Ücretsiz ders notu · Ankara · Başkent · elden geçirilmiş
Başkent Hukuka Giriş / Hukukun Temel Kavramları Yıllık (Konsolide Master)
Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğrencisi için Hukuka Giriş / Hukukun Temel Kavramları Yıllık (Konsolide Master) paketi. Bağlıca okuma: tanım, unsur, lafız, süre.
Hukuk kuralı, toplumsal düzeni sağlamak üzere devlet yaptırımıyla desteklenen genel, soyut ve sürekli davranış kuralıdır. Ahlak, din ve görgü kurallarından yaptırım ve kaynakla ayrılır. Ankara öğrencisi bu başlığı Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. içinde görür. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın. hukuk kuralı tartışması ancak ondan sonra açılır.
Kurumun unsurları şunlardır: genellik; soyutluk; süreklilik; devlet yaptırımı. Birinci sınıfın ilk karşılaşmasında her unsur ayrı satıra yazılır zira birinin eksikliği talebi bu kuruma dayandırmayı keser. Ne var ki unsurları ezber listesi gibi dizmek yetmez; somut vakıada hangi belgenin hangi unsuru taşıdığı eşlenir.
Çapraz okuma: Hukuk kuralı, tekil emir değildir. Başkent yazılısında bu cümle, hukuk kuralı ile komşusunu ayırır.
Organik bağ: Yaptırımsız kural, hukuk kuralı sayılmaz (kural). Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.
Yürürlük cümlesi TMK m. 1 üzerindedir: «**BAŞLANGIÇ A. Hukukun uygulanması ve kaynakları** --- Madde 1 - Kanun, sözüyle ve özüyle değindiği bütün konularda uygulanır. Kanunda uygulanabilir bir hüküm yoksa, hâkim, örf ve âdet hukukuna göre, bu da yoksa kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar verir. Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Kanunda uygulanabilir bir hüküm yoksa, hâkim, örf ve âdet hukukuna göre, bu da yoksa kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar verir.» Bu katman genellik ile soyutluk arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 1 ile Hukuk kuralı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genellik belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
TMK m. 2 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**B. Hukukî ilişkilerin kapsamı I. Dürüst davranma** --- Madde 2 - Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.» Lafız, hukuk kuralı tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Başkent yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Dürüst davranma** --- Madde 2 - Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır.» Bu katman genellik ile soyutluk arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 2 ile Hukuk kuralı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genellik belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Başkent öğrencisi TMK m. 3 metnini şöyle okur: «**II. İyiniyet** --- Madde 3- Kanunun iyiniyete hukukî bir sonuç bağladığı durumlarda, asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Ancak, durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.» Bu cümle hukuk kuralı için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Ancak, durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.» Bu katman genellik ile soyutluk arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 3 ile Hukuk kuralı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genellik belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Yürürlük cümlesi TMK m. 4 üzerindedir: «**III. Hâkimin takdir yetkisi** --- Madde 4 - Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 4 ile Hukuk kuralı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genellik belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
TMK m. 5 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**C. Genel nitelikli hükümler** --- Madde 5 - Bu Kanun ve Borçlar Kanununun genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır.» Lafız, hukuk kuralı tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Başkent yazılısında klasik tuzaktır.
TMK m. 5 ile Hukuk kuralı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genellik belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Başkent öğrencisi TMK m. 6 metnini şöyle okur: «**D. İspat kuralları I. İspat yükü** --- Madde 6 - Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.» Bu cümle hukuk kuralı için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 6 ile Hukuk kuralı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genellik belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Yürürlük cümlesi TMK m. 7 üzerindedir: «**II. Resmî belgelerle ispat** --- Madde 7 - Resmî sicil ve senetler, belgeledikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur. Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» Bu katman genellik ile soyutluk arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 7 ile Hukuk kuralı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genellik belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
TMK m. 8 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**BİRİNCİ KİTAP KİŞİLER HUKUKU BİRİNCİ KISIM GERÇEK KİŞİLER BİRİNCİ BÖLÜM KİŞİLİK A. Genel olarak I. Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır. Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» Lafız, hukuk kuralı tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Başkent yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır.» Bu katman genellik ile soyutluk arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 8 ile Hukuk kuralı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genellik belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Başkent öğrencisi TMK m. 9 metnini şöyle okur: «**II. Fiil ehliyeti 1. Kapsamı** --- Madde 9 - Fiil ehliyetine sahip olan kimse, kendi fiilleriyle hak edinebilir ve borç altına girebilir.» Bu cümle hukuk kuralı için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 9 ile Hukuk kuralı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genellik belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Yürürlük cümlesi TMK m. 10 üzerindedir: «**2. Koşulları a. Genel olarak** --- Madde 10 - Ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan her ergin kişinin fiil ehliyeti vardır.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 10 ile Hukuk kuralı eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genellik belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Öğreti ayrımı: TMK m.1 hâkime kuralı uygulama ve boşlukta yaratma yolu açar. Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.
Doktrin cümlesi: Dürüstlük, hukuk kuralının kullanılma ölçüsüdür. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
hukuk kuralı bakımından «genellik» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Hukuk kuralı, toplumsal düzeni sağlamak üzere devlet yaptırımıyla desteklenen genel, soyut ve sürekli davranış kuralıdır. Ahlak, din ve görgü kurallarından yaptırım ve kaynakla ayrılır. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«genellik» eksikse Hukuk kuralı talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «soyutluk» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
hukuk kuralı bakımından «soyutluk» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Hukuk kuralı, toplumsal düzeni sağlamak üzere devlet yaptırımıyla desteklenen genel, soyut ve sürekli davranış kuralıdır. Ahlak, din ve görgü kurallarından yaptırım ve kaynakla ayrılır. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«soyutluk» eksikse Hukuk kuralı talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «süreklilik» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
hukuk kuralı bakımından «süreklilik» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Hukuk kuralı, toplumsal düzeni sağlamak üzere devlet yaptırımıyla desteklenen genel, soyut ve sürekli davranış kuralıdır. Ahlak, din ve görgü kurallarından yaptırım ve kaynakla ayrılır. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«süreklilik» eksikse Hukuk kuralı talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «devlet yaptırımı» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
hukuk kuralı bakımından «devlet yaptırımı» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Hukuk kuralı, toplumsal düzeni sağlamak üzere devlet yaptırımıyla desteklenen genel, soyut ve sürekli davranış kuralıdır. Ahlak, din ve görgü kurallarından yaptırım ve kaynakla ayrılır. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«devlet yaptırımı» eksikse Hukuk kuralı talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «genellik» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
Başkent öğrencisi hukuk kuralı başlığını açınca önce Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın. Sonra «genellik» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, soyutluk ile süreklilik arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Bağlıca yazılısında gerekçesiz kalır. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. hukuk kuralı talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Hukuk kuralı, tekil emir değildir.. Adlandırmadan geçmek, Başkent kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Bağlıca usulü sloganla bitirmez.
Hukuk kuralı için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, hukuk kuralı başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Hukuk kuralı bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. genellik, soyutluk, süreklilik, devlet yaptırımı birlikte durur. Birini atlayan çözüm, Başkent yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Hukuk kuralı, toplumsal düzeni sağlamak üzere devlet yaptırımıyla desteklenen genel, soyut ve sürekli davranış kuralıdır. Ahlak, din ve görgü kurallarından yaptırım ve kaynakla ayrılır.
Sınav tuzağı
Tuzak: Hukuk kuralı ile komşu kurumu karıştırmak. Yaptırımsız kural, hukuk kuralı sayılmaz (kural).
genellik
Hukuk kuralı bakımından «genellik» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
soyutluk
Hukuk kuralı bakımından «soyutluk» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
süreklilik
Hukuk kuralı bakımından «süreklilik» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Hukuk kuralı tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Hukuk kuralı hangi kanunî bağla okunur?
Ayrım · Hukuk kuralı / Hukukun kaynakları
Hukuk kuralı
Hukuk kuralı, toplumsal düzeni sağlamak üzere devlet yaptırımıyla desteklenen genel, soyut ve sürekli davranış kuralıdır. Ahlak, din ve görgü kurallarından yaptırım ve kaynakla ayrılır.
Hukukun kaynakları
Yazılı kaynaklar kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, yönetmeliktir. Yazısız kaynak örf ve âdettir; öğreti ve içtihat yararlanılan kaynaklardır.
Hukukun kaynakları
Yazılı kaynaklar kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, yönetmeliktir. Yazısız kaynak örf ve âdettir; öğreti ve içtihat yararlanılan kaynaklardır. Başkent kâğıdında bu kurum, Bağlıca usulüyle isimlendirilmeden sonuca gidilmez; Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde hukukun kaynakları bu yüzden ayrı başlık olarak durur.
Öğrenci şu unsurları kâğıda geçirir: kanun; düzenleyici işlem; örf; öğreti; içtihat. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. Bu unsurlar birlikte durur; birini atlayan çözüm, maddi hukuku atladı notu yer.
Komşu hat: Kaynak hiyerarşisi, Anayasa'nın üstünlüğüne bağlıdır. Bağlıca kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.
Çapraz okuma: Örf, kanunun açık hükmünü bertaraf etmez. Başkent yazılısında bu cümle, hukukun kaynakları ile komşusunu ayırır.
Başkent öğrencisi TMK m. 1 metnini şöyle okur: «**BAŞLANGIÇ A. Hukukun uygulanması ve kaynakları** --- Madde 1 - Kanun, sözüyle ve özüyle değindiği bütün konularda uygulanır. Kanunda uygulanabilir bir hüküm yoksa, hâkim, örf ve âdet hukukuna göre, bu da yoksa kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar verir. Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır.» Bu cümle hukukun kaynakları için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Kanunda uygulanabilir bir hüküm yoksa, hâkim, örf ve âdet hukukuna göre, bu da yoksa kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar verir.» Bu katman kanun ile düzenleyici işlem arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 1 ile Hukukun kaynakları eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanun belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Yürürlük cümlesi TMK m. 2 üzerindedir: «**B. Hukukî ilişkilerin kapsamı I. Dürüst davranma** --- Madde 2 - Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Dürüst davranma** --- Madde 2 - Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır.» Bu katman kanun ile düzenleyici işlem arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 2 ile Hukukun kaynakları eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanun belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
TMK m. 3 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II. İyiniyet** --- Madde 3- Kanunun iyiniyete hukukî bir sonuç bağladığı durumlarda, asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Ancak, durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.» Lafız, hukukun kaynakları tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Başkent yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Ancak, durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.» Bu katman kanun ile düzenleyici işlem arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 3 ile Hukukun kaynakları eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanun belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Başkent öğrencisi TMK m. 4 metnini şöyle okur: «**III. Hâkimin takdir yetkisi** --- Madde 4 - Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir.» Bu cümle hukukun kaynakları için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 4 ile Hukukun kaynakları eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanun belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Yürürlük cümlesi TMK m. 5 üzerindedir: «**C. Genel nitelikli hükümler** --- Madde 5 - Bu Kanun ve Borçlar Kanununun genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 5 ile Hukukun kaynakları eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanun belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
TMK m. 6 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**D. İspat kuralları I. İspat yükü** --- Madde 6 - Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.» Lafız, hukukun kaynakları tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Başkent yazılısında klasik tuzaktır.
TMK m. 6 ile Hukukun kaynakları eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanun belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Başkent öğrencisi TMK m. 7 metnini şöyle okur: «**II. Resmî belgelerle ispat** --- Madde 7 - Resmî sicil ve senetler, belgeledikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur. Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» Bu cümle hukukun kaynakları için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» Bu katman kanun ile düzenleyici işlem arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 7 ile Hukukun kaynakları eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanun belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Yürürlük cümlesi TMK m. 8 üzerindedir: «**BİRİNCİ KİTAP KİŞİLER HUKUKU BİRİNCİ KISIM GERÇEK KİŞİLER BİRİNCİ BÖLÜM KİŞİLİK A. Genel olarak I. Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır. Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır.» Bu katman kanun ile düzenleyici işlem arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 8 ile Hukukun kaynakları eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanun belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
TMK m. 9 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II. Fiil ehliyeti 1. Kapsamı** --- Madde 9 - Fiil ehliyetine sahip olan kimse, kendi fiilleriyle hak edinebilir ve borç altına girebilir.» Lafız, hukukun kaynakları tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Başkent yazılısında klasik tuzaktır.
TMK m. 9 ile Hukukun kaynakları eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanun belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Ekol notu: Boşlukta örf, o da yoksa hâkimin hukuk yaratması gelir. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; Başkent kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.
Öğreti ayrımı: İçtihat bağlayıcı kanun değildir; yararlanılır. Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.
hukukun kaynakları bakımından «kanun» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Yazılı kaynaklar kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, yönetmeliktir. Yazısız kaynak örf ve âdettir; öğreti ve içtihat yararlanılan kaynaklardır. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«kanun» eksikse Hukukun kaynakları talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «düzenleyici işlem» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
hukukun kaynakları bakımından «düzenleyici işlem» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Yazılı kaynaklar kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, yönetmeliktir. Yazısız kaynak örf ve âdettir; öğreti ve içtihat yararlanılan kaynaklardır. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«düzenleyici işlem» eksikse Hukukun kaynakları talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «örf» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
hukukun kaynakları bakımından «örf» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Yazılı kaynaklar kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, yönetmeliktir. Yazısız kaynak örf ve âdettir; öğreti ve içtihat yararlanılan kaynaklardır. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«örf» eksikse Hukukun kaynakları talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «öğreti» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
hukukun kaynakları bakımından «öğreti» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Yazılı kaynaklar kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, yönetmeliktir. Yazısız kaynak örf ve âdettir; öğreti ve içtihat yararlanılan kaynaklardır. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«öğreti» eksikse Hukukun kaynakları talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «içtihat» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
hukukun kaynakları bakımından «içtihat» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Yazılı kaynaklar kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, yönetmeliktir. Yazısız kaynak örf ve âdettir; öğreti ve içtihat yararlanılan kaynaklardır. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«içtihat» eksikse Hukukun kaynakları talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «kanun» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
Başkent öğrencisi hukukun kaynakları başlığını açınca önce Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın. Sonra «kanun» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, düzenleyici işlem ile örf arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Bağlıca yazılısında gerekçesiz kalır. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. hukukun kaynakları talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Kaynak hiyerarşisi, Anayasa'nın üstünlüğüne bağlıdır.. Adlandırmadan geçmek, Başkent kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Bağlıca usulü sloganla bitirmez.
Hukukun kaynakları için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, hukukun kaynakları başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Hukukun kaynakları bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. kanun, düzenleyici işlem, örf, öğreti, içtihat birlikte durur. Birini atlayan çözüm, Başkent yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Yazılı kaynaklar kanun, Cumhurbaşkanlığı kararnamesi, yönetmeliktir. Yazısız kaynak örf ve âdettir; öğreti ve içtihat yararlanılan kaynaklardır.
Sınav tuzağı
Tuzak: Hukukun kaynakları ile komşu kurumu karıştırmak. Örf, kanunun açık hükmünü bertaraf etmez.
kanun
Hukukun kaynakları bakımından «kanun» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
düzenleyici işlem
Hukukun kaynakları bakımından «düzenleyici işlem» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
örf
Hukukun kaynakları bakımından «örf» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Hukukun kaynakları tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Hukukun kaynakları hangi kanunî bağla okunur?
Kamu hukuku ve özel hukuk
Kamu hukuku, kamu gücünün kullanıldığı ilişkileri; özel hukuk eşitler arası ilişkileri düzenler. Usul, yargı yeri ve yaptırım türü bu ayrıma bağlanır. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Bu yüzden kamu hukuku ve özel hukuk başlığı, Bağlıca yazılısında ezber sloganı değil uygulanacak rejim olarak durur.
Kurumun unsurları şunlardır: kamu gücü; eşitler arası ilişki; yargı yeri; uygulanacak usul. Birinci sınıfın ilk karşılaşmasında her unsur ayrı satıra yazılır zira birinin eksikliği talebi bu kuruma dayandırmayı keser. Ne var ki unsurları ezber listesi gibi dizmek yetmez; somut vakıada hangi belgenin hangi unsuru taşıdığı eşlenir.
Çapraz okuma: Devletin taraf olması tek başına kamu hukuku doğurmaz. Başkent yazılısında bu cümle, kamu hukuku ve özel hukuk ile komşusunu ayırır.
Organik bağ: TMK m.5 genel hükümlerin özel hukuka yansımasını taşır. Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.
Yürürlük cümlesi TMK m. 5 üzerindedir: «**C. Genel nitelikli hükümler** --- Madde 5 - Bu Kanun ve Borçlar Kanununun genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 5 ile Kamu hukuku ve özel hukuk eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kamu gücü belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
TMK m. 6 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**D. İspat kuralları I. İspat yükü** --- Madde 6 - Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.» Lafız, kamu hukuku ve özel hukuk tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Başkent yazılısında klasik tuzaktır.
TMK m. 6 ile Kamu hukuku ve özel hukuk eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kamu gücü belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Başkent öğrencisi TMK m. 7 metnini şöyle okur: «**II. Resmî belgelerle ispat** --- Madde 7 - Resmî sicil ve senetler, belgeledikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur. Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» Bu cümle kamu hukuku ve özel hukuk için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» Bu katman kamu gücü ile eşitler arası ilişki arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 7 ile Kamu hukuku ve özel hukuk eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kamu gücü belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Yürürlük cümlesi TMK m. 8 üzerindedir: «**BİRİNCİ KİTAP KİŞİLER HUKUKU BİRİNCİ KISIM GERÇEK KİŞİLER BİRİNCİ BÖLÜM KİŞİLİK A. Genel olarak I. Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır. Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır.» Bu katman kamu gücü ile eşitler arası ilişki arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 8 ile Kamu hukuku ve özel hukuk eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kamu gücü belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
TMK m. 9 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II. Fiil ehliyeti 1. Kapsamı** --- Madde 9 - Fiil ehliyetine sahip olan kimse, kendi fiilleriyle hak edinebilir ve borç altına girebilir.» Lafız, kamu hukuku ve özel hukuk tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Başkent yazılısında klasik tuzaktır.
TMK m. 9 ile Kamu hukuku ve özel hukuk eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kamu gücü belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Başkent öğrencisi TMK m. 10 metnini şöyle okur: «**2. Koşulları a. Genel olarak** --- Madde 10 - Ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan her ergin kişinin fiil ehliyeti vardır.» Bu cümle kamu hukuku ve özel hukuk için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 10 ile Kamu hukuku ve özel hukuk eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kamu gücü belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Yürürlük cümlesi TMK m. 11 üzerindedir: «**b. Erginlik** --- Madde 11 - Erginlik onsekiz yaşın doldurulmasıyla başlar. Evlenme kişiyi ergin kılar.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Evlenme kişiyi ergin kılar.» Bu katman kamu gücü ile eşitler arası ilişki arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 11 ile Kamu hukuku ve özel hukuk eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kamu gücü belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
TMK m. 12 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**c. Ergin kılınma** --- Madde 12 - Onbeş yaşını dolduran küçük, kendi isteği ve velisinin rızasıyla mahkemece ergin kılınabilir.» Lafız, kamu hukuku ve özel hukuk tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Başkent yazılısında klasik tuzaktır.
TMK m. 12 ile Kamu hukuku ve özel hukuk eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kamu gücü belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Başkent öğrencisi TMK m. 13 metnini şöyle okur: «**d. Ayırt etme gücü** --- Madde 13- Yaşının küçüklüğü yüzünden veya akıl hastalığı, akıl zayıflığı, sarhoşluk ya da bunlara benzer sebeplerden biriyle akla uygun biçimde davranma yeteneğinden yoksun olmayan herkes, bu Kanuna göre ayırt etme gücüne sahiptir.» Bu cümle kamu hukuku ve özel hukuk için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 13 ile Kamu hukuku ve özel hukuk eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kamu gücü belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Öğreti ayrımı: Özel hukuk uyuşmazlığı HMK'ya, idari işlem İYUK'a gider. Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.
Doktrin cümlesi: Karma kurumlar (kamulaştırma, icra) sınav tuzağıdır. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
kamu hukuku ve özel hukuk bakımından «kamu gücü» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kamu hukuku, kamu gücünün kullanıldığı ilişkileri; özel hukuk eşitler arası ilişkileri düzenler. Usul, yargı yeri ve yaptırım türü bu ayrıma bağlanır. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«kamu gücü» eksikse Kamu hukuku ve özel hukuk talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «eşitler arası ilişki» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
kamu hukuku ve özel hukuk bakımından «eşitler arası ilişki» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kamu hukuku, kamu gücünün kullanıldığı ilişkileri; özel hukuk eşitler arası ilişkileri düzenler. Usul, yargı yeri ve yaptırım türü bu ayrıma bağlanır. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«eşitler arası ilişki» eksikse Kamu hukuku ve özel hukuk talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «yargı yeri» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
kamu hukuku ve özel hukuk bakımından «yargı yeri» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kamu hukuku, kamu gücünün kullanıldığı ilişkileri; özel hukuk eşitler arası ilişkileri düzenler. Usul, yargı yeri ve yaptırım türü bu ayrıma bağlanır. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«yargı yeri» eksikse Kamu hukuku ve özel hukuk talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «uygulanacak usul» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
kamu hukuku ve özel hukuk bakımından «uygulanacak usul» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kamu hukuku, kamu gücünün kullanıldığı ilişkileri; özel hukuk eşitler arası ilişkileri düzenler. Usul, yargı yeri ve yaptırım türü bu ayrıma bağlanır. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«uygulanacak usul» eksikse Kamu hukuku ve özel hukuk talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «kamu gücü» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
Başkent öğrencisi kamu hukuku ve özel hukuk başlığını açınca önce Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın. Sonra «kamu gücü» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, eşitler arası ilişki ile yargı yeri arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Bağlıca yazılısında gerekçesiz kalır. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. kamu hukuku ve özel hukuk talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Devletin taraf olması tek başına kamu hukuku doğurmaz.. Adlandırmadan geçmek, Başkent kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Bağlıca usulü sloganla bitirmez.
Kamu hukuku ve özel hukuk için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, kamu hukuku ve özel hukuk başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Kamu hukuku ve özel hukuk bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. kamu gücü, eşitler arası ilişki, yargı yeri, uygulanacak usul birlikte durur. Birini atlayan çözüm, Başkent yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Kamu hukuku, kamu gücünün kullanıldığı ilişkileri; özel hukuk eşitler arası ilişkileri düzenler. Usul, yargı yeri ve yaptırım türü bu ayrıma bağlanır.
Sınav tuzağı
Tuzak: Kamu hukuku ve özel hukuk ile komşu kurumu karıştırmak. TMK m.5 genel hükümlerin özel hukuka yansımasını taşır.
kamu gücü
Kamu hukuku ve özel hukuk bakımından «kamu gücü» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
eşitler arası ilişki
Kamu hukuku ve özel hukuk bakımından «eşitler arası ilişki» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
yargı yeri
Kamu hukuku ve özel hukuk bakımından «yargı yeri» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Kamu hukuku ve özel hukuk tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Kamu hukuku ve özel hukuk hangi kanunî bağla okunur?
Hak
Hak, hukuk düzeninin kişiye tanıdığı yetkidir. Mutlak/nisbi, ayni/şahsi ayrımları kâğıdın ilk satırıdır. Hakkın kötüye kullanılması korunmaz. Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar ile TBK/TMK hattı yan yana okunur; ne var ki sınavda bağlayıcı olan yürürlükteki lafızdır. Başkent Yıllık (Konsolide Master) kesitinde hak bu sırayla işlenir.
Unsur dökümü şöyledir: yetki; mutlak / nisbi; ayni / şahsi; kötüye kullanma yasağı. Başkent pratik çalışmasında bu liste, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu senaryosundaki belgelerle tek tek karşılanır. Belgesiz unsur, başlığı kapatır.
Organik bağ: Hak, yetki ve talep ayrı katmanlardır. Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.
Komşu hat: Nisbi hak ancak borçluya karşı ileri sürülür. Bağlıca kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.
TMK m. 2 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**B. Hukukî ilişkilerin kapsamı I. Dürüst davranma** --- Madde 2 - Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.» Lafız, hak tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Başkent yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Dürüst davranma** --- Madde 2 - Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır.» Bu katman yetki ile mutlak / nisbi arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 2 ile Hak eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada yetki belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Başkent öğrencisi TMK m. 8 metnini şöyle okur: «**BİRİNCİ KİTAP KİŞİLER HUKUKU BİRİNCİ KISIM GERÇEK KİŞİLER BİRİNCİ BÖLÜM KİŞİLİK A. Genel olarak I. Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır. Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» Bu cümle hak için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır.» Bu katman yetki ile mutlak / nisbi arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 8 ile Hak eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada yetki belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Yürürlük cümlesi TMK m. 3 üzerindedir: «**II. İyiniyet** --- Madde 3- Kanunun iyiniyete hukukî bir sonuç bağladığı durumlarda, asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Ancak, durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Ancak, durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.» Bu katman yetki ile mutlak / nisbi arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 3 ile Hak eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada yetki belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
TMK m. 4 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**III. Hâkimin takdir yetkisi** --- Madde 4 - Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir.» Lafız, hak tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Başkent yazılısında klasik tuzaktır.
TMK m. 4 ile Hak eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada yetki belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Başkent öğrencisi TMK m. 5 metnini şöyle okur: «**C. Genel nitelikli hükümler** --- Madde 5 - Bu Kanun ve Borçlar Kanununun genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır.» Bu cümle hak için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 5 ile Hak eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada yetki belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Yürürlük cümlesi TMK m. 6 üzerindedir: «**D. İspat kuralları I. İspat yükü** --- Madde 6 - Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 6 ile Hak eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada yetki belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
TMK m. 7 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II. Resmî belgelerle ispat** --- Madde 7 - Resmî sicil ve senetler, belgeledikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur. Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» Lafız, hak tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Başkent yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» Bu katman yetki ile mutlak / nisbi arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 7 ile Hak eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada yetki belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Başkent öğrencisi TMK m. 9 metnini şöyle okur: «**II. Fiil ehliyeti 1. Kapsamı** --- Madde 9 - Fiil ehliyetine sahip olan kimse, kendi fiilleriyle hak edinebilir ve borç altına girebilir.» Bu cümle hak için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 9 ile Hak eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada yetki belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Yürürlük cümlesi TMK m. 10 üzerindedir: «**2. Koşulları a. Genel olarak** --- Madde 10 - Ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan her ergin kişinin fiil ehliyeti vardır.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 10 ile Hak eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada yetki belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
TMK m. 11 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**b. Erginlik** --- Madde 11 - Erginlik onsekiz yaşın doldurulmasıyla başlar. Evlenme kişiyi ergin kılar.» Lafız, hak tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Başkent yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Evlenme kişiyi ergin kılar.» Bu katman yetki ile mutlak / nisbi arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 11 ile Hak eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada yetki belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Doktrin cümlesi: Hak ehliyeti her insanda vardır. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
Ekol notu: Kötüye kullanma, hakkın varlığını değil korunmasını keser. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; Başkent kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.
hak bakımından «yetki» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Hak, hukuk düzeninin kişiye tanıdığı yetkidir. Mutlak/nisbi, ayni/şahsi ayrımları kâğıdın ilk satırıdır. Hakkın kötüye kullanılması korunmaz. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«yetki» eksikse Hak talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «mutlak / nisbi» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
hak bakımından «mutlak / nisbi» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Hak, hukuk düzeninin kişiye tanıdığı yetkidir. Mutlak/nisbi, ayni/şahsi ayrımları kâğıdın ilk satırıdır. Hakkın kötüye kullanılması korunmaz. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«mutlak / nisbi» eksikse Hak talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «ayni / şahsi» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
hak bakımından «ayni / şahsi» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Hak, hukuk düzeninin kişiye tanıdığı yetkidir. Mutlak/nisbi, ayni/şahsi ayrımları kâğıdın ilk satırıdır. Hakkın kötüye kullanılması korunmaz. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«ayni / şahsi» eksikse Hak talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «kötüye kullanma yasağı» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
hak bakımından «kötüye kullanma yasağı» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Hak, hukuk düzeninin kişiye tanıdığı yetkidir. Mutlak/nisbi, ayni/şahsi ayrımları kâğıdın ilk satırıdır. Hakkın kötüye kullanılması korunmaz. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«kötüye kullanma yasağı» eksikse Hak talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «yetki» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
Başkent öğrencisi hak başlığını açınca önce Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın. Sonra «yetki» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, mutlak / nisbi ile ayni / şahsi arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Bağlıca yazılısında gerekçesiz kalır. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. hak talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Hak, yetki ve talep ayrı katmanlardır.. Adlandırmadan geçmek, Başkent kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Bağlıca usulü sloganla bitirmez.
Hak için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, hak başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Hak bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. yetki, mutlak / nisbi, ayni / şahsi, kötüye kullanma yasağı birlikte durur. Birini atlayan çözüm, Başkent yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Hak, hukuk düzeninin kişiye tanıdığı yetkidir. Mutlak/nisbi, ayni/şahsi ayrımları kâğıdın ilk satırıdır. Hakkın kötüye kullanılması korunmaz.
Sınav tuzağı
Tuzak: Hak ile komşu kurumu karıştırmak. Nisbi hak ancak borçluya karşı ileri sürülür.
yetki
Hak bakımından «yetki» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
mutlak / nisbi
Hak bakımından «mutlak / nisbi» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
ayni / şahsi
Hak bakımından «ayni / şahsi» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Hak tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Hak hangi kanunî bağla okunur?
Hukuki işlem
Hukuki işlem, hukuki sonuç doğurmaya yönelik irade beyanıdır. Sözleşme çok taraflı, vasiyet tek taraflı işlemdir. Ehliyet ve irade sakatlığı geçerliliği etkiler. Başkent kâğıdında bu kurum, Bağlıca usulüyle isimlendirilmeden sonuca gidilmez; Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde hukuki işlem bu yüzden ayrı başlık olarak durur.
Öğrenci şu unsurları kâğıda geçirir: irade beyanı; hukuki sonuç iradesi; taraf sayısı; borçlandırıcı / tasarrufi. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. Bu unsurlar birlikte durur; birini atlayan çözüm, maddi hukuku atladı notu yer.
Komşu hat: Hukuki işlem, haksız fiilden irade ile ayrılır. Bağlıca kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.
Çapraz okuma: TBK m.1 sözleşmenin kurulmasını taşır. Başkent yazılısında bu cümle, hukuki işlem ile komşusunu ayırır.
Başkent öğrencisi TBK m. 1 metnini şöyle okur: «**Sözleşmeden Doğan Borç İlişkileri A. Sözleşmenin kurulması I. İrade açıklaması 1. Genel olarak** --- MADDE 1- Sözleşme, tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamalarıyla kurulur. İrade açıklaması, açık veya örtülü olabilir.» Bu cümle hukuki işlem için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Genel olarak** --- MADDE 1- Sözleşme, tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamalarıyla kurulur.» Bu katman irade beyanı ile hukuki sonuç iradesi arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «İrade açıklaması, açık veya örtülü olabilir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TBK m. 1 ile Hukuki işlem eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada irade beyanı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Yürürlük cümlesi TBK m. 2 üzerindedir: «**2. İkinci derecedeki noktalar** --- MADDE 2- Taraflar sözleşmenin esaslı noktalarında uyuşmuşlarsa, ikinci derecedeki noktalar üzerinde durulmamış olsa bile, sözleşme kurulmuş sayılır. İkinci derecedeki noktalarda uyuşulamazsa hâkim, uyuşmazlığı işin özelliğine bakarak karara bağlar. Sözleşmelerin şekline ilişkin hükümler saklıdır.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «İkinci derecedeki noktalarda uyuşulamazsa hâkim, uyuşmazlığı işin özelliğine bakarak karara bağlar.» Bu katman irade beyanı ile hukuki sonuç iradesi arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Sözleşmelerin şekline ilişkin hükümler saklıdır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TBK m. 2 ile Hukuki işlem eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada irade beyanı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
TBK m. 12 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**B. Sözleşmelerin şekli I. Genel kural** --- MADDE 12- Sözleşmelerin geçerliliği, kanunda aksi öngörülmedikçe, hiçbir şekle bağlı değildir. Kanunda sözleşmeler için öngörülen şekil, kural olarak geçerlilik şeklidir. Öngörülen şekle uyulmaksızın kurulan sözleşmeler hüküm doğurmaz.» Lafız, hukuki işlem tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Başkent yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Kanunda sözleşmeler için öngörülen şekil, kural olarak geçerlilik şeklidir.» Bu katman irade beyanı ile hukuki sonuç iradesi arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Öngörülen şekle uyulmaksızın kurulan sözleşmeler hüküm doğurmaz.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TBK m. 12 ile Hukuki işlem eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada irade beyanı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Başkent öğrencisi TBK m. 3 metnini şöyle okur: «**II. Öneri ve kabul 1. Süreli öneri** --- MADDE 3- Kabul için süre belirleyerek bir sözleşme yapılmasını öneren, bu sürenin sona ermesine kadar önerisiyle bağlıdır. Kabul bu süre içinde kendisine ulaşmazsa; öneren, önerisiyle bağlılıktan kurtulur.» Bu cümle hukuki işlem için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Kabul bu süre içinde kendisine ulaşmazsa;» Bu katman irade beyanı ile hukuki sonuç iradesi arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «öneren, önerisiyle bağlılıktan kurtulur.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TBK m. 3 ile Hukuki işlem eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada irade beyanı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Yürürlük cümlesi TBK m. 4 üzerindedir: «**2. Süresiz öneri a. Hazır olanlar arasında** --- MADDE 4- Kabul için süre belirlenmeksizin hazır olan bir kişiye yapılan öneri hemen kabul edilmezse; öneren, önerisiyle bağlılıktan kurtulur. Telefon, bilgisayar gibi iletişim sağlayabilen araçlarla doğrudan iletişim sırasında yapılan öneri, hazır olanlar arasında yapılmış sayılır.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «öneren, önerisiyle bağlılıktan kurtulur.» Bu katman irade beyanı ile hukuki sonuç iradesi arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Telefon, bilgisayar gibi iletişim sağlayabilen araçlarla doğrudan iletişim sırasında yapılan öneri, hazır olanlar arasında yapılmış sayılır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TBK m. 4 ile Hukuki işlem eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada irade beyanı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
TBK m. 5 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**b. Hazır olmayanlar arasında** --- MADDE 5- Kabul için süre belirlenmeksizin hazır olmayan bir kişiye yapılan öneri, zamanında ve usulüne uygun olarak gönderilmiş bir yanıtın ulaşmasının beklenebileceği ana kadar, önereni bağlar. Öneren, önerisini zamanında ulaşmış sayabilir. Zamanında gönderilen kabul, önerene geç ulaşır ve öneren onunla bağlı olmak istemezse, durumu hemen kabul edene bildirmek zorundadır.» Lafız, hukuki işlem tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Başkent yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Öneren, önerisini zamanında ulaşmış sayabilir.» Bu katman irade beyanı ile hukuki sonuç iradesi arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Zamanında gönderilen kabul, önerene geç ulaşır ve öneren onunla bağlı olmak istemezse, durumu hemen kabul edene bildirmek zorundadır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TBK m. 5 ile Hukuki işlem eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada irade beyanı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Başkent öğrencisi TBK m. 6 metnini şöyle okur: «**3. Örtülü kabul** --- MADDE 6- Öneren, kanun veya işin özelliği ya da durumun gereği açık bir kabulü beklemek zorunda değilse, öneri uygun bir sürede reddedilmediği takdirde, sözleşme kurulmuş sayılır.» Bu cümle hukuki işlem için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TBK m. 6 ile Hukuki işlem eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada irade beyanı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Yürürlük cümlesi TBK m. 7 üzerindedir: «**4. Ismarlanmayan şeyin gönderilmesi** --- MADDE 7- Ismarlanmamış bir şeyin gönderilmesi öneri sayılmaz. Bu şeyi alan kişi, onu geri göndermek veya saklamakla yükümlü değildir.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bu şeyi alan kişi, onu geri göndermek veya saklamakla yükümlü değildir.» Bu katman irade beyanı ile hukuki sonuç iradesi arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TBK m. 7 ile Hukuki işlem eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada irade beyanı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
TBK m. 8 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**5. Bağlayıcı olmayan öneri ve herkese açık öneri** --- MADDE 8- Öneren, önerisi ile bağlı olmama hakkının saklı olduğunu açıkça belirtirse veya işin özelliğinden ya da durumun gereğinden bağlanma niyetinde olmadığı anlaşılırsa, önerisi kendisini bağlamaz. Fiyatını göstererek mal sergilenmesi veya tarife, fiyat listesi ya da benzerlerinin gönderilmesi, aksi açıkça ve kolaylıkla anlaşılmadıkça öneri sayılır.» Lafız, hukuki işlem tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Başkent yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Fiyatını göstererek mal sergilenmesi veya tarife, fiyat listesi ya da benzerlerinin gönderilmesi, aksi açıkça ve kolaylıkla anlaşılmadıkça öneri sayılır.» Bu katman irade beyanı ile hukuki sonuç iradesi arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TBK m. 8 ile Hukuki işlem eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada irade beyanı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Başkent öğrencisi TBK m. 9 metnini şöyle okur: «**6. İlan yoluyla ödül sözü verme** --- MADDE 9- Bir sonucun gerçekleşmesi karşılığında ödül vereceğini ilan yoluyla duyuran kimse, sözünü yerine getirmekle yükümlüdür. Ödül sözü veren, sonucun gerçekleşmesinden önce sözünden cayarsa veya sonucun gerçekleşmesini engellerse, dürüstlük kurallarına uygun olarak yapılan giderleri ödemekle yükümlüdür. Ancak, bir ya da birden çok kişiye ödenecek giderlerin toplamı, ödülün değerini aşamaz. Ödül sözü veren, giderlerinin ödenmesini isteyenlerin beklenen sonucu gerçekleştiremeyeceklerini ispat ederse, giderleri ödeme yükümlülüğünden kurtulur.» Bu cümle hukuki işlem için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Ödül sözü veren, sonucun gerçekleşmesinden önce sözünden cayarsa veya sonucun gerçekleşmesini engellerse, dürüstlük kurallarına uygun olarak yapılan giderleri ödemekle yükümlüdür.» Bu katman irade beyanı ile hukuki sonuç iradesi arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Ancak, bir ya da birden çok kişiye ödenecek giderlerin toplamı, ödülün değerini aşamaz.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TBK m. 9 ile Hukuki işlem eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada irade beyanı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Yürürlük cümlesi TBK m. 10 üzerindedir: «**7. Önerinin ve kabulün geri alınması** --- MADDE 10- Geri alma açıklaması, diğer tarafa öneriden önce veya aynı anda ulaşmış ya da daha sonra ulaşmakla birlikte diğer tarafça öneriden önce öğrenilmiş olursa, öneri yapılmamış sayılır. Bu kural, kabulün geri alınmasında da uygulanır.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bu kural, kabulün geri alınmasında da uygulanır.» Bu katman irade beyanı ile hukuki sonuç iradesi arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TBK m. 10 ile Hukuki işlem eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada irade beyanı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Ekol notu: İcap-kabul, çok taraflı işlemin kurulma yoludur. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; Başkent kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.
Öğreti ayrımı: Şekil, kanuni veya iradi olabilir. Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.
hukuki işlem bakımından «irade beyanı» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Hukuki işlem, hukuki sonuç doğurmaya yönelik irade beyanıdır. Sözleşme çok taraflı, vasiyet tek taraflı işlemdir. Ehliyet ve irade sakatlığı geçerliliği etkiler. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«irade beyanı» eksikse Hukuki işlem talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «hukuki sonuç iradesi» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
hukuki işlem bakımından «hukuki sonuç iradesi» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Hukuki işlem, hukuki sonuç doğurmaya yönelik irade beyanıdır. Sözleşme çok taraflı, vasiyet tek taraflı işlemdir. Ehliyet ve irade sakatlığı geçerliliği etkiler. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«hukuki sonuç iradesi» eksikse Hukuki işlem talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «taraf sayısı» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
hukuki işlem bakımından «taraf sayısı» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Hukuki işlem, hukuki sonuç doğurmaya yönelik irade beyanıdır. Sözleşme çok taraflı, vasiyet tek taraflı işlemdir. Ehliyet ve irade sakatlığı geçerliliği etkiler. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«taraf sayısı» eksikse Hukuki işlem talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «borçlandırıcı / tasarrufi» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
hukuki işlem bakımından «borçlandırıcı / tasarrufi» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Hukuki işlem, hukuki sonuç doğurmaya yönelik irade beyanıdır. Sözleşme çok taraflı, vasiyet tek taraflı işlemdir. Ehliyet ve irade sakatlığı geçerliliği etkiler. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«borçlandırıcı / tasarrufi» eksikse Hukuki işlem talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «irade beyanı» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
Başkent öğrencisi hukuki işlem başlığını açınca önce Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın. Sonra «irade beyanı» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, hukuki sonuç iradesi ile taraf sayısı arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Bağlıca yazılısında gerekçesiz kalır. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. hukuki işlem talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Hukuki işlem, haksız fiilden irade ile ayrılır.. Adlandırmadan geçmek, Başkent kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Bağlıca usulü sloganla bitirmez.
Hukuki işlem için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, hukuki işlem başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Hukuki işlem bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. irade beyanı, hukuki sonuç iradesi, taraf sayısı, borçlandırıcı / tasarrufi birlikte durur. Birini atlayan çözüm, Başkent yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Hukuki işlem, hukuki sonuç doğurmaya yönelik irade beyanıdır. Sözleşme çok taraflı, vasiyet tek taraflı işlemdir. Ehliyet ve irade sakatlığı geçerliliği etkiler.
Sınav tuzağı
Tuzak: Hukuki işlem ile komşu kurumu karıştırmak. TBK m.1 sözleşmenin kurulmasını taşır.
irade beyanı
Hukuki işlem bakımından «irade beyanı» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
hukuki sonuç iradesi
Hukuki işlem bakımından «hukuki sonuç iradesi» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
taraf sayısı
Hukuki işlem bakımından «taraf sayısı» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Hukuki işlem tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Hukuki işlem hangi kanunî bağla okunur?
Yaptırım
Yaptırım, kurala aykırılığın hukuki sonucudur. Ceza, tazminat, butlan, iptal, zorla icra ayrı türlerdir. Tür, kuralın niteliğine göre değişir. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Bu yüzden yaptırım başlığı, Bağlıca yazılısında ezber sloganı değil uygulanacak rejim olarak durur.
Kurumun unsurları şunlardır: ceza; tazminat; geçersizlik; cebrî icra. Birinci sınıfın ilk karşılaşmasında her unsur ayrı satıra yazılır zira birinin eksikliği talebi bu kuruma dayandırmayı keser. Ne var ki unsurları ezber listesi gibi dizmek yetmez; somut vakıada hangi belgenin hangi unsuru taşıdığı eşlenir.
Çapraz okuma: Aynı fiil ceza ve tazminatı birlikte doğurabilir. Başkent yazılısında bu cümle, yaptırım ile komşusunu ayırır.
Organik bağ: Butlan ile iptal, geçmişe etkiyle ayrılır. Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.
Yürürlük cümlesi TCK m. 1 üzerindedir: «**Temel İlkeler, Tanımlar ve Uygulama Alanı BİRİNCİ BÖLÜM Temel İlkeler ve Tanımlar Ceza Kanununun amacı** --- Madde 1- (1) Ceza Kanununun amacı; kişi hak ve özgürlüklerini, kamu düzen ve güvenliğini, hukuk devletini, kamu sağlığını ve çevreyi, toplum barışını korumak, suç işlenmesini önlemektir. Kanunda, bu amacın gerçekleştirilmesi için ceza sorumluluğunun temel esasları ile suçlar, ceza ve güvenlik tedbirlerinin türleri düzenlenmiştir.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «kişi hak ve özgürlüklerini, kamu düzen ve güvenliğini, hukuk devletini, kamu sağlığını ve çevreyi, toplum barışını korumak, suç işlenmesini önlemektir.» Bu katman ceza ile tazminat arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Kanunda, bu amacın gerçekleştirilmesi için ceza sorumluluğunun temel esasları ile suçlar, ceza ve güvenlik tedbirlerinin türleri düzenlenmiştir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TCK m. 1 ile Yaptırım eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada ceza belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
TCK m. 2 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**Suçta ve cezada kanunîlik ilkesi** --- Madde 2- (1) Kanunun açıkça suç saymadığı bir fiil için kimseye ceza verilemez ve güvenlik tedbiri uygulanamaz. Kanunda yazılı cezalardan ve güvenlik tedbirlerinden başka bir ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunamaz. (2) İdarenin düzenleyici işlemleriyle suç ve ceza konulamaz. (3) Kanunların suç ve ceza içeren hükümlerinin uygulanmasında kıyas yapılamaz. Suç ve ceza içeren hükümler, kıyasa yol açacak biçimde geniş yorumlanamaz.» Lafız, yaptırım tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Başkent yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Kanunda yazılı cezalardan ve güvenlik tedbirlerinden başka bir ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunamaz.» Bu katman ceza ile tazminat arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) İdarenin düzenleyici işlemleriyle suç ve ceza konulamaz.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TCK m. 2 ile Yaptırım eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada ceza belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Başkent öğrencisi TCK m. 3 metnini şöyle okur: «**Adalet ve kanun önünde eşitlik ilkesi** --- Madde 3- (1) Suç işleyen kişi hakkında işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunur. (2) Ceza Kanununun uygulamasında kişiler arasında ırk, dil, din, mezhep, milliyet, renk, cinsiyet, siyasal veya diğer fikir yahut düşünceleri, felsefi inanç, milli veya sosyal köken, doğum, ekonomik ve diğer toplumsal konumları yönünden ayrım yapılamaz ve hiçbir kimseye ayrıcalık tanınamaz. Bu Kanunun yürürlük ve uygulama şekli ve 765 sayılı Türk Ceza Kanununa çeşitli mevzuatta yapılan atıflarla ilgili olarak 4/11/2004 tarihli ve 5252 sayılı Kanuna bakınız.» Bu cümle yaptırım için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Ceza Kanununun uygulamasında kişiler arasında ırk, dil, din, mezhep, milliyet, renk, cinsiyet, siyasal veya diğer fikir yahut düşünceleri, felsefi inanç, milli veya sosyal köken, doğum, ekonomik ve diğer toplumsal konumları yönünden ayrım yapılamaz ve hiçbir kimseye ayrıcalık tanınamaz.» Bu katman ceza ile tazminat arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Bu Kanunun yürürlük ve uygulama şekli ve 765 sayılı Türk Ceza Kanununa çeşitli mevzuatta yapılan atıflarla ilgili olarak 4/11/2004 tarihli ve 5252 sayılı Kanuna bakınız.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TCK m. 3 ile Yaptırım eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada ceza belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Yürürlük cümlesi TCK m. 4 üzerindedir: «**Kanunun bağlayıcılığı** --- Madde 4- (1) Ceza kanunlarını bilmemek mazeret sayılmaz.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TCK m. 4 ile Yaptırım eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada ceza belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
TCK m. 6 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**Tanımlar** --- Madde 6- (1) Ceza kanunlarının uygulanmasında; a) Vatandaş deyiminden; fiili işlediği sırada Türk vatandaşı olan kişi, b) Çocuk deyiminden; henüz onsekiz yaşını doldurmamış kişi, c) Kamu görevlisi deyiminden; kamusal faaliyetin yürütülmesine atama veya seçilme yoluyla ya da herhangi bir surette sürekli, süreli veya geçici olarak katılan kişi, d) Yargı görevi yapan deyiminden; yüksek mahkemeler, adlî ve idarî mahkemeler üye ve hakimleri ile Cumhuriyet savcısı ve avukatlar, e) Gece vakti deyiminden; güneşin batmasından bir saat sonra başlayan ve doğmasından bir saat evvele kadar devam eden zaman süresi, f) Silah deyiminden; 1. Ateşli silahlar, 2. Patlayıcı maddeler, 3. Saldırı ve savunmada kullanılmak üzere yapılmış her türlü kesici, delici veya…» Lafız, yaptırım tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Başkent yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «fiili işlediği sırada Türk vatandaşı olan kişi, b) Çocuk deyiminden;» Bu katman ceza ile tazminat arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «henüz onsekiz yaşını doldurmamış kişi, c) Kamu görevlisi deyiminden;» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TCK m. 6 ile Yaptırım eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada ceza belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Başkent öğrencisi TCK m. 7 metnini şöyle okur: «**İKİNCİ BÖLÜM Kanunun Uygulama Alanı Zaman bakımından uygulama** --- Madde 7- (1) İşlendiği zaman yürürlükte bulunan kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı kimseye ceza verilemez ve güvenlik tedbiri uygulanamaz. İşlendikten sonra yürürlüğe giren kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı da kimse cezalandırılamaz ve hakkında güvenlik tedbiri uygulanamaz. Böyle bir ceza veya güvenlik tedbiri hükmolunmuşsa infazı ve kanuni neticeleri kendiliğinden kalkar. (2) Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur. (3) (Değişik: 29/6/2005 – 5377/2 md.) Hapis cezasının ertelenmesi, koşullu salıverilme ve tekerrürle ilgili olanlar hariç; infaz rejimine ilişkin…» Bu cümle yaptırım için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «İşlendikten sonra yürürlüğe giren kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı da kimse cezalandırılamaz ve hakkında güvenlik tedbiri uygulanamaz.» Bu katman ceza ile tazminat arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Böyle bir ceza veya güvenlik tedbiri hükmolunmuşsa infazı ve kanuni neticeleri kendiliğinden kalkar.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TCK m. 7 ile Yaptırım eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada ceza belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Yürürlük cümlesi TCK m. 8 üzerindedir: «**Yer bakımından uygulama** --- Madde 8- (1) Türkiye'de işlenen suçlar hakkında Türk kanunları uygulanır. Fiilin kısmen veya tamamen Türkiye'de işlenmesi veya neticenin Türkiye'de gerçekleşmesi halinde suç, Türkiye'de işlenmiş sayılır. (2) Suç; a) Türk kara ve hava sahaları ile Türk karasularında, b) Açık denizde ve bunun üzerindeki hava sahasında, Türk deniz ve hava araçlarında veya bu araçlarla, c) Türk deniz ve hava savaş araçlarında veya bu araçlarla, d) Türkiye'nin kıt'a sahanlığında veya münhasır ekonomik bölgesinde tesis edilmiş sabit platformlarda veya bunlara karşı, işlendiğinde Türkiye'de işlenmiş sayılır.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Fiilin kısmen veya tamamen Türkiye'de işlenmesi veya neticenin Türkiye'de gerçekleşmesi halinde suç, Türkiye'de işlenmiş sayılır.» Bu katman ceza ile tazminat arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «a) Türk kara ve hava sahaları ile Türk karasularında, b) Açık denizde ve bunun üzerindeki hava sahasında, Türk deniz ve hava araçlarında veya bu araçlarla, c) Türk deniz ve hava savaş araçlarında veya bu araçlarla, d) Türkiye'nin kıt'a sahanlığında veya münhasır ekonomik bölgesinde tesis edilmiş sabit platformlarda…» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TCK m. 8 ile Yaptırım eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada ceza belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
TCK m. 9 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**Yabancı ülkede hüküm verilmesi** --- Madde 9- (1) Türkiye'de işlediği suçtan dolayı yabancı ülkede hakkında hüküm verilmiş olan kimse, Türkiye'de yeniden yargılanır.» Lafız, yaptırım tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Başkent yazılısında klasik tuzaktır.
TCK m. 9 ile Yaptırım eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada ceza belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Başkent öğrencisi TCK m. 10 metnini şöyle okur: «**Görev suçları** --- Madde 10- (1) Yabancı ülkede Türkiye namına memuriyet veya görev üstlenmiş olup da bundan dolayı bir suç işleyen kimse, bu fiile ilişkin olarak yabancı ülkede hakkında mahkûmiyet hükmü verilmiş bulunsa bile, Türkiye'de yeniden yargılanır.» Bu cümle yaptırım için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TCK m. 10 ile Yaptırım eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada ceza belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Öğreti ayrımı: Suç ve ceza kanuniliğe bağlıdır. Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.
Doktrin cümlesi: Özel hukuk yaptırımı TBK/TMK'dadır. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
yaptırım bakımından «ceza» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Yaptırım, kurala aykırılığın hukuki sonucudur. Ceza, tazminat, butlan, iptal, zorla icra ayrı türlerdir. Tür, kuralın niteliğine göre değişir. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«ceza» eksikse Yaptırım talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «tazminat» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
yaptırım bakımından «tazminat» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Yaptırım, kurala aykırılığın hukuki sonucudur. Ceza, tazminat, butlan, iptal, zorla icra ayrı türlerdir. Tür, kuralın niteliğine göre değişir. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«tazminat» eksikse Yaptırım talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «geçersizlik» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
yaptırım bakımından «geçersizlik» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Yaptırım, kurala aykırılığın hukuki sonucudur. Ceza, tazminat, butlan, iptal, zorla icra ayrı türlerdir. Tür, kuralın niteliğine göre değişir. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«geçersizlik» eksikse Yaptırım talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «cebrî icra» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
yaptırım bakımından «cebrî icra» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Yaptırım, kurala aykırılığın hukuki sonucudur. Ceza, tazminat, butlan, iptal, zorla icra ayrı türlerdir. Tür, kuralın niteliğine göre değişir. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«cebrî icra» eksikse Yaptırım talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «ceza» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
Başkent öğrencisi yaptırım başlığını açınca önce Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın. Sonra «ceza» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, tazminat ile geçersizlik arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Bağlıca yazılısında gerekçesiz kalır. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. yaptırım talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Aynı fiil ceza ve tazminatı birlikte doğurabilir.. Adlandırmadan geçmek, Başkent kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Bağlıca usulü sloganla bitirmez.
Yaptırım için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, yaptırım başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Yaptırım bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. ceza, tazminat, geçersizlik, cebrî icra birlikte durur. Birini atlayan çözüm, Başkent yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Yaptırım, kurala aykırılığın hukuki sonucudur. Ceza, tazminat, butlan, iptal, zorla icra ayrı türlerdir. Tür, kuralın niteliğine göre değişir.
Sınav tuzağı
Tuzak: Yaptırım ile komşu kurumu karıştırmak. Butlan ile iptal, geçmişe etkiyle ayrılır.
ceza
Yaptırım bakımından «ceza» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
tazminat
Yaptırım bakımından «tazminat» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
geçersizlik
Yaptırım bakımından «geçersizlik» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Yaptırım tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Yaptırım hangi kanunî bağla okunur?
Yorum ve uygulama
Kanun sözüyle ve özüyle uygulanır. Yorum yöntemleri lafzî, tarihî, sistematik ve amaçsaldır. Kıyas, ceza hukukunda fail aleyhine işlemez. Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar ile TBK/TMK hattı yan yana okunur; ne var ki sınavda bağlayıcı olan yürürlükteki lafızdır. Başkent Yıllık (Konsolide Master) kesitinde yorum ve uygulama bu sırayla işlenir.
Unsur dökümü şöyledir: söz; öz; lafzî yorum; amaçsal yorum; kıyas yasağı. Başkent pratik çalışmasında bu liste, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu senaryosundaki belgelerle tek tek karşılanır. Belgesiz unsur, başlığı kapatır.
Organik bağ: Yorum, boşluk doldurmadan (m.1 c.2) ayrıdır. Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.
Komşu hat: Ceza kanuniliği kıyası keser. Bağlıca kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.
TMK m. 1 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**BAŞLANGIÇ A. Hukukun uygulanması ve kaynakları** --- Madde 1 - Kanun, sözüyle ve özüyle değindiği bütün konularda uygulanır. Kanunda uygulanabilir bir hüküm yoksa, hâkim, örf ve âdet hukukuna göre, bu da yoksa kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar verir. Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır.» Lafız, yorum ve uygulama tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Başkent yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Kanunda uygulanabilir bir hüküm yoksa, hâkim, örf ve âdet hukukuna göre, bu da yoksa kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar verir.» Bu katman söz ile öz arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 1 ile Yorum ve uygulama eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada söz belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Başkent öğrencisi TMK m. 4 metnini şöyle okur: «**III. Hâkimin takdir yetkisi** --- Madde 4 - Kanunun takdir yetkisi tanıdığı veya durumun gereklerini ya da haklı sebepleri göz önünde tutmayı emrettiği konularda hâkim, hukuka ve hakkaniyete göre karar verir.» Bu cümle yorum ve uygulama için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 4 ile Yorum ve uygulama eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada söz belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Yürürlük cümlesi TMK m. 2 üzerindedir: «**B. Hukukî ilişkilerin kapsamı I. Dürüst davranma** --- Madde 2 - Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır. Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Dürüst davranma** --- Madde 2 - Herkes, haklarını kullanırken ve borçlarını yerine getirirken dürüstlük kurallarına uymak zorundadır.» Bu katman söz ile öz arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Bir hakkın açıkça kötüye kullanılmasını hukuk düzeni korumaz.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 2 ile Yorum ve uygulama eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada söz belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
TMK m. 3 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II. İyiniyet** --- Madde 3- Kanunun iyiniyete hukukî bir sonuç bağladığı durumlarda, asıl olan iyiniyetin varlığıdır. Ancak, durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.» Lafız, yorum ve uygulama tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Başkent yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Ancak, durumun gereklerine göre kendisinden beklenen özeni göstermeyen kimse iyiniyet iddiasında bulunamaz.» Bu katman söz ile öz arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 3 ile Yorum ve uygulama eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada söz belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Başkent öğrencisi TMK m. 5 metnini şöyle okur: «**C. Genel nitelikli hükümler** --- Madde 5 - Bu Kanun ve Borçlar Kanununun genel nitelikli hükümleri, uygun düştüğü ölçüde tüm özel hukuk ilişkilerine uygulanır.» Bu cümle yorum ve uygulama için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 5 ile Yorum ve uygulama eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada söz belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Yürürlük cümlesi TMK m. 6 üzerindedir: «**D. İspat kuralları I. İspat yükü** --- Madde 6 - Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 6 ile Yorum ve uygulama eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada söz belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
TMK m. 7 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II. Resmî belgelerle ispat** --- Madde 7 - Resmî sicil ve senetler, belgeledikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur. Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» Lafız, yorum ve uygulama tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Başkent yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» Bu katman söz ile öz arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 7 ile Yorum ve uygulama eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada söz belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Başkent öğrencisi TMK m. 8 metnini şöyle okur: «**BİRİNCİ KİTAP KİŞİLER HUKUKU BİRİNCİ KISIM GERÇEK KİŞİLER BİRİNCİ BÖLÜM KİŞİLİK A. Genel olarak I. Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır. Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» Bu cümle yorum ve uygulama için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır.» Bu katman söz ile öz arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 8 ile Yorum ve uygulama eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada söz belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Yürürlük cümlesi TMK m. 9 üzerindedir: «**II. Fiil ehliyeti 1. Kapsamı** --- Madde 9 - Fiil ehliyetine sahip olan kimse, kendi fiilleriyle hak edinebilir ve borç altına girebilir.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 9 ile Yorum ve uygulama eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada söz belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
TMK m. 10 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**2. Koşulları a. Genel olarak** --- Madde 10 - Ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan her ergin kişinin fiil ehliyeti vardır.» Lafız, yorum ve uygulama tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Başkent yazılısında klasik tuzaktır.
TMK m. 10 ile Yorum ve uygulama eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada söz belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Doktrin cümlesi: Takdir yetkisi yorumun kardeşi, boşluğun değil. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
Ekol notu: Hakkaniyet, kanunun çizdiği çerçevede işler. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; Başkent kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.
yorum ve uygulama bakımından «söz» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanun sözüyle ve özüyle uygulanır. Yorum yöntemleri lafzî, tarihî, sistematik ve amaçsaldır. Kıyas, ceza hukukunda fail aleyhine işlemez. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«söz» eksikse Yorum ve uygulama talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «öz» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
yorum ve uygulama bakımından «öz» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanun sözüyle ve özüyle uygulanır. Yorum yöntemleri lafzî, tarihî, sistematik ve amaçsaldır. Kıyas, ceza hukukunda fail aleyhine işlemez. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«öz» eksikse Yorum ve uygulama talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «lafzî yorum» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
yorum ve uygulama bakımından «lafzî yorum» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanun sözüyle ve özüyle uygulanır. Yorum yöntemleri lafzî, tarihî, sistematik ve amaçsaldır. Kıyas, ceza hukukunda fail aleyhine işlemez. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«lafzî yorum» eksikse Yorum ve uygulama talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «amaçsal yorum» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
yorum ve uygulama bakımından «amaçsal yorum» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanun sözüyle ve özüyle uygulanır. Yorum yöntemleri lafzî, tarihî, sistematik ve amaçsaldır. Kıyas, ceza hukukunda fail aleyhine işlemez. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«amaçsal yorum» eksikse Yorum ve uygulama talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «kıyas yasağı» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
yorum ve uygulama bakımından «kıyas yasağı» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Kanun sözüyle ve özüyle uygulanır. Yorum yöntemleri lafzî, tarihî, sistematik ve amaçsaldır. Kıyas, ceza hukukunda fail aleyhine işlemez. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«kıyas yasağı» eksikse Yorum ve uygulama talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «söz» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
Başkent öğrencisi yorum ve uygulama başlığını açınca önce Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın. Sonra «söz» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, öz ile lafzî yorum arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Bağlıca yazılısında gerekçesiz kalır. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. yorum ve uygulama talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Yorum, boşluk doldurmadan (m.1 c.2) ayrıdır.. Adlandırmadan geçmek, Başkent kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Bağlıca usulü sloganla bitirmez.
Yorum ve uygulama için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, yorum ve uygulama başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Yorum ve uygulama bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. söz, öz, lafzî yorum, amaçsal yorum, kıyas yasağı birlikte durur. Birini atlayan çözüm, Başkent yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Kanun sözüyle ve özüyle uygulanır. Yorum yöntemleri lafzî, tarihî, sistematik ve amaçsaldır. Kıyas, ceza hukukunda fail aleyhine işlemez.
Sınav tuzağı
Tuzak: Yorum ve uygulama ile komşu kurumu karıştırmak. Ceza kanuniliği kıyası keser.
söz
Yorum ve uygulama bakımından «söz» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
öz
Yorum ve uygulama bakımından «öz» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
lafzî yorum
Yorum ve uygulama bakımından «lafzî yorum» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Yorum ve uygulama tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Yorum ve uygulama hangi kanunî bağla okunur?
İspat yükü (giriş)
Herkes hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Karine ve resmi sicil ispat yükünü kaydırır. Usul, ispatın nasılını taşır. Başkent kâğıdında bu kurum, Bağlıca usulüyle isimlendirilmeden sonuca gidilmez; Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde ispat yükü (giriş) bu yüzden ayrı başlık olarak durur.
Kurumun unsurları şunlardır: olgu; ispat yükü; karine; belge. Birinci sınıfın ilk karşılaşmasında her unsur ayrı satıra yazılır zira birinin eksikliği talebi bu kuruma dayandırmayı keser. Ne var ki unsurları ezber listesi gibi dizmek yetmez; somut vakıada hangi belgenin hangi unsuru taşıdığı eşlenir.
Çapraz okuma: İspat, maddi hakkın usul yüzüdür. Başkent yazılısında bu cümle, ispat yükü (giriş) ile komşusunu ayırır.
Organik bağ: HMK, TMK m.6'nın nasılını yazar. Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.
Yürürlük cümlesi TMK m. 6 üzerindedir: «**D. İspat kuralları I. İspat yükü** --- Madde 6 - Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 6 ile İspat yükü (giriş) eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada olgu belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
TMK m. 7 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II. Resmî belgelerle ispat** --- Madde 7 - Resmî sicil ve senetler, belgeledikleri olguların doğruluğuna kanıt oluşturur. Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» Lafız, ispat yükü (giriş) tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Başkent yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bunların içeriğinin doğru olmadığının ispatı, kanunlarda başka bir hüküm bulunmadıkça, her hangi bir şekle bağlı değildir.» Bu katman olgu ile ispat yükü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 7 ile İspat yükü (giriş) eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada olgu belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Başkent öğrencisi TMK m. 8 metnini şöyle okur: «**BİRİNCİ KİTAP KİŞİLER HUKUKU BİRİNCİ KISIM GERÇEK KİŞİLER BİRİNCİ BÖLÜM KİŞİLİK A. Genel olarak I. Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır. Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» Bu cümle ispat yükü (giriş) için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır.» Bu katman olgu ile ispat yükü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 8 ile İspat yükü (giriş) eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada olgu belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Yürürlük cümlesi TMK m. 9 üzerindedir: «**II. Fiil ehliyeti 1. Kapsamı** --- Madde 9 - Fiil ehliyetine sahip olan kimse, kendi fiilleriyle hak edinebilir ve borç altına girebilir.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 9 ile İspat yükü (giriş) eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada olgu belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
TMK m. 10 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**2. Koşulları a. Genel olarak** --- Madde 10 - Ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan her ergin kişinin fiil ehliyeti vardır.» Lafız, ispat yükü (giriş) tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Başkent yazılısında klasik tuzaktır.
TMK m. 10 ile İspat yükü (giriş) eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada olgu belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Başkent öğrencisi TMK m. 11 metnini şöyle okur: «**b. Erginlik** --- Madde 11 - Erginlik onsekiz yaşın doldurulmasıyla başlar. Evlenme kişiyi ergin kılar.» Bu cümle ispat yükü (giriş) için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Evlenme kişiyi ergin kılar.» Bu katman olgu ile ispat yükü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 11 ile İspat yükü (giriş) eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada olgu belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Yürürlük cümlesi TMK m. 12 üzerindedir: «**c. Ergin kılınma** --- Madde 12 - Onbeş yaşını dolduran küçük, kendi isteği ve velisinin rızasıyla mahkemece ergin kılınabilir.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 12 ile İspat yükü (giriş) eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada olgu belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
TMK m. 13 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**d. Ayırt etme gücü** --- Madde 13- Yaşının küçüklüğü yüzünden veya akıl hastalığı, akıl zayıflığı, sarhoşluk ya da bunlara benzer sebeplerden biriyle akla uygun biçimde davranma yeteneğinden yoksun olmayan herkes, bu Kanuna göre ayırt etme gücüne sahiptir.» Lafız, ispat yükü (giriş) tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Başkent yazılısında klasik tuzaktır.
TMK m. 13 ile İspat yükü (giriş) eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada olgu belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Başkent öğrencisi TMK m. 14 metnini şöyle okur: «**III. Fiil ehliyetsizliği 1. Genel olarak** --- Madde 14- Ayırt etme gücü bulunmayanların, küçüklerin ve kısıtlıların fiil ehliyeti yoktur.» Bu cümle ispat yükü (giriş) için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 14 ile İspat yükü (giriş) eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada olgu belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Yürürlük cümlesi TMK m. 15 üzerindedir: «**2. Ayırt etme gücünün bulunmaması** --- Madde 15- Kanunda gösterilen ayrık durumlar saklı kalmak üzere, ayırt etme gücü bulunmayan kimsenin fiilleri hukukî sonuç doğurmaz.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 15 ile İspat yükü (giriş) eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada olgu belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Öğreti ayrımı: Resmî sicil karinesi aksi ispat edilinceye kadar işler. Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.
Doktrin cümlesi: İmza inkârı usulü HMK'dadır. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
ispat yükü (giriş) bakımından «olgu» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Herkes hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Karine ve resmi sicil ispat yükünü kaydırır. Usul, ispatın nasılını taşır. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«olgu» eksikse İspat yükü (giriş) talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «ispat yükü» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
ispat yükü (giriş) bakımından «ispat yükü» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Herkes hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Karine ve resmi sicil ispat yükünü kaydırır. Usul, ispatın nasılını taşır. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«ispat yükü» eksikse İspat yükü (giriş) talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «karine» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
ispat yükü (giriş) bakımından «karine» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Herkes hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Karine ve resmi sicil ispat yükünü kaydırır. Usul, ispatın nasılını taşır. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«karine» eksikse İspat yükü (giriş) talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «belge» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
ispat yükü (giriş) bakımından «belge» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Herkes hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Karine ve resmi sicil ispat yükünü kaydırır. Usul, ispatın nasılını taşır. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«belge» eksikse İspat yükü (giriş) talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «olgu» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
Başkent öğrencisi ispat yükü (giriş) başlığını açınca önce Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın. Sonra «olgu» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, ispat yükü ile karine arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Bağlıca yazılısında gerekçesiz kalır. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. ispat yükü (giriş) talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: İspat, maddi hakkın usul yüzüdür.. Adlandırmadan geçmek, Başkent kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Bağlıca usulü sloganla bitirmez.
İspat yükü (giriş) için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, ispat yükü (giriş) başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: İspat yükü (giriş) bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. olgu, ispat yükü, karine, belge birlikte durur. Birini atlayan çözüm, Başkent yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Herkes hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Karine ve resmi sicil ispat yükünü kaydırır. Usul, ispatın nasılını taşır.
Sınav tuzağı
Tuzak: İspat yükü (giriş) ile komşu kurumu karıştırmak. HMK, TMK m.6'nın nasılını yazar.
olgu
İspat yükü (giriş) bakımından «olgu» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
ispat yükü
İspat yükü (giriş) bakımından «ispat yükü» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
karine
İspat yükü (giriş) bakımından «karine» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. İspat yükü (giriş) tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. İspat yükü (giriş) hangi kanunî bağla okunur?
Kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş)
Hak ehliyeti her insanda vardır. Fiil ehliyeti ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmamaya bağlanır. Bu ayrım bütün özel hukukun kapısıdır. Ankara öğrencisi bu başlığı Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. içinde görür. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın. kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) tartışması ancak ondan sonra açılır.
Unsur dökümü şöyledir: hak ehliyeti; ayırt etme gücü; erginlik; kısıtlama. Başkent pratik çalışmasında bu liste, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu senaryosundaki belgelerle tek tek karşılanır. Belgesiz unsur, başlığı kapatır.
Organik bağ: Hak ehliyeti fiil ehliyetinden ayrıdır. Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.
Komşu hat: Ayırt etme gücü yoksa irade beyanı kural olarak sonuç doğurmaz. Bağlıca kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.
TMK m. 8 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**BİRİNCİ KİTAP KİŞİLER HUKUKU BİRİNCİ KISIM GERÇEK KİŞİLER BİRİNCİ BÖLÜM KİŞİLİK A. Genel olarak I. Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır. Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» Lafız, kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Başkent yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Hak ehliyeti** --- Madde 8 - Her insanın hak ehliyeti vardır.» Bu katman hak ehliyeti ile ayırt etme gücü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Buna göre bütün insanlar, hukuk düzeninin sınırları içinde, haklara ve borçlara ehil olmada eşittirler.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 8 ile Kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Başkent öğrencisi TMK m. 9 metnini şöyle okur: «**II. Fiil ehliyeti 1. Kapsamı** --- Madde 9 - Fiil ehliyetine sahip olan kimse, kendi fiilleriyle hak edinebilir ve borç altına girebilir.» Bu cümle kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 9 ile Kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Yürürlük cümlesi TMK m. 10 üzerindedir: «**2. Koşulları a. Genel olarak** --- Madde 10 - Ayırt etme gücüne sahip ve kısıtlı olmayan her ergin kişinin fiil ehliyeti vardır.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 10 ile Kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
TMK m. 16 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**3. Ayırt etme gücüne sahip küçükler ve kısıtlılar** --- Madde 16- Ayırt etme gücüne sahip küçükler ve kısıtlılar, yasal temsilcilerinin rızası olmadıkça, kendi işlemleriyle borç altına giremezler. Karşılıksız kazanmada ve kişiye sıkı sıkıya bağlı hakları kullanmada bu rıza gerekli değildir. Ayırt etme gücüne sahip küçükler ve kısıtlılar haksız fiillerinden sorumludurlar.» Lafız, kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Başkent yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Karşılıksız kazanmada ve kişiye sıkı sıkıya bağlı hakları kullanmada bu rıza gerekli değildir.» Bu katman hak ehliyeti ile ayırt etme gücü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Ayırt etme gücüne sahip küçükler ve kısıtlılar haksız fiillerinden sorumludurlar.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 16 ile Kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Başkent öğrencisi TMK m. 11 metnini şöyle okur: «**b. Erginlik** --- Madde 11 - Erginlik onsekiz yaşın doldurulmasıyla başlar. Evlenme kişiyi ergin kılar.» Bu cümle kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Evlenme kişiyi ergin kılar.» Bu katman hak ehliyeti ile ayırt etme gücü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 11 ile Kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Yürürlük cümlesi TMK m. 12 üzerindedir: «**c. Ergin kılınma** --- Madde 12 - Onbeş yaşını dolduran küçük, kendi isteği ve velisinin rızasıyla mahkemece ergin kılınabilir.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 12 ile Kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
TMK m. 13 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**d. Ayırt etme gücü** --- Madde 13- Yaşının küçüklüğü yüzünden veya akıl hastalığı, akıl zayıflığı, sarhoşluk ya da bunlara benzer sebeplerden biriyle akla uygun biçimde davranma yeteneğinden yoksun olmayan herkes, bu Kanuna göre ayırt etme gücüne sahiptir.» Lafız, kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Başkent yazılısında klasik tuzaktır.
TMK m. 13 ile Kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Başkent öğrencisi TMK m. 14 metnini şöyle okur: «**III. Fiil ehliyetsizliği 1. Genel olarak** --- Madde 14- Ayırt etme gücü bulunmayanların, küçüklerin ve kısıtlıların fiil ehliyeti yoktur.» Bu cümle kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TMK m. 14 ile Kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Yürürlük cümlesi TMK m. 15 üzerindedir: «**2. Ayırt etme gücünün bulunmaması** --- Madde 15- Kanunda gösterilen ayrık durumlar saklı kalmak üzere, ayırt etme gücü bulunmayan kimsenin fiilleri hukukî sonuç doğurmaz.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TMK m. 15 ile Kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
TMK m. 17 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**IV. Hısımlık 1. Kan hısımlığı** --- Madde 17- Kan hısımlığının derecesi, hısımları birbirine bağlayan doğum sayısıyla belli olur. Biri diğerinden gelen kişiler arasında üstsoy-altsoy hısımlığı; biri diğerinden gelmeyip de, ortak bir kökten gelen kişiler arasında yansoy hısımlığı vardır.» Lafız, kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Başkent yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Biri diğerinden gelen kişiler arasında üstsoy-altsoy hısımlığı;» Bu katman hak ehliyeti ile ayırt etme gücü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «biri diğerinden gelmeyip de, ortak bir kökten gelen kişiler arasında yansoy hısımlığı vardır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 17 ile Kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Başkent öğrencisi TMK m. 18 metnini şöyle okur: «**2. Kayın hısımlığı** --- Madde 18- Eşlerden biri ile diğer eşin kan hısımları, aynı tür ve dereceden kayın hısımları olur. Kayın hısımlığı, kendisini meydana getiren evliliğin sona ermesiyle ortadan kalkmaz.» Bu cümle kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Kayın hısımlığı, kendisini meydana getiren evliliğin sona ermesiyle ortadan kalkmaz.» Bu katman hak ehliyeti ile ayırt etme gücü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TMK m. 18 ile Kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Yürürlük cümlesi TMK m. 19 üzerindedir: «**V. Yerleşim yeri 1. Tanım** --- Madde 19- Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir. Bir kimsenin aynı zamanda birden çok yerleşim yeri olamaz. Bu kural ticarî ve sınaî kuruluşlar hakkında uygulanmaz.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bir kimsenin aynı zamanda birden çok yerleşim yeri olamaz.» Bu katman hak ehliyeti ile ayırt etme gücü arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Bu kural ticarî ve sınaî kuruluşlar hakkında uygulanmaz.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TMK m. 19 ile Kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hak ehliyeti belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Doktrin cümlesi: Tam ehliyetsizin işlemi kural olarak hükümsüzdür. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
Ekol notu: Sınırlı ehliyetsiz yasal temsilciyle işlem yapar. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; Başkent kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.
kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) bakımından «hak ehliyeti» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Hak ehliyeti her insanda vardır. Fiil ehliyeti ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmamaya bağlanır. Bu ayrım bütün özel hukukun kapısıdır. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«hak ehliyeti» eksikse Kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «ayırt etme gücü» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) bakımından «ayırt etme gücü» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Hak ehliyeti her insanda vardır. Fiil ehliyeti ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmamaya bağlanır. Bu ayrım bütün özel hukukun kapısıdır. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«ayırt etme gücü» eksikse Kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «erginlik» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) bakımından «erginlik» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Hak ehliyeti her insanda vardır. Fiil ehliyeti ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmamaya bağlanır. Bu ayrım bütün özel hukukun kapısıdır. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«erginlik» eksikse Kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «kısıtlama» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) bakımından «kısıtlama» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Hak ehliyeti her insanda vardır. Fiil ehliyeti ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmamaya bağlanır. Bu ayrım bütün özel hukukun kapısıdır. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«kısıtlama» eksikse Kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «hak ehliyeti» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
Başkent öğrencisi kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) başlığını açınca önce Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın. Sonra «hak ehliyeti» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, ayırt etme gücü ile erginlik arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Bağlıca yazılısında gerekçesiz kalır. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Hak ehliyeti fiil ehliyetinden ayrıdır.. Adlandırmadan geçmek, Başkent kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Bağlıca usulü sloganla bitirmez.
Kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. hak ehliyeti, ayırt etme gücü, erginlik, kısıtlama birlikte durur. Birini atlayan çözüm, Başkent yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Hak ehliyeti her insanda vardır. Fiil ehliyeti ayırt etme gücü, erginlik ve kısıtlı olmamaya bağlanır. Bu ayrım bütün özel hukukun kapısıdır.
Sınav tuzağı
Tuzak: Kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) ile komşu kurumu karıştırmak. Ayırt etme gücü yoksa irade beyanı kural olarak sonuç doğurmaz.
hak ehliyeti
Kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) bakımından «hak ehliyeti» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
ayırt etme gücü
Kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) bakımından «ayırt etme gücü» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
erginlik
Kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) bakımından «erginlik» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) hangi kanunî bağla okunur?
Kanunilik ilkesi (giriş)
Suç ve ceza ancak kanunda açıkça yazılmakla doğar. Özel hukukta da emredici hükümler sözleşme özgürlüğünü sınırlar. Kıyas, ceza hukukunda fail aleyhine işlemez. Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar ile TBK/TMK hattı yan yana okunur; ne var ki sınavda bağlayıcı olan yürürlükteki lafızdır. Başkent Yıllık (Konsolide Master) kesitinde kanunilik ilkesi (giriş) bu sırayla işlenir.
Kurumun unsurları şunlardır: kanunilik; kıyas yasağı; emredici hüküm; sözleşme özgürlüğü. Birinci sınıfın ilk karşılaşmasında her unsur ayrı satıra yazılır zira birinin eksikliği talebi bu kuruma dayandırmayı keser. Ne var ki unsurları ezber listesi gibi dizmek yetmez; somut vakıada hangi belgenin hangi unsuru taşıdığı eşlenir.
Çapraz okuma: Ceza kanuniliği, özel hukuk kıyasından daha serttir. Başkent yazılısında bu cümle, kanunilik ilkesi (giriş) ile komşusunu ayırır.
Organik bağ: TBK m.26 sözleşme özgürlüğünü emredici sınıra bağlar. Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.
Yürürlük cümlesi TCK m. 1 üzerindedir: «**Temel İlkeler, Tanımlar ve Uygulama Alanı BİRİNCİ BÖLÜM Temel İlkeler ve Tanımlar Ceza Kanununun amacı** --- Madde 1- (1) Ceza Kanununun amacı; kişi hak ve özgürlüklerini, kamu düzen ve güvenliğini, hukuk devletini, kamu sağlığını ve çevreyi, toplum barışını korumak, suç işlenmesini önlemektir. Kanunda, bu amacın gerçekleştirilmesi için ceza sorumluluğunun temel esasları ile suçlar, ceza ve güvenlik tedbirlerinin türleri düzenlenmiştir.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «kişi hak ve özgürlüklerini, kamu düzen ve güvenliğini, hukuk devletini, kamu sağlığını ve çevreyi, toplum barışını korumak, suç işlenmesini önlemektir.» Bu katman kanunilik ile kıyas yasağı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Kanunda, bu amacın gerçekleştirilmesi için ceza sorumluluğunun temel esasları ile suçlar, ceza ve güvenlik tedbirlerinin türleri düzenlenmiştir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TCK m. 1 ile Kanunilik ilkesi (giriş) eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunilik belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
TCK m. 2 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**Suçta ve cezada kanunîlik ilkesi** --- Madde 2- (1) Kanunun açıkça suç saymadığı bir fiil için kimseye ceza verilemez ve güvenlik tedbiri uygulanamaz. Kanunda yazılı cezalardan ve güvenlik tedbirlerinden başka bir ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunamaz. (2) İdarenin düzenleyici işlemleriyle suç ve ceza konulamaz. (3) Kanunların suç ve ceza içeren hükümlerinin uygulanmasında kıyas yapılamaz. Suç ve ceza içeren hükümler, kıyasa yol açacak biçimde geniş yorumlanamaz.» Lafız, kanunilik ilkesi (giriş) tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Başkent yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Kanunda yazılı cezalardan ve güvenlik tedbirlerinden başka bir ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunamaz.» Bu katman kanunilik ile kıyas yasağı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) İdarenin düzenleyici işlemleriyle suç ve ceza konulamaz.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TCK m. 2 ile Kanunilik ilkesi (giriş) eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunilik belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Başkent öğrencisi TCK m. 3 metnini şöyle okur: «**Adalet ve kanun önünde eşitlik ilkesi** --- Madde 3- (1) Suç işleyen kişi hakkında işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunur. (2) Ceza Kanununun uygulamasında kişiler arasında ırk, dil, din, mezhep, milliyet, renk, cinsiyet, siyasal veya diğer fikir yahut düşünceleri, felsefi inanç, milli veya sosyal köken, doğum, ekonomik ve diğer toplumsal konumları yönünden ayrım yapılamaz ve hiçbir kimseye ayrıcalık tanınamaz. Bu Kanunun yürürlük ve uygulama şekli ve 765 sayılı Türk Ceza Kanununa çeşitli mevzuatta yapılan atıflarla ilgili olarak 4/11/2004 tarihli ve 5252 sayılı Kanuna bakınız.» Bu cümle kanunilik ilkesi (giriş) için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Ceza Kanununun uygulamasında kişiler arasında ırk, dil, din, mezhep, milliyet, renk, cinsiyet, siyasal veya diğer fikir yahut düşünceleri, felsefi inanç, milli veya sosyal köken, doğum, ekonomik ve diğer toplumsal konumları yönünden ayrım yapılamaz ve hiçbir kimseye ayrıcalık tanınamaz.» Bu katman kanunilik ile kıyas yasağı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Bu Kanunun yürürlük ve uygulama şekli ve 765 sayılı Türk Ceza Kanununa çeşitli mevzuatta yapılan atıflarla ilgili olarak 4/11/2004 tarihli ve 5252 sayılı Kanuna bakınız.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TCK m. 3 ile Kanunilik ilkesi (giriş) eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunilik belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Yürürlük cümlesi TCK m. 4 üzerindedir: «**Kanunun bağlayıcılığı** --- Madde 4- (1) Ceza kanunlarını bilmemek mazeret sayılmaz.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TCK m. 4 ile Kanunilik ilkesi (giriş) eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunilik belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
TCK m. 6 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**Tanımlar** --- Madde 6- (1) Ceza kanunlarının uygulanmasında; a) Vatandaş deyiminden; fiili işlediği sırada Türk vatandaşı olan kişi, b) Çocuk deyiminden; henüz onsekiz yaşını doldurmamış kişi, c) Kamu görevlisi deyiminden; kamusal faaliyetin yürütülmesine atama veya seçilme yoluyla ya da herhangi bir surette sürekli, süreli veya geçici olarak katılan kişi, d) Yargı görevi yapan deyiminden; yüksek mahkemeler, adlî ve idarî mahkemeler üye ve hakimleri ile Cumhuriyet savcısı ve avukatlar, e) Gece vakti deyiminden; güneşin batmasından bir saat sonra başlayan ve doğmasından bir saat evvele kadar devam eden zaman süresi, f) Silah deyiminden; 1. Ateşli silahlar, 2. Patlayıcı maddeler, 3. Saldırı ve savunmada kullanılmak üzere yapılmış her türlü kesici, delici veya…» Lafız, kanunilik ilkesi (giriş) tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Başkent yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «fiili işlediği sırada Türk vatandaşı olan kişi, b) Çocuk deyiminden;» Bu katman kanunilik ile kıyas yasağı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «henüz onsekiz yaşını doldurmamış kişi, c) Kamu görevlisi deyiminden;» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TCK m. 6 ile Kanunilik ilkesi (giriş) eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunilik belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Başkent öğrencisi TCK m. 7 metnini şöyle okur: «**İKİNCİ BÖLÜM Kanunun Uygulama Alanı Zaman bakımından uygulama** --- Madde 7- (1) İşlendiği zaman yürürlükte bulunan kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı kimseye ceza verilemez ve güvenlik tedbiri uygulanamaz. İşlendikten sonra yürürlüğe giren kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı da kimse cezalandırılamaz ve hakkında güvenlik tedbiri uygulanamaz. Böyle bir ceza veya güvenlik tedbiri hükmolunmuşsa infazı ve kanuni neticeleri kendiliğinden kalkar. (2) Suçun işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklı ise, failin lehine olan kanun uygulanır ve infaz olunur. (3) (Değişik: 29/6/2005 – 5377/2 md.) Hapis cezasının ertelenmesi, koşullu salıverilme ve tekerrürle ilgili olanlar hariç; infaz rejimine ilişkin…» Bu cümle kanunilik ilkesi (giriş) için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «İşlendikten sonra yürürlüğe giren kanuna göre suç sayılmayan bir fiilden dolayı da kimse cezalandırılamaz ve hakkında güvenlik tedbiri uygulanamaz.» Bu katman kanunilik ile kıyas yasağı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Böyle bir ceza veya güvenlik tedbiri hükmolunmuşsa infazı ve kanuni neticeleri kendiliğinden kalkar.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TCK m. 7 ile Kanunilik ilkesi (giriş) eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunilik belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Yürürlük cümlesi TCK m. 8 üzerindedir: «**Yer bakımından uygulama** --- Madde 8- (1) Türkiye'de işlenen suçlar hakkında Türk kanunları uygulanır. Fiilin kısmen veya tamamen Türkiye'de işlenmesi veya neticenin Türkiye'de gerçekleşmesi halinde suç, Türkiye'de işlenmiş sayılır. (2) Suç; a) Türk kara ve hava sahaları ile Türk karasularında, b) Açık denizde ve bunun üzerindeki hava sahasında, Türk deniz ve hava araçlarında veya bu araçlarla, c) Türk deniz ve hava savaş araçlarında veya bu araçlarla, d) Türkiye'nin kıt'a sahanlığında veya münhasır ekonomik bölgesinde tesis edilmiş sabit platformlarda veya bunlara karşı, işlendiğinde Türkiye'de işlenmiş sayılır.» Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Fiilin kısmen veya tamamen Türkiye'de işlenmesi veya neticenin Türkiye'de gerçekleşmesi halinde suç, Türkiye'de işlenmiş sayılır.» Bu katman kanunilik ile kıyas yasağı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «a) Türk kara ve hava sahaları ile Türk karasularında, b) Açık denizde ve bunun üzerindeki hava sahasında, Türk deniz ve hava araçlarında veya bu araçlarla, c) Türk deniz ve hava savaş araçlarında veya bu araçlarla, d) Türkiye'nin kıt'a sahanlığında veya münhasır ekonomik bölgesinde tesis edilmiş sabit platformlarda…» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Bağlıca kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TCK m. 8 ile Kanunilik ilkesi (giriş) eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunilik belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
TCK m. 9 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**Yabancı ülkede hüküm verilmesi** --- Madde 9- (1) Türkiye'de işlediği suçtan dolayı yabancı ülkede hakkında hüküm verilmiş olan kimse, Türkiye'de yeniden yargılanır.» Lafız, kanunilik ilkesi (giriş) tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak Başkent yazılısında klasik tuzaktır.
TCK m. 9 ile Kanunilik ilkesi (giriş) eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunilik belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Başkent öğrencisi TCK m. 10 metnini şöyle okur: «**Görev suçları** --- Madde 10- (1) Yabancı ülkede Türkiye namına memuriyet veya görev üstlenmiş olup da bundan dolayı bir suç işleyen kimse, bu fiile ilişkin olarak yabancı ülkede hakkında mahkûmiyet hükmü verilmiş bulunsa bile, Türkiye'de yeniden yargılanır.» Bu cümle kanunilik ilkesi (giriş) için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TCK m. 10 ile Kanunilik ilkesi (giriş) eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanunilik belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Öğreti ayrımı: Kıyas fail aleyhine işlemez. Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.
Doktrin cümlesi: Lehe kanun geçmişe yürür. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
kanunilik ilkesi (giriş) bakımından «kanunilik» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Suç ve ceza ancak kanunda açıkça yazılmakla doğar. Özel hukukta da emredici hükümler sözleşme özgürlüğünü sınırlar. Kıyas, ceza hukukunda fail aleyhine işlemez. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«kanunilik» eksikse Kanunilik ilkesi (giriş) talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «kıyas yasağı» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
kanunilik ilkesi (giriş) bakımından «kıyas yasağı» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Suç ve ceza ancak kanunda açıkça yazılmakla doğar. Özel hukukta da emredici hükümler sözleşme özgürlüğünü sınırlar. Kıyas, ceza hukukunda fail aleyhine işlemez. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«kıyas yasağı» eksikse Kanunilik ilkesi (giriş) talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «emredici hüküm» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
kanunilik ilkesi (giriş) bakımından «emredici hüküm» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Suç ve ceza ancak kanunda açıkça yazılmakla doğar. Özel hukukta da emredici hükümler sözleşme özgürlüğünü sınırlar. Kıyas, ceza hukukunda fail aleyhine işlemez. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«emredici hüküm» eksikse Kanunilik ilkesi (giriş) talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «sözleşme özgürlüğü» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
kanunilik ilkesi (giriş) bakımından «sözleşme özgürlüğü» ayrı bir ispat cümlesi ister. Bağlıca yazılısında bu unsur, Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Suç ve ceza ancak kanunda açıkça yazılmakla doğar. Özel hukukta da emredici hükümler sözleşme özgürlüğünü sınırlar. Kıyas, ceza hukukunda fail aleyhine işlemez. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
«sözleşme özgürlüğü» eksikse Kanunilik ilkesi (giriş) talebi bu başlıkta durur. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Komşu unsur «kanunilik» ile aynı torbaya konmaz; Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu ayrım puan getirir.
Başkent öğrencisi kanunilik ilkesi (giriş) başlığını açınca önce Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın. Sonra «kanunilik» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, kıyas yasağı ile emredici hüküm arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. Başkent vakıf fakültesi; TBK vekâlet lafzı bağlar yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Bağlıca yazılısında gerekçesiz kalır. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. kanunilik ilkesi (giriş) talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Ceza kanuniliği, özel hukuk kıyasından daha serttir.. Adlandırmadan geçmek, Başkent kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Bağlıca usulü sloganla bitirmez.
Kanunilik ilkesi (giriş) için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, kanunilik ilkesi (giriş) başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. Yıllık (Konsolide Master) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Kanunilik ilkesi (giriş) bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. kanunilik, kıyas yasağı, emredici hüküm, sözleşme özgürlüğü birlikte durur. Birini atlayan çözüm, Başkent yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Suç ve ceza ancak kanunda açıkça yazılmakla doğar. Özel hukukta da emredici hükümler sözleşme özgürlüğünü sınırlar. Kıyas, ceza hukukunda fail aleyhine işlemez.
Sınav tuzağı
Tuzak: Kanunilik ilkesi (giriş) ile komşu kurumu karıştırmak. TBK m.26 sözleşme özgürlüğünü emredici sınıra bağlar.
kanunilik
Kanunilik ilkesi (giriş) bakımından «kanunilik» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
kıyas yasağı
Kanunilik ilkesi (giriş) bakımından «kıyas yasağı» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
emredici hüküm
Kanunilik ilkesi (giriş) bakımından «emredici hüküm» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Kanunilik ilkesi (giriş) tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Kanunilik ilkesi (giriş) hangi kanunî bağla okunur?
Güz ve bahar nasıl birleşir
Yıllık master, Güzdeki kuruluş hattını Bahardaki sonuç hattına bağlar. Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Başkent kâğıdında tek soru çoğu kez iki dönemi birden taşır: önce kurum kurulmuş mudur, sonra edim veya sonuç neden doğmamıştır, en sonda hangi süre işlemiştir.
Konsolide okuma, dönem notlarının yerine geçmez; çapraz gönderir. Dönemlik vizeye Güz paketi, bütüne yıllık paket daha yakındır.
Sınav iskeleti ve kaynakça disiplini
Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın. Başkent kâğıdında ilk cümle kurumu adlandırır; slogan yetmez. Öğretim elemanı duyurusu ve OBS bu notun üstündedir.
Künye yalnız yerel arşivde varsa yazılır. Bu pakette yapısal atıf listesi boş bırakılmıştır; uydurma E./K./T. yoktur.
Doktrin adı, hocanın izlencesinde geçmiyorsa sayfa numarası olmadan hâkim görüş olarak anılır.
Sınav tuzağı
Geçme garantisi yoktur. OBS ve öğretim elemanı bağlayıcıdır.
Başkent · Yıllık (Konsolide Master) — nasıl okunur
Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi (Ankara) öğrencisi için bu paket Hukuka Giriş / Hukukun Temel Kavramları dersinin yıllık (konsolide master) kesitidir. Başkent Üniversitesi Hukuk Fakültesi, Ankara merkezli bir vakıf fakültesidir Eğitim dili Türkçedir. Bağlıca usulü: kaynak ve lafız önce, slayt cümlesi yok. Bu örtü kamuya açık kimlik sayfasından üretilmiştir; amfi notu kopyalanmaz.
Ölçme: Klasik yazılı: madde + unsur + vakıaya yedirme. Oran dönem ilanına bağlıdır. Ağırlık aralığı: Ara sınav %30–40, final %50–60 (OBS / dönem ilanı).
İzlence omurgası (kamuya açık başlıklar, slayt metni değil): borçlar genel kavramları ve kaynaklar → sözleşme, haksız fiil, sebepsiz zenginleşme → ifa ve ifa etmeme → borcu sona erdiren sebepler → zamanaşımı.
Bu metin TMK resmi lafzına ve Başkent yayımlanmış ders tanımına dayanır. Hoca slaytı kopyalanmaz. Resmi müfredatın yerine geçmez. Kampüs usulü: Bağlıca.
Hap bilgi
Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
Şekil · Hukuk kuralı okuma sırası
1
Tanım
2
genellik
3
soyutluk
4
süreklilik
5
Madde lafzı
6
Sonuç
Süreç · Hukuk kuralı iskeleti
Diyagram yükleniyor…
Süreç · Hukukun kaynakları iskeleti
Diyagram yükleniyor…
Süreç · Kamu hukuku ve özel hukuk iskeleti
Diyagram yükleniyor…
Süreç · Hak iskeleti
Diyagram yükleniyor…
Süreç · Hukuki işlem iskeleti
Diyagram yükleniyor…
Süreç · Yaptırım iskeleti
Diyagram yükleniyor…
Süreç · Yorum ve uygulama iskeleti
Diyagram yükleniyor…
Süreç · İspat yükü (giriş) iskeleti
Diyagram yükleniyor…
Süreç · Kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) iskeleti
Diyagram yükleniyor…
Süreç · Kanunilik ilkesi (giriş) iskeleti
Diyagram yükleniyor…
İşlenmiş örnek olaylar
Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.
1
Olay (kurmaca senaryo) — Hukuk kuralı
Olay
Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde taraf, hukuk kuralı rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Bağlıca pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce genellik dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 1 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Hukuk kuralı, tekil emir değildir. Örnek kurmacadır.
→Hukuk kuralı: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
2
Olay (kurmaca senaryo) — Hukukun kaynakları
Olay
Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde taraf, hukukun kaynakları rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Bağlıca pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce kanun dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 1 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Kaynak hiyerarşisi, Anayasa'nın üstünlüğüne bağlıdır. Örnek kurmacadır.
→Hukukun kaynakları: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
3
Olay (kurmaca senaryo) — Kamu hukuku ve özel hukuk
Olay
Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde taraf, kamu hukuku ve özel hukuk rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Bağlıca pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce kamu gücü dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 5 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Devletin taraf olması tek başına kamu hukuku doğurmaz. Örnek kurmacadır.
→Kamu hukuku ve özel hukuk: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
4
Olay (kurmaca senaryo) — Hak
Olay
Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde taraf, hak rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Bağlıca pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce yetki dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 2 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Hak, yetki ve talep ayrı katmanlardır. Örnek kurmacadır.
→Hak: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
5
Olay (kurmaca senaryo) — Hukuki işlem
Olay
Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde taraf, hukuki işlem rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Bağlıca pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce irade beyanı dosyadaki belgelerle eşlenir. TBK m. 1 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Hukuki işlem, haksız fiilden irade ile ayrılır. Örnek kurmacadır.
→Hukuki işlem: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
6
Olay (kurmaca senaryo) — Yaptırım
Olay
Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde taraf, yaptırım rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Bağlıca pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce ceza dosyadaki belgelerle eşlenir. TCK m. 1 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Aynı fiil ceza ve tazminatı birlikte doğurabilir. Örnek kurmacadır.
→Yaptırım: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
7
Olay (kurmaca senaryo) — Yorum ve uygulama
Olay
Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde taraf, yorum ve uygulama rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Bağlıca pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce söz dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 1 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Yorum, boşluk doldurmadan (m.1 c.2) ayrıdır. Örnek kurmacadır.
→Yorum ve uygulama: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
8
Olay (kurmaca senaryo) — İspat yükü (giriş)
Olay
Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde taraf, ispat yükü (giriş) rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Bağlıca pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce olgu dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 6 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. İspat, maddi hakkın usul yüzüdür. Örnek kurmacadır.
→İspat yükü (giriş): unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
9
Olay (kurmaca senaryo) — Kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş)
Olay
Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde taraf, kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş) rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Bağlıca pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce hak ehliyeti dosyadaki belgelerle eşlenir. TMK m. 8 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Hak ehliyeti fiil ehliyetinden ayrıdır. Örnek kurmacadır.
→Kişi, hak ehliyeti ve fiil ehliyeti (giriş): unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
10
Olay (kurmaca senaryo) — Kanunilik ilkesi (giriş)
Olay
Bağlıca'daki bir özel hastane vekâleti ve özen borcu içinde taraf, kanunilik ilkesi (giriş) rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Bağlıca pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce kanunilik dosyadaki belgelerle eşlenir. TCK m. 1 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Ceza kanuniliği, özel hukuk kıyasından daha serttir. Örnek kurmacadır.
→Kanunilik ilkesi (giriş): unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
Kontrol listesi
1Başkent kâğıdında vekâleti hizmet sözleşmesinden ayırın.
2Unsurları vakıaya eşle.
3İlgili TMK maddesinin lafzını oku.
4Süre ve def'i en sonda kontrol et.
Sık sorulanlar
Başkent hukuka giriş / hukukun temel kavramları notu ücretli mi?
Hayır. Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı üzerinden ücretsizdir.
Hoca slaytının kopyası mı?
Değil. Kanun lafzı serbesttir; slayt ve fotokopi not kullanılmaz.
Güz ve yıllık farkı nedir?
Güz ilk hat, bahar sonuç ve sorumluluk, yıllık ikisinin konsolidesidir.
Sınavda bu not yeter mi?
Hayır. Bağlayıcı olan OBS, dönem duyurusu ve sorumlu öğretim elemanıdır.
Kamuya açık kaynaklar
Aşağıdakiler müfredat / duyuru / açık erişim sayfalarıdır. Hoca slaytı kopyalanmaz; bağlayıcı bilgi için her zaman resmi kanala bakın.