1
Örnek 1 — Yetki gasbı
Olay
Yetkisiz birim, başka makama ait ruhsatı iptal eder.
Çözüm iskeleti
Yetki unsuru. Gasbın sonucu (yokluk). İptal davası köprüsü.
Yetkisiz makam = en ağır sakatlık.
PDF indir
Tarayıcı yazdırma penceresini açın → hedef olarak “PDF olarak kaydet” seçin.
Windows: Ctrl+P · Mac: Cmd+P
Dosya adı önerisi: cukurova__idare-hukuku-yillik.pdf
Ücretsiz ders notu · Adana · Çukurova · taslak iskelet
1. + 2. dönem birleşik; idare hukuku için “tek cilt” not. İptal/tam yargı usulü için idari yargılama ders notuna bakın.
Çukurova (Adana) öğrencileri için İdare Hukuku yıllık (tam paket) notudur. İdare hukuku tam omurga · teşkilat–işlem–sorumluluk · dönemlik + yıllık program. Amaç: idari işlem unsurlarını ve sorumluluk/kolluk iskeletini doğru yazmak. Fakülte dönemlik program kullansa da üçlü set esnek kullanılır.
Bu sayfa genel çekirdek iskelettir; fakülteye özgü derin yazım dalga dalga güncellenir. Bağlayıcı olan OBS, dönem duyurusu ve sorumlu öğretim elemanıdır.
Bu dosya Yıllık (Tam paket) kapsamına göre kesilmiştir. İptal/tam yargı usulü için idari yargılama ders notunu kullanın.
Sıra: 60 sn omurga → tanım kartları → tuzaklar → bölümler → örnek olay → PDF.
Hap bilgi
Yıllık paket: Teşkilat ve idari işlemden sorumluluk ve yargı denetimine kadar tek omurga.
1. yarı
2. yarı
Denetim
Yöntem
Sesli oku, kapat, yaz.
Omurga: İdare hukuku kavramı ve ilkeleri; İdari teşkilat; İdari işlem teorisi; İşlemin unsurları ve sakatlıkları; Kamu hizmeti; Kolluk ve kamu düzeni; İdari sorumluluk genel; Hizmet kusuru.
Hap bilgi
1. + 2. dönem birleşik; idare hukuku için “tek cilt” not. İptal/tam yargı usulü için idari yargılama ders notuna bakın.
İşler tanım = unsur fısıldayan cümle.
İdari işlem
İdarenin, kamu gücü kullanarak, tek yanlı iradesiyle hukuki sonuç doğuran icrai işlemidir. Bireysel ve düzenleyici işlem ayrımı vardır.
Yetki
İşlemi yapmaya kanunen yetkili makamın, konu–yer–zaman bakımından yetkili olmasıdır. Yetki gasbı en ağır sakatlıklardandır.
Düzenleyici işlem
Genel, soyut ve sürekli kurallar koyan idari işlemdir (yönetmelik, tebliğ vb. çerçeve). Birel işlemden ayrılır.
Hizmet kusuru
Kamu hizmetinin kötü işlemesi, geç işlemesi veya hiç işlememesi nedeniyle doğan kusur temelli idari sorumluluktur.
Kusursuz sorumluluk
İdarenin kusuru aranmaksızın, risk veya fedakârlığın denkleştirilmesi gibi sebeplerle tazminat ödemesidir.
Kolluk
Kamu düzenini korumak ve bozulmasını önlemek için idarenin kullandığı yetki ve faaliyetler bütünüdür.
| A | B | Ayırıcı soru |
|---|---|---|
| 1. yarı | 2. yarı | İşlem/teşkilat mı sorumluluk mu? |
| Yokluk | İptal | Sakatlık ağırlığı? |
| Hizmet kusuru | Kusursuz | Kusur var mı? |
| İptal | Tam yargı | İptal mi tazminat mı? |
Soru tipine göre dayanaklar. Anayasa + özel kanunlar + İYUK köprüsü.
Sınav tuzağı
Uydurma madde no yazmayın; metinden doğrulayın.
Finalde puanı bu liste taşır.
Dönemlik okuyan kendi yarısını, yıllık okuyan bu tam paketi kullanır. Öneri: teşkilat–işlem unsurları → deneme → sorumluluk–kolluk–hizmet → karma.
Her soruda etiket: “İşlem sakatlığı mı, zarar/sorumluluk mu, kolluk/hizmet mi?”
Hap bilgi
Yıllık başarı = doğru işlem unsuru + doğru sorumluluk yolu.
İdare hukuku, idarenin örgütlenmesi, işlemesi ve denetlenmesinin kurallarını koyar. Özel hukuktan farkı kamu gücü ve kamu yararıdır.
1. dönem teşkilat ve işlem omurgasını taşır. Sorumluluk, kolluk, kamu hizmeti derinliği 2. döneme kalır; iptal/tam yargı ayrıntısı idari yargılama dersindedir.
Hap bilgi
Kamu gücü + kamu yararı = idare hukuku damgası.
Merkezden yönetim (bakanlıklar, taşra) ve yerinden yönetim (mahalli idareler, hizmet yerinden yönetim) ayrılır. Yetki genişliği ve vesayet denetimi yazılır.
Kamu tüzel kişiliği, bakanlık hiyerarşisi ve bağlı/ilgili kuruluşlar sınavda sık sorulur.
Tek yanlılık, icrailik, hukuki sonuç. Bireysel (birel) ve düzenleyici işlem. Zımni ret/kabul gibi kurumlar bilinir.
İşlemin yürürlüğü, tebliğ/ilan ve icrai karakter sınav iskeletidir.
Yetki
Kim, hangi konuda?
Şekil
Usul ve biçim.
Sebep
Hukuki/fiili dayanak.
Konu
Hukuki sonuç.
Amaç
Kamu yararı.
Yokluk, iptal edilebilirlik, geri alınabilirlik ayrı sonuçlar doğurur. Yetki gasbı yokluk; diğer sakatlıklar genelde iptal edilebilirlik rejimindedir (çerçeve).
Geri alma (geçmişe etkili) ile kaldırma (geleceğe etkili) ve süreler yazılır. Yargısal iptal idari yargılamaya bağlanır.
Sınav tuzağı
Yokluk ≠ iptal. Sonuç ve süre farklıdır.
İdarenin özel hukuk sözleşmesinden farklı, kamu hizmeti / imtiyaz / yap-işlet devret benzeri idari sözleşmeler vardır. Kamu gücü ayrıcalıkları ve özel yargı yolu tartışılır.
2. dönemde kamu hizmeti ile birlikte okunur; ihale hukuku girişi yeterlidir.
Orta mallar, hizmet malları, sahipsiz mallar sınıflandırması bilinir. Tahsis, devir yasağı, haciz yasağı ve kamulaştırma köprüsü yazılır.
Memur, sözleşmeli, işçi ayrımı; atama, disiplin, güvence iskeleti. Detay 657 ve personel hukuku derinliğindedir; 1. dönemde statü farkı yeterlidir.
Kamu yararı, süreklilik, eşitlik, değişkenlik (adaptasyon) ilkeleri bilinir. Emanet, imtiyaz, ruhsat, şirketleştirme gibi yürütme usulleri ayrılır.
Özelleştirme ve kamu–özel işbirliği girişi 2. dönem finalinde sık sorulur.
Hap bilgi
Kamu hizmeti = kamu yararı + süreklilik iskeleti.
Kamu düzeninin unsurları ve kolluk tedbirlerinin ölçülülüğü yazılır. Adli kolluk / idari kolluk ayrımı bilinir.
Genel kolluk ve özel kolluk (belediye, orman vb.) yetki kaynağı farklıdır.
İdare, eylem ve işlemleriyle verdiği zarardan sorumludur (Anayasa m.125 çerçevesi). Hizmet kusuru klasik yoldur; kusursuz sorumluluk istisnai/genişleyen alandır.
Nedensellik, zarar, illiyet bağı ve rücu (kişisel kusurda memura) yazılır.
Sınav tuzağı
Kişisel kusur varsa idare–görevli ilişkisi ayrı kutu.
Hizmet kusuru
Kötü / geç / hiç.
Kusursuz
Risk / denkleştirme.
Kişisel kusur
Görevden ayrılabilir.
Rücu
İdare → görevli.
İdari işlem ve eylemler yargı denetimine tabidir. İptal (hukuka aykırılık) ve tam yargı (tazminat) ana davalaradır. Süre, ehliyet, menfaat, görev — idari yargılama dersinde derinleşir.
Bu notta “hangi dava, ne için?” seviyesinde kalın; İYUK ezberini oraya taşıyın.
Kamu yararı kararı, tebliğ, bedel, tescil ve acele kamulaştırma çerçevesi bilinir. Anayasa güvencesi ve bedelin peşin ödenmesi ilkesi yazılır.
Ruhsat, izin, lisans kamu hizmeti/kolluk kesişimindedir. Özelleştirme yöntemleri ve yargı denetimi sınavda çerçeve olarak sorulur.
Sorumluluk çoğu zaman sakat işlem veya kötü hizmetten doğar. Önce işlem unsuru, sonra zarar–illiyet–davayı yazın.
Tip 1 — Yetki gasbı. Tip 2 — Geri alma. Tip 3 — Hizmet kusuru. Tip 4 — Kolluk ölçülülüğü. Tip 5 — Kusursuz sorumluluk. Tip 6 — Kamulaştırma.
Karma olayda sakat ruhsat + zarar üst üste binebilir. Sıra: işlem hukuka uygun mu → zarar → sorumluluk türü → dava türü.
Sınav tuzağı
İYUK süre/ehliyet detayını idari yargılama notuna bırakın; burada köprü kurun.
Çukurova klasiklerinde I-II-III başlık şart. 60 dk / 3 soruda soru başı ~18 dk.
İskelet: (1) işlem/eylem (2) unsur veya sorumluluk türü (3) olgu (4) sonuç (iptal/tazminat/yokluk).
Hap bilgi
Doğru unsur + doğru sorumluluk = yüksek not.
Ayrım · Soru tipi
İşlem / teşkilat
Yetki–şekil–sebep–konu–amaç + sakatlık
Sorumluluk / kolluk
Hizmet kusuru–kusursuz–kolluk–kamulaştırma
Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.
Olay
Yetkisiz birim, başka makama ait ruhsatı iptal eder.
Çözüm iskeleti
Yetki unsuru. Gasbın sonucu (yokluk). İptal davası köprüsü.
Yetkisiz makam = en ağır sakatlık.
Olay
Genel bir yönetmelik maddesi ve buna dayanan bireysel ret kararı tartışılır.
Çözüm iskeleti
Düzenleyici işlem. Birel işlem. İkisi de idari işlem. Denetim yolu.
Soyut kural ≠ somut uygulama; ikisi de işlem.
Olay
Belediye yol çukurunu uzun süre onarmaz; vatandaş zarar görür.
Çözüm iskeleti
Hizmetin geç/kötü işlemesi. Zarar. İlliyet. Tam yargı.
Kötü/geç/hiç = hizmet kusuru kutusu.
Olay
Memur görevde ağır hakaret ve darp eder; mağdur idareyi de davalı yapar.
Çözüm iskeleti
Hizmetle bağlantı. Kişisel kusur. İdarenin sorumluluğu / rücu.
Bağlantı var mı, ayrılabilir mi?
Olay
İdare, hukuka aykırı ruhsatı yıllar sonra geri alır; ilgililer kazanılmış hak iddia eder.
Çözüm iskeleti
Geri alma şartları. Süre. Kazanılmış hak / güven ilkesi dengesi.
Geri alma serbest değildir; şart ve süre var.
Olay
Belediye, orantısız yasak getirir; esnaf kapanır.
Çözüm iskeleti
Kamu düzeni. Ölçülülük. İşlem sakatlığı. İptal.
Kolluk sınırsız değildir.
1. dönem teşkilat–idari işlem–kamu malı–personel girişi; 2. dönem kamu hizmeti–kolluk–sorumluluk–yargı girişi; yıllık ikisini birleştirir.
Bu not maddi idare hukukudur. İptal/tam yargı usulü, süre ve ehliyet için idari yargılama ders notunu kullanın.
“PDF indir / Yazdır” veya …/pdf → Ctrl+P → PDF olarak kaydet.
Hayır. Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı üzerinden ücretsizdir.