1
Örnek 1 — Bağımlılık
Olay
“Serbest çalışan” denir; mesai, talimat, tek işveren var.
Çözüm iskeleti
Bağımlılık testi. İşçi sıfatı. Muvazaalı dışarıdan alım.
Etiket değil fiili durum.
PDF indir
Tarayıcı yazdırma penceresini açın → hedef olarak “PDF olarak kaydet” seçin.
Windows: Ctrl+P · Mac: Cmd+P
Dosya adı önerisi: bilkent__is-hukuku-donem-1.pdf
Ücretsiz ders notu · Ankara · Bilkent · taslak iskelet
İşçi–işveren–işyeri, iş sözleşmesi türleri, ücret, çalışma süresi, dinlenme ve izin, iş sağlığı ve güvenliği girişi. Güz finalinde “sıfat + sözleşme + ücret/süre” bozulmadan yazarsınız.
Bilkent (Ankara) öğrencileri için İş ve Sosyal Güvenlik Hukuku 1. dönem (güz) notudur. İş hukuku · 1. yarı (işçi–işveren, iş sözleşmesi, ücret, çalışma süresi, izin, iş sağlığı girişi). Amaç: işçi sıfatı, sözleşme içeriği, fesih ve alacakları sınavda bozmadan yazmak. Fakülte dönemlik program kullansa da üçlü set esnek kullanılır.
Bu sayfa genel çekirdek iskelettir; fakülteye özgü derin yazım dalga dalga güncellenir. Bağlayıcı olan OBS, dönem duyurusu ve sorumlu öğretim elemanıdır.
Bu dosya 1. Dönem (Güz) kapsamına göre kesilmiştir. Emredici iş hukuku normları TBK hizmet sözleşmesinden önce gelir (kapsamda).
Sıra: 60 sn omurga → tanım kartları → tuzaklar → bölümler → örnek → PDF.
Hap bilgi
1. dönem: İşçi kim, sözleşme nasıl kurulur, ücret ve süre nasıl korunur? Bireysel iş hukuku kapısı burada açılır.
Sıfat
Sözleşme
Koruma
Güvenlik
Sesli oku, kapat, yaz.
Omurga: İş hukukunun konusu ve kaynakları; İşçi, işveren, işyeri, asıl–alt işveren; İş sözleşmesinin kuruluşu ve türleri; Tarafların borçları; Ücret ve ücretin korunması; Çalışma ve dinlenme süreleri; İzinler; İş sağlığı ve güvenliği girişi.
Hap bilgi
İşçi–işveren–işyeri, iş sözleşmesi türleri, ücret, çalışma süresi, dinlenme ve izin, iş sağlığı ve güvenliği girişi. Güz finalinde “sıfat + sözleşme + ücret/süre” bozulmadan yazarsınız.
İşler tanım = unsur fısıldayan cümle.
İşçi
Bir iş sözleşmesine dayanarak çalışan gerçek kişidir. Ücret, bağımlılık ve işverenin talimatı unsurları birlikte aranır (çerçeve).
İş sözleşmesi
Bir tarafın (işçi) bağımlı olarak iş görmeyi, diğer tarafın (işveren) ücret ödemeyi üstlendiği sözleşmedir. Şekil kuralı tür ve kanuna göre değişir.
Bağımlılık
İşçinin işverenin yönetim ve denetimi altında çalışmasıdır. İş hukuku ile vekâlet / eser ayrımında ayırıcı ölçüttür.
Ücret
İşçinin emeğinin karşılığıdır. Asgari ücret, fazla çalışma ücreti ve ücretin güvenceleri kanunla korunur.
Asıl–alt işveren
Asıl işverenin işyerinde, işin bir bölümünü üstlenen alt işveren ilişkisidir. Muvazaa yasağı ve birlikte sorumluluk çerçevede bilinir.
| A | B | Ayırıcı soru |
|---|---|---|
| İşçi | Bağımsız çalışan | Bağımlılık var mı? |
| Belirli süre | Belirsiz süre | Objektif neden var mı? |
| Ücret | Fazla çalışma ücreti | Normal mi ek mi? |
| Asıl işveren | Alt işveren | Muvazaa / birlikte sorumluluk? |
4857 s. İş Kanunu omurgadır. Süre, tutar ve tavan değişebilir; güncel metinden doğrulayın.
Sınav tuzağı
Uydurma kıdem tavanı / ihbar süresi / asgari ücret yazmayın.
Finalde puanı bu liste taşır.
Zayıf tarafı (işçiyi) korur; emredici hükümler ve kamu düzeni ağır basar. 1. dönem bireysel iş ilişkisinin kuruluş ve içerik omurgasını taşır; fesih ve toplu/SGK 2. döneme kalır.
Hap bilgi
İş hukuku = bağımlılık + koruma + emredici norm.
İşçi, işveren, işveren vekili, işyeri, işletme. İş Kanunu kapsamı ve istisnalar. TBK hizmet sözleşmesiyle yarış/öncelik bilinçli yazılır.
Asıl–alt işveren: muvazaa, birlikte sorumluluk, devir.
Belirsiz süreli kural; belirli süreli objektif neden ister (çerçeve). Kısmi süreli, çağrı üzerine, deneme kaydı, takım sözleşmesi.
Yazılı şekil şartı bazı türlerde aranır; ispat ayrıdır.
Belirsiz
Kural tür.
Belirli
Objektif neden.
Kısmi
Süre kıyası.
Deneme
Sınırlı süre.
İşçi: iş görme, sadakat, özen. İşveren: ücret, eşit davranma, gözetme, alet–malzeme (çerçeve). Değişiklik ve yönetim hakkı sınırlıdır.
Sınav tuzağı
Tek taraflı esaslı değişiklik fesih riski doğurur.
Asgari ücret, ödeme zamanı, bankaya yatırma, ücretin haczi/sınırları, zamanaşımı. Fazla çalışma ücreti ayrı kalemdir.
Uydurma oran/tutar yazma; güncel asgari ücret ve kanun metnini doğrula.
Hap bilgi
Ücret alacağı = iş hukukunun omurgası.
Haftalık çalışma, denkleştirme, fazla sürelerle çalışma, gece çalışması, ara dinlenme. Yıllık ücretli izin koşulları ve kullandırma.
İşverenin koruma borcu, risk değerlendirmesi, eğitim, iş kazası–meslek hastalığı köprüsü (SGK 2. dönem).
Bilkent klasiklerinde I-II-III başlık işe yarar. 60 dk / 2–3 soruda önce sıfat, sonra fesih/alacak.
İskelet: (1) işçi sıfatı (2) sözleşme türü (3) fesih/sona erme (4) alacaklar (5) arabuluculuk/dava.
Hap bilgi
Doğru sıfat + doğru fesih = yüksek not.
Ayrım · Soru tipi
Sözleşme / ücret / süre
Sıfat–sözleşme–ücret–fazla çalışma
Fesih / kıdem / işe iade
Fesih türü–kıdem–ihbar–arabuluculuk
Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.
Olay
“Serbest çalışan” denir; mesai, talimat, tek işveren var.
Çözüm iskeleti
Bağımlılık testi. İşçi sıfatı. Muvazaalı dışarıdan alım.
Etiket değil fiili durum.
Olay
Sözleşme her yıl yenilenir; objektif neden yok.
Çözüm iskeleti
Zincirleme belirli süre. Belirsiz sayılma riski.
Objektif neden yaz.
Olay
İşveren “maaş içinde” der; onay ve ücret yok.
Çözüm iskeleti
Fazla çalışma şartları. Ücret / serbest zaman. İspat.
Fazla çalışma ayrı kalem.
Olay
Asıl iş, alt işverene devredilir; muvazaa iddiası.
Çözüm iskeleti
Asıl iş yasağı / sınır. Birlikte sorumluluk.
Muvazaayı test et.
1. dönem işçi–sözleşme–ücret–süre–izin; 2. dönem fesih–kıdem–iş güvencesi–toplu/SGK–arabuluculuk; yıllık ikisini birleştirir.
Kanunun öngördüğü işçi–işveren uyuşmazlıklarında dava şartı arabuluculuk kuraldır; kapsam ve istisnalar güncel metinden doğrulanır.
“PDF indir / Yazdır” veya …/pdf → Ctrl+P → PDF olarak kaydet.
Hayır. Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı üzerinden ücretsizdir.