PDF indir
Tarayıcı yazdırma penceresini açın → hedef olarak “PDF olarak kaydet” seçin.
Windows: Ctrl+P · Mac: Cmd+P
Dosya adı önerisi: ibn-haldun__tmk-1-kitap-donem-2.pdf
Ücretsiz ders notu · İstanbul · İHÜ · taslak iskelet
Kişilik hakkının korunması, ad, kişisel durum sicili, kısıtlama/vesayet girişi, tüzel kişiler (dernek–vakıf). Bahar finalinin ağır topu.
İHÜ (İstanbul) öğrencileri için Türk Medenî Kanunu 1. Kitap — başlangıç hükümleri ve kişiler hukuku — 2. dönem (bahar) notudur. TMK Kişiler · 2. yarı (kişilik hakkı, ad, sicil, koruma, vesayet/kayyım girişi, tüzel kişiler: dernek–vakıf). Amaç: doğru kapıyı (başlangıç / ehliyet / koruma / tüzel kişi) seçip unsurlarıyla yazmak. Fakülte dönemlik program kullansa da üçlü set esnek kullanılır; medeni başlangıç dersiyle hizalıdır.
Bu sayfa genel çekirdek iskelettir; fakülteye özgü derin yazım dalga dalga güncellenir. Bağlayıcı olan OBS, dönem duyurusu ve sorumlu öğretim elemanıdır.
Bu dosya 2. Dönem (Bahar) kapsamına göre düzenlenmiştir. Dönemlik program kendi yarısını, bütüncül tekrar yıllık paketi kullanır; ikisini aynı oturumda ezber yarışına çevirmeyin.
Okuma sırası: omurgayı sesli okuyup kapatın → tanım kartlarını unsurlu cümleye çevirin → tuzakları işaretleyin → bölüm anlatılarını olay iskeletine bağlayın → örnek olayları süre tutarak yazın.
Hap bilgi
2. dönem: Kişilik hakkı, ad, sicil, koruma yolları; vesayet/kayyım girişi; dernek ve vakıf.
Koruma
Koruma rejimi
Tüzel
Yöntem
Omurgayı sesli okuyun, kapatın, boş kâğıda yeniden kurun. Madde numaralarını slogan gibi dizmek yetmez; aralarındaki akışı cümleyle bağlayın.
Aşağıdaki omurga, 2. dönem kapsamının iskeletidir. Her maddeyi ezber listesi gibi değil, bir sonraki basamağın kapısı gibi okuyun.
Kişilik hakkının korunması, ad, kişisel durum sicili, kısıtlama/vesayet girişi, tüzel kişiler (dernek–vakıf). Bahar finalinin ağır topu.
Hap bilgi
2. dönem: Kişilik hakkı, ad, sicil, koruma yolları; vesayet/kayyım girişi; dernek ve vakıf.
İşler tanım, tek kelimelik etiket değil, unsur fısıldayan cümledir. Kartı kapattıktan sonra “unsurları say” diye kendinize sorun; sayılamıyorsa tanım henüz oturmamıştır.
Kişilik hakkı
Kişinin maddi ve manevi bütünlüğünü, onurunu, özel yaşamını ve benzeri değerlerini koruyan mutlak haktır. Saldırıya karşı önleme, durdurma ve tazminat talepleri gündeme gelir.
Kişisel durum sicili
Doğum, ölüm, evlilik gibi kişisel durum olaylarının tutulduğu resmî kayıttır. İspat ve aleniyet işlevi görür; düzeltme usulü vardır.
Vesayet
Küçükler ve kısıtlılar için kanunun öngördüğü koruma rejimidir. Vasi, vesayet makamı ve denetim makamı üçgeni temel iskelettir (giriş düzeyi).
Kayyımlık
Belirli işler veya belirli malvarlığı için atanan temsil / yönetim rejimidir. Vesayetten daha dar ve işe özgüdür.
Vakıf
Belirli bir amaca özgülenen malvarlığının tüzel kişilik kazanmasıdır. Dernekten farkı: kişi topluluğu değil, mal + amaç merkezlidir.
| A | B | Ayırıcı soru |
|---|---|---|
| Vasi | Kayyım | Genel koruma mı, belirli iş mi? |
| Dernek | Vakıf | Kişi topluluğu mu, mal + amaç mı? |
| Önleme / durdurma | Tazminat | Tehlike veya saldırı mı, zarar mı? |
| Sicil | Gerçek durum | Kayıt yanlışsa düzeltme yolu var mı? |
Soru tipine göre dayanaklar burada toplanır. Madde numarasını uydurmayın; güncel TMK metninden (Başlangıç + 1. Kitap) doğrulayın.
Sınav tuzağı
Uydurma madde no yazmayın; TMK metninden doğrulayın.
Final kâğıdında puan çoğu zaman “doğru kuralı bilmek”ten değil, şu tuzaklara düşmemekten gelir. Her maddeyi bir yanlış cevaba karşı panzehir gibi okuyun.
Kişilik hakkı mutlaktır; herkese karşı ileri sürülebilir. Saldırı veya saldırı tehlikesi varsa önleme ve durdurma; zarar varsa maddi ve manevi tazminat gündeme gelir. Rıza, üstün kamu yararı, haber alma gibi hukuka uygunluk sebepleri olayda tartılır.
Sınav iskeleti: (1) kişilik değeri (2) saldırı (3) hukuka aykırılık (4) talep (önleme/durdurma/tazminat).
Hap bilgi
Koruma = önleme + durdurma + tazminat (ihtiyaca göre).
Ad, kimliğin görünür parçasıdır. Değiştirme ve korunma şartları kanunda düzenlenir. Soyadı rejimi aile hukukuyla kesişir; 2. dönemde en azından çerçeve bilinir.
Kişisel durum sicili doğum, ölüm, evlilik gibi olayları belgeler. Yanlış kayıtta düzeltme davası / idari yol ayrımı olay tipine göre yazılır. Sicil “kutsal ve değiştirilemez” değildir.
Sınav tuzağı
Sicil ispat kolaylığı sağlar; yanlışsa düzeltme kutusu açılır.
Ölümle kişilik sona erer. Gaiplik, uzun süredir haber alınamayan veya ölüm tehlikesi içinde kaybolan kişi için mahkeme kararıyla kişisel durumun tasfiyesine yönelik bir rejimdir (giriş). Miras ve aile sonuçları bağlıdır.
Sınavda gaiplik şartlarını uydurmayın; “çerçeve + sonuç” yazın, süreleri TMK’dan doğrulayın.
Kısıtlama sebepleri (akıl hastalığı/zayıflığı, savurganlık, alkol/uyuşturucu, cezaevi, istek üzerine vb. — güncel madde listesi) fiil ehliyetini etkiler. Vasi genel koruma; kayyım belirli iş/mal için atanır.
Organ üçgeni: vesayet makamı, denetim makamı, vasi. Yetki ve onay gerektiren işlemler listesi final klasikidir. Aile hukuku ve usul ile kesişir.
Kısıtlama
Fiil ehliyetini daraltan karar.
Vasi
Genel koruma ve temsil.
Kayyım
Belirli iş / mal için.
Makamlar
Vesayet + denetim.
Tüzel kişi, hukuk düzeninin hak ehliyeti tanıdığı kişi veya mal topluluğudur. Organları aracılığıyla fiil ehliyetini kullanır. Kuruluş, ehliyet sınırı (amaç), organ ve sorumluluk iskeleti yazılır.
Kamu tüzel kişileri ile özel hukuk tüzel kişileri ayrımı sınavda ilk cümlede yapılmalıdır.
Hap bilgi
Tüzel kişi = hak öznesi + organ + amaç sınırı.
Dernek, en az yedi gerçek kişinin kazanç paylaşma dışında belirli bir amacı gerçekleştirmek üzere kurduğu kişi topluluğudur (çerçeve). Tüzük, organlar (genel kurul, yönetim, denetim), üyelik ve sona erme bilinir.
Kazanılmamış hak / tescil–beyan rejimleri ve idari denetim 2. dönem derinliğindedir; sınavda kuruluş + organ + karar geçerliliği sık sorulur.
Vakıf, yeterli malvarlığının belirli ve sürekli bir amaca özgülenmesiyle oluşan tüzel kişidir. Kuruluş (resmî senet / vasiyet), tescil, organlar ve amaca bağlılık merkezi kavramlardır.
Dernekten ayırıcı soru: kişi topluluğu mu, mal + amaç mı? Vakıflar Kanunu ile TMK birlikte okunur (giriş).
Sınav tuzağı
Vakıf ≠ dernek. Malvarlığı + amaç vs kişi birliği.
İHÜ klasiklerinde I–II–III başlık disiplini beklenir. Altmış dakikada üç soru varsayımında soru başına yaklaşık on sekiz dakika ayırın; ilk üç dakikayı kapı seçimine verin.
İskelet şudur: (1) kapıyı seçin (başlangıç / ehliyet / koruma / tüzel), (2) tanımı unsurlu kurun, (3) unsurları numaralayın, (4) olguyu unsura yedirin, (5) istisna kutusunu açıp sonucu bağlayın.
Hap bilgi
Doğru kapı + doğru unsur = yüksek not; doğru sonuç yanlış iskelette ucuz kalır.
Ayrım · Soru tipi — hangi kapı?
Başlangıç / ehliyet
m.1–7 · ehliyet matrisi · hısımlık · yerleşim
Koruma / tüzel
Kişilik talepleri · vesayet girişi · dernek / vakıf
Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.
Olay
Haber sitesi, rıza olmadan özel yaşam görüntüsü yayınlar; kişi hem yayını durdurmak hem tazminat ister.
Çözüm iskeleti
Kişilik değeri + saldırı + hukuka aykırılık. Talep: durdurma + maddi/manevi. Haber/kamu yararı def’i tartılır.
Önleme/durdurma + tazminat birlikte düşünülür.
Olay
Nüfus kaydında doğum tarihi yanlış yazılmıştır; kişi işlemlerde mağdur olur.
Çözüm iskeleti
Kişisel durum sicili işlevi. Düzeltme yolu (mahkeme/idari). İspat.
Yanlış sicil = düzeltme kutusu.
Olay
Kısıtlı adına taşınmaz satılacaktır; işlem için kimin onayı gerekir?
Çözüm iskeleti
Vesayet mi kayyımlık mı? Vesayet/denetim makamı onayı. İşlem türü (önemli tasarruf).
Organ + onay + işlem türü.
Olay
Bir grup, eğitim amacına mal bağışlayarak “dernek” kurmak ister; avukat vakıf önerir.
Çözüm iskeleti
Kişi topluluğu (dernek) vs amaca özgü mal (vakıf). Kuruluş şekli, organ, süreklilik.
Amaç + mal mı, üye birliği mi?
1. dönem başlangıç hükümleri + hak/fiil ehliyeti + hısımlık/yerleşim; 2. dönem kişilik koruması, sicil, vesayet/kayyım girişi, dernek–vakıf; yıllık ikisini birleştirir.
Evet, hizalıdır. Fakültede “Medeni Hukuka Giriş / Başlangıç / Kişiler” adlarıyla okutulan TMK 1. Kitap omurgasıdır.
“PDF indir / Yazdır” veya …/pdf → Ctrl+P → PDF olarak kaydet. Kişisel kullanım.
Hayır. Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı üzerinden ücretsizdir.