1
Örnek 1 — Dominium / possessio
Olay
Malı elinde tutan “malik” sayılır; ispat yok.
Çözüm iskeleti
İyelik ≠ mülkiyet. Koruma davası farkı.
İki kurumu ayır.
PDF indir
Tarayıcı yazdırma penceresini açın → hedef olarak “PDF olarak kaydet” seçin.
Windows: Ctrl+P · Mac: Cmd+P
Dosya adı önerisi: ataturk__roma-hukuku-donem-2.pdf
Ücretsiz ders notu · Erzurum · Atatürk · taslak iskelet
Eşya (res), ayni haklar, borç ilişkileri (sözleşme ve haksız fiil), actio ve usul, Justinianus derlemesi, modern medeni hukuka etki. Bahar finalinin ağır topu.
Atatürk (Erzurum) öğrencileri için Roma Hukuku 2. dönem (bahar) notudur. Roma hukuku · 2. yarı (eşya, borçlar, actio, usul, Justinianus ve modern hukuk etkisi). Amaç: Latince anahtar kurumları işlevleriyle kurmak ve modern medeni hukuka köprülemek. Fakülte dönemlik program kullansa da üçlü set esnek kullanılır.
Bu sayfa genel çekirdek iskelettir; fakülteye özgü derin yazım dalga dalga güncellenir. Bağlayıcı olan OBS, dönem duyurusu ve sorumlu öğretim elemanıdır.
Bu dosya 2. Dönem (Bahar) kapsamına göre kesilmiştir. Latince terim + Türkçe işlev + (mümkünse) modern köprü üçlüsü hedeflenir.
Sıra: 60 sn omurga → tanım kartları → tuzaklar → bölümler → örnek → PDF.
Hap bilgi
2. dönem: Res, obligatio, actio. Eşya–borç–dava üçlüsü ve modern miras.
Res
Obligatio
Actio
Miras
Sesli oku, kapat, yaz.
Omurga: Eşya (res) sınıflandırması; Mülkiyet ve iyelik; Ayni haklar ve devir (mancipatio, traditio); Borç ilişkisi (obligatio); Sözleşmeler; Haksız fiiller (delicta); Actio ve yargılama usulü; Justinianus ve modern etki.
Hap bilgi
Eşya (res), ayni haklar, borç ilişkileri (sözleşme ve haksız fiil), actio ve usul, Justinianus derlemesi, modern medeni hukuka etki. Bahar finalinin ağır topu.
İşler tanım = işlev fısıldayan cümle.
Dominium
Roma’da tam mülkiyettir. Kullanma, yararlanma ve tasarruf yetkilerini içerir. İyelikten (possessio) ayrılır.
Possessio
Fiilî hâkimiyet + animus (iyelik iradesi). Koruma davaları mülkiyetten bağımsız işleyebilir.
Obligatio
Alacaklıya belirli bir edimi talep yetkisi, borçluya edim yükü veren hukuki bağdır. Kaynak: sözleşme, haksız fiil, sanki-sözleşme/sanki-haksız fiil (klasik şema).
Actio
Dava hakkıdır. Roma’da hak çoğu zaman actio üzerinden görünür. “Hak yoksa dava yok” düşüncesine yakındır; modern sübjektif hak dilinden farkı bilinir.
Corpus Iuris Civilis
Justinianus’un derlemesidir: Institutions, Digesta (Pandectae), Codex, Novellae. Ortaçağ ve modern resepsiyonun temel metnidir.
| A | B | Ayırıcı soru |
|---|---|---|
| Dominium | Possessio | Mülkiyet mi iyelik mi? |
| Obligatio | Actio | Borç bağı mı dava hakkı mı? |
| Sözleşme | Delictum | Rıza mı haksız fiil mi? |
| Mancipatio | Traditio | Hangi devir biçimi? |
Birincil metinler tarihsel derlemelerdir. Modern köprü için TMK/TBK kurum adları yeter; uydurma Latince alıntı yasak.
Sınav tuzağı
Uydurma Latince cümle / tarih yazmayın.
Finalde puanı bu liste taşır.
Res corporales / incorporales; mancipi / nec mancipi. Devir: mancipatio, in iure cessio, traditio. Usucapio (kazandırıcı zamanaşımı) girişi.
Modern taşınır–taşınmaz ve tescil ile köprü kurulur; birebir eşleme yapılmaz.
Hap bilgi
Mal sınıfı → devir biçimi.
Dominium ex iure Quiritium. İyelik koruması (interdicta). İyi niyetli iyelik ve zamanaşımı bağlantısı.
Dominium
Tam mülkiyet.
Possessio
Fiilî hâkimiyet.
Usucapio
Zamanaşımıyla iktisap.
Actio
Koruma davası.
Edim türleri: dare, facere, praestare. Stricti iuris / bonae fidei sözleşmeler. Temerrüt ve imkânsızlık girişi.
Konsensüel: satım, kira (locatio), ortaklık, vekâlet. Real / verbal / litteris sözleşmeler çerçevede anılır.
Modern TBK özel borç ilişkilerine köprü: satım, kira, vekâlet, eser.
Sınav tuzağı
İsim listesi yetmez; kuruluş + borçlar yaz.
Furtum (hırsızlık), damnum iniuria datum (zarar), iniuria (hakaret/saldırı). Cezaî–tazminî karışık karakter. Modern haksız fiil ile köprü.
Legis actiones, formulalı usul, cognitio extra ordinem. Formula parçaları: intentio, demonstratio, condemnatio (çerçeve).
Hak–dava birlikteliği modern sübjektif hak anlayışından farklı vurgulanır.
Hap bilgi
Roma’da çoğu zaman hak, actio ile görünür.
Corpus Iuris Civilis parçaları ve işlevi. Ortaçağ glosatörleri, usus modernus, Fransız–Alman kodifikasyonları, Türk medeni hukukuna resepsiyon hattı.
Sınav cümlesi: “Bu Roma kurumu bugün TBK/TMK’de nasıl dönüştü?”
Atatürk klasiklerinde tanım + ayrım + modern köprü puan getirir. 60 dk / 2–3 soruda planlı yazın.
İskelet: (1) kurum (2) Latince ad (3) işlev (4) ayrım (5) modern bağ.
Hap bilgi
Terim + işlev + köprü = yüksek not.
Ayrım · Soru tipi
Kaynak / kişi
Ius–kaynak–status–aile
Res / borç / actio
Dominium–obligatio–actio–Corpus
Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.
Olay
Malı elinde tutan “malik” sayılır; ispat yok.
Çözüm iskeleti
İyelik ≠ mülkiyet. Koruma davası farkı.
İki kurumu ayır.
Olay
Emptio venditio; rıza var, mal devri yok.
Çözüm iskeleti
Borç doğuran sözleşme. Mülkiyet devri ayrı işlem.
Borç / ayni devir ayrımı.
Olay
Öğrenci yalnız “hak var” der; dava türü yok.
Çözüm iskeleti
Roma’da actio seçimi kritik. Formula / talep.
Hangi actio?
Olay
Vekâlet (mandatum) TBK ile ilişkilendirilmez.
Çözüm iskeleti
Resepsiyon. Dönüşüm. Farklar.
Roma → modern bir cümle.
1. dönem tarih–kaynak–ius türleri–kişi/aile; 2. dönem res–borç–actio–Justinianus/modern etki; yıllık ikisini birleştirir.
Anahtar terimler evet; fakat puan işlev ve ayrım cümlesindedir. Salt glos listesi yetmez.
“PDF indir / Yazdır” veya …/pdf → Ctrl+P → PDF olarak kaydet.
Hayır. Av. Fethi Güzel Hukuk Portalı üzerinden ücretsizdir.