İçeriğe atla

Ücretsiz premium not · Kayseri · Erciyes

Erciyes TMK 1. Kitap (Kişiler Hukuku) — Yıllık Tam Not

1. + 2. dönem birleşik; TMK 1. Kitap ve medeni başlangıç dersi için “tek cilt” not.

Erciyes (Kayseri) öğrencileri için Türk Medenî Kanunu 1. Kitap — başlangıç hükümleri ve kişiler hukuku — yıllık (tam paket) notudur. TMK 1. Kitap tam omurga · başlangıç hükümleri + gerçek/tüzel kişiler · dönemlik + yıllık program. Amaç: doğru kapıyı (başlangıç / ehliyet / koruma / tüzel kişi) seçip unsurlarıyla yazmak. Fakülte dönemlik program kullansa da üçlü set esnek kullanılır; medeni başlangıç dersiyle hizalıdır.

1. Bu notu nasıl kullanacaksın?

Bu dosya Yıllık (Tam paket) kapsamına göre kesilmiştir. Dönemlik program kendi yarısını; yıllık veya bütüncül tekrar yıllık paketi kullanır.

Sıra: 60 sn omurga → tanım kartları → tuzaklar → bölümler → örnek olay → PDF.

Hap bilgi

Yıllık paket: Başlangıç hükümlerinden ehliyet, kişilik koruması ve tüzel kişilere kadar tek omurga.

  • PDF: “PDF indir / Yazdır” → Ctrl+P → PDF olarak kaydet
  • Her olayda: başlangıç kuralı mı, ehliyet mi, koruma/tüzel mi?
  • Fiil ehliyetinde işlem türü matrisini çiz
Zihin haritası · TMK 1. Kitap yıllık — zihin haritası
TMK 1. Kitap · Yıllık

1. yarı

  • ·Başlangıç
  • ·Ehliyet
  • ·Yerleşim

2. yarı

  • ·Kişilik
  • ·Vesayet
  • ·Tüzel

Kurum

  • ·Dernek
  • ·Vakıf

Yöntem

  • ·Kapı seç
  • ·Unsur yaz

2. 60 saniyede omurga

Sesli oku, kapat, yaz.

  • TMK m.1: kanun → örf → hâkim hukuku yaratır (sınırlı).
  • m.2: dürüstlük + hakkın kötüye kullanılması yasağı.
  • m.3: iyiniyet — bilmeme + bilmesi gerekmeme; ağır ihmal kırar.
  • Kişilik hakkı mutlak haktır; saldırıya karşı koruma (önleme, durdurma, maddi/manevi).
  • Ad, kimlik ve sicil: düzeltme ve itiraz yolları bilinir.
  • Kısıtlanma sebepleri + vesayet / kayyımlık ayrımı (giriş).
  • Yıllık sınavda: önce başlangıç/ehliyet mi, yoksa koruma/tüzel kişi mi?
Şekil · Klasik cevap iskeleti
1
Kapıyı seç (başlangıç / ehliyet / koruma / tüzel)
2
Tanım (1 cümle)
3
Unsurları numarala
4
Olayı unsura yedir
5
İstisna (m.2, m.3, onay…)
6
Sonuç

3. Kavram haritası ve omurga

Omurga: Hukukun uygulanması ve yorum (TMK m.1); Dürüstlük kuralı ve hakkın kötüye kullanılması (m.2); İyiniyet (m.3) ve ispat (m.6); Kişi ve kişilik kavramı; Kişilik hakkı ve korunması; Ad (soyadı) hukuku girişi; Kişisel durum sicili; Gaiplik / ölüm karinesi çerçevesi.

Hap bilgi

1. + 2. dönem birleşik; TMK 1. Kitap ve medeni başlangıç dersi için “tek cilt” not.

  • 1) Hukukun uygulanması ve yorum (TMK m.1)
  • 2) Dürüstlük kuralı ve hakkın kötüye kullanılması (m.2)
  • 3) İyiniyet (m.3) ve ispat (m.6)
  • 4) Kişi ve kişilik kavramı
  • 5) Kişilik hakkı ve korunması
  • 6) Ad (soyadı) hukuku girişi
  • 7) Kişisel durum sicili
  • 8) Gaiplik / ölüm karinesi çerçevesi

4. Tanım kartları

İşler tanım = unsur fısıldayan cümle.

Dürüstlük kuralı

Haklar kullanılırken ve borçlar ifa edilirken dürüstlük kuralına uyulur (TMK m.2/1). Hakkın açıkça kötüye kullanılması hukuk düzenince korunmaz (m.2/2).

İyiniyet

Durumun gerektirdiği özeni gösteren kişinin bir olguyu bilmemesi veya bilmesinin gerekmemesidir. Karine lehine işler; ağır ihmal iyiniyeti düşürebilir.

Hak ehliyeti

Haklara ve borçlara sahip olabilme iktidarıdır. Herkes hak ehliyetine sahiptir; başlangıç ve sona erme kişilikle bağlıdır.

Kişilik hakkı

Kişinin maddi ve manevi bütünlüğünü, onurunu, özel yaşamını ve benzeri değerlerini koruyan mutlak haktır. Saldırıya karşı önleme, durdurma ve tazminat talepleri gündeme gelir.

Kişisel durum sicili

Doğum, ölüm, evlilik gibi kişisel durum olaylarının tutulduğu resmî kayıttır. İspat ve aleniyet işlevi görür; düzeltme usulü vardır.

Vesayet

Küçükler ve kısıtlılar için kanunun öngördüğü koruma rejimidir. Vasi, vesayet makamı ve denetim makamı üçgeni temel iskelettir (giriş düzeyi).

Tablo · Sık karıştırılanlar
ABAyırıcı soru
1. yarı2. yarıBaşlangıç/ehliyet mi koruma/tüzel mi?
Hak ehliyetiFiil ehliyetiSahip mi işlem mi?
DernekVakıfÜye mi mal+amaç mı?
VasiKayyımGenel mi özel iş mi?

5. Pusula maddeler

Soru tipine göre dayanaklar. Güncel metin: TMK Başlangıç + 1. Kitap.

Sınav tuzağı

Uydurma madde no yazmayın; TMK metninden doğrulayın.

  • 1) TMK m.1 — hukukun uygulanması
  • 2) TMK m.2 — dürüstlük / hakkın kötüye kullanılması
  • 3) TMK m.3 — iyiniyet
  • 4) TMK m.6 — ispat yükü
  • 5) TMK m.23–25 — kişiliğin korunması (çerçeve)
  • 6) TMK m.26–27 — ad (çerçeve)
  • 7) TMK m.35 vd. — kişisel durum sicili (çerçeve)
  • 8) TMK m.404 vd. — kısıtlama sebepleri (çerçeve)

6. Sınav tuzağı defteri

Finalde puanı bu liste taşır.

  • Şekil geçerliğini “her zaman hukuki koruma” sanmak (m.2).
  • İyiniyeti “hiç bilmemek” sanmak — bilmesi gerekirdi mi?
  • Küçüğün yaptığı her işlemi otomatik yok saymak — işlem türü ve onay matrisi.
  • Kişilik hakkı ihlalinde yalnız “manevi tazminat” yazıp önleme/durdurmayı unutmak.
  • Vasi ile kayyımı aynı sanmak.
  • Dernek ile vakfı organ ve kuruluşta karıştırmak.

Yıllık kullanım kılavuzu

Dönemlik okuyan kendi yarısını, yıllık okuyan bu tam paketi kullanır. Öneri: m.1–7 + ehliyet → deneme → kişilik koruması + vesayet girişi + dernek/vakıf → karma deneme.

Her soruda etiket: “Başlangıç kuralı mı, ehliyet mi, kişilik koruması mı, tüzel kişi/organ mı?”

Hap bilgi

Yıllık başarı = doğru kapı (başlangıç/ehliyet/koruma/tüzel) + unsur.

  • Hafta 1–3: m.1–2–3–6
  • Hafta 4–7: hak/fiil ehliyeti + hısımlık + yerleşim
  • Hafta 8–11: kişilik hakkı + ad + sicil
  • Hafta 12–14: vesayet/kayyım girişi + dernek/vakıf + karma

A. TMK 1. Kitap nedir?

Türk Medenî Kanunu’nun birinci kitabı kişiler hukukudur; başında başlangıç hükümleri (m.1–7) tüm medeni hukuka ışık tutar. Sınav ve uygulamada “önce başlangıç, sonra ehliyet” sırası çoğu soruyu çözer.

Bu 1. dönem notu başlangıç + gerçek kişilerin ehliyet omurgasını taşır. Kişilik hakkı derinliği, sicil, vesayet girişi ve tüzel kişiler 2. döneme kalır.

Hap bilgi

Başlangıç = her medeni sorunun arka planı; ehliyet = işlem geçerliliğinin kapısı.

B. Hukukun uygulanması (m.1)

Hâkim, kanunu sözü ve özüyle uygular. Kanunda hüküm yoksa örf ve âdet; o da yoksa kendisi kanun koyucu gibi kural koyar — ama bu serbest icat değil, hukuk yaratma disiplinidir.

Yorumda lafzî, sistematik, amaca uygun okuma birlikte kullanılır. Sınavda “m.1’i ezber slogan” yerine somut boşluğu nasıl doldurduğunuzu yazın.

  • Kanun (söz + öz)
  • Örf ve âdet
  • Hâkimin hukuk yaratması (sınırlı)
  • Yorum yöntemleri

C. Dürüstlük ve hakkın kötüye kullanılması (m.2)

m.2/1 olumlu ödevdir: hak kullanılırken dürüst davran. m.2/2 olumsuz sınırdır: hakkın açıkça kötüye kullanılması korunmaz. Şeklen geçerli bir işlem veya dava yolu, amaca aykırı ve oransızsa m.2 devreye girebilir.

Klasik sınav tuzağı: “Şekil tamam, o hâlde her şey serbest.” Hayır — m.2 şeklin üstünde güvenlik vanasıdır.

Sınav tuzağı

Şekil geçerliği ≠ mutlak hukuki koruma.

m.2/1

Dürüstlük ödevi.

m.2/2

Açık kötüye kullanma → koruma yok.

Ölçüt

Amaç, oran, dürüstlük.

D. İyiniyet (m.3) ve ispat (m.6)

İyiniyet, gereken özeni gösteren kişinin bilmemesi / bilmesi gerekmemesidir. Karine iyiniyet lehinedir; iddia eden aksini ispatlar. Ağır ihmal iyiniyeti kırar.

m.6: kural olarak iddia eden ispat eder. Karine ve ispat yükü kaydıran özel hükümler (sicile güven vb.) olayda ayrıca yazılır.

Hap bilgi

İyiniyet = bilmeme + bilmesi gerekmeme. İspat = iddia eden (kural).

E. Kişi, kişilik, hak ehliyeti

Kişi hak öznesidir. Kişilik, hak ehliyetinin taşıyıcısıdır; başlangıç ve sona erme (doğum–ölüm, gaiplik çerçevesi) ayrı incelenir.

Hak ehliyeti herkese aittir. “Hak ehliyeti yok” demek ile “fiil ehliyeti kısıtlı” demek tamamen farklıdır — sınavda kelimeyi seçin.

F. Fiil ehliyeti basamakları

Fiil ehliyeti için kural olarak: ayırt etme gücü + erginlik + kısıtlı olmama. Ayırt etme gücünden yoksun olanın fiil ehliyeti yoktur. Ayırt etme gücüne sahip küçük ve kısıtlıların işlemleri türe göre geçerlilik / onay rejimine girer.

İşlem türü matrisi zorunludur: sırf hak kazandıran, karşılıksız kazandırma, önemli tasarruf, bizzat yapılabilecek işlemler… Otomatik “küçük = her şey batıl” yazmayın.

Sınav tuzağı

Ehliyet matrisi çizilmeden cevap yazılmaz.

  • Ayırt etme gücü
  • Erginlik / yasal erginlik
  • Kısıtlı olmama
  • İşlem türüne göre sonuç
  • Yasal temsilci onayı

G. Hısımlık ve yerleşim yeri

Hısımlık (kan hısımlığı, kayın hısımlığı) aile ve miras bağlantılarında bağlama noktasıdır. Derece hesabı olay sorusunda istenir.

Yerleşim yeri sürekli kalma niyetiyle oturulan yerdir. Birden fazla oturma yeri / işyeri senaryolarında kanuni karineler ve niyet yazılır. Tebligat ve yetki ile karıştırılmamalı; bağlantı kurulabilir.

A. Kişilik hakkının korunması

Kişilik hakkı mutlaktır; herkese karşı ileri sürülebilir. Saldırı veya saldırı tehlikesi varsa önleme ve durdurma; zarar varsa maddi ve manevi tazminat gündeme gelir. Rıza, üstün kamu yararı, haber alma gibi hukuka uygunluk sebepleri olayda tartılır.

Sınav iskeleti: (1) kişilik değeri (2) saldırı (3) hukuka aykırılık (4) talep (önleme/durdurma/tazminat).

Hap bilgi

Koruma = önleme + durdurma + tazminat (ihtiyaca göre).

  • Maddi–manevi bütünlük
  • Özel yaşam / onur
  • Rıza ve sınırları
  • Talep çeşitleri

B. Ad ve kişisel durum sicili

Ad, kimliğin görünür parçasıdır. Değiştirme ve korunma şartları kanunda düzenlenir. Soyadı rejimi aile hukukuyla kesişir; 2. dönemde en azından çerçeve bilinir.

Kişisel durum sicili doğum, ölüm, evlilik gibi olayları belgeler. Yanlış kayıtta düzeltme davası / idari yol ayrımı olay tipine göre yazılır. Sicil “kutsal ve değiştirilemez” değildir.

Sınav tuzağı

Sicil ispat kolaylığı sağlar; yanlışsa düzeltme kutusu açılır.

C. Gaiplik ve ölüm çerçevesi

Ölümle kişilik sona erer. Gaiplik, uzun süredir haber alınamayan veya ölüm tehlikesi içinde kaybolan kişi için mahkeme kararıyla kişisel durumun tasfiyesine yönelik bir rejimdir (giriş). Miras ve aile sonuçları bağlıdır.

Sınavda gaiplik şartlarını uydurmayın; “çerçeve + sonuç” yazın, süreleri TMK’dan doğrulayın.

D. Kısıtlama, vesayet, kayyımlık

Kısıtlama sebepleri (akıl hastalığı/zayıflığı, savurganlık, alkol/uyuşturucu, cezaevi, istek üzerine vb. — güncel madde listesi) fiil ehliyetini etkiler. Vasi genel koruma; kayyım belirli iş/mal için atanır.

Organ üçgeni: vesayet makamı, denetim makamı, vasi. Yetki ve onay gerektiren işlemler listesi final klasikidir. Aile hukuku ve usul ile kesişir.

Kısıtlama

Fiil ehliyetini daraltan karar.

Vasi

Genel koruma ve temsil.

Kayyım

Belirli iş / mal için.

Makamlar

Vesayet + denetim.

E. Tüzel kişiler genel

Tüzel kişi, hukuk düzeninin hak ehliyeti tanıdığı kişi veya mal topluluğudur. Organları aracılığıyla fiil ehliyetini kullanır. Kuruluş, ehliyet sınırı (amaç), organ ve sorumluluk iskeleti yazılır.

Kamu tüzel kişileri ile özel hukuk tüzel kişileri ayrımı sınavda ilk cümlede yapılmalıdır.

Hap bilgi

Tüzel kişi = hak öznesi + organ + amaç sınırı.

F. Dernek

Dernek, en az yedi gerçek kişinin kazanç paylaşma dışında belirli bir amacı gerçekleştirmek üzere kurduğu kişi topluluğudur (çerçeve). Tüzük, organlar (genel kurul, yönetim, denetim), üyelik ve sona erme bilinir.

Kazanılmamış hak / tescil–beyan rejimleri ve idari denetim 2. dönem derinliğindedir; sınavda kuruluş + organ + karar geçerliliği sık sorulur.

  • Kuruluş şartları
  • Organlar
  • Üyelik
  • Sona erme

G. Vakıf

Vakıf, yeterli malvarlığının belirli ve sürekli bir amaca özgülenmesiyle oluşan tüzel kişidir. Kuruluş (resmî senet / vasiyet), tescil, organlar ve amaca bağlılık merkezi kavramlardır.

Dernekten ayırıcı soru: kişi topluluğu mu, mal + amaç mı? Vakıflar Kanunu ile TMK birlikte okunur (giriş).

Sınav tuzağı

Vakıf ≠ dernek. Malvarlığı + amaç vs kişi birliği.

Yıllık entegrasyon: sık soru tipleri

Tip 1 — m.2 kötüye kullanma. Tip 2 — iyiniyet. Tip 3 — fiil ehliyeti matrisi. Tip 4 — kişilik hakkı talepleri. Tip 5 — vasi onayı. Tip 6 — dernek/vakıf ayrımı.

Karma olayda başlangıç kuralı + ehliyet + tüzel organ üst üste binebilir. Sıra: hangi kişi? ehliyet? organ yetkisi? dürüstlük/iyiniyet?

Sınav tuzağı

Tek cevapta tüm 1. kitabı özetlemeyin; sorunun kapısını seçin.

Sınav tekniği (TMK 1. Kitap)

Erciyes klasiklerinde I-II-III başlık şart. 60 dk / 3 soruda soru başı ~18 dk.

İskelet: (1) kapı seç (başlangıç/ehliyet/koruma/tüzel) (2) tanım (3) unsur (4) olgu (5) sonuç + istisna.

Hap bilgi

Doğru kapı + doğru unsur = yüksek not.

  • m.2 / m.3 kutusunu gerektiğinde aç
  • Hak ehliyeti ≠ fiil ehliyeti
  • Küçük/kısıtlıda işlem türü matrisi
  • Tüzel kişide organ + amaç sınırı
Merdiven · Öğrenme merdiveni
  1. 1
    Tanım kartları
  2. 2
    Zihin haritası çiz
  3. 3
    Tuzak listesi
  4. 4
    4 örnek olay süreyle
  5. 5
    Karma deneme + yanlış defteri

Ayrım · Soru tipi

Başlangıç / ehliyet

m.1–7 + ehliyet matrisi + hısımlık/yerleşim

Koruma / tüzel

Kişilik talepleri + vesayet girişi + dernek/vakıf

Döngü · Haftalık döngü
1Madde
2Şema
3Örnek
4Quiz
5Yanlış defteri
↻ tekrarla

İşlenmiş örnek olaylar

Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.

1

Örnek 1 — Dürüstlük kuralı

Olay

Alacaklı, borçlunun zayıf anını bilerek şeklen geçerli fakat hakkın amacına aykırı bir yola başvurur.

Çözüm iskeleti

TMK m.2: şekil geçerliği tek başına yetmez; açık kötüye kullanma korunmaz. Amaç–araç oransızlığı yazılır.

Şekil ≠ her zaman koruma.

2

Örnek 2 — İyiniyet

Olay

Üçüncü kişi, kolayca öğrenilebilecek bir engeli araştırmadan işlem yapar; “iyiniyetliyim” der.

Çözüm iskeleti

m.3: bilmeme yetmez; bilmesi gerekir miydi? Ağır ihmal. Karine ve ispat.

“Bilmeme + bilmesi gerekmeme”.

3

Örnek 3 — Kişilik hakkı — yayın

Olay

Haber sitesi, rıza olmadan özel yaşam görüntüsü yayınlar; kişi hem yayını durdurmak hem tazminat ister.

Çözüm iskeleti

Kişilik değeri + saldırı + hukuka aykırılık. Talep: durdurma + maddi/manevi. Haber/kamu yararı def’i tartılır.

Önleme/durdurma + tazminat birlikte düşünülür.

4

Örnek 4 — Sicil düzeltme

Olay

Nüfus kaydında doğum tarihi yanlış yazılmıştır; kişi işlemlerde mağdur olur.

Çözüm iskeleti

Kişisel durum sicili işlevi. Düzeltme yolu (mahkeme/idari). İspat.

Yanlış sicil = düzeltme kutusu.

5

Örnek 5 — Fiil ehliyeti — küçük

Olay

15 yaşındaki ayırt etme gücüne sahip küçük, tek başına önemli bir taşınmaz satım vaadi imzalar.

Çözüm iskeleti

Ehliyet basamağı + işlem türü + yasal temsilci onayı. Sonuç türe göre değişir.

Matris: ehliyet × işlem türü.

6

Örnek 6 — Vasi / kayyım

Olay

Kısıtlı adına taşınmaz satılacaktır; işlem için kimin onayı gerekir?

Çözüm iskeleti

Vesayet mi kayyımlık mı? Vesayet/denetim makamı onayı. İşlem türü (önemli tasarruf).

Organ + onay + işlem türü.

Kontrol listesi

  • 160 sn omurgayı kapalı yazdım
  • 2Tanım kartlarını ezberden yazdım
  • 3Zihin haritasını çizdim
  • 4Tuzak listesinden 5 madde işaretledim
  • 5En az 3 örnek olayı süreyle çözdüm
  • 6Pusula maddeleri TMK’dan doğruladım
  • 7PDF’i arşivledim
  • 81. ve 2. dönem notlarıyla çapraz tekrar yaptım

Sık sorulanlar

1. dönem / 2. dönem / yıllık farkı ne?

1. dönem başlangıç hükümleri + hak/fiil ehliyeti + hısımlık/yerleşim; 2. dönem kişilik koruması, sicil, vesayet/kayyım girişi, dernek–vakıf; yıllık ikisini birleştirir.

Medeni başlangıç dersiyle aynı mı?

Evet, hizalıdır. Fakültede “Medeni Hukuka Giriş / Başlangıç / Kişiler” adlarıyla okutulan TMK 1. Kitap omurgasıdır.

PDF nasıl indirilir?

“PDF indir / Yazdır” veya …/pdf → Ctrl+P → PDF olarak kaydet. Kişisel kullanım.

Ücretli mi?

Hayır. Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı üzerinden ücretsizdir.

Aynı dönemden diğer notlar

Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı · ücretsiz öğrenci desteği · bilgilendirme / eğitim materyali

Resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez · telifli slayt kopyalanmaz · güncelleme: 2026-07-29 · premium şematik sürüm