Ücretsiz ders notu · İzmir · İEÜ · elden geçirilmiş
İEÜ Medeni Hukuka Giriş ve Başlangıç Hükümleri 2. Dönem (Bahar)
İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencisi için Medeni Hukuka Giriş ve Başlangıç Hükümleri 2. Dönem (Bahar) paketi. Balçova okuma: tanım, unsur, lafız, süre.
TMK ve TBK'nın genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır. Özel hüküm varsa genel hüküm yedek kalır. İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar. Bu yüzden genel nitelikli hükümler başlığı, Balçova yazılısında ezber sloganı değil uygulanacak rejim olarak durur.
Unsur dökümü şöyledir: genel hüküm; özel hüküm önceliği; uygun düşme ölçüsü; TBK genelinin yansıması. İEÜ pratik çalışmasında bu liste, İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı senaryosundaki belgelerle tek tek karşılanır. Belgesiz unsur, başlığı kapatır.
Organik bağ: Genel hüküm, özel hükmü silmez. Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.
Komşu hat: Kira özelinde TBK genel ancak uygun düşerse gelir. Balçova kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.
TMK m. 5 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**C. Genel nitelikli hükümler** --- Madde 5 - Bu Kanun ve Borçlar Kanununun genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır.» Lafız, genel nitelikli hükümler tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İEÜ yazılısında klasik tuzaktır.
TMK m. 5 ile Genel nitelikli hükümler eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genel hüküm belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
İEÜ öğrencisi TMK m. 6 metnini şöyle okur: «**D. İspat kuralları I. İspat yükü** --- Madde 6 - Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.» Bu cümle genel nitelikli hükümler için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 6 ile Genel nitelikli hükümler eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genel hüküm belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 7 üzerindedir: «**II. Resmî belgelerle ispat** --- Madde 7 - Resmî sicil ve senetler, belgeledikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur. Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» İEÜ; kısmen İngilizce izlence, kâğıtta Türkçe lafız bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» Bu katman genel hüküm ile özel hüküm önceliği arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 7 ile Genel nitelikli hükümler eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genel hüküm belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
TMK m. 8 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**BİRİNCİ KİTAP KİŞİLER HUKUKU BİRİNCİ KISIM GERÇEK KİŞİLER BİRİNCİ BÖLÜM KİŞİLİK A. Genel olarak I. Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır. Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» Lafız, genel nitelikli hükümler tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İEÜ yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır.» Bu katman genel hüküm ile özel hüküm önceliği arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Balçova kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 8 ile Genel nitelikli hükümler eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genel hüküm belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
İEÜ öğrencisi TMK m. 9 metnini şöyle okur: «**II. Fiil ehliyeti 1. Kapsamı** --- Madde 9 - Fiil ehliyetine sahip olan kimse, kendi fiilleriyle hak edinebilir ve borç altına girebilir.» Bu cümle genel nitelikli hükümler için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 9 ile Genel nitelikli hükümler eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genel hüküm belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 10 üzerindedir: «**2. Koşulları a. Genel olarak** --- Madde 10 - Ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan her ergin kişinin fiil ehliyeti vardır.» İEÜ; kısmen İngilizce izlence, kâğıtta Türkçe lafız bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 10 ile Genel nitelikli hükümler eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genel hüküm belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
TMK m. 11 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**b. Erginlik** --- Madde 11 - Erginlik onsekiz yaşın doldurulmasıyla başlar. Evlenme kişiyi ergin kılar.» Lafız, genel nitelikli hükümler tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İEÜ yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Evlenme kişiyi ergin kılar.» Bu katman genel hüküm ile özel hüküm önceliği arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 11 ile Genel nitelikli hükümler eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genel hüküm belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
İEÜ öğrencisi TMK m. 12 metnini şöyle okur: «**c. Ergin kılınma** --- Madde 12 - Onbeş yaşını dolduran küçük, kendi isteği ve velisinin rızasıyla mahkemece ergin kılınabilir.» Bu cümle genel nitelikli hükümler için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 12 ile Genel nitelikli hükümler eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genel hüküm belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 13 üzerindedir: «**d. Ayırt etme gücü** --- Madde 13- Yaşının küçüklüğü yüzünden veya akıl hastalığı, akıl zayıflığı, sarhoşluk ya da bunlara benzer sebeplerden biriyle akla uygun biçimde davranma yeteneğinden yoksun olmayan herkes, bu Kanuna göre ayırt etme gücüne sahiptir.» İEÜ; kısmen İngilizce izlence, kâğıtta Türkçe lafız bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 13 ile Genel nitelikli hükümler eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genel hüküm belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
Doktrin cümlesi: Uygun düşme, analogia serbestisi değildir. İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar.
Ekol notu: Özel kanun (TKHK, İşK) önce bakılır. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; İEÜ kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.
genel nitelikli hükümler bakımından «genel hüküm» ayrı bir ispat cümlesi ister. Balçova yazılısında bu unsur, İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: TMK ve TBK'nın genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır. Özel hüküm varsa genel hüküm yedek kalır. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
«genel hüküm» eksikse Genel nitelikli hükümler talebi bu başlıkta durur. İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar. Komşu unsur «özel hüküm önceliği» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
genel nitelikli hükümler bakımından «özel hüküm önceliği» ayrı bir ispat cümlesi ister. Balçova yazılısında bu unsur, İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: TMK ve TBK'nın genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır. Özel hüküm varsa genel hüküm yedek kalır. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
«özel hüküm önceliği» eksikse Genel nitelikli hükümler talebi bu başlıkta durur. İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar. Komşu unsur «uygun düşme ölçüsü» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
genel nitelikli hükümler bakımından «uygun düşme ölçüsü» ayrı bir ispat cümlesi ister. Balçova yazılısında bu unsur, İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: TMK ve TBK'nın genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır. Özel hüküm varsa genel hüküm yedek kalır. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
«uygun düşme ölçüsü» eksikse Genel nitelikli hükümler talebi bu başlıkta durur. İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar. Komşu unsur «TBK genelinin yansıması» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
genel nitelikli hükümler bakımından «TBK genelinin yansıması» ayrı bir ispat cümlesi ister. Balçova yazılısında bu unsur, İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: TMK ve TBK'nın genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır. Özel hüküm varsa genel hüküm yedek kalır. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
«TBK genelinin yansıması» eksikse Genel nitelikli hükümler talebi bu başlıkta durur. İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar. Komşu unsur «genel hüküm» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
İEÜ öğrencisi genel nitelikli hükümler başlığını açınca önce İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır. Sonra «genel hüküm» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, özel hüküm önceliği ile uygun düşme ölçüsü arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. İEÜ; kısmen İngilizce izlence, kâğıtta Türkçe lafız bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Balçova yazılısında gerekçesiz kalır. İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. genel nitelikli hükümler talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. 2. Dönem (Bahar) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Genel hüküm, özel hükmü silmez.. Adlandırmadan geçmek, İEÜ kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Balçova usulü sloganla bitirmez.
Genel nitelikli hükümler için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, genel nitelikli hükümler başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. 2. Dönem (Bahar) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Genel nitelikli hükümler bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. genel hüküm, özel hüküm önceliği, uygun düşme ölçüsü, TBK genelinin yansıması birlikte durur. Birini atlayan çözüm, İEÜ yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
TMK ve TBK'nın genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır. Özel hüküm varsa genel hüküm yedek kalır.
Sınav tuzağı
Tuzak: Genel nitelikli hükümler ile komşu kurumu karıştırmak. Kira özelinde TBK genel ancak uygun düşerse gelir.
genel hüküm
Genel nitelikli hükümler bakımından «genel hüküm» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
özel hüküm önceliği
Genel nitelikli hükümler bakımından «özel hüküm önceliği» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
uygun düşme ölçüsü
Genel nitelikli hükümler bakımından «uygun düşme ölçüsü» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Genel nitelikli hükümler tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Genel nitelikli hükümler hangi kanunî bağla okunur?
Ayrım · Genel nitelikli hükümler / İspat yükü
Genel nitelikli hükümler
TMK ve TBK'nın genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır. Özel hüküm varsa genel hüküm yedek kalır.
İspat yükü
Kanunda aksine hüküm yoksa herkes hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Karine ve belgelendirme istisnaları kanundadır.
İspat yükü
Kanunda aksine hüküm yoksa herkes hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Karine ve belgelendirme istisnaları kanundadır. İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar. Bu yüzden ispat yükü başlığı, Balçova yazılısında ezber sloganı değil uygulanacak rejim olarak durur.
Kurumun unsurları şunlardır: iddia edilen olgu; ispat yükü; kanunî karine; aksini ispat. Birinci sınıfın ilk karşılaşmasında her unsur ayrı satıra yazılır zira birinin eksikliği talebi bu kuruma dayandırmayı keser. Ne var ki unsurları ezber listesi gibi dizmek yetmez; somut vakıada hangi belgenin hangi unsuru taşıdığı eşlenir.
Çapraz okuma: İspat, maddi hakkın usul yüzüdür. İEÜ yazılısında bu cümle, ispat yükü ile komşusunu ayırır.
Organik bağ: Karine, yükü ters çevirir. Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.
Yürürlük cümlesi TMK m. 6 üzerindedir: «**D. İspat kuralları I. İspat yükü** --- Madde 6 - Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.» İEÜ; kısmen İngilizce izlence, kâğıtta Türkçe lafız bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 6 ile İspat yükü eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada iddia edilen olgu belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
TMK m. 7 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II. Resmî belgelerle ispat** --- Madde 7 - Resmî sicil ve senetler, belgeledikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur. Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» Lafız, ispat yükü tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İEÜ yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» Bu katman iddia edilen olgu ile ispat yükü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 7 ile İspat yükü eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada iddia edilen olgu belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
İEÜ öğrencisi TMK m. 8 metnini şöyle okur: «**BİRİNCİ KİTAP KİŞİLER HUKUKU BİRİNCİ KISIM GERÇEK KİŞİLER BİRİNCİ BÖLÜM KİŞİLİK A. Genel olarak I. Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır. Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» Bu cümle ispat yükü için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır.» Bu katman iddia edilen olgu ile ispat yükü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Balçova kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 8 ile İspat yükü eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada iddia edilen olgu belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 9 üzerindedir: «**II. Fiil ehliyeti 1. Kapsamı** --- Madde 9 - Fiil ehliyetine sahip olan kimse, kendi fiilleriyle hak edinebilir ve borç altına girebilir.» İEÜ; kısmen İngilizce izlence, kâğıtta Türkçe lafız bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 9 ile İspat yükü eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada iddia edilen olgu belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
TMK m. 10 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**2. Koşulları a. Genel olarak** --- Madde 10 - Ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan her ergin kişinin fiil ehliyeti vardır.» Lafız, ispat yükü tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İEÜ yazılısında klasik tuzaktır.
TMK m. 10 ile İspat yükü eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada iddia edilen olgu belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
İEÜ öğrencisi TMK m. 11 metnini şöyle okur: «**b. Erginlik** --- Madde 11 - Erginlik onsekiz yaşın doldurulmasıyla başlar. Evlenme kişiyi ergin kılar.» Bu cümle ispat yükü için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Evlenme kişiyi ergin kılar.» Bu katman iddia edilen olgu ile ispat yükü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 11 ile İspat yükü eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada iddia edilen olgu belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 12 üzerindedir: «**c. Ergin kılınma** --- Madde 12 - Onbeş yaşını dolduran küçük, kendi isteği ve velisinin rızasıyla mahkemece ergin kılınabilir.» İEÜ; kısmen İngilizce izlence, kâğıtta Türkçe lafız bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 12 ile İspat yükü eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada iddia edilen olgu belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
TMK m. 13 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**d. Ayırt etme gücü** --- Madde 13- Yaşının küçüklüğü yüzünden veya akıl hastalığı, akıl zayıflığı, sarhoşluk ya da bunlara benzer sebeplerden biriyle akla uygun biçimde davranma yeteneğinden yoksun olmayan herkes, bu Kanuna göre ayırt etme gücüne sahiptir.» Lafız, ispat yükü tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İEÜ yazılısında klasik tuzaktır.
TMK m. 13 ile İspat yükü eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada iddia edilen olgu belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
İEÜ öğrencisi TMK m. 14 metnini şöyle okur: «**III. Fiil ehliyetsizliği 1. Genel olarak** --- Madde 14- Ayırt etme gücü bulunmayanların, küçüklerin ve kısıtlıların fiil ehliyeti yoktur.» Bu cümle ispat yükü için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 14 ile İspat yükü eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada iddia edilen olgu belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 15 üzerindedir: «**2. Ayırt etme gücünün bulunmaması** --- Madde 15- Kanunda gösterilen ayrık durumlar saklı kalmak üzere, ayırt etme gücü bulunmayan kimsenin fiilleri hukukî sonuç doğurmaz.» İEÜ; kısmen İngilizce izlence, kâğıtta Türkçe lafız bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 15 ile İspat yükü eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada iddia edilen olgu belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
Öğreti ayrımı: Resmî sicil karinesi m.7 ile m.6 birlikte okunur. İEÜ; kısmen İngilizce izlence, kâğıtta Türkçe lafız bağlar vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.
Doktrin cümlesi: Usul hukuku (HMK) ispatın nasılını taşır. İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar.
ispat yükü bakımından «iddia edilen olgu» ayrı bir ispat cümlesi ister. Balçova yazılısında bu unsur, İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunda aksine hüküm yoksa herkes hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Karine ve belgelendirme istisnaları kanundadır. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
«iddia edilen olgu» eksikse İspat yükü talebi bu başlıkta durur. İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar. Komşu unsur «ispat yükü» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
ispat yükü bakımından «ispat yükü» ayrı bir ispat cümlesi ister. Balçova yazılısında bu unsur, İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunda aksine hüküm yoksa herkes hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Karine ve belgelendirme istisnaları kanundadır. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
«ispat yükü» eksikse İspat yükü talebi bu başlıkta durur. İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar. Komşu unsur «kanunî karine» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
ispat yükü bakımından «kanunî karine» ayrı bir ispat cümlesi ister. Balçova yazılısında bu unsur, İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunda aksine hüküm yoksa herkes hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Karine ve belgelendirme istisnaları kanundadır. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
«kanunî karine» eksikse İspat yükü talebi bu başlıkta durur. İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar. Komşu unsur «aksini ispat» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
ispat yükü bakımından «aksini ispat» ayrı bir ispat cümlesi ister. Balçova yazılısında bu unsur, İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunda aksine hüküm yoksa herkes hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Karine ve belgelendirme istisnaları kanundadır. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
«aksini ispat» eksikse İspat yükü talebi bu başlıkta durur. İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar. Komşu unsur «iddia edilen olgu» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
İEÜ öğrencisi ispat yükü başlığını açınca önce İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır. Sonra «iddia edilen olgu» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, ispat yükü ile kanunî karine arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. İEÜ; kısmen İngilizce izlence, kâğıtta Türkçe lafız bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Balçova yazılısında gerekçesiz kalır. İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. ispat yükü talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. 2. Dönem (Bahar) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: İspat, maddi hakkın usul yüzüdür.. Adlandırmadan geçmek, İEÜ kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Balçova usulü sloganla bitirmez.
İspat yükü için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, ispat yükü başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. 2. Dönem (Bahar) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: İspat yükü bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. iddia edilen olgu, ispat yükü, kanunî karine, aksini ispat birlikte durur. Birini atlayan çözüm, İEÜ yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Kanunda aksine hüküm yoksa herkes hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Karine ve belgelendirme istisnaları kanundadır.
Sınav tuzağı
Tuzak: İspat yükü ile komşu kurumu karıştırmak. Karine, yükü ters çevirir.
iddia edilen olgu
İspat yükü bakımından «iddia edilen olgu» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
ispat yükü
İspat yükü bakımından «ispat yükü» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
kanunî karine
İspat yükü bakımından «kanunî karine» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. İspat yükü tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. İspat yükü hangi kanunî bağla okunur?
Kişilik hakkı
Kişilik hakkı, kişinin maddi ve manevi bütünlüğünü koruyan mutlak haktır. Saldırıda dava ve önleme; rıza sınırlıdır. İEÜ kâğıdında bu kurum, Balçova usulüyle isimlendirilmeden sonuca gidilmez; İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar. 2. Dönem (Bahar) paketinde kişilik hakkı bu yüzden ayrı başlık olarak durur.
Unsur dökümü şöyledir: maddi-manevi bütünlük; saldırı; rıza sınırı; koruma davaları; manevi tazminat. İEÜ pratik çalışmasında bu liste, İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı senaryosundaki belgelerle tek tek karşılanır. Belgesiz unsur, başlığı kapatır.
Organik bağ: Kişilik hakkı, borcun kaynağı olabilir (haksız fiil). Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.
Komşu hat: Rıza, emredici sınıra takılır. Balçova kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.
TMK m. 23 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**B. Kişiliğin korunması I. Vazgeçme ve aşırı sınırlamaya karşı** --- Madde 23- Kimse, hak ve fiil ehliyetlerinden kısmen de olsa vazgeçemez. Kimse özgürlüklerinden vazgeçemez veya onları hukuka ya da ahlâka aykırı olarak sınırlayamaz. Yazılı rıza üzerine insan kökenli biyolojik maddelerin alınması, aşılanması ve nakli mümkündür. Ancak, biyolojik madde verme borcu altına girmiş olandan edimini yerine getirmesi istenemez; maddî ve manevî tazminat isteminde bulunulamaz.» Lafız, kişilik hakkı tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İEÜ yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Kimse özgürlüklerinden vazgeçemez veya onları hukuka ya da ahlâka aykırı olarak sınırlayamaz.» Bu katman maddi-manevi bütünlük ile saldırı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Yazılı rıza üzerine insan kökenli biyolojik maddelerin alınması, aşılanması ve nakli mümkündür.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Balçova kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 23 ile Kişilik hakkı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada maddi-manevi bütünlük belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
İEÜ öğrencisi TMK m. 24 metnini şöyle okur: «**II. Saldırıya karşı 1. İlke** --- Madde 24- Hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimse, hâkimden, saldırıda bulunanlara karşı korunmasını isteyebilir. Kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça, kişilik haklarına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır.» Bu cümle kişilik hakkı için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça, kişilik haklarına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır.» Bu katman maddi-manevi bütünlük ile saldırı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 24 ile Kişilik hakkı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada maddi-manevi bütünlük belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 25 üzerindedir: «**2. Davalar** --- Madde 25- Davacı, hâkimden saldırı tehlikesinin önlenmesini, sürmekte olan saldırıya son verilmesini, sona ermiş olsa bile etkileri devam eden saldırının hukuka aykırılığının tespitini isteyebilir. Davacı bunlarla birlikte, düzeltmenin veya kararın üçüncü kişilere bildirilmesi ya da yayımlanması isteminde de bulunabilir. Davacının, maddî ve manevî tazminat istemleri ile hukuka aykırı saldırı dolayısıyla elde edilmiş olan kazancın vekâletsiz iş görme hükümlerine göre kendisine verilmesine ilişkin istemde bulunma hakkı saklıdır. Manevî tazminat istemi, karşı tarafça kabul edilmiş olmadıkça devredilemez; miras bırakan tarafından ileri sürülmüş olmadıkça mirasçılara geçmez. Davacı, kişilik haklarının korunması için kendi yerleşim yeri veya davalının…» İEÜ; kısmen İngilizce izlence, kâğıtta Türkçe lafız bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Davacı bunlarla birlikte, düzeltmenin veya kararın üçüncü kişilere bildirilmesi ya da yayımlanması isteminde de bulunabilir.» Bu katman maddi-manevi bütünlük ile saldırı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Davacının, maddî ve manevî tazminat istemleri ile hukuka aykırı saldırı dolayısıyla elde edilmiş olan kazancın vekâletsiz iş görme hükümlerine göre kendisine verilmesine ilişkin istemde bulunma hakkı saklıdır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Balçova kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 25 ile Kişilik hakkı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada maddi-manevi bütünlük belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
TMK m. 26 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**III. Ad üzerindeki hak 1. Adın korunması** --- Madde 26- Adının kullanılması çekişmeli olan kişi, hakkının tespitini dava edebilir. Adı haksız olarak kullanılan kişi buna son verilmesini; haksız kullanan kusurlu ise ayrıca maddî zararının giderilmesini ve uğradığı haksızlığın niteliği gerektiriyorsa manevî tazminat ödenmesini isteyebilir.» Lafız, kişilik hakkı tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İEÜ yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Adı haksız olarak kullanılan kişi buna son verilmesini;» Bu katman maddi-manevi bütünlük ile saldırı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «haksız kullanan kusurlu ise ayrıca maddî zararının giderilmesini ve uğradığı haksızlığın niteliği gerektiriyorsa manevî tazminat ödenmesini isteyebilir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Balçova kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 26 ile Kişilik hakkı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada maddi-manevi bütünlük belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
İEÜ öğrencisi TMK m. 27 metnini şöyle okur: «**2. Adın değiştirilmesi** --- Madde 27- Adın değiştirilmesi, ancak haklı sebeplere dayanılarak hâkimden istenebilir. (Değişik ikinci fıkra:14/11/2024-7532/12 md.) Adın değiştirildiği nüfus siciline kayıt ve Basın İlan Kurumunun ilan portalında ilan olunur. Bu ilanda; hükmü veren mahkeme, kararın verildiği tarih, dosyanın esas ve karar numarası ile adının değiştirilmesine karar verilen kişinin nüfusa kayıtlı olduğu yer, doğum tarihi, ana ve baba adı, önceki adı ve soyadı, mahkeme kararıyla verilen yeni adı ve soyadı yer alır. Ad değişmekle kişisel durum değişmez. Adın değiştirilmesinden zarar gören kimse, bunu öğrendiği günden başlayarak bir yıl içinde değiştirme kararının kaldırılmasını dava edebilir.» Bu cümle kişilik hakkı için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(Değişik ikinci fıkra:14/11/2024-7532/12 md.) Adın değiştirildiği nüfus siciline kayıt ve Basın İlan Kurumunun ilan portalında ilan olunur.» Bu katman maddi-manevi bütünlük ile saldırı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «hükmü veren mahkeme, kararın verildiği tarih, dosyanın esas ve karar numarası ile adının değiştirilmesine karar verilen kişinin nüfusa kayıtlı olduğu yer, doğum tarihi, ana ve baba adı, önceki adı ve soyadı, mahkeme kararıyla verilen yeni adı ve soyadı yer alır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Balçova kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 27 ile Kişilik hakkı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada maddi-manevi bütünlük belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 28 üzerindedir: «**C. Kişiliğin başlangıcı ve sonu I. Doğum ve ölüm** --- Madde 28- Kişilik, çocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu anda başlar ve ölümle sona erer. Çocuk hak ehliyetini, sağ doğmak koşuluyla, ana rahmine düştüğü andan başlayarak elde eder.» İEÜ; kısmen İngilizce izlence, kâğıtta Türkçe lafız bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Doğum ve ölüm** --- Madde 28- Kişilik, çocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu anda başlar ve ölümle sona erer.» Bu katman maddi-manevi bütünlük ile saldırı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Çocuk hak ehliyetini, sağ doğmak koşuluyla, ana rahmine düştüğü andan başlayarak elde eder.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Balçova kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 28 ile Kişilik hakkı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada maddi-manevi bütünlük belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
TMK m. 29 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II. Sağ olmanın ve ölümün ispatı 1. İspat yükü** --- Madde 29- Bir hakkın kullanılması için bir kimsenin sağ veya ölü olduğunu veya belirli bir zamanda ya da başka bir kimsenin ölümünde sağ bulunduğunu ileri süren kimse, iddiasını ispat etmek zorundadır. Birden fazla kişiden hangisinin önce veya sonra öldüğü ispat edilemezse, hepsi aynı anda ölmüş sayılır.» Lafız, kişilik hakkı tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İEÜ yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «İspat yükü** --- Madde 29- Bir hakkın kullanılması için bir kimsenin sağ veya ölü olduğunu veya belirli bir zamanda ya da başka bir kimsenin ölümünde sağ bulunduğunu ileri süren kimse, iddiasını ispat etmek zorundadır.» Bu katman maddi-manevi bütünlük ile saldırı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Birden fazla kişiden hangisinin önce veya sonra öldüğü ispat edilemezse, hepsi aynı anda ölmüş sayılır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Balçova kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 29 ile Kişilik hakkı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada maddi-manevi bütünlük belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
İEÜ öğrencisi TMK m. 30 metnini şöyle okur: «**2. İspat araçları a. Genel olarak** --- Madde 30- Doğum ve ölüm, nüfus sicilindeki kayıtlarla ispat olunur. Nüfus sicilinde bir kayıt yoksa veya bulunan kaydın doğru olmadığı anlaşılırsa, gerçek durum her türlü kanıtla ispat edilebilir.» Bu cümle kişilik hakkı için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Nüfus sicilinde bir kayıt yoksa veya bulunan kaydın doğru olmadığı anlaşılırsa, gerçek durum her türlü kanıtla ispat edilebilir.» Bu katman maddi-manevi bütünlük ile saldırı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 30 ile Kişilik hakkı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada maddi-manevi bütünlük belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 31 üzerindedir: «**b. Ölüm karinesi** --- Madde 31- Bir kimse, ölümüne kesin gözle bakılmayı gerektiren durumlar içinde kaybolursa, cesedi bulunamamış olsa bile gerçekten ölmüş sayılır.» İEÜ; kısmen İngilizce izlence, kâğıtta Türkçe lafız bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 31 ile Kişilik hakkı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada maddi-manevi bütünlük belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
TMK m. 32 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**III. Gaiplik kararı 1. Genel olarak** --- Madde 32- Ölüm tehlikesi içinde kaybolan veya kendisinden uzun zamandan beri haber alınamayan bir kimsenin ölümü hakkında kuvvetli olasılık varsa, hakları bu ölüme bağlı olanların başvurusu üzerine mahkeme bu kişinin gaipliğine karar verebilir. Yetkili mahkeme, kişinin Türkiye'deki son yerleşim yeri; eğer Türkiye'de hiç yerleşmemişse nüfus sicilinde kayıtlı olduğu yer; böyle bir kayıt da yoksa anasının veya babasının kayıtlı bulunduğu yer mahkemesidir.» Lafız, kişilik hakkı tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İEÜ yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Yetkili mahkeme, kişinin Türkiye'deki son yerleşim yeri;» Bu katman maddi-manevi bütünlük ile saldırı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «eğer Türkiye'de hiç yerleşmemişse nüfus sicilinde kayıtlı olduğu yer;» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Balçova kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 32 ile Kişilik hakkı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada maddi-manevi bütünlük belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
İEÜ öğrencisi TMK m. 33 metnini şöyle okur: «**2. Yargılama usulü** --- Madde 33- Gaiplik kararının istenebilmesi için, ölüm tehlikesinin üzerinden en az bir yıl veya son haber tarihinin üzerinden en az beş yıl geçmiş olması gerekir. Mahkeme, gaipliğine karar verilecek kişi hakkında bilgisi bulunan kimseleri, belirli bir sürede bilgi vermeleri için usulüne göre yapılan ilânla çağırır. Bu süre, ilk ilânın yapıldığı günden başlayarak en az altı aydır.» Bu cümle kişilik hakkı için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Mahkeme, gaipliğine karar verilecek kişi hakkında bilgisi bulunan kimseleri, belirli bir sürede bilgi vermeleri için usulüne göre yapılan ilânla çağırır.» Bu katman maddi-manevi bütünlük ile saldırı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Bu süre, ilk ilânın yapıldığı günden başlayarak en az altı aydır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Balçova kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 33 ile Kişilik hakkı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada maddi-manevi bütünlük belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
Doktrin cümlesi: m.23 vazgeçilemezlik, m.24 saldırı, m.25 dava yoludur. İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar.
Ekol notu: KVKK özel koruma getirir; TMK genel kalır. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; İEÜ kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.
kişilik hakkı bakımından «maddi-manevi bütünlük» ayrı bir ispat cümlesi ister. Balçova yazılısında bu unsur, İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kişilik hakkı, kişinin maddi ve manevi bütünlüğünü koruyan mutlak haktır. Saldırıda dava ve önleme; rıza sınırlıdır. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
«maddi-manevi bütünlük» eksikse Kişilik hakkı talebi bu başlıkta durur. İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar. Komşu unsur «saldırı» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
kişilik hakkı bakımından «saldırı» ayrı bir ispat cümlesi ister. Balçova yazılısında bu unsur, İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kişilik hakkı, kişinin maddi ve manevi bütünlüğünü koruyan mutlak haktır. Saldırıda dava ve önleme; rıza sınırlıdır. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
«saldırı» eksikse Kişilik hakkı talebi bu başlıkta durur. İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar. Komşu unsur «rıza sınırı» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
kişilik hakkı bakımından «rıza sınırı» ayrı bir ispat cümlesi ister. Balçova yazılısında bu unsur, İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kişilik hakkı, kişinin maddi ve manevi bütünlüğünü koruyan mutlak haktır. Saldırıda dava ve önleme; rıza sınırlıdır. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
«rıza sınırı» eksikse Kişilik hakkı talebi bu başlıkta durur. İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar. Komşu unsur «koruma davaları» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
kişilik hakkı bakımından «koruma davaları» ayrı bir ispat cümlesi ister. Balçova yazılısında bu unsur, İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kişilik hakkı, kişinin maddi ve manevi bütünlüğünü koruyan mutlak haktır. Saldırıda dava ve önleme; rıza sınırlıdır. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
«koruma davaları» eksikse Kişilik hakkı talebi bu başlıkta durur. İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar. Komşu unsur «manevi tazminat» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
kişilik hakkı bakımından «manevi tazminat» ayrı bir ispat cümlesi ister. Balçova yazılısında bu unsur, İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kişilik hakkı, kişinin maddi ve manevi bütünlüğünü koruyan mutlak haktır. Saldırıda dava ve önleme; rıza sınırlıdır. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
«manevi tazminat» eksikse Kişilik hakkı talebi bu başlıkta durur. İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar. Komşu unsur «maddi-manevi bütünlük» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
İEÜ öğrencisi kişilik hakkı başlığını açınca önce İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır. Sonra «maddi-manevi bütünlük» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, saldırı ile rıza sınırı arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. İEÜ; kısmen İngilizce izlence, kâğıtta Türkçe lafız bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Balçova yazılısında gerekçesiz kalır. İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. kişilik hakkı talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. 2. Dönem (Bahar) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Kişilik hakkı, borcun kaynağı olabilir (haksız fiil).. Adlandırmadan geçmek, İEÜ kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Balçova usulü sloganla bitirmez.
Kişilik hakkı için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, kişilik hakkı başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. 2. Dönem (Bahar) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Kişilik hakkı bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. maddi-manevi bütünlük, saldırı, rıza sınırı, koruma davaları, manevi tazminat birlikte durur. Birini atlayan çözüm, İEÜ yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Kişilik hakkı, kişinin maddi ve manevi bütünlüğünü koruyan mutlak haktır. Saldırıda dava ve önleme; rıza sınırlıdır.
Sınav tuzağı
Tuzak: Kişilik hakkı ile komşu kurumu karıştırmak. Rıza, emredici sınıra takılır.
maddi-manevi bütünlük
Kişilik hakkı bakımından «maddi-manevi bütünlük» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
saldırı
Kişilik hakkı bakımından «saldırı» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
rıza sınırı
Kişilik hakkı bakımından «rıza sınırı» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Kişilik hakkı tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Kişilik hakkı hangi kanunî bağla okunur?
Yerleşim yeri
Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Kimsenin birden çok yerleşim yeri olamaz. Hukuki işlemler ve yetki bu kavrama bağlanır. İEÜ kâğıdında bu kurum, Balçova usulüyle isimlendirilmeden sonuca gidilmez; İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar. 2. Dönem (Bahar) paketinde yerleşim yeri bu yüzden ayrı başlık olarak durur.
Öğrenci şu unsurları kâğıda geçirir: sürekli kalma niyeti; oturma; tek yerleşim ilkesi; yasal yerleşim. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. Bu unsurlar birlikte durur; birini atlayan çözüm, maddi hukuku atladı notu yer.
Komşu hat: Yerleşim, yetki (HMK) ve kişi hâline bağlanır. Balçova kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.
Çapraz okuma: Adres, yerleşimin fiilî görünümüdür; ikisi karıştırılmaz. İEÜ yazılısında bu cümle, yerleşim yeri ile komşusunu ayırır.
İEÜ öğrencisi TMK m. 19 metnini şöyle okur: «**V. Yerleşim yeri 1. Tanım** --- Madde 19- Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Bir kimsenin aynı zamanda birden çok yerleşim yeri olamaz. Bu kural ticarî ve sınaî kuruluşlar hakkında uygulanmaz.» Bu cümle yerleşim yeri için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bir kimsenin aynı zamanda birden çok yerleşim yeri olamaz.» Bu katman sürekli kalma niyeti ile oturma arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Bu kural ticarî ve sınaî kuruluşlar hakkında uygulanmaz.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Balçova kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 19 ile Yerleşim yeri eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sürekli kalma niyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 20 üzerindedir: «**2. Yerleşim yerinin değiştirilmesi ve oturma yeri** --- Madde 20- Bir yerleşim yerinin değiştirilmesi yenisinin edinilmesine bağlıdır. Önceki yerleşim yeri belli olmayan veya yabancı ülkedeki yerleşim yerini bıraktığı hâlde Türkiye'de henüz bir yerleşim yeri edinmemiş olan kimsenin hâlen oturduğu yer, yerleşim yeri sayılır.» İEÜ; kısmen İngilizce izlence, kâğıtta Türkçe lafız bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Önceki yerleşim yeri belli olmayan veya yabancı ülkedeki yerleşim yerini bıraktığı hâlde Türkiye'de henüz bir yerleşim yeri edinmemiş olan kimsenin hâlen oturduğu yer, yerleşim yeri sayılır.» Bu katman sürekli kalma niyeti ile oturma arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 20 ile Yerleşim yeri eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sürekli kalma niyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
TMK m. 21 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**3. Yasal yerleşim yeri** --- Madde 21- Velâyet altında bulunan çocuğun yerleşim yeri, ana ve babasının; ana ve babanın ortak yerleşim yeri yoksa, çocuğun kendisine bırakıldığı ana veya babanın yerleşim yeridir. Diğer hâllerde çocuğun oturma yeri, onun yerleşim yeri sayılır. Vesayet altındaki kişilerin yerleşim yeri, bağlı oldukları vesayet makamının bulunduğu yerdir.» Lafız, yerleşim yeri tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İEÜ yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «ana ve babanın ortak yerleşim yeri yoksa, çocuğun kendisine bırakıldığı ana veya babanın yerleşim yeridir.» Bu katman sürekli kalma niyeti ile oturma arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Diğer hâllerde çocuğun oturma yeri, onun yerleşim yeri sayılır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Balçova kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 21 ile Yerleşim yeri eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sürekli kalma niyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
İEÜ öğrencisi TMK m. 22 metnini şöyle okur: «**4. Kurumlarda bulunma** --- Madde 22- Bir öğretim kurumuna devam etmek için bir yerde bulunma ya da eğitim, sağlık, bakım veya ceza kurumuna konulma, yeni yerleşim yeri edinme sonucunu doğurmaz.» Bu cümle yerleşim yeri için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 22 ile Yerleşim yeri eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sürekli kalma niyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 23 üzerindedir: «**B. Kişiliğin korunması I. Vazgeçme ve aşırı sınırlamaya karşı** --- Madde 23- Kimse, hak ve fiil ehliyetlerinden kısmen de olsa vazgeçemez. Kimse özgürlüklerinden vazgeçemez veya onları hukuka ya da ahlâka aykırı olarak sınırlayamaz. Yazılı rıza üzerine insan kökenli biyolojik maddelerin alınması, aşılanması ve nakli mümkündür. Ancak, biyolojik madde verme borcu altına girmiş olandan edimini yerine getirmesi istenemez; maddî ve manevî tazminat isteminde bulunulamaz.» İEÜ; kısmen İngilizce izlence, kâğıtta Türkçe lafız bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Kimse özgürlüklerinden vazgeçemez veya onları hukuka ya da ahlâka aykırı olarak sınırlayamaz.» Bu katman sürekli kalma niyeti ile oturma arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Yazılı rıza üzerine insan kökenli biyolojik maddelerin alınması, aşılanması ve nakli mümkündür.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Balçova kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 23 ile Yerleşim yeri eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sürekli kalma niyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
TMK m. 24 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II. Saldırıya karşı 1. İlke** --- Madde 24- Hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimse, hâkimden, saldırıda bulunanlara karşı korunmasını isteyebilir. Kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça, kişilik haklarına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır.» Lafız, yerleşim yeri tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İEÜ yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça, kişilik haklarına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır.» Bu katman sürekli kalma niyeti ile oturma arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 24 ile Yerleşim yeri eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sürekli kalma niyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
İEÜ öğrencisi TMK m. 25 metnini şöyle okur: «**2. Davalar** --- Madde 25- Davacı, hâkimden saldırı tehlikesinin önlenmesini, sürmekte olan saldırıya son verilmesini, sona ermiş olsa bile etkileri devam eden saldırının hukuka aykırılığının tespitini isteyebilir. Davacı bunlarla birlikte, düzeltmenin veya kararın üçüncü kişilere bildirilmesi ya da yayımlanması isteminde de bulunabilir. Davacının, maddî ve manevî tazminat istemleri ile hukuka aykırı saldırı dolayısıyla elde edilmiş olan kazancın vekâletsiz iş görme hükümlerine göre kendisine verilmesine ilişkin istemde bulunma hakkı saklıdır. Manevî tazminat istemi, karşı tarafça kabul edilmiş olmadıkça devredilemez; miras bırakan tarafından ileri sürülmüş olmadıkça mirasçılara geçmez. Davacı, kişilik haklarının korunması için kendi yerleşim yeri veya davalının…» Bu cümle yerleşim yeri için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Davacı bunlarla birlikte, düzeltmenin veya kararın üçüncü kişilere bildirilmesi ya da yayımlanması isteminde de bulunabilir.» Bu katman sürekli kalma niyeti ile oturma arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Davacının, maddî ve manevî tazminat istemleri ile hukuka aykırı saldırı dolayısıyla elde edilmiş olan kazancın vekâletsiz iş görme hükümlerine göre kendisine verilmesine ilişkin istemde bulunma hakkı saklıdır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Balçova kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 25 ile Yerleşim yeri eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sürekli kalma niyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 26 üzerindedir: «**III. Ad üzerindeki hak 1. Adın korunması** --- Madde 26- Adının kullanılması çekişmeli olan kişi, hakkının tespitini dava edebilir. Adı haksız olarak kullanılan kişi buna son verilmesini; haksız kullanan kusurlu ise ayrıca maddî zararının giderilmesini ve uğradığı haksızlığın niteliği gerektiriyorsa manevî tazminat ödenmesini isteyebilir.» İEÜ; kısmen İngilizce izlence, kâğıtta Türkçe lafız bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Adı haksız olarak kullanılan kişi buna son verilmesini;» Bu katman sürekli kalma niyeti ile oturma arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «haksız kullanan kusurlu ise ayrıca maddî zararının giderilmesini ve uğradığı haksızlığın niteliği gerektiriyorsa manevî tazminat ödenmesini isteyebilir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Balçova kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 26 ile Yerleşim yeri eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sürekli kalma niyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
TMK m. 27 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**2. Adın değiştirilmesi** --- Madde 27- Adın değiştirilmesi, ancak haklı sebeplere dayanılarak hâkimden istenebilir. (Değişik ikinci fıkra:14/11/2024-7532/12 md.) Adın değiştirildiği nüfus siciline kayıt ve Basın İlan Kurumunun ilan portalında ilan olunur. Bu ilanda; hükmü veren mahkeme, kararın verildiği tarih, dosyanın esas ve karar numarası ile adının değiştirilmesine karar verilen kişinin nüfusa kayıtlı olduğu yer, doğum tarihi, ana ve baba adı, önceki adı ve soyadı, mahkeme kararıyla verilen yeni adı ve soyadı yer alır. Ad değişmekle kişisel durum değişmez. Adın değiştirilmesinden zarar gören kimse, bunu öğrendiği günden başlayarak bir yıl içinde değiştirme kararının kaldırılmasını dava edebilir.» Lafız, yerleşim yeri tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İEÜ yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(Değişik ikinci fıkra:14/11/2024-7532/12 md.) Adın değiştirildiği nüfus siciline kayıt ve Basın İlan Kurumunun ilan portalında ilan olunur.» Bu katman sürekli kalma niyeti ile oturma arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «hükmü veren mahkeme, kararın verildiği tarih, dosyanın esas ve karar numarası ile adının değiştirilmesine karar verilen kişinin nüfusa kayıtlı olduğu yer, doğum tarihi, ana ve baba adı, önceki adı ve soyadı, mahkeme kararıyla verilen yeni adı ve soyadı yer alır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Balçova kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 27 ile Yerleşim yeri eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sürekli kalma niyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
İEÜ öğrencisi TMK m. 28 metnini şöyle okur: «**C. Kişiliğin başlangıcı ve sonu I. Doğum ve ölüm** --- Madde 28- Kişilik, çocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu anda başlar ve ölümle sona erer. Çocuk hak ehliyetini, sağ doğmak koşuluyla, ana rahmine düştüğü andan başlayarak elde eder.» Bu cümle yerleşim yeri için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Doğum ve ölüm** --- Madde 28- Kişilik, çocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu anda başlar ve ölümle sona erer.» Bu katman sürekli kalma niyeti ile oturma arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Çocuk hak ehliyetini, sağ doğmak koşuluyla, ana rahmine düştüğü andan başlayarak elde eder.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Balçova kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 28 ile Yerleşim yeri eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sürekli kalma niyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 29 üzerindedir: «**II. Sağ olmanın ve ölümün ispatı 1. İspat yükü** --- Madde 29- Bir hakkın kullanılması için bir kimsenin sağ veya ölü olduğunu veya belirli bir zamanda ya da başka bir kimsenin ölümünde sağ bulunduğunu ileri süren kimse, iddiasını ispat etmek zorundadır. Birden fazla kişiden hangisinin önce veya sonra öldüğü ispat edilemezse, hepsi aynı anda ölmüş sayılır.» İEÜ; kısmen İngilizce izlence, kâğıtta Türkçe lafız bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «İspat yükü** --- Madde 29- Bir hakkın kullanılması için bir kimsenin sağ veya ölü olduğunu veya belirli bir zamanda ya da başka bir kimsenin ölümünde sağ bulunduğunu ileri süren kimse, iddiasını ispat etmek zorundadır.» Bu katman sürekli kalma niyeti ile oturma arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Birden fazla kişiden hangisinin önce veya sonra öldüğü ispat edilemezse, hepsi aynı anda ölmüş sayılır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Balçova kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 29 ile Yerleşim yeri eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sürekli kalma niyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
TMK m. 30 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**2. İspat araçları a. Genel olarak** --- Madde 30- Doğum ve ölüm, nüfus sicilindeki kayıtlarla ispat olunur. Nüfus sicilinde bir kayıt yoksa veya bulunan kaydın doğru olmadığı anlaşılırsa, gerçek durum her türlü kanıtla ispat edilebilir.» Lafız, yerleşim yeri tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İEÜ yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Nüfus sicilinde bir kayıt yoksa veya bulunan kaydın doğru olmadığı anlaşılırsa, gerçek durum her türlü kanıtla ispat edilebilir.» Bu katman sürekli kalma niyeti ile oturma arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 30 ile Yerleşim yeri eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sürekli kalma niyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
Ekol notu: Tek yerleşim ilkesi, birden fazla ev adresini tek hukuki merkeze indirir. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; İEÜ kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.
Öğreti ayrımı: Yasal yerleşim küçüğün ana-babasına bağlanır. İEÜ; kısmen İngilizce izlence, kâğıtta Türkçe lafız bağlar vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.
yerleşim yeri bakımından «sürekli kalma niyeti» ayrı bir ispat cümlesi ister. Balçova yazılısında bu unsur, İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Kimsenin birden çok yerleşim yeri olamaz. Hukuki işlemler ve yetki bu kavrama bağlanır. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
«sürekli kalma niyeti» eksikse Yerleşim yeri talebi bu başlıkta durur. İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar. Komşu unsur «oturma» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
yerleşim yeri bakımından «oturma» ayrı bir ispat cümlesi ister. Balçova yazılısında bu unsur, İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Kimsenin birden çok yerleşim yeri olamaz. Hukuki işlemler ve yetki bu kavrama bağlanır. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
«oturma» eksikse Yerleşim yeri talebi bu başlıkta durur. İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar. Komşu unsur «tek yerleşim ilkesi» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
yerleşim yeri bakımından «tek yerleşim ilkesi» ayrı bir ispat cümlesi ister. Balçova yazılısında bu unsur, İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Kimsenin birden çok yerleşim yeri olamaz. Hukuki işlemler ve yetki bu kavrama bağlanır. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
«tek yerleşim ilkesi» eksikse Yerleşim yeri talebi bu başlıkta durur. İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar. Komşu unsur «yasal yerleşim» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
yerleşim yeri bakımından «yasal yerleşim» ayrı bir ispat cümlesi ister. Balçova yazılısında bu unsur, İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Kimsenin birden çok yerleşim yeri olamaz. Hukuki işlemler ve yetki bu kavrama bağlanır. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
«yasal yerleşim» eksikse Yerleşim yeri talebi bu başlıkta durur. İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar. Komşu unsur «sürekli kalma niyeti» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
İEÜ öğrencisi yerleşim yeri başlığını açınca önce İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır. Sonra «sürekli kalma niyeti» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, oturma ile tek yerleşim ilkesi arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. İEÜ; kısmen İngilizce izlence, kâğıtta Türkçe lafız bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Balçova yazılısında gerekçesiz kalır. İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. yerleşim yeri talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. 2. Dönem (Bahar) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Yerleşim, yetki (HMK) ve kişi hâline bağlanır.. Adlandırmadan geçmek, İEÜ kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Balçova usulü sloganla bitirmez.
Yerleşim yeri için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, yerleşim yeri başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. 2. Dönem (Bahar) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Yerleşim yeri bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. sürekli kalma niyeti, oturma, tek yerleşim ilkesi, yasal yerleşim birlikte durur. Birini atlayan çözüm, İEÜ yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Kimsenin birden çok yerleşim yeri olamaz. Hukuki işlemler ve yetki bu kavrama bağlanır.
Sınav tuzağı
Tuzak: Yerleşim yeri ile komşu kurumu karıştırmak. Adres, yerleşimin fiilî görünümüdür; ikisi karıştırılmaz.
sürekli kalma niyeti
Yerleşim yeri bakımından «sürekli kalma niyeti» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
oturma
Yerleşim yeri bakımından «oturma» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
tek yerleşim ilkesi
Yerleşim yeri bakımından «tek yerleşim ilkesi» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Yerleşim yeri tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Yerleşim yeri hangi kanunî bağla okunur?
Ad
Ad, kişiyi toplum içinde belirleyen ve kişilik hakkının parçası olan işarettir. Adın kazanılması, değiştirilmesi ve korunması kanundadır. İzmir öğrencisi bu başlığı Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. içinde görür. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır. ad tartışması ancak ondan sonra açılır.
Öğrenci şu unsurları kâğıda geçirir: özad; soyadı; kazanma; değiştirme; koruma davası. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. Bu unsurlar birlikte durur; birini atlayan çözüm, maddi hukuku atladı notu yer.
Komşu hat: Ad, kişilik hakkının görünür yüzüdür. Balçova kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.
Çapraz okuma: Soyadı evlenme ve soybağıyla kayar. İEÜ yazılısında bu cümle, ad ile komşusunu ayırır.
İEÜ öğrencisi TMK m. 26 metnini şöyle okur: «**III. Ad üzerindeki hak 1. Adın korunması** --- Madde 26- Adının kullanılması çekişmeli olan kişi, hakkının tespitini dava edebilir. Adı haksız olarak kullanılan kişi buna son verilmesini; haksız kullanan kusurlu ise ayrıca maddî zararının giderilmesini ve uğradığı haksızlığın niteliği gerektiriyorsa manevî tazminat ödenmesini isteyebilir.» Bu cümle ad için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Adı haksız olarak kullanılan kişi buna son verilmesini;» Bu katman özad ile soyadı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «haksız kullanan kusurlu ise ayrıca maddî zararının giderilmesini ve uğradığı haksızlığın niteliği gerektiriyorsa manevî tazminat ödenmesini isteyebilir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Balçova kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 26 ile Ad eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada özad belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 27 üzerindedir: «**2. Adın değiştirilmesi** --- Madde 27- Adın değiştirilmesi, ancak haklı sebeplere dayanılarak hâkimden istenebilir. (Değişik ikinci fıkra:14/11/2024-7532/12 md.) Adın değiştirildiği nüfus siciline kayıt ve Basın İlan Kurumunun ilan portalında ilan olunur. Bu ilanda; hükmü veren mahkeme, kararın verildiği tarih, dosyanın esas ve karar numarası ile adının değiştirilmesine karar verilen kişinin nüfusa kayıtlı olduğu yer, doğum tarihi, ana ve baba adı, önceki adı ve soyadı, mahkeme kararıyla verilen yeni adı ve soyadı yer alır. Ad değişmekle kişisel durum değişmez. Adın değiştirilmesinden zarar gören kimse, bunu öğrendiği günden başlayarak bir yıl içinde değiştirme kararının kaldırılmasını dava edebilir.» İEÜ; kısmen İngilizce izlence, kâğıtta Türkçe lafız bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(Değişik ikinci fıkra:14/11/2024-7532/12 md.) Adın değiştirildiği nüfus siciline kayıt ve Basın İlan Kurumunun ilan portalında ilan olunur.» Bu katman özad ile soyadı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «hükmü veren mahkeme, kararın verildiği tarih, dosyanın esas ve karar numarası ile adının değiştirilmesine karar verilen kişinin nüfusa kayıtlı olduğu yer, doğum tarihi, ana ve baba adı, önceki adı ve soyadı, mahkeme kararıyla verilen yeni adı ve soyadı yer alır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Balçova kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 27 ile Ad eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada özad belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
TMK m. 28 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**C. Kişiliğin başlangıcı ve sonu I. Doğum ve ölüm** --- Madde 28- Kişilik, çocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu anda başlar ve ölümle sona erer. Çocuk hak ehliyetini, sağ doğmak koşuluyla, ana rahmine düştüğü andan başlayarak elde eder.» Lafız, ad tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İEÜ yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Doğum ve ölüm** --- Madde 28- Kişilik, çocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu anda başlar ve ölümle sona erer.» Bu katman özad ile soyadı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Çocuk hak ehliyetini, sağ doğmak koşuluyla, ana rahmine düştüğü andan başlayarak elde eder.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Balçova kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 28 ile Ad eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada özad belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
İEÜ öğrencisi TMK m. 29 metnini şöyle okur: «**II. Sağ olmanın ve ölümün ispatı 1. İspat yükü** --- Madde 29- Bir hakkın kullanılması için bir kimsenin sağ veya ölü olduğunu veya belirli bir zamanda ya da başka bir kimsenin ölümünde sağ bulunduğunu ileri süren kimse, iddiasını ispat etmek zorundadır. Birden fazla kişiden hangisinin önce veya sonra öldüğü ispat edilemezse, hepsi aynı anda ölmüş sayılır.» Bu cümle ad için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «İspat yükü** --- Madde 29- Bir hakkın kullanılması için bir kimsenin sağ veya ölü olduğunu veya belirli bir zamanda ya da başka bir kimsenin ölümünde sağ bulunduğunu ileri süren kimse, iddiasını ispat etmek zorundadır.» Bu katman özad ile soyadı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Birden fazla kişiden hangisinin önce veya sonra öldüğü ispat edilemezse, hepsi aynı anda ölmüş sayılır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Balçova kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 29 ile Ad eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada özad belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 30 üzerindedir: «**2. İspat araçları a. Genel olarak** --- Madde 30- Doğum ve ölüm, nüfus sicilindeki kayıtlarla ispat olunur. Nüfus sicilinde bir kayıt yoksa veya bulunan kaydın doğru olmadığı anlaşılırsa, gerçek durum her türlü kanıtla ispat edilebilir.» İEÜ; kısmen İngilizce izlence, kâğıtta Türkçe lafız bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Nüfus sicilinde bir kayıt yoksa veya bulunan kaydın doğru olmadığı anlaşılırsa, gerçek durum her türlü kanıtla ispat edilebilir.» Bu katman özad ile soyadı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 30 ile Ad eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada özad belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
TMK m. 31 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**b. Ölüm karinesi** --- Madde 31- Bir kimse, ölümüne kesin gözle bakılmayı gerektiren durumlar içinde kaybolursa, cesedi bulunamamış olsa bile gerçekten ölmüş sayılır.» Lafız, ad tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İEÜ yazılısında klasik tuzaktır.
TMK m. 31 ile Ad eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada özad belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
İEÜ öğrencisi TMK m. 32 metnini şöyle okur: «**III. Gaiplik kararı 1. Genel olarak** --- Madde 32- Ölüm tehlikesi içinde kaybolan veya kendisinden uzun zamandan beri haber alınamayan bir kimsenin ölümü hakkında kuvvetli olasılık varsa, hakları bu ölüme bağlı olanların başvurusu üzerine mahkeme bu kişinin gaipliğine karar verebilir. Yetkili mahkeme, kişinin Türkiye'deki son yerleşim yeri; eğer Türkiye'de hiç yerleşmemişse nüfus sicilinde kayıtlı olduğu yer; böyle bir kayıt da yoksa anasının veya babasının kayıtlı bulunduğu yer mahkemesidir.» Bu cümle ad için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Yetkili mahkeme, kişinin Türkiye'deki son yerleşim yeri;» Bu katman özad ile soyadı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «eğer Türkiye'de hiç yerleşmemişse nüfus sicilinde kayıtlı olduğu yer;» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Balçova kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 32 ile Ad eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada özad belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
Yürürlük cümlesi TMK m. 33 üzerindedir: «**2. Yargılama usulü** --- Madde 33- Gaiplik kararının istenebilmesi için, ölüm tehlikesinin üzerinden en az bir yıl veya son haber tarihinin üzerinden en az beş yıl geçmiş olması gerekir. Mahkeme, gaipliğine karar verilecek kişi hakkında bilgisi bulunan kimseleri, belirli bir sürede bilgi vermeleri için usulüne göre yapılan ilânla çağırır. Bu süre, ilk ilânın yapıldığı günden başlayarak en az altı aydır.» İEÜ; kısmen İngilizce izlence, kâğıtta Türkçe lafız bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Mahkeme, gaipliğine karar verilecek kişi hakkında bilgisi bulunan kimseleri, belirli bir sürede bilgi vermeleri için usulüne göre yapılan ilânla çağırır.» Bu katman özad ile soyadı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Bu süre, ilk ilânın yapıldığı günden başlayarak en az altı aydır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Balçova kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 33 ile Ad eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada özad belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
TMK m. 34 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**3. İstemin düşmesi** --- Madde 34- Gaipliğine karar verilecek kişi, ilân süresi dolmadan ortaya çıkar veya kendisinden haber alınırsa ya da öldüğü tarih tespit edilirse gaiplik istemi düşer.» Lafız, ad tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İEÜ yazılısında klasik tuzaktır.
TMK m. 34 ile Ad eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada özad belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
İEÜ öğrencisi TMK m. 35 metnini şöyle okur: «**4. Hükmü** --- Madde 35- İlândan sonuç alınamazsa, mahkeme gaipliğe karar verir ve ölüme bağlı haklar, aynen gaibin ölümü ispatlanmış gibi kullanılır. Gaiplik kararı ölüm tehlikesinin gerçekleştiği veya son haberin alındığı günden başlayarak hüküm doğurur.» Bu cümle ad için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Gaiplik kararı ölüm tehlikesinin gerçekleştiği veya son haberin alındığı günden başlayarak hüküm doğurur.» Bu katman özad ile soyadı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 35 ile Ad eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada özad belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
Ekol notu: Adın korunması kişilik davasıyla yürür. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; İEÜ kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.
Öğreti ayrımı: Değiştirme haklı sebebe bağlıdır. İEÜ; kısmen İngilizce izlence, kâğıtta Türkçe lafız bağlar vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.
ad bakımından «özad» ayrı bir ispat cümlesi ister. Balçova yazılısında bu unsur, İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Ad, kişiyi toplum içinde belirleyen ve kişilik hakkının parçası olan işarettir. Adın kazanılması, değiştirilmesi ve korunması kanundadır. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
«özad» eksikse Ad talebi bu başlıkta durur. İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar. Komşu unsur «soyadı» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
ad bakımından «soyadı» ayrı bir ispat cümlesi ister. Balçova yazılısında bu unsur, İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Ad, kişiyi toplum içinde belirleyen ve kişilik hakkının parçası olan işarettir. Adın kazanılması, değiştirilmesi ve korunması kanundadır. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
«soyadı» eksikse Ad talebi bu başlıkta durur. İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar. Komşu unsur «kazanma» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
ad bakımından «kazanma» ayrı bir ispat cümlesi ister. Balçova yazılısında bu unsur, İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Ad, kişiyi toplum içinde belirleyen ve kişilik hakkının parçası olan işarettir. Adın kazanılması, değiştirilmesi ve korunması kanundadır. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
«kazanma» eksikse Ad talebi bu başlıkta durur. İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar. Komşu unsur «değiştirme» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
ad bakımından «değiştirme» ayrı bir ispat cümlesi ister. Balçova yazılısında bu unsur, İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Ad, kişiyi toplum içinde belirleyen ve kişilik hakkının parçası olan işarettir. Adın kazanılması, değiştirilmesi ve korunması kanundadır. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
«değiştirme» eksikse Ad talebi bu başlıkta durur. İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar. Komşu unsur «koruma davası» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
ad bakımından «koruma davası» ayrı bir ispat cümlesi ister. Balçova yazılısında bu unsur, İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Ad, kişiyi toplum içinde belirleyen ve kişilik hakkının parçası olan işarettir. Adın kazanılması, değiştirilmesi ve korunması kanundadır. İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
«koruma davası» eksikse Ad talebi bu başlıkta durur. İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar. Komşu unsur «özad» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
İEÜ öğrencisi ad başlığını açınca önce İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır. Sonra «özad» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, soyadı ile kazanma arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. İEÜ; kısmen İngilizce izlence, kâğıtta Türkçe lafız bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Balçova yazılısında gerekçesiz kalır. İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. ad talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. 2. Dönem (Bahar) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Ad, kişilik hakkının görünür yüzüdür.. Adlandırmadan geçmek, İEÜ kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Balçova usulü sloganla bitirmez.
Ad için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, ad başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. 2. Dönem (Bahar) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Ad bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. özad, soyadı, kazanma, değiştirme, koruma davası birlikte durur. Birini atlayan çözüm, İEÜ yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Ad, kişiyi toplum içinde belirleyen ve kişilik hakkının parçası olan işarettir. Adın kazanılması, değiştirilmesi ve korunması kanundadır.
Sınav tuzağı
Tuzak: Ad ile komşu kurumu karıştırmak. Soyadı evlenme ve soybağıyla kayar.
özad
Ad bakımından «özad» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
soyadı
Ad bakımından «soyadı» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
kazanma
Ad bakımından «kazanma» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Ad tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Ad hangi kanunî bağla okunur?
Sınav iskeleti ve kaynakça disiplini
İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır. İEÜ kâğıdında ilk cümle kurumu adlandırır; slogan yetmez. Öğretim elemanı duyurusu ve OBS bu notun üstündedir.
Künye yalnız yerel arşivde varsa yazılır. Bu pakette yapısal atıf listesi boş bırakılmıştır; uydurma E./K./T. yoktur.
Doktrin adı, hocanın izlencesinde geçmiyorsa sayfa numarası olmadan hâkim görüş olarak anılır.
Sınav tuzağı
Geçme garantisi yoktur. OBS ve öğretim elemanı bağlayıcıdır.
İEÜ · 2. Dönem (Bahar) — nasıl okunur
İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi (İzmir) öğrencisi için bu paket Medeni Hukuka Giriş ve Başlangıç Hükümleri dersinin 2. dönem (bahar) kesitidir. İzmir Ekonomi Üniversitesi Hukuk Fakültesi, İzmir merkezli bir vakıf fakültesidir Kısmen İngilizce izlence olabilir; kâğıtta Türkçe lafız bağlar. Balçova usulü: kaynak ve lafız önce, slayt cümlesi yok. Bu örtü kamuya açık kimlik sayfasından üretilmiştir; amfi notu kopyalanmaz.
Ölçme: Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. Ağırlık aralığı: Ara sınav %30–40, final %50–60 (OBS / dönem ilanı).
İzlence omurgası (kamuya açık başlıklar, slayt metni değil): borçlar genel kavramları ve kaynaklar → sözleşme, haksız fiil, sebepsiz zenginleşme → ifa ve ifa etmeme → borcu sona erdiren sebepler → zamanaşımı.
Bu metin TMK resmi lafzına ve İEÜ yayımlanmış ders tanımına dayanır. Hoca slaytı kopyalanmaz. Resmi müfredatın yerine geçmez. Kampüs usulü: Balçova.
Hap bilgi
İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
Şekil · Genel nitelikli hükümler okuma sırası
1
Tanım
2
genel hüküm
3
özel hüküm önceliği
4
uygun düşme ölçüsü
5
Madde lafzı
6
Sonuç
Süreç · Genel nitelikli hükümler iskeleti
Diyagram yükleniyor…
Süreç · İspat yükü iskeleti
Diyagram yükleniyor…
Süreç · Kişilik hakkı iskeleti
Diyagram yükleniyor…
Süreç · Yerleşim yeri iskeleti
Diyagram yükleniyor…
Süreç · Ad iskeleti
Diyagram yükleniyor…
İşlenmiş örnek olaylar
Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.
1
Olay (kurmaca senaryo) — Genel nitelikli hükümler
Olay
İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı içinde taraf, genel nitelikli hükümler rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Balçova pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce genel hüküm dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 5 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Genel hüküm, özel hükmü silmez. Örnek kurmacadır.
→Genel nitelikli hükümler: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
2
Olay (kurmaca senaryo) — İspat yükü
Olay
İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı içinde taraf, ispat yükü rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Balçova pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce iddia edilen olgu dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 6 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. İspat, maddi hakkın usul yüzüdür. Örnek kurmacadır.
→İspat yükü: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
3
Olay (kurmaca senaryo) — Kişilik hakkı
Olay
İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı içinde taraf, kişilik hakkı rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Balçova pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce maddi-manevi bütünlük dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 23 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Kişilik hakkı, borcun kaynağı olabilir (haksız fiil). Örnek kurmacadır.
→Kişilik hakkı: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
4
Olay (kurmaca senaryo) — Yerleşim yeri
Olay
İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı içinde taraf, yerleşim yeri rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Balçova pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce sürekli kalma niyeti dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 19 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Yerleşim, yetki (HMK) ve kişi hâline bağlanır. Örnek kurmacadır.
→Yerleşim yeri: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
5
Olay (kurmaca senaryo) — Ad
Olay
İnciraltı'ndaki bir yabancı unsurlu satım ve MÖHUK kapısı içinde taraf, ad rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Balçova pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce özad dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 26 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Ad, kişilik hakkının görünür yüzüdür. Örnek kurmacadır.
→Ad: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
Kontrol listesi
1İEÜ kâğıdında yabancı unsur varsa önce kanunlar ihtilafı, sonra TBK yazılır.
2Unsurları vakıaya eşle.
3İlgili TMK maddesinin lafzını oku.
4Süre ve def'i en sonda kontrol et.
Sık sorulanlar
İEÜ medeni hukuka giriş ve başlangıç hükümleri notu ücretli mi?
Hayır. Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı üzerinden ücretsizdir.
Hoca slaytının kopyası mı?
Değil. Kanun lafzı serbesttir; slayt ve fotokopi not kullanılmaz.
Güz ve yıllık farkı nedir?
Güz ilk hat, bahar sonuç ve sorumluluk, yıllık ikisinin konsolidesidir.
Sınavda bu not yeter mi?
Hayır. Bağlayıcı olan OBS, dönem duyurusu ve sorumlu öğretim elemanıdır.
Kamuya açık kaynaklar
Aşağıdakiler müfredat / duyuru / açık erişim sayfalarıdır. Hoca slaytı kopyalanmaz; bağlayıcı bilgi için her zaman resmi kanala bakın.