1
Örnek 1 — Tacir mi esnaf mı?
Olay
Küçük bir atölye işleten kişi “esnaftım, defter tutmam” der; alacaklı tacir sonuçları ister.
Çözüm iskeleti
Ticari işletme eşiği. Esnaf sınırı. Tacir sıfatı ve sonuçları.
Eşik = tacir paketi açılır mı?
PDF indir
Tarayıcı yazdırma penceresini açın → hedef olarak “PDF olarak kaydet” seçin.
Windows: Ctrl+P · Mac: Cmd+P
Dosya adı önerisi: dokuz-eylul__ticari-isletme-donem-1.pdf
Ücretsiz ders notu · İzmir · DEÜ · taslak iskelet
Ticari işletme kavramı, tacir sıfatı, ticaret unvanı, işletme adı, ticaret sicili, ticari iş ve hükümler, haksız rekabet girişi. Güz finalinde tacir/işletme ayrımı bozulmadan yazarsınız.
DEÜ (İzmir) öğrencileri için Ticari İşletme Hukuku 1. dönem (güz) notudur. TTK Ticari İşletme · 1. yarı (işletme, tacir, unvan, sicil, ticari iş, haksız rekabet girişi). Amaç: tacir sıfatını, sicil/unvanı ve yardımcı kişi–devir rejimini doğru yazmak. Fakülte dönemlik program kullansa da üçlü set esnek kullanılır.
Bu sayfa genel çekirdek iskelettir; fakülteye özgü derin yazım dalga dalga güncellenir. Bağlayıcı olan OBS, dönem duyurusu ve sorumlu öğretim elemanıdır.
Bu dosya 1. Dönem (Güz) kapsamına göre kesilmiştir. Şirket organları için şirketler triple notuna bakın.
Sıra: 60 sn omurga → tanım kartları → tuzaklar → bölümler → örnek olay → PDF.
Hap bilgi
1. dönem: Ticari işletme ve tacir. Kim tacirdir, unvanı nedir, sicile ne yazılır?
İşletme
Tacir
Kimlik
İş
Sesli oku, kapat, yaz.
Omurga: Ticaret hukukunun kapsamı; Ticari işletme; Tacir ve tacir sayılanlar; Tacir olmanın sonuçları; Ticaret unvanı ve işletme adı; Ticaret sicili; Ticari iş ve ticari hükümler; Haksız rekabet girişi.
Hap bilgi
Ticari işletme kavramı, tacir sıfatı, ticaret unvanı, işletme adı, ticaret sicili, ticari iş ve hükümler, haksız rekabet girişi. Güz finalinde tacir/işletme ayrımı bozulmadan yazarsınız.
İşler tanım = unsur fısıldayan cümle.
Ticari işletme
Esnaf işletmesi için öngörülen sınırı aşan düzeyde gelir sağlamayı hedefleyen faaliyetlerin devamlı ve bağımsız şekilde yürütüldüğü işletmedir (TTK çerçevesi).
Tacir
Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişidir. Gerçek ve tüzel kişi tacir ayrımı vardır.
Ticaret unvanı
Tacirin ticari işletmesiyle ilgili iş ve işlemlerinde kullandığı addır. Tescil ve koruma rejimine tabidir.
Ticaret sicili
Ticari işletme ve tacire ilişkin hukuki durumların aleniyet kazandığı resmî kayıttır. Tescil ve ilanın üçüncü kişilere etkisi kritiktir.
Ticari iş
TTK’da ticari sayılan veya tacirler arasındaki karineyle ticari kabul edilen işlerdir. Faiz, ispat ve zamanaşımı sonuçları doğurabilir.
| A | B | Ayırıcı soru |
|---|---|---|
| Tacir | Esnaf | Ticari işletme eşiği aşıldı mı? |
| Ticaret unvanı | İşletme adı | Taciri mi işletmeyi mi tanıtır? |
| Tescil | İlan | Kayıt mı duyuru mu? |
| Ticari iş | Adi iş | Ticari hüküm uygulanır mı? |
Soru tipine göre dayanaklar. Güncel metin: TTK I. Kitap.
Sınav tuzağı
Uydurma madde no yazmayın; TTK metninden doğrulayın.
Finalde puanı bu liste taşır.
TTK’nın birinci kitabı ticari işletmeyi, taciri ve ticari hayata özgü kurumları düzenler. Şirketler ve kıymetli evrak ayrı kitaplardadır; burası “kim tacir, işletme nasıl görünür?” sorusunun yeridir.
1. dönem kavram ve sicil omurgasını taşır. Defterler, yardımcı kişiler ve cari hesap 2. döneme kalır.
Hap bilgi
İşletme + tacir + unvan/sicil = 1. dönem üçgeni.
Devamlılık, bağımsızlık ve gelir amacı unsurları tartışılır. Esnaf işletmesi sınırı, tacir sıfatının kapısını açar veya kapatır.
İşletmenin devri 2. dönemde derinleşir; 1. dönemde kavram ve unsur bilinir.
Kendi adına işletme işleten gerçek kişi, ticaret şirketleri ve bazı tüzel kişiler tacirdir. Tacir gibi sorumlu olanlar (işletmeyi kendi adına işleten izlenimi) sınav klasikidir.
Küçük, kısıtlı ve evli kişilerde temsil/izin kuralları bağlanır (kişiler/aile köprüsü).
Sınav tuzağı
Tacir sıfatı = hak + yükümlülük paketi.
Gerçek kişi
Kendi adına işletir.
Tüzel kişi
Ticaret şirketleri vb.
Tacir gibi
Görünüş sorumluluğu.
Sonuç
Defter, unvan, iflas…
Basiretli iş adamı gibi davranma, ticaret unvanı kullanma, defter tutma, basiret ve özen, iflasa tabi olma (işletme/tür çerçevesinde), ticari örf gibi sonuçlar yazılır.
Sınavda “hangi sonuç bu olaya bağlanır?” diye seçici olun.
Ticaret unvanı taciri; işletme adı işletmeyi tanıtır. Tescil ve ilan aleniyet sağlar; iyiniyetli üçüncü kişi koruması sicil hukukuyla bağlanır.
Unvanın devri ve korunması haksız rekabetle kesişir.
Hap bilgi
Unvan = tacir kimliği. Sicil = aleniyet.
Bir işin ticari sayılması faiz, ispat ve bazı zamanaşımı/uygulama kurallarını etkiler. Tacirler arası karine ve istisnalar yazılır.
TBK ile TTK çatışmasında ticari hükümlerin önceliği olay tipine göre tartışılır.
Dürüstlük kuralına aykırı rekabet fiilleri haksız rekabettir. Aldatıcı reklam, karıştırma, sır ihlali tipik örneklerdir. Dava ve tedbir 2. dönemle bağlanır; 1. dönemde tanım + tipoloji yeterlidir.
DEÜ klasiklerinde I-II-III başlık şart. 60 dk / 3 soruda soru başı ~18 dk.
İskelet: (1) sıfat (tacir/işletme) (2) kurum (unvan/sicil/acente…) (3) şart (4) olgu (5) sonuç.
Hap bilgi
Doğru sıfat + doğru kurum = yüksek not.
Ayrım · Soru tipi
Sıfat / sicil
İşletme + tacir + unvan + sicil + ticari iş
İşleyiş / devir
Defter + acente/vekil + cari hesap + devir
Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.
Olay
Küçük bir atölye işleten kişi “esnaftım, defter tutmam” der; alacaklı tacir sonuçları ister.
Çözüm iskeleti
Ticari işletme eşiği. Esnaf sınırı. Tacir sıfatı ve sonuçları.
Eşik = tacir paketi açılır mı?
Olay
İşletme “Yıldız Market” tabelası kullanır; unvan farklıdır. Üçüncü kişi karışır.
Çözüm iskeleti
Unvan vs işletme adı. Tescil. Haksız rekabet / karıştırma.
İki ad, iki işlev.
Olay
Sicilde yetkili görünen kişiyle sözleşme yapılır; yetki sonradan tartışılır.
Çözüm iskeleti
Tescil ve ilan. İyiniyet. Temsil yetkisi (2. dönem köprüsü).
Sicil aleniyeti + iyiniyet.
Olay
İki tacir arasındaki satışta faiz ve ispat kuralları tartışılır.
Çözüm iskeleti
Ticari iş karinesi. Ticari hükümler. TBK ilişkisi.
İş ticari mi? Sonuç yaz.
1. dönem işletme–tacir–unvan–sicil–ticari iş; 2. dönem defter–cari hesap–acente/vekil–devir; yıllık ikisini birleştirir.
Bu not ticari işletme ve tacir omurgasıdır. AŞ/limited organları için şirketler triple notunu kullanın.
“PDF indir / Yazdır” veya …/pdf → Ctrl+P → PDF olarak kaydet.
Hayır. Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı üzerinden ücretsizdir.