrı kalemdir.
Uydurma oran/tutar yazma; güncel asgari ücret ve kanun metnini doğrula.
Hap bilgi
Ücret alacağı = iş hukukunun omurgası.
Haftalık çalışma, denkleştirme, fazla sürelerle çalışma, gece çalışması, ara dinlenme. Yıllık ücretli izin koşulları ve kullandırma.
İşverenin koruma borcu, risk değerlendirmesi, eğitim, iş kazası–meslek hastalığı köprüsü (SGK 2. dönem).
Süre bitimi, anlaşma, ölüm, fesih. Fesihte: kim feshetti, haklı mı, bildirimli mi, iş güvencesi kapsamında mı?
Sınav iskeleti: sona erme tipi → tazminatlar → dava/arabuluculuk.
Hap bilgi
Önce fesih türü, sonra hesap.
Bildirim süreleri kıdeme göre artar (çerçeve). Usulsüz bildirimde ihbar tazminatı. Peşin ödeme ile süreye uymak mümkündür (çerçeve).
Bildirim
Süreye uy.
İhbar
Uymama tazminatı.
İspat
Yazılı / tebliğ.
Kötüye kullanım
Ek tazminat riski.
İşçi ve işveren yönünden kanuni sebepler. Süre (hak düşürücü bildirim süreleri çerçeve). Haklı fesihte kıdem/ihbar sonuçları yönlere göre değişir.
Sınav tuzağı
Sebep + süre + ispat birlikte yazılır.
En az bir yıl, belirli sona erme hâlleri, giydirilmiş ücret, tavan (güncel). Askerlik, emeklilik, kadın evlilik istisnaları çerçevede bilinir.
Hesap uydurma; formül ve tavanı güncel metinden doğrula.
Hap bilgi
Kıdem = süre + haklı sona erme hâli + hesap.
Kapsam: işçi sayısı, kıdem, belirsiz süreli (çerçeve). Geçerli neden, feshin son çare olması. Arabuluculuk + işe iade davası süreleri.
Geçersizlikte işe iade veya tazminat sonuçları yazılır.
Sendika özgürlüğü, yetki, TİS, grev ve lokavt iskeleti. Bireysel iş hukukuna üstünlük alanları çerçevede.
Sigortalılık, prim, kısa ve uzun vadeli sigorta kolları, iş kazası–meslek hastalığı. İş mahkemesi / arabuluculuk dava şartı. Zamanaşımı ayrı kalemler için yazılır.
Tip 1 — Bağımlılık. Tip 2 — Ücret/fazla çalışma. Tip 3 — Haklı fesih. Tip 4 — Kıdem. Tip 5 — İşe iade. Tip 6 — Arabuluculuk.
Rakam, süre ve tavan uydurma; 4857 / 1475 m.14 / 5510 güncel metnini doğrula.
Sınav tuzağı
TBK hizmet ile İş Kanunu yarışını bilinçli yaz.
MÜHF klasiklerinde I-II-III başlık işe yarar. 60 dk / 2–3 soruda önce sıfat, sonra fesih/alacak.
İskelet: (1) işçi sıfatı (2) sözleşme türü (3) fesih/sona erme (4) alacaklar (5) arabuluculuk/dava.
Hap bilgi
Doğru sıfat + doğru fesih = yüksek not.
Ayrım · Soru tipi
Sözleşme / ücret / süre
Sıfat–sözleşme–ücret–fazla çalışma
Fesih / kıdem / işe iade
Fesih türü–kıdem–ihbar–arabuluculuk
Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.
Olay
“Serbest çalışan” denir; mesai, talimat, tek işveren var.
Çözüm iskeleti
Bağımlılık testi. İşçi sıfatı. Muvazaalı dışarıdan alım.
Etiket değil fiili durum.
Olay
Sözleşme her yıl yenilenir; objektif neden yok.
Çözüm iskeleti
Zincirleme belirli süre. Belirsiz sayılma riski.
Objektif neden yaz.
Olay
İşveren “verimsiz” diye haklı fesih der; ispat zayıf.
Çözüm iskeleti
Haklı mı geçerli mi? İş güvencesi. İspat yükü.
Sebep rejimini seç.
Olay
İşçi istifa eder; kıdem ister (haklı neden yok).
Çözüm iskeleti
İstifa kuralda kıdem vermez. İstisna var mı?
Sona erme hâlini yaz.
Olay
İşveren “maaş içinde” der; onay ve ücret yok.
Çözüm iskeleti
Fazla çalışma şartları. Ücret / serbest zaman. İspat.
Fazla çalışma ayrı kalem.
Olay
30’dan az işçili işyeri; işe iade davası.
Çözüm iskeleti
Kapsam şartı. Dava dinlenir mi? (güncel metin).
Önce kapsam kapısı.
1. dönem işçi–sözleşme–ücret–süre–izin; 2. dönem fesih–kıdem–iş güvencesi–toplu/SGK–arabuluculuk; yıllık ikisini birleştirir.
Kanunun öngördüğü işçi–işveren uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk kuraldır; kapsam ve istisnalar güncel metinden doğrulanır.
“PDF indir / Yazdır” veya …/pdf → Ctrl+P → PDF olarak kaydet.
Hayır. Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı üzerinden ücretsizdir.