İçeriğe atla

Ücretsiz premium not · Adana · Çukurova

Çukurova TMK 1. Kitap (Kişiler Hukuku) — 2. Dönem Notu

Kişilik hakkının korunması, ad, kişisel durum sicili, kısıtlama/vesayet girişi, tüzel kişiler (dernek–vakıf). Bahar finalinin ağır topu.

Çukurova (Adana) öğrencileri için Türk Medenî Kanunu 1. Kitap — başlangıç hükümleri ve kişiler hukuku — 2. dönem (bahar) notudur. TMK Kişiler · 2. yarı (kişilik hakkı, ad, sicil, koruma, vesayet/kayyım girişi, tüzel kişiler: dernek–vakıf). Amaç: doğru kapıyı (başlangıç / ehliyet / koruma / tüzel kişi) seçip unsurlarıyla yazmak. Fakülte dönemlik program kullansa da üçlü set esnek kullanılır; medeni başlangıç dersiyle hizalıdır.

1. Bu notu nasıl kullanacaksın?

Bu dosya 2. Dönem (Bahar) kapsamına göre kesilmiştir. Dönemlik program kendi yarısını; yıllık veya bütüncül tekrar yıllık paketi kullanır.

Sıra: 60 sn omurga → tanım kartları → tuzaklar → bölümler → örnek olay → PDF.

Hap bilgi

2. dönem: Kişilik hakkı, ad, sicil, koruma yolları; vesayet/kayyım girişi; dernek ve vakıf.

  • PDF: “PDF indir / Yazdır” → Ctrl+P → PDF olarak kaydet
  • Her olayda: başlangıç kuralı mı, ehliyet mi, koruma/tüzel mi?
  • Fiil ehliyetinde işlem türü matrisini çiz
Zihin haritası · TMK 1. Kitap 2. dönem — zihin haritası
TMK 1. Kitap · 2. dönem

Koruma

  • ·Kişilik
  • ·Ad
  • ·Sicil

Koruma rejimi

  • ·Kısıt
  • ·Vasi
  • ·Kayyım

Tüzel

  • ·Genel
  • ·Dernek
  • ·Vakıf

Yöntem

  • ·Organ
  • ·Onay
  • ·Amaç

2. 60 saniyede omurga

Sesli oku, kapat, yaz.

  • Kişilik hakkı mutlak haktır; saldırıya karşı koruma (önleme, durdurma, maddi/manevi).
  • Ad, kimlik ve sicil: düzeltme ve itiraz yolları bilinir.
  • Kısıtlanma sebepleri + vesayet / kayyımlık ayrımı (giriş).
  • Tüzel kişi = hak ehliyeti olan kişi topluluğu / mal topluluğu.
  • Dernek: kişi topluluğu; vakıf: amaca özgülenmiş malvarlığı.
  • Cevap: gerçek mi tüzel mi? hangi koruma / organ / sonuç?
Şekil · Klasik cevap iskeleti
1
Kapıyı seç (başlangıç / ehliyet / koruma / tüzel)
2
Tanım (1 cümle)
3
Unsurları numarala
4
Olayı unsura yedir
5
İstisna (m.2, m.3, onay…)
6
Sonuç

3. Kavram haritası ve omurga

Omurga: Kişilik hakkı ve korunması; Ad (soyadı) hukuku girişi; Kişisel durum sicili; Gaiplik / ölüm karinesi çerçevesi; Kısıtlanma sebepleri; Vesayet ve kayyımlık girişi; Tüzel kişiler genel; Dernek ve vakıf.

Hap bilgi

Kişilik hakkının korunması, ad, kişisel durum sicili, kısıtlama/vesayet girişi, tüzel kişiler (dernek–vakıf). Bahar finalinin ağır topu.

  • 1) Kişilik hakkı ve korunması
  • 2) Ad (soyadı) hukuku girişi
  • 3) Kişisel durum sicili
  • 4) Gaiplik / ölüm karinesi çerçevesi
  • 5) Kısıtlanma sebepleri
  • 6) Vesayet ve kayyımlık girişi
  • 7) Tüzel kişiler genel
  • 8) Dernek ve vakıf

4. Tanım kartları

İşler tanım = unsur fısıldayan cümle.

Kişilik hakkı

Kişinin maddi ve manevi bütünlüğünü, onurunu, özel yaşamını ve benzeri değerlerini koruyan mutlak haktır. Saldırıya karşı önleme, durdurma ve tazminat talepleri gündeme gelir.

Kişisel durum sicili

Doğum, ölüm, evlilik gibi kişisel durum olaylarının tutulduğu resmî kayıttır. İspat ve aleniyet işlevi görür; düzeltme usulü vardır.

Vesayet

Küçükler ve kısıtlılar için kanunun öngördüğü koruma rejimidir. Vasi, vesayet makamı ve denetim makamı üçgeni temel iskelettir (giriş düzeyi).

Kayyımlık

Belirli işler veya belirli malvarlığı için atanan temsil / yönetim rejimidir. Vesayetten daha dar ve işe özgüdür.

Vakıf

Belirli bir amaca özgülenen malvarlığının tüzel kişilik kazanmasıdır. Dernekten farkı: kişi topluluğu değil, mal + amaç merkezlidir.

Tablo · Sık karıştırılanlar
ABAyırıcı soru
VasiKayyımGenel koruma mı belirli iş mi?
DernekVakıfKişi topluluğu mu mal+amaç mı?
Önleme/durdurmaTazminatTehlike/saldırı mı zarar mı?
SicilGerçek durumKayıt yanlışsa düzeltme var mı?

5. Pusula maddeler

Soru tipine göre dayanaklar. Güncel metin: TMK Başlangıç + 1. Kitap.

Sınav tuzağı

Uydurma madde no yazmayın; TMK metninden doğrulayın.

  • 1) TMK m.23–25 — kişiliğin korunması (çerçeve)
  • 2) TMK m.26–27 — ad (çerçeve)
  • 3) TMK m.35 vd. — kişisel durum sicili (çerçeve)
  • 4) TMK m.404 vd. — kısıtlama sebepleri (çerçeve)
  • 5) TMK m.413 vd. — vesayet (çerçeve)
  • 6) TMK m.426 vd. — kayyımlık (çerçeve)
  • 7) TMK m.47 vd. — tüzel kişiler genel
  • 8) TMK m.56 vd. / m.101 vd. — dernek / vakıf (çerçeve)

6. Sınav tuzağı defteri

Finalde puanı bu liste taşır.

  • Kişilik hakkı ihlalinde yalnız “manevi tazminat” yazıp önleme/durdurmayı unutmak.
  • Vasi ile kayyımı aynı sanmak.
  • Dernek ile vakfı organ ve kuruluşta karıştırmak.
  • Sicil kaydını “değiştirilemez gerçektir” sanmak — düzeltme yolu vardır.
  • Tüzel kişinin organı olmayan kişinin tek başına her işlemi bağladığını sanmak.

A. Kişilik hakkının korunması

Kişilik hakkı mutlaktır; herkese karşı ileri sürülebilir. Saldırı veya saldırı tehlikesi varsa önleme ve durdurma; zarar varsa maddi ve manevi tazminat gündeme gelir. Rıza, üstün kamu yararı, haber alma gibi hukuka uygunluk sebepleri olayda tartılır.

Sınav iskeleti: (1) kişilik değeri (2) saldırı (3) hukuka aykırılık (4) talep (önleme/durdurma/tazminat).

Hap bilgi

Koruma = önleme + durdurma + tazminat (ihtiyaca göre).

  • Maddi–manevi bütünlük
  • Özel yaşam / onur
  • Rıza ve sınırları
  • Talep çeşitleri

B. Ad ve kişisel durum sicili

Ad, kimliğin görünür parçasıdır. Değiştirme ve korunma şartları kanunda düzenlenir. Soyadı rejimi aile hukukuyla kesişir; 2. dönemde en azından çerçeve bilinir.

Kişisel durum sicili doğum, ölüm, evlilik gibi olayları belgeler. Yanlış kayıtta düzeltme davası / idari yol ayrımı olay tipine göre yazılır. Sicil “kutsal ve değiştirilemez” değildir.

Sınav tuzağı

Sicil ispat kolaylığı sağlar; yanlışsa düzeltme kutusu açılır.

C. Gaiplik ve ölüm çerçevesi

Ölümle kişilik sona erer. Gaiplik, uzun süredir haber alınamayan veya ölüm tehlikesi içinde kaybolan kişi için mahkeme kararıyla kişisel durumun tasfiyesine yönelik bir rejimdir (giriş). Miras ve aile sonuçları bağlıdır.

Sınavda gaiplik şartlarını uydurmayın; “çerçeve + sonuç” yazın, süreleri TMK’dan doğrulayın.

D. Kısıtlama, vesayet, kayyımlık

Kısıtlama sebepleri (akıl hastalığı/zayıflığı, savurganlık, alkol/uyuşturucu, cezaevi, istek üzerine vb. — güncel madde listesi) fiil ehliyetini etkiler. Vasi genel koruma; kayyım belirli iş/mal için atanır.

Organ üçgeni: vesayet makamı, denetim makamı, vasi. Yetki ve onay gerektiren işlemler listesi final klasikidir. Aile hukuku ve usul ile kesişir.

Kısıtlama

Fiil ehliyetini daraltan karar.

Vasi

Genel koruma ve temsil.

Kayyım

Belirli iş / mal için.

Makamlar

Vesayet + denetim.

E. Tüzel kişiler genel

Tüzel kişi, hukuk düzeninin hak ehliyeti tanıdığı kişi veya mal topluluğudur. Organları aracılığıyla fiil ehliyetini kullanır. Kuruluş, ehliyet sınırı (amaç), organ ve sorumluluk iskeleti yazılır.

Kamu tüzel kişileri ile özel hukuk tüzel kişileri ayrımı sınavda ilk cümlede yapılmalıdır.

Hap bilgi

Tüzel kişi = hak öznesi + organ + amaç sınırı.

F. Dernek

Dernek, en az yedi gerçek kişinin kazanç paylaşma dışında belirli bir amacı gerçekleştirmek üzere kurduğu kişi topluluğudur (çerçeve). Tüzük, organlar (genel kurul, yönetim, denetim), üyelik ve sona erme bilinir.

Kazanılmamış hak / tescil–beyan rejimleri ve idari denetim 2. dönem derinliğindedir; sınavda kuruluş + organ + karar geçerliliği sık sorulur.

  • Kuruluş şartları
  • Organlar
  • Üyelik
  • Sona erme

G. Vakıf

Vakıf, yeterli malvarlığının belirli ve sürekli bir amaca özgülenmesiyle oluşan tüzel kişidir. Kuruluş (resmî senet / vasiyet), tescil, organlar ve amaca bağlılık merkezi kavramlardır.

Dernekten ayırıcı soru: kişi topluluğu mu, mal + amaç mı? Vakıflar Kanunu ile TMK birlikte okunur (giriş).

Sınav tuzağı

Vakıf ≠ dernek. Malvarlığı + amaç vs kişi birliği.

Sınav tekniği (TMK 1. Kitap)

Çukurova klasiklerinde I-II-III başlık şart. 60 dk / 3 soruda soru başı ~18 dk.

İskelet: (1) kapı seç (başlangıç/ehliyet/koruma/tüzel) (2) tanım (3) unsur (4) olgu (5) sonuç + istisna.

Hap bilgi

Doğru kapı + doğru unsur = yüksek not.

  • m.2 / m.3 kutusunu gerektiğinde aç
  • Hak ehliyeti ≠ fiil ehliyeti
  • Küçük/kısıtlıda işlem türü matrisi
  • Tüzel kişide organ + amaç sınırı
Merdiven · Öğrenme merdiveni
  1. 1
    Tanım kartları
  2. 2
    Zihin haritası çiz
  3. 3
    Tuzak listesi
  4. 4
    4 örnek olay süreyle
  5. 5
    Karma deneme + yanlış defteri

Ayrım · Soru tipi

Başlangıç / ehliyet

m.1–7 + ehliyet matrisi + hısımlık/yerleşim

Koruma / tüzel

Kişilik talepleri + vesayet girişi + dernek/vakıf

Döngü · Haftalık döngü
1Madde
2Şema
3Örnek
4Quiz
5Yanlış defteri
↻ tekrarla

İşlenmiş örnek olaylar

Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.

1

Örnek 1 — Kişilik hakkı — yayın

Olay

Haber sitesi, rıza olmadan özel yaşam görüntüsü yayınlar; kişi hem yayını durdurmak hem tazminat ister.

Çözüm iskeleti

Kişilik değeri + saldırı + hukuka aykırılık. Talep: durdurma + maddi/manevi. Haber/kamu yararı def’i tartılır.

Önleme/durdurma + tazminat birlikte düşünülür.

2

Örnek 2 — Sicil düzeltme

Olay

Nüfus kaydında doğum tarihi yanlış yazılmıştır; kişi işlemlerde mağdur olur.

Çözüm iskeleti

Kişisel durum sicili işlevi. Düzeltme yolu (mahkeme/idari). İspat.

Yanlış sicil = düzeltme kutusu.

3

Örnek 3 — Vasi / kayyım

Olay

Kısıtlı adına taşınmaz satılacaktır; işlem için kimin onayı gerekir?

Çözüm iskeleti

Vesayet mi kayyımlık mı? Vesayet/denetim makamı onayı. İşlem türü (önemli tasarruf).

Organ + onay + işlem türü.

4

Örnek 4 — Dernek mi vakıf mı?

Olay

Bir grup, eğitim amacına mal bağışlayarak “dernek” kurmak ister; avukat vakıf önerir.

Çözüm iskeleti

Kişi topluluğu (dernek) vs amaca özgü mal (vakıf). Kuruluş şekli, organ, süreklilik.

Amaç + mal mı, üye birliği mi?

Kontrol listesi

  • 160 sn omurgayı kapalı yazdım
  • 2Tanım kartlarını ezberden yazdım
  • 3Zihin haritasını çizdim
  • 4Tuzak listesinden 5 madde işaretledim
  • 5En az 3 örnek olayı süreyle çözdüm
  • 6Pusula maddeleri TMK’dan doğruladım
  • 7PDF’i arşivledim
  • 8Diğer yarı / yıllık notla bağlantıyı kontrol ettim

Sık sorulanlar

1. dönem / 2. dönem / yıllık farkı ne?

1. dönem başlangıç hükümleri + hak/fiil ehliyeti + hısımlık/yerleşim; 2. dönem kişilik koruması, sicil, vesayet/kayyım girişi, dernek–vakıf; yıllık ikisini birleştirir.

Medeni başlangıç dersiyle aynı mı?

Evet, hizalıdır. Fakültede “Medeni Hukuka Giriş / Başlangıç / Kişiler” adlarıyla okutulan TMK 1. Kitap omurgasıdır.

PDF nasıl indirilir?

“PDF indir / Yazdır” veya …/pdf → Ctrl+P → PDF olarak kaydet. Kişisel kullanım.

Ücretli mi?

Hayır. Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı üzerinden ücretsizdir.

Aynı dönemden diğer notlar

Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı · ücretsiz öğrenci desteği · bilgilendirme / eğitim materyali

Resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez · telifli slayt kopyalanmaz · güncelleme: 2026-07-29 · premium şematik sürüm