1
Örnek 1 — Kaynak
Olay
Devlet “imzaladım ama onaylamadım, bağlı değilim” der.
Çözüm iskeleti
Onay/yürürlük. Geçici uygulama istisnası. VCLT çerçevesi.
Bağlayıcılık anını yaz.
PDF indir
Tarayıcı yazdırma penceresini açın → hedef olarak “PDF olarak kaydet” seçin.
Windows: Ctrl+P · Mac: Cmd+P
Dosya adı önerisi: maltepe__milletlerarasi-hukuk-yillik.pdf
Ücretsiz ders notu · İstanbul · Maltepe · taslak iskelet
1. + 2. dönem birleşik; milletlerarası / uluslararası hukuk için “tek cilt” not. Kaynak + kurum + yaptırım iskeleti.
Maltepe (İstanbul) öğrencileri için Milletlerarası Hukuk (uluslararası kamu hukuku) yıllık (tam paket) notudur. Milletlerarası hukuk tam omurga · kaynak + özne + sorumluluk + kurumlar · dönemlik + yıllık program. Amaç: kaynak, özne, antlaşma ve sorumluluk–kuvvet–BM iskeletini sınavda bozmadan yazmak. Fakülte dönemlik program kullansa da üçlü set esnek kullanılır.
Bu sayfa genel çekirdek iskelettir; fakülteye özgü derin yazım dalga dalga güncellenir. Bağlayıcı olan OBS, dönem duyurusu ve sorumlu öğretim elemanıdır.
Bu dosya Yıllık (Tam paket) kapsamına göre kesilmiştir. MÖHUK ile karıştırılmaz; bu ders kamu uluslararası hukuktur.
Sıra: 60 sn omurga → tanım kartları → tuzaklar → bölümler → örnek → PDF.
Hap bilgi
Yıllık paket: Kaynak ve özneden sorumluluk, kuvvet yasağı ve BM yargısına tek omurga.
1. yarı
2. yarı
Yöntem
Köprü
Sesli oku, kapat, yaz.
Omurga: Milletlerarası hukukun niteliği ve bağlayıcılığı; Kaynaklar teorisi; Antlaşmalar hukuku; Teamül (örfî hukuk); Devletlerin uluslararası sorumluluğu; Kuvvet kullanma yasağı; Meşru müdafaa ve Güvenlik Konseyi; Birleşmiş Milletler sistemi.
Hap bilgi
1. + 2. dönem birleşik; milletlerarası / uluslararası hukuk için “tek cilt” not. Kaynak + kurum + yaptırım iskeleti.
İşler tanım = unsur fısıldayan cümle.
Milletlerarası hukuk
Başlıca egemen devletler ile uluslararası örgütler arasındaki ilişkileri düzenleyen, rıza ve teamüle dayanan kamu hukuku dalıdır. MÖHUK (devletler özel) ile karıştırılmaz.
Antlaşma
Uluslararası hukuk özneleri arasında yazılı (kural) ve hukuken bağlayıcı anlaşmadır. Adı ne olursa olsun (sözleşme, pakt, protokol) bağlayıcılık iradeye bağlıdır.
Teamül (örfî hukuk)
Devletlerin genel ve sürekli uygulaması (usus) ile hukuki bağlayıcılık inancı (opinio juris) birleşince oluşan yazısız kaynaktır.
Uluslararası haksız fiil
Devlete isnat edilebilen ve uluslararası bir yükümlülüğü ihlal eden fiildir. Sorumluluk doğurur (ILC maddeleri çerçevesi).
Meşru müdafaa
Silahlı saldırıya karşı, gereklilik ve orantılılık koşullarıyla başvurulan meşru kuvvet kullanma hakkıdır (BM m.51 çerçevesi).
Güvenlik Konseyi
BM’nin barış ve güvenlikten sorumlu organıdır. VII. Bölüm kararları bağlayıcı olabilir. veto mekanizması bilinir.
| A | B | Ayırıcı soru |
|---|---|---|
| 1. yarı | 2. yarı | Kaynak/özne mi sorumluluk/kuvvet mi? |
| Antlaşma | Soft law | Bağlayıcı mı? |
| Yasak | İstisna | Kuvvet kullanma meşru mu? |
| UAD | İç mahkeme | Rıza ve taraf ehliyeti? |
BM Antlaşması, VCLT, UAD Statüsü m.38 omurgadır. Madde yazacaksanız güncel metinden doğrulayın.
Sınav tuzağı
Uydurma madde / bağlayıcılık iddiası yazmayın.
Finalde puanı bu liste taşır.
Dönemlik okuyan kendi yarısını, yıllık okuyan bu tam paketi kullanır. Öneri: nitelik–kaynak → antlaşma–teamül → özne → sorumluluk–kuvvet → BM/UAD → karma.
Her soruda: “Kaynak mı? Özne mi? İhlal/sorumluluk mu? Kurumsal yetki mi?”
Hap bilgi
Yıllık başarı = doğru kaynak + doğru özne + doğru istisna.
Egemenler arası düzen; yaptırım merkezi bir “dünya polisi” değil, karşılıklılık, karşı önlem, kurumsal mekanizmalardır. 1. dönem kaynak ve özne omurgasını taşır.
MÖHUK yabancı unsurlu özel ilişkileri; bu ders kamu uluslararası ilişkileri düzenler.
Hap bilgi
Kamu uluslararası ≠ MÖHUK.
UAD Statüsü m.38 iskeleti: antlaşma, teamül, genel ilkeler; yardımcı: yargı kararları ve doktrin. Soft law bağlayıcı kaynak değildir ama etki eder.
Müzakere, kabul, imza, onay, katılma, çekince, yürürlük, yorum, tadil, sona erme, geçersizlik sebepleri (VCLT çerçevesi).
Pacta sunt servanda ve iyi niyet. İç hukuk engeli kural olarak öne sürülemez (istisnalarla).
Hap bilgi
İmza ≠ her zaman bağlayıcı yürürlük.
Kuruluş
İrade + usul.
Çekince
Sınırlı kabul.
Yorum
Lafız + amaç + bağlam.
Sona erme
Fesih / imkânsızlık…
Usus: genel, sürekli, tutarlı uygulama. Opinio juris: hukuk zorunluluğu inancı. Özel teamül / bölgesel teamül mümkün. Persistent objector tartışması çerçevede.
Sınav tuzağı
Tek başına pratik yetmez; opinio juris yaz.
Montevideo unsurları (çerçeve): daimi nüfus, belirli ülke, hükümet, diğer devletlerle ilişki kurma ehliyeti. Egemen eşitlik.
Tanıma ve ardıllık (succession) giriş düzeyinde.
Uluslararası örgütler tüzel kişilik ve yetki devri ile özne olur. Birey: insan hakları ve uluslararası ceza hukukunda sınırlı öznellik (2. dönem bağ).
Monizm / dualizm. Türkiye’de antlaşmaların iç hukuktaki yeri Anayasa çerçevesinde yazılır; uydurma madde yok, güncel metin doğrulanır.
Unsurlar: uluslararası yükümlülük ihlali, devlete isnat, (bazen) zarar. Halleri: fiilî organ, de facto kontrol vb. (çerçeve).
Sonuçlar: sona erdirme, teminat, tazmin (restitusyon, tazminat, tatmin).
Hap bilgi
İhlal + isnat = sorumluluk iskeleti.
Genel yasak (m.2/4). İstisnalar dar yorumlanır: meşru müdafaa, GK yetkilendirmesi. İnsani müdahale tartışmalı; sınavda “tartışmalı / teamül belirsiz” dili dikkatli kullanılır.
Sınav tuzağı
Geniş “haklı savaş” dili puan kaybettirir.
Yasak
m.2/4.
Müdafaa
m.51 + orantı.
GK
VII. Bölüm.
Sınır
Dar istisna.
Amaçlar ve ilkeler. Organlar: GK, Genel Kurul, ECOSOC, Vesayet (tarihsel), UAD, Sekretarya. GK veto ve bağlayıcılık.
GA tavsiye nitelikli kararlar (kural); bütçe ve iç işler istisnaları çerçevede.
Müzakere, arabuluculuk, soruşturma, uzlaştırma, tahkim, yargı. Barışçıl çözüm yükümlülüğü (BM m.2/3 çerçevesi).
Taraf ehliyeti (devletler). Yetki rızası. Geçici tedbir. Kararın bağlayıcılığı ve icra (GK rolü sınırlı/çerçeve). Danışma görüşleri bağlayıcı değildir.
Hap bilgi
UAD = rıza + devlet taraflar (esas).
Evrensel ve bölgesel rejimler. Sözleşme organları, bireysel başvuru (sisteme göre). AİHS/AİHM Türkiye için önemli köprü; ayrı ders derinliği insan haklarında.
Soykırım, insanlığa karşı suç, savaş suçları, saldırı suçu. UCM ve tamamlayıcılık ilkesi. Bireysel cezai sorumluluk — devlet sorumluluğundan ayrı.
Tip 1 — Kaynak türü. Tip 2 — Antlaşma bağlayıcılığı. Tip 3 — Teamül unsurları. Tip 4 — Sorumluluk. Tip 5 — Kuvvet/meşru müdafaa. Tip 6 — UAD yetkisi.
MÖHUK ile karıştırma. Uydurma madde/çözüm yazma; çerçeve dayanak ve ilke dili kullan.
Sınav tuzağı
Soft law’u bağlayıcı antlaşma gibi sunma.
Maltepe klasiklerinde I-II-III başlık işe yarar. Kaynak sorularında unsur; kuvvet sorularında istisna darlığı yazın.
İskelet: (1) konu kutusu (2) kaynak/dayanak (3) özne (4) şart/istisna (5) sonuç.
Hap bilgi
Doğru kaynak + dar istisna = yüksek not.
Ayrım · Soru tipi
Kaynak / özne
Antlaşma–teamül–devlet–tanınma
Sorumluluk / kuvvet / kurum
İhlal–m.2/4–BM–UAD
Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.
Olay
Devlet “imzaladım ama onaylamadım, bağlı değilim” der.
Çözüm iskeleti
Onay/yürürlük. Geçici uygulama istisnası. VCLT çerçevesi.
Bağlayıcılık anını yaz.
Olay
Çok devlet uyguluyor; hukuki inanç yok.
Çözüm iskeleti
Usus var, opinio juris eksik. Teamül kurulmaz.
İki unsur birlikte.
Olay
Devlet “tehdit var” diye saldırır; silahlı saldırı ispatı yok.
Çözüm iskeleti
m.51 şartları. Orantılılık. Yasak riski.
Saldırı + orantı şart.
Olay
Paramiliter grup sınır ötesi saldırı; devlet “biz değiliz” der.
Çözüm iskeleti
İsnat / kontrol testi. Sorumluluk.
İsnadı kur.
Olay
Yabancı unsurlu satım “uluslararası hukuk” diye çözülür.
Çözüm iskeleti
MÖHUK / özel hukuk. Yanlış dal.
Dalı seç.
Olay
Davacı doğrudan UAD’ye gider; davalı rıza beyanı yok.
Çözüm iskeleti
Yetki yok. Rıza temelli yargı.
Önce yetki rızası.
1. dönem nitelik–kaynak–antlaşma–özne–egemenlik; 2. dönem sorumluluk–kuvvet–BM–UAD–insan hakları/ceza girişi; yıllık ikisini birleştirir.
MÖHUK yabancı unsurlu özel hukuk ilişkilerinde uygulanacak hukuku gösterir. Milletlerarası hukuk egemenler arası kamu hukukudur.
“PDF indir / Yazdır” veya …/pdf → Ctrl+P → PDF olarak kaydet.
Hayır. Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı üzerinden ücretsizdir.