İçeriğe atla

Ücretsiz ders notu · İstanbul · İÜHF · elden geçirilmiş

İÜHF Medeni Hukuka Giriş ve Başlangıç Hükümleri Yıllık (Konsolide Master)

Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencisi için Medeni Hukuka Giriş ve Başlangıç Hükümleri Yıllık (Konsolide Master) paketi. Beyazıt okuma: tanım, unsur, lafız, süre.

Hukukun uygulanması ve kaynakları

Hâkim kanunu sözüyle ve özüyle uygular. Kanun boşluğunda örf, o da yoksa hâkimin hukuk yaratması devreye girer. Bilimsel görüş ve içtihat yararlanılan kaynaklardır. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Bu yüzden hukukun uygulanması ve kaynakları başlığı, Beyazıt yazılısında ezber sloganı değil uygulanacak rejim olarak durur.

Kurumun unsurları şunlardır: kanunun sözü; kanunun özü; örf ve âdet; hâkimin hukuk yaratması; öğreti ve içtihat. Birinci sınıfın ilk karşılaşmasında her unsur ayrı satıra yazılır zira birinin eksikliği talebi bu kuruma dayandırmayı keser. Ne var ki unsurları ezber listesi gibi dizmek yetmez; somut vakıada hangi belgenin hangi unsuru taşıdığı eşlenir.

Çapraz okuma: Boşluk, belirsizlik ve takdir ayrı kapılardır. İÜHF yazılısında bu cümle, hukukun uygulanması ve kaynakları ile komşusunu ayırır.

Organik bağ: TMK m.1 usul hukuku değil, medeni hukukun kapı cümlesidir. Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.

Yürürlük cümlesi TMK m. 1 üzerindedir: «**BAŞLANGIÇ A. Hukukun uygulanması ve kaynakları** --- Madde 1 - Kanun, sözüyle ve özüyle değindiği bütün konularda uygulanır. Kanunda uygulanabilir bir hüküm yoksa, hâkim, örf ve âdet hukukuna göre, bu da yoksa kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar verir. Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır.» İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Kanunda uygulanabilir bir hüküm yoksa, hâkim, örf ve âdet hukukuna göre, bu da yoksa kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar verir.» Bu katman kanunun sözü ile kanunun özü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Beyazıt kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

TMK m. 1 ile Hukukun uygulanması ve kaynakları eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sözü belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

TMK m. 2 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**B. Hukukî ilişkilerin kapsamı I. Dürüst davranma** --- Madde 2 - Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.» Lafız, hukukun uygulanması ve kaynakları tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Dürüst davranma** --- Madde 2 - Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır.» Bu katman kanunun sözü ile kanunun özü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Beyazıt kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

TMK m. 2 ile Hukukun uygulanması ve kaynakları eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sözü belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

İÜHF öğrencisi TMK m. 3 metnini şöyle okur: «**II. İyiniyet** --- Madde 3- Kanunun iyiniyete hukukî bir sonuç bağladığı durumlarda, asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Ancak, durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.» Bu cümle hukukun uygulanması ve kaynakları için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Ancak, durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.» Bu katman kanunun sözü ile kanunun özü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

TMK m. 3 ile Hukukun uygulanması ve kaynakları eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sözü belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

Yürürlük cümlesi TMK m. 4 üzerindedir: «**III. Hâkimin takdir yetkisi** --- Madde 4 - Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir.» İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

TMK m. 4 ile Hukukun uygulanması ve kaynakları eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sözü belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

Öğreti ayrımı: Hâkim kanun koyucu gibi kural koyar ama somut uyuşmazlık için koyar. İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.

Doktrin cümlesi: Örf, kanunun açık hükmünü bertaraf etmez. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074).

hukukun uygulanması ve kaynakları bakımından «kanunun sözü» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Hâkim kanunu sözüyle ve özüyle uygular. Kanun boşluğunda örf, o da yoksa hâkimin hukuk yaratması devreye girer. Bilimsel görüş ve içtihat yararlanılan kaynaklardır. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«kanunun sözü» eksikse Hukukun uygulanması ve kaynakları talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «kanunun özü» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

hukukun uygulanması ve kaynakları bakımından «kanunun özü» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Hâkim kanunu sözüyle ve özüyle uygular. Kanun boşluğunda örf, o da yoksa hâkimin hukuk yaratması devreye girer. Bilimsel görüş ve içtihat yararlanılan kaynaklardır. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«kanunun özü» eksikse Hukukun uygulanması ve kaynakları talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «örf ve âdet» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

hukukun uygulanması ve kaynakları bakımından «örf ve âdet» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Hâkim kanunu sözüyle ve özüyle uygular. Kanun boşluğunda örf, o da yoksa hâkimin hukuk yaratması devreye girer. Bilimsel görüş ve içtihat yararlanılan kaynaklardır. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«örf ve âdet» eksikse Hukukun uygulanması ve kaynakları talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «hâkimin hukuk yaratması» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

hukukun uygulanması ve kaynakları bakımından «hâkimin hukuk yaratması» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Hâkim kanunu sözüyle ve özüyle uygular. Kanun boşluğunda örf, o da yoksa hâkimin hukuk yaratması devreye girer. Bilimsel görüş ve içtihat yararlanılan kaynaklardır. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«hâkimin hukuk yaratması» eksikse Hukukun uygulanması ve kaynakları talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «öğreti ve içtihat» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

hukukun uygulanması ve kaynakları bakımından «öğreti ve içtihat» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Hâkim kanunu sözüyle ve özüyle uygular. Kanun boşluğunda örf, o da yoksa hâkimin hukuk yaratması devreye girer. Bilimsel görüş ve içtihat yararlanılan kaynaklardır. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«öğreti ve içtihat» eksikse Hukukun uygulanması ve kaynakları talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «kanunun sözü» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

İÜHF öğrencisi hukukun uygulanması ve kaynakları başlığını açınca önce Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler. Sonra «kanunun sözü» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı bu başlığın doğal vakıa zeminidir.

İkinci iş, kanunun özü ile örf ve âdet arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Uzun yazılı: kurumun adı, TBK maddesi, unsur, Yargıtay cümlesi (künye varsa). Amfi usulü. İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.

Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Beyazıt yazılısında gerekçesiz kalır. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074).

Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. hukukun uygulanması ve kaynakları talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.

Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Boşluk, belirsizlik ve takdir ayrı kapılardır.. Adlandırmadan geçmek, İÜHF kâğıdında yarım gerekçedir.

Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Beyazıt usulü sloganla bitirmez.

Hukukun uygulanması ve kaynakları için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.

Yanlış giden kâğıt, hukukun uygulanması ve kaynakları başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.

Tekrar: Hukukun uygulanması ve kaynakları bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. kanunun sözü, kanunun özü, örf ve âdet, hâkimin hukuk yaratması, öğreti ve içtihat birlikte durur. Birini atlayan çözüm, İÜHF yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.

Hap bilgi

Hâkim kanunu sözüyle ve özüyle uygular. Kanun boşluğunda örf, o da yoksa hâkimin hukuk yaratması devreye girer. Bilimsel görüş ve içtihat yararlanılan kaynaklardır.

Sınav tuzağı

Tuzak: Hukukun uygulanması ve kaynakları ile komşu kurumu karıştırmak. TMK m.1 usul hukuku değil, medeni hukukun kapı cümlesidir.

kanunun sözü

Hukukun uygulanması ve kaynakları bakımından «kanunun sözü» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.

kanunun özü

Hukukun uygulanması ve kaynakları bakımından «kanunun özü» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.

örf ve âdet

Hukukun uygulanması ve kaynakları bakımından «örf ve âdet» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.

Bilgi kartı 1 / 2

Konu sonu test

  1. 1. Hukukun uygulanması ve kaynakları tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?

  2. 2. Hukukun uygulanması ve kaynakları hangi kanunî bağla okunur?

Ayrım · Hukukun uygulanması ve kaynakları / Dürüstlük kuralı

Hukukun uygulanması ve kaynakları

Hâkim kanunu sözüyle ve özüyle uygular. Kanun boşluğunda örf, o da yoksa hâkimin hukuk yaratması devreye girer. Bilimsel görüş ve içtihat yararlanılan kaynaklardır.

Dürüstlük kuralı

Herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kuralına uymak zorundadır. Hakkın açıkça kötüye kullanılması hukuk düzenince korunmaz.

Dürüstlük kuralı

Herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kuralına uymak zorundadır. Hakkın açıkça kötüye kullanılması hukuk düzenince korunmaz. İstanbul öğrencisi bu başlığı Uzun yazılı: kurumun adı, TBK maddesi, unsur, Yargıtay cümlesi (künye varsa). Amfi usulü. içinde görür. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler. dürüstlük kuralı tartışması ancak ondan sonra açılır.

Kurumun unsurları şunlardır: hakkın kullanılması; borcun ifası; dürüstlük ölçüsü; hakkın kötüye kullanılması yasağı. Birinci sınıfın ilk karşılaşmasında her unsur ayrı satıra yazılır zira birinin eksikliği talebi bu kuruma dayandırmayı keser. Ne var ki unsurları ezber listesi gibi dizmek yetmez; somut vakıada hangi belgenin hangi unsuru taşıdığı eşlenir.

Çapraz okuma: Dürüstlük, iyiniyet karinesinden ayrıdır. İÜHF yazılısında bu cümle, dürüstlük kuralı ile komşusunu ayırır.

Organik bağ: Kötüye kullanma, hakkın varlığını değil korunmasını keser. Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.

Yürürlük cümlesi TMK m. 2 üzerindedir: «**B. Hukukî ilişkilerin kapsamı I. Dürüst davranma** --- Madde 2 - Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.» İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Dürüst davranma** --- Madde 2 - Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır.» Bu katman hakkın kullanılması ile borcun ifası arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Beyazıt kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

TMK m. 2 ile Dürüstlük kuralı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hakkın kullanılması belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

TMK m. 3 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II. İyiniyet** --- Madde 3- Kanunun iyiniyete hukukî bir sonuç bağladığı durumlarda, asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Ancak, durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.» Lafız, dürüstlük kuralı tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Ancak, durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.» Bu katman hakkın kullanılması ile borcun ifası arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

TMK m. 3 ile Dürüstlük kuralı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hakkın kullanılması belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

İÜHF öğrencisi TMK m. 4 metnini şöyle okur: «**III. Hâkimin takdir yetkisi** --- Madde 4 - Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir.» Bu cümle dürüstlük kuralı için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

TMK m. 4 ile Dürüstlük kuralı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hakkın kullanılması belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

Yürürlük cümlesi TMK m. 5 üzerindedir: «**C. Genel nitelikli hükümler** --- Madde 5 - Bu Kanun ve Borçlar Kanununun genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır.» İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

TMK m. 5 ile Dürüstlük kuralı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hakkın kullanılması belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

Öğreti ayrımı: Objektif dürüstlük, subjektif iyiniyetten ayrılır. İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.

Doktrin cümlesi: Yasak, hakkın varlığını değil türetilmiş sonucu durdurur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074).

dürüstlük kuralı bakımından «hakkın kullanılması» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kuralına uymak zorundadır. Hakkın açıkça kötüye kullanılması hukuk düzenince korunmaz. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«hakkın kullanılması» eksikse Dürüstlük kuralı talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «borcun ifası» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

dürüstlük kuralı bakımından «borcun ifası» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kuralına uymak zorundadır. Hakkın açıkça kötüye kullanılması hukuk düzenince korunmaz. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«borcun ifası» eksikse Dürüstlük kuralı talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «dürüstlük ölçüsü» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

dürüstlük kuralı bakımından «dürüstlük ölçüsü» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kuralına uymak zorundadır. Hakkın açıkça kötüye kullanılması hukuk düzenince korunmaz. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«dürüstlük ölçüsü» eksikse Dürüstlük kuralı talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «hakkın kötüye kullanılması yasağı» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

dürüstlük kuralı bakımından «hakkın kötüye kullanılması yasağı» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kuralına uymak zorundadır. Hakkın açıkça kötüye kullanılması hukuk düzenince korunmaz. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«hakkın kötüye kullanılması yasağı» eksikse Dürüstlük kuralı talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «hakkın kullanılması» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

İÜHF öğrencisi dürüstlük kuralı başlığını açınca önce Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler. Sonra «hakkın kullanılması» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı bu başlığın doğal vakıa zeminidir.

İkinci iş, borcun ifası ile dürüstlük ölçüsü arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Uzun yazılı: kurumun adı, TBK maddesi, unsur, Yargıtay cümlesi (künye varsa). Amfi usulü. İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.

Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Beyazıt yazılısında gerekçesiz kalır. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074).

Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. dürüstlük kuralı talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.

Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Dürüstlük, iyiniyet karinesinden ayrıdır.. Adlandırmadan geçmek, İÜHF kâğıdında yarım gerekçedir.

Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Beyazıt usulü sloganla bitirmez.

Dürüstlük kuralı için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.

Yanlış giden kâğıt, dürüstlük kuralı başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.

Tekrar: Dürüstlük kuralı bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. hakkın kullanılması, borcun ifası, dürüstlük ölçüsü, hakkın kötüye kullanılması yasağı birlikte durur. Birini atlayan çözüm, İÜHF yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.

Hap bilgi

Herkes haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kuralına uymak zorundadır. Hakkın açıkça kötüye kullanılması hukuk düzenince korunmaz.

Sınav tuzağı

Tuzak: Dürüstlük kuralı ile komşu kurumu karıştırmak. Kötüye kullanma, hakkın varlığını değil korunmasını keser.

hakkın kullanılması

Dürüstlük kuralı bakımından «hakkın kullanılması» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.

borcun ifası

Dürüstlük kuralı bakımından «borcun ifası» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.

dürüstlük ölçüsü

Dürüstlük kuralı bakımından «dürüstlük ölçüsü» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.

Bilgi kartı 1 / 2

Konu sonu test

  1. 1. Dürüstlük kuralı tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?

  2. 2. Dürüstlük kuralı hangi kanunî bağla okunur?

İyiniyet

Kanunun iyiniyete hukukî sonuç bağladığı durumlarda asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Durumun gerektirdiği özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz. İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz ile TBK/TMK hattı yan yana okunur; ne var ki sınavda bağlayıcı olan yürürlükteki lafızdır. İÜHF Yıllık (Konsolide Master) kesitinde iyiniyet bu sırayla işlenir.

Unsur dökümü şöyledir: kanunun sonuç bağladığı hâl; iyiniyet karinesi; özen ölçüsü; ispat. İÜHF pratik çalışmasında bu liste, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı senaryosundaki belgelerle tek tek karşılanır. Belgesiz unsur, başlığı kapatır.

Organik bağ: İyiniyet, dürüstlük kuralının subjektif kardeşidir. Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.

Komşu hat: Zilyetlik ve tapuda iyiniyet ayrı testtir. Beyazıt kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.

TMK m. 3 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II. İyiniyet** --- Madde 3- Kanunun iyiniyete hukukî bir sonuç bağladığı durumlarda, asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Ancak, durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.» Lafız, iyiniyet tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Ancak, durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.» Bu katman kanunun sonuç bağladığı hâl ile iyiniyet karinesi arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

TMK m. 3 ile İyiniyet eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sonuç bağladığı hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

İÜHF öğrencisi TMK m. 4 metnini şöyle okur: «**III. Hâkimin takdir yetkisi** --- Madde 4 - Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir.» Bu cümle iyiniyet için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

TMK m. 4 ile İyiniyet eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sonuç bağladığı hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

Yürürlük cümlesi TMK m. 5 üzerindedir: «**C. Genel nitelikli hükümler** --- Madde 5 - Bu Kanun ve Borçlar Kanununun genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır.» İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

TMK m. 5 ile İyiniyet eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sonuç bağladığı hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

TMK m. 6 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**D. İspat kuralları I. İspat yükü** --- Madde 6 - Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.» Lafız, iyiniyet tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

TMK m. 6 ile İyiniyet eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunun sonuç bağladığı hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

Doktrin cümlesi: Karine aleyhine ispat, özen eksikliğidir. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074).

Ekol notu: Bilmesi gereken, bilen gibidir. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; İÜHF kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.

iyiniyet bakımından «kanunun sonuç bağladığı hâl» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunun iyiniyete hukukî sonuç bağladığı durumlarda asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Durumun gerektirdiği özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«kanunun sonuç bağladığı hâl» eksikse İyiniyet talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «iyiniyet karinesi» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

iyiniyet bakımından «iyiniyet karinesi» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunun iyiniyete hukukî sonuç bağladığı durumlarda asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Durumun gerektirdiği özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«iyiniyet karinesi» eksikse İyiniyet talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «özen ölçüsü» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

iyiniyet bakımından «özen ölçüsü» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunun iyiniyete hukukî sonuç bağladığı durumlarda asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Durumun gerektirdiği özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«özen ölçüsü» eksikse İyiniyet talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «ispat» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

iyiniyet bakımından «ispat» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunun iyiniyete hukukî sonuç bağladığı durumlarda asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Durumun gerektirdiği özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«ispat» eksikse İyiniyet talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «kanunun sonuç bağladığı hâl» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

İÜHF öğrencisi iyiniyet başlığını açınca önce Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler. Sonra «kanunun sonuç bağladığı hâl» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı bu başlığın doğal vakıa zeminidir.

İkinci iş, iyiniyet karinesi ile özen ölçüsü arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Uzun yazılı: kurumun adı, TBK maddesi, unsur, Yargıtay cümlesi (künye varsa). Amfi usulü. İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.

Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Beyazıt yazılısında gerekçesiz kalır. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074).

Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. iyiniyet talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.

Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: İyiniyet, dürüstlük kuralının subjektif kardeşidir.. Adlandırmadan geçmek, İÜHF kâğıdında yarım gerekçedir.

Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Beyazıt usulü sloganla bitirmez.

İyiniyet için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.

Yanlış giden kâğıt, iyiniyet başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.

Tekrar: İyiniyet bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. kanunun sonuç bağladığı hâl, iyiniyet karinesi, özen ölçüsü, ispat birlikte durur. Birini atlayan çözüm, İÜHF yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.

Hap bilgi

Kanunun iyiniyete hukukî sonuç bağladığı durumlarda asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Durumun gerektirdiği özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.

Sınav tuzağı

Tuzak: İyiniyet ile komşu kurumu karıştırmak. Zilyetlik ve tapuda iyiniyet ayrı testtir.

kanunun sonuç bağladığı hâl

İyiniyet bakımından «kanunun sonuç bağladığı hâl» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.

iyiniyet karinesi

İyiniyet bakımından «iyiniyet karinesi» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.

özen ölçüsü

İyiniyet bakımından «özen ölçüsü» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.

Bilgi kartı 1 / 2

Konu sonu test

  1. 1. İyiniyet tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?

  2. 2. İyiniyet hangi kanunî bağla okunur?

Hâkimin takdir yetkisi

Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini yahut haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği hâllerde hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Bu yüzden hâkimin takdir yetkisi başlığı, Beyazıt yazılısında ezber sloganı değil uygulanacak rejim olarak durur.

Unsur dökümü şöyledir: takdir yetkisi tanınan hâl; durumun gerekleri; haklı sebep; hakkaniyet. İÜHF pratik çalışmasında bu liste, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı senaryosundaki belgelerle tek tek karşılanır. Belgesiz unsur, başlığı kapatır.

Organik bağ: Takdir, boşluk doldurmadan (m.1) ayrıdır. Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.

Komşu hat: Hakkaniyet keyfilik değildir. Beyazıt kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.

TMK m. 4 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**III. Hâkimin takdir yetkisi** --- Madde 4 - Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir.» Lafız, hâkimin takdir yetkisi tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

TMK m. 4 ile Hâkimin takdir yetkisi eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada takdir yetkisi tanınan hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

İÜHF öğrencisi TMK m. 5 metnini şöyle okur: «**C. Genel nitelikli hükümler** --- Madde 5 - Bu Kanun ve Borçlar Kanununun genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır.» Bu cümle hâkimin takdir yetkisi için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

TMK m. 5 ile Hâkimin takdir yetkisi eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada takdir yetkisi tanınan hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

Yürürlük cümlesi TMK m. 6 üzerindedir: «**D. İspat kuralları I. İspat yükü** --- Madde 6 - Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.» İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

TMK m. 6 ile Hâkimin takdir yetkisi eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada takdir yetkisi tanınan hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

TMK m. 7 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II. Resmî belgelerle ispat** --- Madde 7 - Resmî sicil ve senetler, belgeledikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur. Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» Lafız, hâkimin takdir yetkisi tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» Bu katman takdir yetkisi tanınan hâl ile durumun gerekleri arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

TMK m. 7 ile Hâkimin takdir yetkisi eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada takdir yetkisi tanınan hâl belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

Doktrin cümlesi: Takdir, kanunun çizdiği çerçevede işler. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074).

Ekol notu: Gerekçe yazılmayan takdir, denetimsiz kalır. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; İÜHF kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.

hâkimin takdir yetkisi bakımından «takdir yetkisi tanınan hâl» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini yahut haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği hâllerde hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«takdir yetkisi tanınan hâl» eksikse Hâkimin takdir yetkisi talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «durumun gerekleri» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

hâkimin takdir yetkisi bakımından «durumun gerekleri» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini yahut haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği hâllerde hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«durumun gerekleri» eksikse Hâkimin takdir yetkisi talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «haklı sebep» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

hâkimin takdir yetkisi bakımından «haklı sebep» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini yahut haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği hâllerde hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«haklı sebep» eksikse Hâkimin takdir yetkisi talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «hakkaniyet» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

hâkimin takdir yetkisi bakımından «hakkaniyet» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini yahut haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği hâllerde hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«hakkaniyet» eksikse Hâkimin takdir yetkisi talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «takdir yetkisi tanınan hâl» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

İÜHF öğrencisi hâkimin takdir yetkisi başlığını açınca önce Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler. Sonra «takdir yetkisi tanınan hâl» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı bu başlığın doğal vakıa zeminidir.

İkinci iş, durumun gerekleri ile haklı sebep arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Uzun yazılı: kurumun adı, TBK maddesi, unsur, Yargıtay cümlesi (künye varsa). Amfi usulü. İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.

Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Beyazıt yazılısında gerekçesiz kalır. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074).

Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. hâkimin takdir yetkisi talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.

Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Takdir, boşluk doldurmadan (m.1) ayrıdır.. Adlandırmadan geçmek, İÜHF kâğıdında yarım gerekçedir.

Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Beyazıt usulü sloganla bitirmez.

Hâkimin takdir yetkisi için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.

Yanlış giden kâğıt, hâkimin takdir yetkisi başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.

Tekrar: Hâkimin takdir yetkisi bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. takdir yetkisi tanınan hâl, durumun gerekleri, haklı sebep, hakkaniyet birlikte durur. Birini atlayan çözüm, İÜHF yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.

Hap bilgi

Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini yahut haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği hâllerde hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir.

Sınav tuzağı

Tuzak: Hâkimin takdir yetkisi ile komşu kurumu karıştırmak. Hakkaniyet keyfilik değildir.

takdir yetkisi tanınan hâl

Hâkimin takdir yetkisi bakımından «takdir yetkisi tanınan hâl» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.

durumun gerekleri

Hâkimin takdir yetkisi bakımından «durumun gerekleri» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.

haklı sebep

Hâkimin takdir yetkisi bakımından «haklı sebep» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.

Bilgi kartı 1 / 2

Konu sonu test

  1. 1. Hâkimin takdir yetkisi tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?

  2. 2. Hâkimin takdir yetkisi hangi kanunî bağla okunur?

Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti

Her insanın hak ehliyeti vardır. Fiil ehliyeti ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmamaya bağlanır. Tam ehliyetsiz ile sınırlı ehliyetsiz ayrı rejimlerdir. İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz ile TBK/TMK hattı yan yana okunur; ne var ki sınavda bağlayıcı olan yürürlükteki lafızdır. İÜHF Yıllık (Konsolide Master) kesitinde hak ehliyeti ve fiil ehliyeti bu sırayla işlenir.

Unsur dökümü şöyledir: hak ehliyeti; ayırt etme gücü; erginlik; kısıtlı olmama; yasal danışman / vasi. İÜHF pratik çalışmasında bu liste, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı senaryosundaki belgelerle tek tek karşılanır. Belgesiz unsur, başlığı kapatır.

Organik bağ: Hak ehliyeti fiil ehliyetinden ayrıdır. Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.

Komşu hat: Ayırt etme gücü yoksa irade beyanı kural olarak sonuç doğurmaz. Beyazıt kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.

TMK m. 8 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**BİRİNCİ KİTAP KİŞİLER HUKUKU BİRİNCİ KISIM GERÇEK KİŞİLER BİRİNCİ BÖLÜM KİŞİLİK A. Genel olarak I. Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır. Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» Lafız, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır.» Bu katman hak ehliyeti ile ayırt etme gücü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Beyazıt kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

TMK m. 8 ile Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

İÜHF öğrencisi TMK m. 9 metnini şöyle okur: «**II. Fiil ehliyeti 1. Kapsamı** --- Madde 9 - Fiil ehliyetine sahip olan kimse, kendi fiilleriyle hak edinebilir ve borç altına girebilir.» Bu cümle hak ehliyeti ve fiil ehliyeti için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

TMK m. 9 ile Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

Yürürlük cümlesi TMK m. 10 üzerindedir: «**2. Koşulları a. Genel olarak** --- Madde 10 - Ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan her ergin kişinin fiil ehliyeti vardır.» İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

TMK m. 10 ile Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

TMK m. 11 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**b. Erginlik** --- Madde 11 - Erginlik onsekiz yaşın doldurulmasıyla başlar. Evlenme kişiyi ergin kılar.» Lafız, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Evlenme kişiyi ergin kılar.» Bu katman hak ehliyeti ile ayırt etme gücü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

TMK m. 11 ile Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

İÜHF öğrencisi TMK m. 16 metnini şöyle okur: «**3. Ayırt etme gücüne sahip küçükler ve kısıtlılar** --- Madde 16- Ayırt etme gücüne sahip küçükler ve kısıtlılar, yasal temsilcilerinin rızası olmadıkça, kendi işlemleriyle borç altına giremezler. Karşılıksız kazanmada ve kişiye sıkı sıkıya bağlı hakları kullanmada bu rıza gerekli değildir. Ayırt etme gücüne sahip küçükler ve kısıtlılar haksız fiillerinden sorumludurlar.» Bu cümle hak ehliyeti ve fiil ehliyeti için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Karşılıksız kazanmada ve kişiye sıkı sıkıya bağlı hakları kullanmada bu rıza gerekli değildir.» Bu katman hak ehliyeti ile ayırt etme gücü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Ayırt etme gücüne sahip küçükler ve kısıtlılar haksız fiillerinden sorumludurlar.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Beyazıt kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

TMK m. 16 ile Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

Yürürlük cümlesi TMK m. 12 üzerindedir: «**c. Ergin kılınma** --- Madde 12 - Onbeş yaşını dolduran küçük, kendi isteği ve velisinin rızasıyla mahkemece ergin kılınabilir.» İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

TMK m. 12 ile Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

TMK m. 13 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**d. Ayırt etme gücü** --- Madde 13- Yaşının küçüklüğü yüzünden veya akıl hastalığı, akıl zayıflığı, sarhoşluk ya da bunlara benzer sebeplerden biriyle akla uygun biçimde davranma yeteneğinden yoksun olmayan herkes, bu Kanuna göre ayırt etme gücüne sahiptir.» Lafız, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

TMK m. 13 ile Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

İÜHF öğrencisi TMK m. 14 metnini şöyle okur: «**III. Fiil ehliyetsizliği 1. Genel olarak** --- Madde 14- Ayırt etme gücü bulunmayanların, küçüklerin ve kısıtlıların fiil ehliyeti yoktur.» Bu cümle hak ehliyeti ve fiil ehliyeti için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

TMK m. 14 ile Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

Yürürlük cümlesi TMK m. 17 üzerindedir: «**IV. Hısımlık 1. Kan hısımlığı** --- Madde 17- Kan hısımlığının derecesi, hısımları birbirine bağlayan doğum sayısıyla belli olur. Biri diğerinden gelen kişiler arasında üstsoy-altsoy hısımlığı; biri diğerinden gelmeyip de, ortak bir kökten gelen kişiler arasında yansoy hısımlığı vardır.» İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Biri diğerinden gelen kişiler arasında üstsoy-altsoy hısımlığı;» Bu katman hak ehliyeti ile ayırt etme gücü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «biri diğerinden gelmeyip de, ortak bir kökten gelen kişiler arasında yansoy hısımlığı vardır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Beyazıt kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

TMK m. 17 ile Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

Doktrin cümlesi: Tam ehliyetsizin işlemi kural olarak hükümsüzdür. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074).

Ekol notu: Sınırlı ehliyetsiz yasal temsilciyle işlem yapar. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; İÜHF kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.

hak ehliyeti ve fiil ehliyeti bakımından «hak ehliyeti» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Her insanın hak ehliyeti vardır. Fiil ehliyeti ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmamaya bağlanır. Tam ehliyetsiz ile sınırlı ehliyetsiz ayrı rejimlerdir. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«hak ehliyeti» eksikse Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «ayırt etme gücü» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

hak ehliyeti ve fiil ehliyeti bakımından «ayırt etme gücü» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Her insanın hak ehliyeti vardır. Fiil ehliyeti ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmamaya bağlanır. Tam ehliyetsiz ile sınırlı ehliyetsiz ayrı rejimlerdir. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«ayırt etme gücü» eksikse Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «erginlik» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

hak ehliyeti ve fiil ehliyeti bakımından «erginlik» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Her insanın hak ehliyeti vardır. Fiil ehliyeti ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmamaya bağlanır. Tam ehliyetsiz ile sınırlı ehliyetsiz ayrı rejimlerdir. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«erginlik» eksikse Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «kısıtlı olmama» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

hak ehliyeti ve fiil ehliyeti bakımından «kısıtlı olmama» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Her insanın hak ehliyeti vardır. Fiil ehliyeti ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmamaya bağlanır. Tam ehliyetsiz ile sınırlı ehliyetsiz ayrı rejimlerdir. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«kısıtlı olmama» eksikse Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «yasal danışman / vasi» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

hak ehliyeti ve fiil ehliyeti bakımından «yasal danışman / vasi» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Her insanın hak ehliyeti vardır. Fiil ehliyeti ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmamaya bağlanır. Tam ehliyetsiz ile sınırlı ehliyetsiz ayrı rejimlerdir. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«yasal danışman / vasi» eksikse Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «hak ehliyeti» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

İÜHF öğrencisi hak ehliyeti ve fiil ehliyeti başlığını açınca önce Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler. Sonra «hak ehliyeti» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı bu başlığın doğal vakıa zeminidir.

İkinci iş, ayırt etme gücü ile erginlik arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Uzun yazılı: kurumun adı, TBK maddesi, unsur, Yargıtay cümlesi (künye varsa). Amfi usulü. İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.

Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Beyazıt yazılısında gerekçesiz kalır. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074).

Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. hak ehliyeti ve fiil ehliyeti talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.

Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Hak ehliyeti fiil ehliyetinden ayrıdır.. Adlandırmadan geçmek, İÜHF kâğıdında yarım gerekçedir.

Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Beyazıt usulü sloganla bitirmez.

Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.

Yanlış giden kâğıt, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.

Tekrar: Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. hak ehliyeti, ayırt etme gücü, erginlik, kısıtlı olmama, yasal danışman / vasi birlikte durur. Birini atlayan çözüm, İÜHF yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.

Hap bilgi

Her insanın hak ehliyeti vardır. Fiil ehliyeti ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmamaya bağlanır. Tam ehliyetsiz ile sınırlı ehliyetsiz ayrı rejimlerdir.

Sınav tuzağı

Tuzak: Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti ile komşu kurumu karıştırmak. Ayırt etme gücü yoksa irade beyanı kural olarak sonuç doğurmaz.

hak ehliyeti

Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti bakımından «hak ehliyeti» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.

ayırt etme gücü

Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti bakımından «ayırt etme gücü» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.

erginlik

Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti bakımından «erginlik» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.

Bilgi kartı 1 / 2

Konu sonu test

  1. 1. Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?

  2. 2. Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti hangi kanunî bağla okunur?

Genel nitelikli hükümler

TMK ve TBK'nın genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır. Özel hüküm varsa genel hüküm yedek kalır. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Bu yüzden genel nitelikli hükümler başlığı, Beyazıt yazılısında ezber sloganı değil uygulanacak rejim olarak durur.

Öğrenci şu unsurları kâğıda geçirir: genel hüküm; özel hüküm önceliği; uygun düşme ölçüsü; TBK genelinin yansıması. Uzun yazılı: kurumun adı, TBK maddesi, unsur, Yargıtay cümlesi (künye varsa). Amfi usulü. Bu unsurlar birlikte durur; birini atlayan çözüm, maddi hukuku atladı notu yer.

Komşu hat: Genel hüküm, özel hükmü silmez. Beyazıt kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.

Çapraz okuma: Kira özelinde TBK genel ancak uygun düşerse gelir. İÜHF yazılısında bu cümle, genel nitelikli hükümler ile komşusunu ayırır.

İÜHF öğrencisi TMK m. 5 metnini şöyle okur: «**C. Genel nitelikli hükümler** --- Madde 5 - Bu Kanun ve Borçlar Kanununun genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır.» Bu cümle genel nitelikli hükümler için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

TMK m. 5 ile Genel nitelikli hükümler eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genel hüküm belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

Yürürlük cümlesi TMK m. 6 üzerindedir: «**D. İspat kuralları I. İspat yükü** --- Madde 6 - Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.» İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

TMK m. 6 ile Genel nitelikli hükümler eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genel hüküm belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

TMK m. 7 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II. Resmî belgelerle ispat** --- Madde 7 - Resmî sicil ve senetler, belgeledikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur. Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» Lafız, genel nitelikli hükümler tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» Bu katman genel hüküm ile özel hüküm önceliği arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

TMK m. 7 ile Genel nitelikli hükümler eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genel hüküm belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

İÜHF öğrencisi TMK m. 8 metnini şöyle okur: «**BİRİNCİ KİTAP KİŞİLER HUKUKU BİRİNCİ KISIM GERÇEK KİŞİLER BİRİNCİ BÖLÜM KİŞİLİK A. Genel olarak I. Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır. Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» Bu cümle genel nitelikli hükümler için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır.» Bu katman genel hüküm ile özel hüküm önceliği arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Beyazıt kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

TMK m. 8 ile Genel nitelikli hükümler eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genel hüküm belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

Ekol notu: Uygun düşme, analogia serbestisi değildir. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; İÜHF kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.

Öğreti ayrımı: Özel kanun (TKHK, İşK) önce bakılır. İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.

genel nitelikli hükümler bakımından «genel hüküm» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: TMK ve TBK'nın genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır. Özel hüküm varsa genel hüküm yedek kalır. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«genel hüküm» eksikse Genel nitelikli hükümler talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «özel hüküm önceliği» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

genel nitelikli hükümler bakımından «özel hüküm önceliği» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: TMK ve TBK'nın genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır. Özel hüküm varsa genel hüküm yedek kalır. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«özel hüküm önceliği» eksikse Genel nitelikli hükümler talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «uygun düşme ölçüsü» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

genel nitelikli hükümler bakımından «uygun düşme ölçüsü» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: TMK ve TBK'nın genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır. Özel hüküm varsa genel hüküm yedek kalır. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«uygun düşme ölçüsü» eksikse Genel nitelikli hükümler talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «TBK genelinin yansıması» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

genel nitelikli hükümler bakımından «TBK genelinin yansıması» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: TMK ve TBK'nın genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır. Özel hüküm varsa genel hüküm yedek kalır. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«TBK genelinin yansıması» eksikse Genel nitelikli hükümler talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «genel hüküm» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

İÜHF öğrencisi genel nitelikli hükümler başlığını açınca önce Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler. Sonra «genel hüküm» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı bu başlığın doğal vakıa zeminidir.

İkinci iş, özel hüküm önceliği ile uygun düşme ölçüsü arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Uzun yazılı: kurumun adı, TBK maddesi, unsur, Yargıtay cümlesi (künye varsa). Amfi usulü. İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.

Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Beyazıt yazılısında gerekçesiz kalır. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074).

Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. genel nitelikli hükümler talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.

Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Genel hüküm, özel hükmü silmez.. Adlandırmadan geçmek, İÜHF kâğıdında yarım gerekçedir.

Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Beyazıt usulü sloganla bitirmez.

Genel nitelikli hükümler için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.

Yanlış giden kâğıt, genel nitelikli hükümler başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.

Tekrar: Genel nitelikli hükümler bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. genel hüküm, özel hüküm önceliği, uygun düşme ölçüsü, TBK genelinin yansıması birlikte durur. Birini atlayan çözüm, İÜHF yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.

Hap bilgi

TMK ve TBK'nın genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır. Özel hüküm varsa genel hüküm yedek kalır.

Sınav tuzağı

Tuzak: Genel nitelikli hükümler ile komşu kurumu karıştırmak. Kira özelinde TBK genel ancak uygun düşerse gelir.

genel hüküm

Genel nitelikli hükümler bakımından «genel hüküm» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.

özel hüküm önceliği

Genel nitelikli hükümler bakımından «özel hüküm önceliği» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.

uygun düşme ölçüsü

Genel nitelikli hükümler bakımından «uygun düşme ölçüsü» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.

Bilgi kartı 1 / 2

Konu sonu test

  1. 1. Genel nitelikli hükümler tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?

  2. 2. Genel nitelikli hükümler hangi kanunî bağla okunur?

İspat yükü

Kanunda aksine hüküm yoksa herkes hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Karine ve belgelendirme istisnaları kanundadır. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Bu yüzden ispat yükü başlığı, Beyazıt yazılısında ezber sloganı değil uygulanacak rejim olarak durur.

Öğrenci şu unsurları kâğıda geçirir: iddia edilen olgu; ispat yükü; kanunî karine; aksini ispat. Uzun yazılı: kurumun adı, TBK maddesi, unsur, Yargıtay cümlesi (künye varsa). Amfi usulü. Bu unsurlar birlikte durur; birini atlayan çözüm, maddi hukuku atladı notu yer.

Komşu hat: İspat, maddi hakkın usul yüzüdür. Beyazıt kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.

Çapraz okuma: Karine, yükü ters çevirir. İÜHF yazılısında bu cümle, ispat yükü ile komşusunu ayırır.

İÜHF öğrencisi TMK m. 6 metnini şöyle okur: «**D. İspat kuralları I. İspat yükü** --- Madde 6 - Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.» Bu cümle ispat yükü için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

TMK m. 6 ile İspat yükü eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada iddia edilen olgu belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

Yürürlük cümlesi TMK m. 7 üzerindedir: «**II. Resmî belgelerle ispat** --- Madde 7 - Resmî sicil ve senetler, belgeledikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur. Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» Bu katman iddia edilen olgu ile ispat yükü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

TMK m. 7 ile İspat yükü eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada iddia edilen olgu belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

TMK m. 8 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**BİRİNCİ KİTAP KİŞİLER HUKUKU BİRİNCİ KISIM GERÇEK KİŞİLER BİRİNCİ BÖLÜM KİŞİLİK A. Genel olarak I. Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır. Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» Lafız, ispat yükü tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır.» Bu katman iddia edilen olgu ile ispat yükü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Beyazıt kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

TMK m. 8 ile İspat yükü eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada iddia edilen olgu belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

İÜHF öğrencisi TMK m. 9 metnini şöyle okur: «**II. Fiil ehliyeti 1. Kapsamı** --- Madde 9 - Fiil ehliyetine sahip olan kimse, kendi fiilleriyle hak edinebilir ve borç altına girebilir.» Bu cümle ispat yükü için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

TMK m. 9 ile İspat yükü eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada iddia edilen olgu belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

Yürürlük cümlesi TMK m. 10 üzerindedir: «**2. Koşulları a. Genel olarak** --- Madde 10 - Ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan her ergin kişinin fiil ehliyeti vardır.» İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

TMK m. 10 ile İspat yükü eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada iddia edilen olgu belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

Ekol notu: Resmî sicil karinesi m.7 ile m.6 birlikte okunur. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; İÜHF kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.

Öğreti ayrımı: Usul hukuku (HMK) ispatın nasılını taşır. İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.

ispat yükü bakımından «iddia edilen olgu» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunda aksine hüküm yoksa herkes hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Karine ve belgelendirme istisnaları kanundadır. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«iddia edilen olgu» eksikse İspat yükü talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «ispat yükü» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

ispat yükü bakımından «ispat yükü» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunda aksine hüküm yoksa herkes hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Karine ve belgelendirme istisnaları kanundadır. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«ispat yükü» eksikse İspat yükü talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «kanunî karine» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

ispat yükü bakımından «kanunî karine» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunda aksine hüküm yoksa herkes hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Karine ve belgelendirme istisnaları kanundadır. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«kanunî karine» eksikse İspat yükü talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «aksini ispat» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

ispat yükü bakımından «aksini ispat» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanunda aksine hüküm yoksa herkes hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Karine ve belgelendirme istisnaları kanundadır. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«aksini ispat» eksikse İspat yükü talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «iddia edilen olgu» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

İÜHF öğrencisi ispat yükü başlığını açınca önce Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler. Sonra «iddia edilen olgu» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı bu başlığın doğal vakıa zeminidir.

İkinci iş, ispat yükü ile kanunî karine arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Uzun yazılı: kurumun adı, TBK maddesi, unsur, Yargıtay cümlesi (künye varsa). Amfi usulü. İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.

Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Beyazıt yazılısında gerekçesiz kalır. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074).

Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. ispat yükü talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.

Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: İspat, maddi hakkın usul yüzüdür.. Adlandırmadan geçmek, İÜHF kâğıdında yarım gerekçedir.

Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Beyazıt usulü sloganla bitirmez.

İspat yükü için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.

Yanlış giden kâğıt, ispat yükü başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.

Tekrar: İspat yükü bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. iddia edilen olgu, ispat yükü, kanunî karine, aksini ispat birlikte durur. Birini atlayan çözüm, İÜHF yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.

Hap bilgi

Kanunda aksine hüküm yoksa herkes hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Karine ve belgelendirme istisnaları kanundadır.

Sınav tuzağı

Tuzak: İspat yükü ile komşu kurumu karıştırmak. Karine, yükü ters çevirir.

iddia edilen olgu

İspat yükü bakımından «iddia edilen olgu» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.

ispat yükü

İspat yükü bakımından «ispat yükü» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.

kanunî karine

İspat yükü bakımından «kanunî karine» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.

Bilgi kartı 1 / 2

Konu sonu test

  1. 1. İspat yükü tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?

  2. 2. İspat yükü hangi kanunî bağla okunur?

Kişilik hakkı

Kişilik hakkı, kişinin maddi ve manevi bütünlüğünü koruyan mutlak haktır. Saldırıda dava ve önleme; rıza sınırlıdır. İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz ile TBK/TMK hattı yan yana okunur; ne var ki sınavda bağlayıcı olan yürürlükteki lafızdır. İÜHF Yıllık (Konsolide Master) kesitinde kişilik hakkı bu sırayla işlenir.

Kurumun unsurları şunlardır: maddi-manevi bütünlük; saldırı; rıza sınırı; koruma davaları; manevi tazminat. Birinci sınıfın ilk karşılaşmasında her unsur ayrı satıra yazılır zira birinin eksikliği talebi bu kuruma dayandırmayı keser. Ne var ki unsurları ezber listesi gibi dizmek yetmez; somut vakıada hangi belgenin hangi unsuru taşıdığı eşlenir.

Çapraz okuma: Kişilik hakkı, borcun kaynağı olabilir (haksız fiil). İÜHF yazılısında bu cümle, kişilik hakkı ile komşusunu ayırır.

Organik bağ: Rıza, emredici sınıra takılır. Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.

Yürürlük cümlesi TMK m. 23 üzerindedir: «**B. Kişiliğin korunması I. Vazgeçme ve aşırı sınırlamaya karşı** --- Madde 23- Kimse, hak ve fiil ehliyetlerinden kısmen de olsa vazgeçemez. Kimse özgürlüklerinden vazgeçemez veya onları hukuka ya da ahlâka aykırı olarak sınırlayamaz. Yazılı rıza üzerine insan kökenli biyolojik maddelerin alınması, aşılanması ve nakli mümkündür. Ancak, biyolojik madde verme borcu altına girmiş olandan edimini yerine getirmesi istenemez; maddî ve manevî tazminat isteminde bulunulamaz.» İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Kimse özgürlüklerinden vazgeçemez veya onları hukuka ya da ahlâka aykırı olarak sınırlayamaz.» Bu katman maddi-manevi bütünlük ile saldırı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Yazılı rıza üzerine insan kökenli biyolojik maddelerin alınması, aşılanması ve nakli mümkündür.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Beyazıt kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

TMK m. 23 ile Kişilik hakkı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada maddi-manevi bütünlük belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

TMK m. 24 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II. Saldırıya karşı 1. İlke** --- Madde 24- Hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimse, hâkimden, saldırıda bulunanlara karşı korunmasını isteyebilir. Kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça, kişilik haklarına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır.» Lafız, kişilik hakkı tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça, kişilik haklarına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır.» Bu katman maddi-manevi bütünlük ile saldırı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

TMK m. 24 ile Kişilik hakkı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada maddi-manevi bütünlük belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

İÜHF öğrencisi TMK m. 25 metnini şöyle okur: «**2. Davalar** --- Madde 25- Davacı, hâkimden saldırı tehlikesinin önlenmesini, sürmekte olan saldırıya son verilmesini, sona ermiş olsa bile etkileri devam eden saldırının hukuka aykırılığının tespitini isteyebilir. Davacı bunlarla birlikte, düzeltmenin veya kararın üçüncü kişilere bildirilmesi ya da yayımlanması isteminde de bulunabilir. Davacının, maddî ve manevî tazminat istemleri ile hukuka aykırı saldırı dolayısıyla elde edilmiş olan kazancın vekâletsiz iş görme hükümlerine göre kendisine verilmesine ilişkin istemde bulunma hakkı saklıdır. Manevî tazminat istemi, karşı tarafça kabul edilmiş olmadıkça devredilemez; miras bırakan tarafından ileri sürülmüş olmadıkça mirasçılara geçmez. Davacı, kişilik haklarının korunması için kendi yerleşim yeri veya davalının…» Bu cümle kişilik hakkı için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Davacı bunlarla birlikte, düzeltmenin veya kararın üçüncü kişilere bildirilmesi ya da yayımlanması isteminde de bulunabilir.» Bu katman maddi-manevi bütünlük ile saldırı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Davacının, maddî ve manevî tazminat istemleri ile hukuka aykırı saldırı dolayısıyla elde edilmiş olan kazancın vekâletsiz iş görme hükümlerine göre kendisine verilmesine ilişkin istemde bulunma hakkı saklıdır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Beyazıt kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

TMK m. 25 ile Kişilik hakkı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada maddi-manevi bütünlük belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

Yürürlük cümlesi TMK m. 26 üzerindedir: «**III. Ad üzerindeki hak 1. Adın korunması** --- Madde 26- Adının kullanılması çekişmeli olan kişi, hakkının tespitini dava edebilir. Adı haksız olarak kullanılan kişi buna son verilmesini; haksız kullanan kusurlu ise ayrıca maddî zararının giderilmesini ve uğradığı haksızlığın niteliği gerektiriyorsa manevî tazminat ödenmesini isteyebilir.» İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Adı haksız olarak kullanılan kişi buna son verilmesini;» Bu katman maddi-manevi bütünlük ile saldırı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «haksız kullanan kusurlu ise ayrıca maddî zararının giderilmesini ve uğradığı haksızlığın niteliği gerektiriyorsa manevî tazminat ödenmesini isteyebilir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Beyazıt kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

TMK m. 26 ile Kişilik hakkı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada maddi-manevi bütünlük belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

TMK m. 27 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**2. Adın değiştirilmesi** --- Madde 27- Adın değiştirilmesi, ancak haklı sebeplere dayanılarak hâkimden istenebilir. (Değişik ikinci fıkra:14/11/2024-7532/12 md.) Adın değiştirildiği nüfus siciline kayıt ve Basın İlan Kurumunun ilan portalında ilan olunur. Bu ilanda; hükmü veren mahkeme, kararın verildiği tarih, dosyanın esas ve karar numarası ile adının değiştirilmesine karar verilen kişinin nüfusa kayıtlı olduğu yer, doğum tarihi, ana ve baba adı, önceki adı ve soyadı, mahkeme kararıyla verilen yeni adı ve soyadı yer alır. Ad değişmekle kişisel durum değişmez. Adın değiştirilmesinden zarar gören kimse, bunu öğrendiği günden başlayarak bir yıl içinde değiştirme kararının kaldırılmasını dava edebilir.» Lafız, kişilik hakkı tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(Değişik ikinci fıkra:14/11/2024-7532/12 md.) Adın değiştirildiği nüfus siciline kayıt ve Basın İlan Kurumunun ilan portalında ilan olunur.» Bu katman maddi-manevi bütünlük ile saldırı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «hükmü veren mahkeme, kararın verildiği tarih, dosyanın esas ve karar numarası ile adının değiştirilmesine karar verilen kişinin nüfusa kayıtlı olduğu yer, doğum tarihi, ana ve baba adı, önceki adı ve soyadı, mahkeme kararıyla verilen yeni adı ve soyadı yer alır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Beyazıt kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

TMK m. 27 ile Kişilik hakkı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada maddi-manevi bütünlük belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

İÜHF öğrencisi TMK m. 28 metnini şöyle okur: «**C. Kişiliğin başlangıcı ve sonu I. Doğum ve ölüm** --- Madde 28- Kişilik, çocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu anda başlar ve ölümle sona erer. Çocuk hak ehliyetini, sağ doğmak koşuluyla, ana rahmine düştüğü andan başlayarak elde eder.» Bu cümle kişilik hakkı için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Doğum ve ölüm** --- Madde 28- Kişilik, çocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu anda başlar ve ölümle sona erer.» Bu katman maddi-manevi bütünlük ile saldırı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Çocuk hak ehliyetini, sağ doğmak koşuluyla, ana rahmine düştüğü andan başlayarak elde eder.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Beyazıt kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

TMK m. 28 ile Kişilik hakkı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada maddi-manevi bütünlük belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

Öğreti ayrımı: m.23 vazgeçilemezlik, m.24 saldırı, m.25 dava yoludur. İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.

Doktrin cümlesi: KVKK özel koruma getirir; TMK genel kalır. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074).

kişilik hakkı bakımından «maddi-manevi bütünlük» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kişilik hakkı, kişinin maddi ve manevi bütünlüğünü koruyan mutlak haktır. Saldırıda dava ve önleme; rıza sınırlıdır. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«maddi-manevi bütünlük» eksikse Kişilik hakkı talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «saldırı» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

kişilik hakkı bakımından «saldırı» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kişilik hakkı, kişinin maddi ve manevi bütünlüğünü koruyan mutlak haktır. Saldırıda dava ve önleme; rıza sınırlıdır. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«saldırı» eksikse Kişilik hakkı talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «rıza sınırı» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

kişilik hakkı bakımından «rıza sınırı» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kişilik hakkı, kişinin maddi ve manevi bütünlüğünü koruyan mutlak haktır. Saldırıda dava ve önleme; rıza sınırlıdır. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«rıza sınırı» eksikse Kişilik hakkı talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «koruma davaları» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

kişilik hakkı bakımından «koruma davaları» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kişilik hakkı, kişinin maddi ve manevi bütünlüğünü koruyan mutlak haktır. Saldırıda dava ve önleme; rıza sınırlıdır. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«koruma davaları» eksikse Kişilik hakkı talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «manevi tazminat» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

kişilik hakkı bakımından «manevi tazminat» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kişilik hakkı, kişinin maddi ve manevi bütünlüğünü koruyan mutlak haktır. Saldırıda dava ve önleme; rıza sınırlıdır. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«manevi tazminat» eksikse Kişilik hakkı talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «maddi-manevi bütünlük» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

İÜHF öğrencisi kişilik hakkı başlığını açınca önce Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler. Sonra «maddi-manevi bütünlük» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı bu başlığın doğal vakıa zeminidir.

İkinci iş, saldırı ile rıza sınırı arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Uzun yazılı: kurumun adı, TBK maddesi, unsur, Yargıtay cümlesi (künye varsa). Amfi usulü. İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.

Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Beyazıt yazılısında gerekçesiz kalır. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074).

Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. kişilik hakkı talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.

Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Kişilik hakkı, borcun kaynağı olabilir (haksız fiil).. Adlandırmadan geçmek, İÜHF kâğıdında yarım gerekçedir.

Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Beyazıt usulü sloganla bitirmez.

Kişilik hakkı için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.

Yanlış giden kâğıt, kişilik hakkı başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.

Tekrar: Kişilik hakkı bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. maddi-manevi bütünlük, saldırı, rıza sınırı, koruma davaları, manevi tazminat birlikte durur. Birini atlayan çözüm, İÜHF yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.

Hap bilgi

Kişilik hakkı, kişinin maddi ve manevi bütünlüğünü koruyan mutlak haktır. Saldırıda dava ve önleme; rıza sınırlıdır.

Sınav tuzağı

Tuzak: Kişilik hakkı ile komşu kurumu karıştırmak. Rıza, emredici sınıra takılır.

maddi-manevi bütünlük

Kişilik hakkı bakımından «maddi-manevi bütünlük» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.

saldırı

Kişilik hakkı bakımından «saldırı» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.

rıza sınırı

Kişilik hakkı bakımından «rıza sınırı» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.

Bilgi kartı 1 / 2

Konu sonu test

  1. 1. Kişilik hakkı tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?

  2. 2. Kişilik hakkı hangi kanunî bağla okunur?

Yerleşim yeri

Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Kimsenin birden çok yerleşim yeri olamaz. Hukuki işlemler ve yetki bu kavrama bağlanır. İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz ile TBK/TMK hattı yan yana okunur; ne var ki sınavda bağlayıcı olan yürürlükteki lafızdır. İÜHF Yıllık (Konsolide Master) kesitinde yerleşim yeri bu sırayla işlenir.

Öğrenci şu unsurları kâğıda geçirir: sürekli kalma niyeti; oturma; tek yerleşim ilkesi; yasal yerleşim. Uzun yazılı: kurumun adı, TBK maddesi, unsur, Yargıtay cümlesi (künye varsa). Amfi usulü. Bu unsurlar birlikte durur; birini atlayan çözüm, maddi hukuku atladı notu yer.

Komşu hat: Yerleşim, yetki (HMK) ve kişi hâline bağlanır. Beyazıt kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.

Çapraz okuma: Adres, yerleşimin fiilî görünümüdür; ikisi karıştırılmaz. İÜHF yazılısında bu cümle, yerleşim yeri ile komşusunu ayırır.

İÜHF öğrencisi TMK m. 19 metnini şöyle okur: «**V. Yerleşim yeri 1. Tanım** --- Madde 19- Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Bir kimsenin aynı zamanda birden çok yerleşim yeri olamaz. Bu kural ticarî ve sınaî kuruluşlar hakkında uygulanmaz.» Bu cümle yerleşim yeri için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bir kimsenin aynı zamanda birden çok yerleşim yeri olamaz.» Bu katman sürekli kalma niyeti ile oturma arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Bu kural ticarî ve sınaî kuruluşlar hakkında uygulanmaz.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Beyazıt kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

TMK m. 19 ile Yerleşim yeri eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sürekli kalma niyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

Yürürlük cümlesi TMK m. 20 üzerindedir: «**2. Yerleşim yerinin değiştirilmesi ve oturma yeri** --- Madde 20- Bir yerleşim yerinin değiştirilmesi yenisinin edinilmesine bağlıdır. Önceki yerleşim yeri belli olmayan veya yabancı ülkedeki yerleşim yerini bıraktığı hâlde Türkiye'de henüz bir yerleşim yeri edinmemiş olan kimsenin hâlen oturduğu yer, yerleşim yeri sayılır.» İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Önceki yerleşim yeri belli olmayan veya yabancı ülkedeki yerleşim yerini bıraktığı hâlde Türkiye'de henüz bir yerleşim yeri edinmemiş olan kimsenin hâlen oturduğu yer, yerleşim yeri sayılır.» Bu katman sürekli kalma niyeti ile oturma arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

TMK m. 20 ile Yerleşim yeri eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sürekli kalma niyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

TMK m. 21 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**3. Yasal yerleşim yeri** --- Madde 21- Velâyet altında bulunan çocuğun yerleşim yeri, ana ve babasının; ana ve babanın ortak yerleşim yeri yoksa, çocuğun kendisine bırakıldığı ana veya babanın yerleşim yeridir. Diğer hâllerde çocuğun oturma yeri, onun yerleşim yeri sayılır. Vesayet altındaki kişilerin yerleşim yeri, bağlı oldukları vesayet makamının bulunduğu yerdir.» Lafız, yerleşim yeri tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «ana ve babanın ortak yerleşim yeri yoksa, çocuğun kendisine bırakıldığı ana veya babanın yerleşim yeridir.» Bu katman sürekli kalma niyeti ile oturma arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Diğer hâllerde çocuğun oturma yeri, onun yerleşim yeri sayılır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Beyazıt kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

TMK m. 21 ile Yerleşim yeri eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sürekli kalma niyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

İÜHF öğrencisi TMK m. 22 metnini şöyle okur: «**4. Kurumlarda bulunma** --- Madde 22- Bir öğretim kurumuna devam etmek için bir yerde bulunma ya da eğitim, sağlık, bakım veya ceza kurumuna konulma, yeni yerleşim yeri edinme sonucunu doğurmaz.» Bu cümle yerleşim yeri için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

TMK m. 22 ile Yerleşim yeri eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sürekli kalma niyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

Yürürlük cümlesi TMK m. 23 üzerindedir: «**B. Kişiliğin korunması I. Vazgeçme ve aşırı sınırlamaya karşı** --- Madde 23- Kimse, hak ve fiil ehliyetlerinden kısmen de olsa vazgeçemez. Kimse özgürlüklerinden vazgeçemez veya onları hukuka ya da ahlâka aykırı olarak sınırlayamaz. Yazılı rıza üzerine insan kökenli biyolojik maddelerin alınması, aşılanması ve nakli mümkündür. Ancak, biyolojik madde verme borcu altına girmiş olandan edimini yerine getirmesi istenemez; maddî ve manevî tazminat isteminde bulunulamaz.» İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Kimse özgürlüklerinden vazgeçemez veya onları hukuka ya da ahlâka aykırı olarak sınırlayamaz.» Bu katman sürekli kalma niyeti ile oturma arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Yazılı rıza üzerine insan kökenli biyolojik maddelerin alınması, aşılanması ve nakli mümkündür.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Beyazıt kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

TMK m. 23 ile Yerleşim yeri eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sürekli kalma niyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

TMK m. 24 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II. Saldırıya karşı 1. İlke** --- Madde 24- Hukuka aykırı olarak kişilik hakkına saldırılan kimse, hâkimden, saldırıda bulunanlara karşı korunmasını isteyebilir. Kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça, kişilik haklarına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır.» Lafız, yerleşim yeri tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Kişilik hakkı zedelenen kimsenin rızası, daha üstün nitelikte özel veya kamusal yarar ya da kanunun verdiği yetkinin kullanılması sebeplerinden biriyle haklı kılınmadıkça, kişilik haklarına yapılan her saldırı hukuka aykırıdır.» Bu katman sürekli kalma niyeti ile oturma arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

TMK m. 24 ile Yerleşim yeri eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sürekli kalma niyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

İÜHF öğrencisi TMK m. 25 metnini şöyle okur: «**2. Davalar** --- Madde 25- Davacı, hâkimden saldırı tehlikesinin önlenmesini, sürmekte olan saldırıya son verilmesini, sona ermiş olsa bile etkileri devam eden saldırının hukuka aykırılığının tespitini isteyebilir. Davacı bunlarla birlikte, düzeltmenin veya kararın üçüncü kişilere bildirilmesi ya da yayımlanması isteminde de bulunabilir. Davacının, maddî ve manevî tazminat istemleri ile hukuka aykırı saldırı dolayısıyla elde edilmiş olan kazancın vekâletsiz iş görme hükümlerine göre kendisine verilmesine ilişkin istemde bulunma hakkı saklıdır. Manevî tazminat istemi, karşı tarafça kabul edilmiş olmadıkça devredilemez; miras bırakan tarafından ileri sürülmüş olmadıkça mirasçılara geçmez. Davacı, kişilik haklarının korunması için kendi yerleşim yeri veya davalının…» Bu cümle yerleşim yeri için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Davacı bunlarla birlikte, düzeltmenin veya kararın üçüncü kişilere bildirilmesi ya da yayımlanması isteminde de bulunabilir.» Bu katman sürekli kalma niyeti ile oturma arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Davacının, maddî ve manevî tazminat istemleri ile hukuka aykırı saldırı dolayısıyla elde edilmiş olan kazancın vekâletsiz iş görme hükümlerine göre kendisine verilmesine ilişkin istemde bulunma hakkı saklıdır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Beyazıt kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

TMK m. 25 ile Yerleşim yeri eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sürekli kalma niyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

Ekol notu: Tek yerleşim ilkesi, birden fazla ev adresini tek hukuki merkeze indirir. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; İÜHF kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.

Öğreti ayrımı: Yasal yerleşim küçüğün ana-babasına bağlanır. İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.

yerleşim yeri bakımından «sürekli kalma niyeti» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Kimsenin birden çok yerleşim yeri olamaz. Hukuki işlemler ve yetki bu kavrama bağlanır. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«sürekli kalma niyeti» eksikse Yerleşim yeri talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «oturma» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

yerleşim yeri bakımından «oturma» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Kimsenin birden çok yerleşim yeri olamaz. Hukuki işlemler ve yetki bu kavrama bağlanır. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«oturma» eksikse Yerleşim yeri talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «tek yerleşim ilkesi» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

yerleşim yeri bakımından «tek yerleşim ilkesi» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Kimsenin birden çok yerleşim yeri olamaz. Hukuki işlemler ve yetki bu kavrama bağlanır. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«tek yerleşim ilkesi» eksikse Yerleşim yeri talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «yasal yerleşim» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

yerleşim yeri bakımından «yasal yerleşim» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Kimsenin birden çok yerleşim yeri olamaz. Hukuki işlemler ve yetki bu kavrama bağlanır. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«yasal yerleşim» eksikse Yerleşim yeri talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «sürekli kalma niyeti» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

İÜHF öğrencisi yerleşim yeri başlığını açınca önce Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler. Sonra «sürekli kalma niyeti» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı bu başlığın doğal vakıa zeminidir.

İkinci iş, oturma ile tek yerleşim ilkesi arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Uzun yazılı: kurumun adı, TBK maddesi, unsur, Yargıtay cümlesi (künye varsa). Amfi usulü. İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.

Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Beyazıt yazılısında gerekçesiz kalır. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074).

Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. yerleşim yeri talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.

Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Yerleşim, yetki (HMK) ve kişi hâline bağlanır.. Adlandırmadan geçmek, İÜHF kâğıdında yarım gerekçedir.

Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Beyazıt usulü sloganla bitirmez.

Yerleşim yeri için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.

Yanlış giden kâğıt, yerleşim yeri başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.

Tekrar: Yerleşim yeri bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. sürekli kalma niyeti, oturma, tek yerleşim ilkesi, yasal yerleşim birlikte durur. Birini atlayan çözüm, İÜHF yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.

Hap bilgi

Yerleşim yeri, bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Kimsenin birden çok yerleşim yeri olamaz. Hukuki işlemler ve yetki bu kavrama bağlanır.

Sınav tuzağı

Tuzak: Yerleşim yeri ile komşu kurumu karıştırmak. Adres, yerleşimin fiilî görünümüdür; ikisi karıştırılmaz.

sürekli kalma niyeti

Yerleşim yeri bakımından «sürekli kalma niyeti» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.

oturma

Yerleşim yeri bakımından «oturma» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.

tek yerleşim ilkesi

Yerleşim yeri bakımından «tek yerleşim ilkesi» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.

Bilgi kartı 1 / 2

Konu sonu test

  1. 1. Yerleşim yeri tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?

  2. 2. Yerleşim yeri hangi kanunî bağla okunur?

Ad

Ad, kişiyi toplum içinde belirleyen ve kişilik hakkının parçası olan işarettir. Adın kazanılması, değiştirilmesi ve korunması kanundadır. İstanbul öğrencisi bu başlığı Uzun yazılı: kurumun adı, TBK maddesi, unsur, Yargıtay cümlesi (künye varsa). Amfi usulü. içinde görür. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler. ad tartışması ancak ondan sonra açılır.

Unsur dökümü şöyledir: özad; soyadı; kazanma; değiştirme; koruma davası. İÜHF pratik çalışmasında bu liste, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı senaryosundaki belgelerle tek tek karşılanır. Belgesiz unsur, başlığı kapatır.

Organik bağ: Ad, kişilik hakkının görünür yüzüdür. Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.

Komşu hat: Soyadı evlenme ve soybağıyla kayar. Beyazıt kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.

TMK m. 26 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**III. Ad üzerindeki hak 1. Adın korunması** --- Madde 26- Adının kullanılması çekişmeli olan kişi, hakkının tespitini dava edebilir. Adı haksız olarak kullanılan kişi buna son verilmesini; haksız kullanan kusurlu ise ayrıca maddî zararının giderilmesini ve uğradığı haksızlığın niteliği gerektiriyorsa manevî tazminat ödenmesini isteyebilir.» Lafız, ad tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Adı haksız olarak kullanılan kişi buna son verilmesini;» Bu katman özad ile soyadı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «haksız kullanan kusurlu ise ayrıca maddî zararının giderilmesini ve uğradığı haksızlığın niteliği gerektiriyorsa manevî tazminat ödenmesini isteyebilir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Beyazıt kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

TMK m. 26 ile Ad eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada özad belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

İÜHF öğrencisi TMK m. 27 metnini şöyle okur: «**2. Adın değiştirilmesi** --- Madde 27- Adın değiştirilmesi, ancak haklı sebeplere dayanılarak hâkimden istenebilir. (Değişik ikinci fıkra:14/11/2024-7532/12 md.) Adın değiştirildiği nüfus siciline kayıt ve Basın İlan Kurumunun ilan portalında ilan olunur. Bu ilanda; hükmü veren mahkeme, kararın verildiği tarih, dosyanın esas ve karar numarası ile adının değiştirilmesine karar verilen kişinin nüfusa kayıtlı olduğu yer, doğum tarihi, ana ve baba adı, önceki adı ve soyadı, mahkeme kararıyla verilen yeni adı ve soyadı yer alır. Ad değişmekle kişisel durum değişmez. Adın değiştirilmesinden zarar gören kimse, bunu öğrendiği günden başlayarak bir yıl içinde değiştirme kararının kaldırılmasını dava edebilir.» Bu cümle ad için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(Değişik ikinci fıkra:14/11/2024-7532/12 md.) Adın değiştirildiği nüfus siciline kayıt ve Basın İlan Kurumunun ilan portalında ilan olunur.» Bu katman özad ile soyadı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «hükmü veren mahkeme, kararın verildiği tarih, dosyanın esas ve karar numarası ile adının değiştirilmesine karar verilen kişinin nüfusa kayıtlı olduğu yer, doğum tarihi, ana ve baba adı, önceki adı ve soyadı, mahkeme kararıyla verilen yeni adı ve soyadı yer alır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Beyazıt kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

TMK m. 27 ile Ad eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada özad belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

Yürürlük cümlesi TMK m. 28 üzerindedir: «**C. Kişiliğin başlangıcı ve sonu I. Doğum ve ölüm** --- Madde 28- Kişilik, çocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu anda başlar ve ölümle sona erer. Çocuk hak ehliyetini, sağ doğmak koşuluyla, ana rahmine düştüğü andan başlayarak elde eder.» İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Doğum ve ölüm** --- Madde 28- Kişilik, çocuğun sağ olarak tamamıyla doğduğu anda başlar ve ölümle sona erer.» Bu katman özad ile soyadı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Çocuk hak ehliyetini, sağ doğmak koşuluyla, ana rahmine düştüğü andan başlayarak elde eder.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Beyazıt kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

TMK m. 28 ile Ad eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada özad belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

TMK m. 29 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II. Sağ olmanın ve ölümün ispatı 1. İspat yükü** --- Madde 29- Bir hakkın kullanılması için bir kimsenin sağ veya ölü olduğunu veya belirli bir zamanda ya da başka bir kimsenin ölümünde sağ bulunduğunu ileri süren kimse, iddiasını ispat etmek zorundadır. Birden fazla kişiden hangisinin önce veya sonra öldüğü ispat edilemezse, hepsi aynı anda ölmüş sayılır.» Lafız, ad tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak İÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «İspat yükü** --- Madde 29- Bir hakkın kullanılması için bir kimsenin sağ veya ölü olduğunu veya belirli bir zamanda ya da başka bir kimsenin ölümünde sağ bulunduğunu ileri süren kimse, iddiasını ispat etmek zorundadır.» Bu katman özad ile soyadı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Birden fazla kişiden hangisinin önce veya sonra öldüğü ispat edilemezse, hepsi aynı anda ölmüş sayılır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Beyazıt kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

TMK m. 29 ile Ad eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada özad belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

İÜHF öğrencisi TMK m. 30 metnini şöyle okur: «**2. İspat araçları a. Genel olarak** --- Madde 30- Doğum ve ölüm, nüfus sicilindeki kayıtlarla ispat olunur. Nüfus sicilinde bir kayıt yoksa veya bulunan kaydın doğru olmadığı anlaşılırsa, gerçek durum her türlü kanıtla ispat edilebilir.» Bu cümle ad için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Nüfus sicilinde bir kayıt yoksa veya bulunan kaydın doğru olmadığı anlaşılırsa, gerçek durum her türlü kanıtla ispat edilebilir.» Bu katman özad ile soyadı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

TMK m. 30 ile Ad eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada özad belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

Doktrin cümlesi: Adın korunması kişilik davasıyla yürür. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074).

Ekol notu: Değiştirme haklı sebebe bağlıdır. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; İÜHF kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.

ad bakımından «özad» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Ad, kişiyi toplum içinde belirleyen ve kişilik hakkının parçası olan işarettir. Adın kazanılması, değiştirilmesi ve korunması kanundadır. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«özad» eksikse Ad talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «soyadı» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

ad bakımından «soyadı» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Ad, kişiyi toplum içinde belirleyen ve kişilik hakkının parçası olan işarettir. Adın kazanılması, değiştirilmesi ve korunması kanundadır. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«soyadı» eksikse Ad talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «kazanma» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

ad bakımından «kazanma» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Ad, kişiyi toplum içinde belirleyen ve kişilik hakkının parçası olan işarettir. Adın kazanılması, değiştirilmesi ve korunması kanundadır. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«kazanma» eksikse Ad talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «değiştirme» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

ad bakımından «değiştirme» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Ad, kişiyi toplum içinde belirleyen ve kişilik hakkının parçası olan işarettir. Adın kazanılması, değiştirilmesi ve korunması kanundadır. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«değiştirme» eksikse Ad talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «koruma davası» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

ad bakımından «koruma davası» ayrı bir ispat cümlesi ister. Beyazıt yazılısında bu unsur, Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Ad, kişiyi toplum içinde belirleyen ve kişilik hakkının parçası olan işarettir. Adın kazanılması, değiştirilmesi ve korunması kanundadır. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

«koruma davası» eksikse Ad talebi bu başlıkta durur. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Komşu unsur «özad» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.

İÜHF öğrencisi ad başlığını açınca önce Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler. Sonra «özad» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı bu başlığın doğal vakıa zeminidir.

İkinci iş, soyadı ile kazanma arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Uzun yazılı: kurumun adı, TBK maddesi, unsur, Yargıtay cümlesi (künye varsa). Amfi usulü. İstanbul ekolü; Oğuzman/Öz hattı izlencelerde anılır, sayfa uydurulmaz yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.

Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Beyazıt yazılısında gerekçesiz kalır. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074).

Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. ad talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.

Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Ad, kişilik hakkının görünür yüzüdür.. Adlandırmadan geçmek, İÜHF kâğıdında yarım gerekçedir.

Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Beyazıt usulü sloganla bitirmez.

Ad için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.

Yanlış giden kâğıt, ad başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.

Tekrar: Ad bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. özad, soyadı, kazanma, değiştirme, koruma davası birlikte durur. Birini atlayan çözüm, İÜHF yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.

Hap bilgi

Ad, kişiyi toplum içinde belirleyen ve kişilik hakkının parçası olan işarettir. Adın kazanılması, değiştirilmesi ve korunması kanundadır.

Sınav tuzağı

Tuzak: Ad ile komşu kurumu karıştırmak. Soyadı evlenme ve soybağıyla kayar.

özad

Ad bakımından «özad» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.

soyadı

Ad bakımından «soyadı» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.

kazanma

Ad bakımından «kazanma» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.

Bilgi kartı 1 / 2

Konu sonu test

  1. 1. Ad tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?

  2. 2. Ad hangi kanunî bağla okunur?

Güz ve bahar nasıl birleşir

Yıllık master, Güzdeki kuruluş hattını Bahardaki sonuç hattına bağlar. Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

İÜHF kâğıdında tek soru çoğu kez iki dönemi birden taşır: önce kurum kurulmuş mudur, sonra edim veya sonuç neden doğmamıştır, en sonda hangi süre işlemiştir.

Konsolide okuma, dönem notlarının yerine geçmez; çapraz gönderir. Dönemlik vizeye Güz paketi, bütüne yıllık paket daha yakındır.

Sınav iskeleti ve kaynakça disiplini

Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler. Borçlar genel yıllık derstir; Güz paketi vize, yıllık paket final omurgasına daha yakındır. EBS ve öğretim elemanı duyurusu bağlayıcıdır.

Künye yalnız yerel arşivde varsa yazılır. Bu pakette yapısal atıf listesi boş bırakılmıştır; uydurma E./K./T. yoktur.

Doktrin adı, hocanın izlencesinde geçmiyorsa sayfa numarası olmadan hâkim görüş olarak anılır.

Sınav tuzağı

Geçme garantisi yoktur. OBS ve öğretim elemanı bağlayıcıdır.

İÜHF · Yıllık (Konsolide Master) — nasıl okunur

İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi (İstanbul) öğrencisi için bu paket Medeni Hukuka Giriş ve Başlangıç Hükümleri dersinin yıllık (konsolide master) kesitidir. İÜHF borçlar genel, EBS'te yıllık zorunlu derstir (HUKK2074). Beyazıt geleneği şerh ve (künye varsa) içtihat satırı bekler; slayt cümlesi alınmaz. Amfi dersi pratik çalışmayla pekiştirilir; kâğıtta lafız önce gelir.

Ölçme: Uzun yazılı: kurumun adı, TBK maddesi, unsur, Yargıtay cümlesi (künye varsa). Amfi usulü. Ağırlık aralığı: Yıllık zorunlu ders (HUKK2074, 12 AKTS); ara sınav + klasik final. Oran dönem ilanına bağlıdır.

İzlence omurgası (kamuya açık başlıklar, slayt metni değil): borçlar genel kavramları ve kaynaklar → sözleşme, haksız fiil, sebepsiz zenginleşme → ifa ve ifa etmeme → borcu sona erdiren sebepler → zamanaşımı → alacağın devri ve borcun üstlenilmesi.

Bu metin TMK resmi lafzına ve İÜHF yayımlanmış ders tanımına dayanır. Hoca slaytı kopyalanmaz. Resmi müfredatın yerine geçmez. Kampüs usulü: Beyazıt.

Hap bilgi

Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.

Şekil · Hukukun uygulanması ve kaynakları okuma sırası
1
Tanım
2
kanunun sözü
3
kanunun özü
4
örf ve âdet
5
Madde lafzı
6
Sonuç
Süreç · Hukukun uygulanması ve kaynakları iskeleti

Diyagram yükleniyor…

Süreç · Dürüstlük kuralı iskeleti

Diyagram yükleniyor…

Süreç · İyiniyet iskeleti

Diyagram yükleniyor…

Süreç · Hâkimin takdir yetkisi iskeleti

Diyagram yükleniyor…

Süreç · Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti iskeleti

Diyagram yükleniyor…

Süreç · Genel nitelikli hükümler iskeleti

Diyagram yükleniyor…

Süreç · İspat yükü iskeleti

Diyagram yükleniyor…

Süreç · Kişilik hakkı iskeleti

Diyagram yükleniyor…

Süreç · Yerleşim yeri iskeleti

Diyagram yükleniyor…

Süreç · Ad iskeleti

Diyagram yükleniyor…

İşlenmiş örnek olaylar

Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.

1

Olay (kurmaca senaryo) — Hukukun uygulanması ve kaynakları

Olay

Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde taraf, hukukun uygulanması ve kaynakları rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Beyazıt pratik çalışması usulündedir.

Çözüm iskeleti

Önce kanunun sözü dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 1 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Boşluk, belirsizlik ve takdir ayrı kapılardır. Örnek kurmacadır.

Hukukun uygulanması ve kaynakları: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.

2

Olay (kurmaca senaryo) — Dürüstlük kuralı

Olay

Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde taraf, dürüstlük kuralı rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Beyazıt pratik çalışması usulündedir.

Çözüm iskeleti

Önce hakkın kullanılması dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 2 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Dürüstlük, iyiniyet karinesinden ayrıdır. Örnek kurmacadır.

Dürüstlük kuralı: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.

3

Olay (kurmaca senaryo) — İyiniyet

Olay

Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde taraf, iyiniyet rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Beyazıt pratik çalışması usulündedir.

Çözüm iskeleti

Önce kanunun sonuç bağladığı hâl dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 3 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. İyiniyet, dürüstlük kuralının subjektif kardeşidir. Örnek kurmacadır.

İyiniyet: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.

4

Olay (kurmaca senaryo) — Hâkimin takdir yetkisi

Olay

Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde taraf, hâkimin takdir yetkisi rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Beyazıt pratik çalışması usulündedir.

Çözüm iskeleti

Önce takdir yetkisi tanınan hâl dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 4 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Takdir, boşluk doldurmadan (m.1) ayrıdır. Örnek kurmacadır.

Hâkimin takdir yetkisi: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.

5

Olay (kurmaca senaryo) — Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti

Olay

Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde taraf, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Beyazıt pratik çalışması usulündedir.

Çözüm iskeleti

Önce hak ehliyeti dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 8 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Hak ehliyeti fiil ehliyetinden ayrıdır. Örnek kurmacadır.

Hak ehliyeti ve fiil ehliyeti: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.

6

Olay (kurmaca senaryo) — Genel nitelikli hükümler

Olay

Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde taraf, genel nitelikli hükümler rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Beyazıt pratik çalışması usulündedir.

Çözüm iskeleti

Önce genel hüküm dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 5 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Genel hüküm, özel hükmü silmez. Örnek kurmacadır.

Genel nitelikli hükümler: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.

7

Olay (kurmaca senaryo) — İspat yükü

Olay

Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde taraf, ispat yükü rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Beyazıt pratik çalışması usulündedir.

Çözüm iskeleti

Önce iddia edilen olgu dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 6 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. İspat, maddi hakkın usul yüzüdür. Örnek kurmacadır.

İspat yükü: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.

8

Olay (kurmaca senaryo) — Kişilik hakkı

Olay

Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde taraf, kişilik hakkı rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Beyazıt pratik çalışması usulündedir.

Çözüm iskeleti

Önce maddi-manevi bütünlük dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 23 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Kişilik hakkı, borcun kaynağı olabilir (haksız fiil). Örnek kurmacadır.

Kişilik hakkı: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.

9

Olay (kurmaca senaryo) — Yerleşim yeri

Olay

Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde taraf, yerleşim yeri rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Beyazıt pratik çalışması usulündedir.

Çözüm iskeleti

Önce sürekli kalma niyeti dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 19 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Yerleşim, yetki (HMK) ve kişi hâline bağlanır. Örnek kurmacadır.

Yerleşim yeri: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.

10

Olay (kurmaca senaryo) — Ad

Olay

Beyazıt'taki bir dükkân devri ve icap-kabul uyuşmazlığı içinde taraf, ad rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Beyazıt pratik çalışması usulündedir.

Çözüm iskeleti

Önce özad dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 26 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Ad, kişilik hakkının görünür yüzüdür. Örnek kurmacadır.

Ad: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.

Kontrol listesi

  • 1Beyazıt kâğıdında ilk cümle kaynağı (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) söyler.
  • 2Unsurları vakıaya eşle.
  • 3İlgili TMK maddesinin lafzını oku.
  • 4Süre ve def'i en sonda kontrol et.

Sık sorulanlar

İÜHF medeni hukuka giriş ve başlangıç hükümleri notu ücretli mi?

Hayır. Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı üzerinden ücretsizdir.

Hoca slaytının kopyası mı?

Değil. Kanun lafzı serbesttir; slayt ve fotokopi not kullanılmaz.

Güz ve yıllık farkı nedir?

Güz ilk hat, bahar sonuç ve sorumluluk, yıllık ikisinin konsolidesidir.

Sınavda bu not yeter mi?

Hayır. Bağlayıcı olan OBS, dönem duyurusu ve sorumlu öğretim elemanıdır.

Kamuya açık kaynaklar

Aşağıdakiler müfredat / duyuru / açık erişim sayfalarıdır. Hoca slaytı kopyalanmaz; bağlayıcı bilgi için her zaman resmi kanala bakın.

Aynı dönemden diğer notlar

Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı · ücretsiz öğrenci desteği · bilgilendirme / eğitim materyali

Resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez · telifli slayt kopyalanmaz · güncelleme: 2026-08-26 · elden geçirilmiş (curated)