AÜHF Vergi Hukuku 1. Dönem (Güz)

Vergiyi doğuran olay

Vergiyi doğuran olay, vergi alacağının kanunların vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğmasıdır. Tarh, bu alacağı miktar olarak tespit eder. İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği ile TBK/TMK hattı yan yana okunur; ne var ki sınavda bağlayıcı olan yürürlükteki lafızdır. AÜHF 1. Dönem (Güz) kesitinde vergiyi doğuran olay bu sırayla işlenir.

Öğrenci şu unsurları kâğıda geçirir: kanuni olay; vuku veya tekemmül; vergi alacağı; tarh ilişkisi. Uzun cevap: madde + unsur + olaya yedirme. Cebeci dogmatik geleneği şerh ve (varsa) Yargıtay satırı bekler. Bu unsurlar birlikte durur; birini atlayan çözüm, maddi hukuku atladı notu yer.

Komşu hat: Doğum, tarhtan önce gelir; tarh yoksa alacak henüz belirsizdir. Cebeci kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.

Çapraz okuma: Matrah ve nispet, tarhın ölçüsüdür. AÜHF yazılısında bu cümle, vergiyi doğuran olay ile komşusunu ayırır.

AÜHF öğrencisi VUK m. 3 metnini şöyle okur: «**Vergi Kanunlarının uygulanması ve ispat:** --- Madde 3 – (Değişik: 30/12/1980-2365/1 md.) A) Vergi kanunlarının uygulanması: Bu Kanunda kullanılan "Vergi Kanunu" tabiri işbu Kanun ile bu Kanun hükümlerine tabi vergi, resim ve harç kanunlarını ifade eder. Vergi kanunları lafzı ve ruhu ile hüküm ifade eder. Lafzın açık olmadığı hallerde vergi kanunlarının hükümleri, konuluşundaki maksat, hükümlerin kanunun yapısındaki yeri ve diğer maddelerle olan bağlantısı gözönünde tutularak uygulanır. B) İspat: Vergilendirmede vergiyi doğuran olay ve bu olaya, ilişkin muamelelerin gerçek mahiyeti esastır. Vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyeti yemin hariç her türlü delille ispatlanabilir. Şu kadar ki, vergiyi doğuran olayla ilgisi tabii ve açık…» Bu cümle vergiyi doğuran olay için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Vergi kanunları lafzı ve ruhu ile hüküm ifade eder.» Bu katman kanuni olay ile vuku veya tekemmül arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Lafzın açık olmadığı hallerde vergi kanunlarının hükümleri, konuluşundaki maksat, hükümlerin kanunun yapısındaki yeri ve diğer maddelerle olan bağlantısı gözönünde tutularak uygulanır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

VUK m. 3 ile Vergiyi doğuran olay eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanuni olay belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

Yürürlük cümlesi VUK m. 19 üzerindedir: «**DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Vergi Alacağının Tayini Vergiyi doğuran olay:** --- Madde 19 – Vergi alacağı, vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğar. Vergi alacağı mükellef bakımından vergi borcunu teşkil eder.» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Vergi alacağı mükellef bakımından vergi borcunu teşkil eder.» Bu katman kanuni olay ile vuku veya tekemmül arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

VUK m. 19 ile Vergiyi doğuran olay eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanuni olay belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

VUK m. 20 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**Tarh:** --- Madde 20 – Verginin tarhı, vergi alacağının kanunlarında gösterilen matrah ve nispetler üzerinden vergi dairesi tarafından hesaplanarak bu alacağı miktar itibariyle tesbit eden idari muameledir.» Lafız, vergiyi doğuran olay tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

VUK m. 20 ile Vergiyi doğuran olay eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanuni olay belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

AÜHF öğrencisi VUK m. 4 metnini şöyle okur: «**BİRİNCİ KİTAP Vergilendirme BİRİNCİ KISIM Genel Esaslar BİRİNCİ BÖLÜM Vergi Uygulanmasında Yetki Vergi dairesi:** --- Madde 4 – Vergi dairesi mükellefi tesbit eden, vergi tarh eden, tahakkuk ettiren ve tahsil eden dairedir. (Değişik: 15/12/1990-3689/1 md.) Mükelleflerin, vergi uygulaması bakımından hangi vergi dairesine bağlı oldukları vergi kanunları ile belirlenir. (Değişik ikinci cümle:14/10/2021-7338/12 md.) Hazine ve Maliye Bakanlığı, gerekli gördüğü hallerde; mükelleflerin iş yeri ve adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresleri ile il ve ilçelerin idari sınırlarına bağlı kalmaksızın elektronik ortamda kurulanlar dahil olmak üzere vergi daireleri ve bölge bilgi işlem merkezleri kurmaya, vergi dairelerine bağlı şubeler açmaya, vergi dairelerini diğer…» Bu cümle vergiyi doğuran olay için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(Değişik: 15/12/1990-3689/1 md.) Mükelleflerin, vergi uygulaması bakımından hangi vergi dairesine bağlı oldukları vergi kanunları ile belirlenir.» Bu katman kanuni olay ile vuku veya tekemmül arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(Değişik ikinci cümle:14/10/2021-7338/12 md.) Hazine ve Maliye Bakanlığı, gerekli gördüğü hallerde;» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

VUK m. 4 ile Vergiyi doğuran olay eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanuni olay belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

Yürürlük cümlesi VUK m. 5 üzerindedir: «**Vergi mahremiyeti:** --- Madde 5 – Aşağıda yazılı kimseler görevleri dolayısiyle, mükellefin ve mükellefle ilgili kimselerin şahıslarına, muamele ve hesap durumlarına, işlerine, işletmelerine, servetlerine veya mesleklerine mütaallik olmak üzere öğrendikleri sırları veya gizli kalması lazımgelen diğer hususları ifşa edemezler ve kendilerinin veya üçüncü şahısların nef'ine kullanamazlar; 1. Vergi muameleleri ve incelemeleri ile uğraşan memurlar; 2. (Değişik: 23/6/1982-2686/1 md.) Vergi mahkemeleri, bölge idare mahkemeleri ve Danıştayda görevli olanlar; 3. Vergi kanunlarına göre kurulan komisyonlara iştirak edenler; 4. Vergi işlerinde kullanılan bilirkişiler. Bu yasak, yukarıda yazılı kimseler, bu görevlerinden ayrılsalar dahi devam eder. (Ek: 26/6/1964-485/1 Md.;…» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Vergi muameleleri ve incelemeleri ile uğraşan memurlar;» Bu katman kanuni olay ile vuku veya tekemmül arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(Değişik: 23/6/1982-2686/1 md.) Vergi mahkemeleri, bölge idare mahkemeleri ve Danıştayda görevli olanlar;» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

VUK m. 5 ile Vergiyi doğuran olay eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanuni olay belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

VUK m. 6 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «--- title: "Vergi Usul Kanunu Madde 6" kanun: "Vergi Usul Kanunu" maddeNo: 6 commentaryStatus: "completed" lastReviewed: "2026-07-20" wordCount: 4272 --- **Yasaklar** --- Madde 6 – (Değişik: 23/6/1982-2686/2 md.) Beşinci maddede yazılı olanlar: 1. Kendilerine, nişanlılarına ve boşanmış olsalar bile eşlerine; 2. Kan veya sıhri usul ve füruuna, evlatlığına veya kendisini evlat edinene yahut kan hısımlığında üçüncü (Bu derece dahil), sıhri hısımlıkta, bu hısımlığı meydana getiren evlenme ortadan kalkmış olsa bile, üçüncü (Bu derece dahil) dereceye kadar olan civar hısımlarına; 3. Kanuni temsilcisi veya vekili bulundukları kimselere; Ait vergi inceleme ve takdir işleriyle uğraşamazlar. Vergi muameleleri ve incelemeleri ile vergi mahkemeleri, bölge idare mahkemeleri ve…» Lafız, vergiyi doğuran olay tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Kendilerine, nişanlılarına ve boşanmış olsalar bile eşlerine;» Bu katman kanuni olay ile vuku veya tekemmül arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Kan veya sıhri usul ve füruuna, evlatlığına veya kendisini evlat edinene yahut kan hısımlığında üçüncü (Bu derece dahil), sıhri hısımlıkta, bu hısımlığı meydana getiren evlenme ortadan kalkmış olsa bile, üçüncü (Bu derece dahil) dereceye kadar olan civar hısımlarına;» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

VUK m. 6 ile Vergiyi doğuran olay eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanuni olay belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

AÜHF öğrencisi VUK m. 7 metnini şöyle okur: «--- Madde 7 – Bilümum mülkiye amirleri, emniyet amir ve memurları, belediye başkanları, köy muhtarları ve kamu müesseseleri vergi kanunlarının uygulanmasında uygulama ile ilgili memurlara ve komisyonlara ellerindeki bütün imkanlarla kolaylık göstermeye ve yardımda bulunmaya mecburdurlar. ---» Bu cümle vergiyi doğuran olay için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

VUK m. 7 ile Vergiyi doğuran olay eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanuni olay belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

Yürürlük cümlesi VUK m. 8 üzerindedir: «**İKİNCİ BÖLÜM Vergi Sorumluluğu Mükellef ve vergi sorumlusu:** --- Madde 8 – Mükellef, vergi kanunlarına göre kendisine vergi borcu terettübeden gerçek veya tüzel kişidir. Vergi sorumlusu, verginin ödenmesi bakımından, alacaklı vergi dairesine karşı muhatap olan kişidir. Vergi kanunlariyle kabul edilen haller müstesna olmak üzere, mükellefiyete veya vergi sorumluluğuna mütaallik özel mukaveleler vergi dairelerini bağlamaz. Bu kanunun mütaakıp maddelerinde geçen "mükellef" tabiri vergi sorumlularına da şamildir. (Ek: 24/6/1994-4008/1 md.; Değişik: 25/5/1995-4108/1 md.) Türkiye Cumhuriyeti tabiyetinde bulunan her gerçek kişi ile tüzel kişilere bir vergi numarası verilir. Bu hükmün uygulanmasına ilişkin usul ve esasları tespit etmeye ve vergi numarasının kamu kurum ve…» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Vergi sorumlusu, verginin ödenmesi bakımından, alacaklı vergi dairesine karşı muhatap olan kişidir.» Bu katman kanuni olay ile vuku veya tekemmül arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Vergi kanunlariyle kabul edilen haller müstesna olmak üzere, mükellefiyete veya vergi sorumluluğuna mütaallik özel mukaveleler vergi dairelerini bağlamaz.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

VUK m. 8 ile Vergiyi doğuran olay eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanuni olay belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

VUK m. 9 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**Vergi ehliyeti:** --- Madde 9 – Mükellefiyet ve vergi sorumluluğu için kanuni ehliyet şart değildir. Vergiyi doğuran olayın kanunlarla yasak edilmiş bulunması mükellefiyeti ve vergi sorumluluğunu kaldırmaz.» Lafız, vergiyi doğuran olay tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Vergiyi doğuran olayın kanunlarla yasak edilmiş bulunması mükellefiyeti ve vergi sorumluluğunu kaldırmaz.» Bu katman kanuni olay ile vuku veya tekemmül arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

VUK m. 9 ile Vergiyi doğuran olay eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanuni olay belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

AÜHF öğrencisi VUK m. 10 metnini şöyle okur: «**Kanuni temsilcilerin ödevi:** --- Madde 10 – Tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, Vakıflar ve cemaatlar gibi tüzel kişiliği olmıyan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevler kanuni temsilcileri, tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri idare edenler ve varsa bunların temsilcileri tarafından yerine getirilir. (Değişik: 3/12/1988-3505/2 md.) Yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacaklar, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınır. Bu hüküm Türkiye'de bulunmayan mükelleflerin Türkiye'deki temsilcileri hakkında da uygulanır. Temsilciler veya teşekkülü idare edenler bu suretle…» Bu cümle vergiyi doğuran olay için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(Değişik: 3/12/1988-3505/2 md.) Yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacaklar, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınır.» Bu katman kanuni olay ile vuku veya tekemmül arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Bu hüküm Türkiye'de bulunmayan mükelleflerin Türkiye'deki temsilcileri hakkında da uygulanır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

VUK m. 10 ile Vergiyi doğuran olay eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanuni olay belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

Yürürlük cümlesi VUK m. 11 üzerindedir: «**Vergi kesenlerin sorumluluğu:** --- Madde 11 – Yaptıkları veya yapacakları ödemelerden vergi kesmeye mecbur olanlar, verginin tam olarak kesilip ödenmesinden ve bununla ilgili diğer ödevleri yerine getirmekten sorumludurlar. Bu sorumluluk, bunların ödedikleri vergilerden dolayı asıl mükelleflere rücu etmek hakkını kaldırmaz. (Ek: 4/12/1985-3239/2 md.) Mal alım ve satımı ve hizmet ifası dolayısiyla vergi kesintisi yapmak ve vergi dairesine yatırmak zorunda olanların, bu yükümlülükleri yerine getirmemeleri halinde verginin ödenmesinden, alım satıma, taraf olanlar, hizmetten yararlananlar ve aralarında doğrudan veya hısımlık nedeniyle ya da sermaye, organizasyon veya yönetimine katılmak veya menfaat sağlamak suretiyle dolaylı olarak ilişkide bulunduğu tespit olunanlar…» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bu sorumluluk, bunların ödedikleri vergilerden dolayı asıl mükelleflere rücu etmek hakkını kaldırmaz.» Bu katman kanuni olay ile vuku veya tekemmül arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(Ek: 4/12/1985-3239/2 md.) Mal alım ve satımı ve hizmet ifası dolayısiyla vergi kesintisi yapmak ve vergi dairesine yatırmak zorunda olanların, bu yükümlülükleri yerine getirmemeleri halinde verginin ödenmesinden, alım satıma, taraf olanlar, hizmetten yararlananlar ve aralarında doğrudan veya hısımlık nedeniyle ya da…» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

VUK m. 11 ile Vergiyi doğuran olay eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada kanuni olay belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

Ekol notu: 19 doğumu, 20 tarhı taşır. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; AÜHF kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.

Öğreti ayrımı: Tarh idari işlemdir; yargı denetimine açıktır. İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.

vergiyi doğuran olay bakımından «kanuni olay» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Vergiyi doğuran olay, vergi alacağının kanunların vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğmasıdır. Tarh, bu alacağı miktar olarak tespit eder. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«kanuni olay» eksikse Vergiyi doğuran olay talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «vuku veya tekemmül» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

vergiyi doğuran olay bakımından «vuku veya tekemmül» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Vergiyi doğuran olay, vergi alacağının kanunların vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğmasıdır. Tarh, bu alacağı miktar olarak tespit eder. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«vuku veya tekemmül» eksikse Vergiyi doğuran olay talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «vergi alacağı» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

vergiyi doğuran olay bakımından «vergi alacağı» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Vergiyi doğuran olay, vergi alacağının kanunların vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğmasıdır. Tarh, bu alacağı miktar olarak tespit eder. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«vergi alacağı» eksikse Vergiyi doğuran olay talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «tarh ilişkisi» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

vergiyi doğuran olay bakımından «tarh ilişkisi» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Vergiyi doğuran olay, vergi alacağının kanunların vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğmasıdır. Tarh, bu alacağı miktar olarak tespit eder. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«tarh ilişkisi» eksikse Vergiyi doğuran olay talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «kanuni olay» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

AÜHF öğrencisi vergiyi doğuran olay başlığını açınca önce Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın. Sonra «kanuni olay» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı bu başlığın doğal vakıa zeminidir.

İkinci iş, vuku veya tekemmül ile vergi alacağı arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Uzun cevap: madde + unsur + olaya yedirme. Cebeci dogmatik geleneği şerh ve (varsa) Yargıtay satırı bekler. İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.

Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Cebeci yazılısında gerekçesiz kalır. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu.

Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. vergiyi doğuran olay talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. 1. Dönem (Güz) paketinde bu kontrol atlanmaz.

Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Doğum, tarhtan önce gelir; tarh yoksa alacak henüz belirsizdir.. Adlandırmadan geçmek, AÜHF kâğıdında yarım gerekçedir.

Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Cebeci usulü sloganla bitirmez.

Vergiyi doğuran olay için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.

Yanlış giden kâğıt, vergiyi doğuran olay başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. 1. Dönem (Güz) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.

Tekrar: Vergiyi doğuran olay bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. kanuni olay, vuku veya tekemmül, vergi alacağı, tarh ilişkisi birlikte durur. Birini atlayan çözüm, AÜHF yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.

Mükellef ve vergi sorumlusu

Mükellef, vergi kanunlarına göre kendisine vergi borcu terettüp eden gerçek veya tüzel kişidir. Sorumlu, başkasının vergisini ödeme yükümlüsü olabilir. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Bu yüzden mükellef ve vergi sorumlusu başlığı, Cebeci yazılısında ezber sloganı değil uygulanacak rejim olarak durur.

Öğrenci şu unsurları kâğıda geçirir: mükellef; vergi sorumlusu; kanuni temsilci; tebliğ. Uzun cevap: madde + unsur + olaya yedirme. Cebeci dogmatik geleneği şerh ve (varsa) Yargıtay satırı bekler. Bu unsurlar birlikte durur; birini atlayan çözüm, maddi hukuku atladı notu yer.

Komşu hat: Mükellef ile sorumlusu karıştırılmaz. Cebeci kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.

Çapraz okuma: Tebliğ, tarhın sonuç doğurmasının görünür yüzüdür. AÜHF yazılısında bu cümle, mükellef ve vergi sorumlusu ile komşusunu ayırır.

AÜHF öğrencisi VUK m. 8 metnini şöyle okur: «**İKİNCİ BÖLÜM Vergi Sorumluluğu Mükellef ve vergi sorumlusu:** --- Madde 8 – Mükellef, vergi kanunlarına göre kendisine vergi borcu terettübeden gerçek veya tüzel kişidir. Vergi sorumlusu, verginin ödenmesi bakımından, alacaklı vergi dairesine karşı muhatap olan kişidir. Vergi kanunlariyle kabul edilen haller müstesna olmak üzere, mükellefiyete veya vergi sorumluluğuna mütaallik özel mukaveleler vergi dairelerini bağlamaz. Bu kanunun mütaakıp maddelerinde geçen "mükellef" tabiri vergi sorumlularına da şamildir. (Ek: 24/6/1994-4008/1 md.; Değişik: 25/5/1995-4108/1 md.) Türkiye Cumhuriyeti tabiyetinde bulunan her gerçek kişi ile tüzel kişilere bir vergi numarası verilir. Bu hükmün uygulanmasına ilişkin usul ve esasları tespit etmeye ve vergi numarasının kamu kurum ve…» Bu cümle mükellef ve vergi sorumlusu için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Vergi sorumlusu, verginin ödenmesi bakımından, alacaklı vergi dairesine karşı muhatap olan kişidir.» Bu katman mükellef ile vergi sorumlusu arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Vergi kanunlariyle kabul edilen haller müstesna olmak üzere, mükellefiyete veya vergi sorumluluğuna mütaallik özel mukaveleler vergi dairelerini bağlamaz.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

VUK m. 8 ile Mükellef ve vergi sorumlusu eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada mükellef belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

Yürürlük cümlesi VUK m. 9 üzerindedir: «**Vergi ehliyeti:** --- Madde 9 – Mükellefiyet ve vergi sorumluluğu için kanuni ehliyet şart değildir. Vergiyi doğuran olayın kanunlarla yasak edilmiş bulunması mükellefiyeti ve vergi sorumluluğunu kaldırmaz.» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Vergiyi doğuran olayın kanunlarla yasak edilmiş bulunması mükellefiyeti ve vergi sorumluluğunu kaldırmaz.» Bu katman mükellef ile vergi sorumlusu arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

VUK m. 9 ile Mükellef ve vergi sorumlusu eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada mükellef belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

VUK m. 10 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**Kanuni temsilcilerin ödevi:** --- Madde 10 – Tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, Vakıflar ve cemaatlar gibi tüzel kişiliği olmıyan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde bunlara düşen ödevler kanuni temsilcileri, tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri idare edenler ve varsa bunların temsilcileri tarafından yerine getirilir. (Değişik: 3/12/1988-3505/2 md.) Yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacaklar, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınır. Bu hüküm Türkiye'de bulunmayan mükelleflerin Türkiye'deki temsilcileri hakkında da uygulanır. Temsilciler veya teşekkülü idare edenler bu suretle…» Lafız, mükellef ve vergi sorumlusu tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(Değişik: 3/12/1988-3505/2 md.) Yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınamayan vergi ve buna bağlı alacaklar, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınır.» Bu katman mükellef ile vergi sorumlusu arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Bu hüküm Türkiye'de bulunmayan mükelleflerin Türkiye'deki temsilcileri hakkında da uygulanır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

VUK m. 10 ile Mükellef ve vergi sorumlusu eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada mükellef belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

AÜHF öğrencisi VUK m. 11 metnini şöyle okur: «**Vergi kesenlerin sorumluluğu:** --- Madde 11 – Yaptıkları veya yapacakları ödemelerden vergi kesmeye mecbur olanlar, verginin tam olarak kesilip ödenmesinden ve bununla ilgili diğer ödevleri yerine getirmekten sorumludurlar. Bu sorumluluk, bunların ödedikleri vergilerden dolayı asıl mükelleflere rücu etmek hakkını kaldırmaz. (Ek: 4/12/1985-3239/2 md.) Mal alım ve satımı ve hizmet ifası dolayısiyla vergi kesintisi yapmak ve vergi dairesine yatırmak zorunda olanların, bu yükümlülükleri yerine getirmemeleri halinde verginin ödenmesinden, alım satıma, taraf olanlar, hizmetten yararlananlar ve aralarında doğrudan veya hısımlık nedeniyle ya da sermaye, organizasyon veya yönetimine katılmak veya menfaat sağlamak suretiyle dolaylı olarak ilişkide bulunduğu tespit olunanlar…» Bu cümle mükellef ve vergi sorumlusu için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bu sorumluluk, bunların ödedikleri vergilerden dolayı asıl mükelleflere rücu etmek hakkını kaldırmaz.» Bu katman mükellef ile vergi sorumlusu arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(Ek: 4/12/1985-3239/2 md.) Mal alım ve satımı ve hizmet ifası dolayısiyla vergi kesintisi yapmak ve vergi dairesine yatırmak zorunda olanların, bu yükümlülükleri yerine getirmemeleri halinde verginin ödenmesinden, alım satıma, taraf olanlar, hizmetten yararlananlar ve aralarında doğrudan veya hısımlık nedeniyle ya da…» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

VUK m. 11 ile Mükellef ve vergi sorumlusu eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada mükellef belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

Yürürlük cümlesi VUK m. 12 üzerindedir: «**Mirasçıların sorumluluğu:** --- Madde 12 – Ölüm halinde mükelleflerin ödevleri, mirası reddetmemiş kanuni ve mansup mirasçılarına geçer. Ancak, mirasçılardan herbiri ölünün vergi borçlarından miras hisseleri nispetinde sorumlu olurlar.» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Ancak, mirasçılardan herbiri ölünün vergi borçlarından miras hisseleri nispetinde sorumlu olurlar.» Bu katman mükellef ile vergi sorumlusu arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

VUK m. 12 ile Mükellef ve vergi sorumlusu eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada mükellef belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

VUK m. 13 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**Mücbir sebepler:** --- Madde 13 – Mücbir sebepler: 1. Vergi ödevlerinden her hangi birinin yerine getirilmesine engel olacak derecede ağır kaza, ağır hastalık ve tutukluluk; 2. Vergi ödevlerinin yerine getirilmesine engel olacak yangın, yer sarsıntısı ve su basması gibi afetler; 3. Kişinin iradesi dışında vukua gelen mecburi gaybubetler; 4. Sahibinin iradesi dışındaki sebepler dolayısiyle defter ve vesikalarının elinden çıkmış bulunması; gibi hallerdir.» Lafız, mükellef ve vergi sorumlusu tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Vergi ödevlerinden her hangi birinin yerine getirilmesine engel olacak derecede ağır kaza, ağır hastalık ve tutukluluk;» Bu katman mükellef ile vergi sorumlusu arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Vergi ödevlerinin yerine getirilmesine engel olacak yangın, yer sarsıntısı ve su basması gibi afetler;» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

VUK m. 13 ile Mükellef ve vergi sorumlusu eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada mükellef belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

AÜHF öğrencisi VUK m. 14 metnini şöyle okur: «**ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Süreler Kanuni ve idari süreler:** --- Madde 14 – (Değişik: 23/6/1982-2686/3 md.) Vergi muamelelerinde süreler vergi kanunları ile belli edilir. Kanunda açıkça yazılı olmayan hallerde 15 günden aşağı olmamak şartıyla bu süreyi, tebliği yapacak olan idare belirler ve ilgiliye tebliğ eder.» Bu cümle mükellef ve vergi sorumlusu için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Kanunda açıkça yazılı olmayan hallerde 15 günden aşağı olmamak şartıyla bu süreyi, tebliği yapacak olan idare belirler ve ilgiliye tebliğ eder.» Bu katman mükellef ile vergi sorumlusu arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

VUK m. 14 ile Mükellef ve vergi sorumlusu eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada mükellef belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

Yürürlük cümlesi VUK m. 15 üzerindedir: «**Mücbir sebeplerle gecikme:** --- Madde 15 – 13 üncü maddede yazılı mücbir sebeplerden her hangi birinin bulunması halinde bu sebep ortadan kalkıncaya kadar süreler işlemez. Bu takdirde tarh zamanaşımı işlemiyen süreler kadar uzar. Bu hükmün uygulanması için mücbir sebebin malüm olması veya ilgililer tarafından ispat veya tevsik edilmesi lazımdır. (Ek fıkra: 28/12/2001-4731/4 md.; Değişik üçüncü fıkra:25/12/2024-7537/8 md.) Hazine ve Maliye Bakanlığı, mücbir sebep sayılan haller nedeniyle; bölge, il, ilçe, mahal, organize sanayi bölgesi, teknoloji geliştirme bölgesi, endüstri bölgesi, serbest bölgeler gibi bölgeler veya afete maruz kalanlar itibarıyla; mükellefiyet ve vergi türü, vergilendirme ve defter tutma usulü, faaliyet konusu, iş yerleri, sektörler, aktif…» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bu takdirde tarh zamanaşımı işlemiyen süreler kadar uzar.» Bu katman mükellef ile vergi sorumlusu arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Bu hükmün uygulanması için mücbir sebebin malüm olması veya ilgililer tarafından ispat veya tevsik edilmesi lazımdır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

VUK m. 15 ile Mükellef ve vergi sorumlusu eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada mükellef belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

VUK m. 16 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**Ölüm halinde sürenin uzaması:** --- Madde 16 – (Değişik: 23/6/1982-2686/4 md.) Vergi kanunlarında hüküm bulunmayan hallerde ölüm dolayısıyla mirasçılara geçen ödevlerin yerine getirilmesinde bildirme ve beyanname verme sürelerine üç ay eklenir.» Lafız, mükellef ve vergi sorumlusu tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

VUK m. 16 ile Mükellef ve vergi sorumlusu eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada mükellef belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

AÜHF öğrencisi VUK m. 17 metnini şöyle okur: «**Mühlet verme:** --- Madde 17 – (Değişik birinci fıkra: 16/7/2004-5228/2 md.) Zor durumda bulunmaları hasebiyle vergi muamelelerine müteallik ödevleri süresi içinde yerine getiremeyecek olanlara, kanunî sürenin bir katını, kanunî sürenin bir aydan az olması halinde bir ayı geçmemek üzere, Maliye Bakanlığınca münasip bir mühlet verilebilir. Bu mühletin verilebilmesi için: 1. Mühlet istiyen sürenin bitmesinden evvel yazı ile istemde bulunmalıdır. 2. İstemde gösterilen mazeret, mühlet verecek makam tarafından kabule layık görülmelidir. 3. Mühletin verilmesi halinde verginin alınması tehlikeye girmemelidir. (Değişik üçüncü fıkra: 16/7/2004-5228/2 md.) Maliye Bakanlığı mühlet verme yetkisini tamamen veya kısmen mahalline devredebileceği gibi bölgeler, iller, ilçeler veya…» Bu cümle mükellef ve vergi sorumlusu için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bu mühletin verilebilmesi için: 1.» Bu katman mükellef ile vergi sorumlusu arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Mühlet istiyen sürenin bitmesinden evvel yazı ile istemde bulunmalıdır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

VUK m. 17 ile Mükellef ve vergi sorumlusu eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada mükellef belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

Yürürlük cümlesi VUK m. 18 üzerindedir: «**Sürelerin hesaplanması:** --- Madde 18 – Vergi kanunlarında yazılı süreler aşağıdaki şekilde hesaplanır: 1. Süre gün olarak belli edilmişse başladığı gün hesaba katılmaz ve son günün tatil saatinde biter; 2. Süre hafta veya ay olarak belli edilmişse başladığı güne son hafta veya ayda tekabül eden günün tatil saatinde biter. Sürenin bittiği ayda, başladığı güne tekabül eden bir gün yoksa süre o ayın son gününün tatil saatinde biter; 3. Sonu belli bir gün ile tayin edilen sürelerde, süre o günün tatil saatinde biter; 4. Resmi tatil günleri süreye dahildir. Şu kadar ki, sürenin son günü resmi tatile rastlarsa tatili takibeden ilk iş gününün tatil saatinde biter.» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Süre gün olarak belli edilmişse başladığı gün hesaba katılmaz ve son günün tatil saatinde biter;» Bu katman mükellef ile vergi sorumlusu arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Süre hafta veya ay olarak belli edilmişse başladığı güne son hafta veya ayda tekabül eden günün tatil saatinde biter.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

VUK m. 18 ile Mükellef ve vergi sorumlusu eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada mükellef belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

VUK m. 19 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**DÖRDÜNCÜ BÖLÜM Vergi Alacağının Tayini Vergiyi doğuran olay:** --- Madde 19 – Vergi alacağı, vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğar. Vergi alacağı mükellef bakımından vergi borcunu teşkil eder.» Lafız, mükellef ve vergi sorumlusu tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Vergi alacağı mükellef bakımından vergi borcunu teşkil eder.» Bu katman mükellef ile vergi sorumlusu arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

VUK m. 19 ile Mükellef ve vergi sorumlusu eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada mükellef belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

AÜHF öğrencisi VUK m. 20 metnini şöyle okur: «**Tarh:** --- Madde 20 – Verginin tarhı, vergi alacağının kanunlarında gösterilen matrah ve nispetler üzerinden vergi dairesi tarafından hesaplanarak bu alacağı miktar itibariyle tesbit eden idari muameledir.» Bu cümle mükellef ve vergi sorumlusu için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

VUK m. 20 ile Mükellef ve vergi sorumlusu eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada mükellef belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

Ekol notu: Kanuni temsilci, ödenmeyen vergiden sınırlı sorumlu olabilir. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; AÜHF kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.

Öğreti ayrımı: Tüzel kişide organ tebliği bağlar. İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.

mükellef ve vergi sorumlusu bakımından «mükellef» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Mükellef, vergi kanunlarına göre kendisine vergi borcu terettüp eden gerçek veya tüzel kişidir. Sorumlu, başkasının vergisini ödeme yükümlüsü olabilir. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«mükellef» eksikse Mükellef ve vergi sorumlusu talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «vergi sorumlusu» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

mükellef ve vergi sorumlusu bakımından «vergi sorumlusu» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Mükellef, vergi kanunlarına göre kendisine vergi borcu terettüp eden gerçek veya tüzel kişidir. Sorumlu, başkasının vergisini ödeme yükümlüsü olabilir. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«vergi sorumlusu» eksikse Mükellef ve vergi sorumlusu talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «kanuni temsilci» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

mükellef ve vergi sorumlusu bakımından «kanuni temsilci» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Mükellef, vergi kanunlarına göre kendisine vergi borcu terettüp eden gerçek veya tüzel kişidir. Sorumlu, başkasının vergisini ödeme yükümlüsü olabilir. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«kanuni temsilci» eksikse Mükellef ve vergi sorumlusu talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «tebliğ» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

mükellef ve vergi sorumlusu bakımından «tebliğ» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Mükellef, vergi kanunlarına göre kendisine vergi borcu terettüp eden gerçek veya tüzel kişidir. Sorumlu, başkasının vergisini ödeme yükümlüsü olabilir. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«tebliğ» eksikse Mükellef ve vergi sorumlusu talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «mükellef» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

AÜHF öğrencisi mükellef ve vergi sorumlusu başlığını açınca önce Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın. Sonra «mükellef» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı bu başlığın doğal vakıa zeminidir.

İkinci iş, vergi sorumlusu ile kanuni temsilci arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Uzun cevap: madde + unsur + olaya yedirme. Cebeci dogmatik geleneği şerh ve (varsa) Yargıtay satırı bekler. İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.

Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Cebeci yazılısında gerekçesiz kalır. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu.

Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. mükellef ve vergi sorumlusu talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. 1. Dönem (Güz) paketinde bu kontrol atlanmaz.

Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Mükellef ile sorumlusu karıştırılmaz.. Adlandırmadan geçmek, AÜHF kâğıdında yarım gerekçedir.

Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Cebeci usulü sloganla bitirmez.

Mükellef ve vergi sorumlusu için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.

Yanlış giden kâğıt, mükellef ve vergi sorumlusu başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. 1. Dönem (Güz) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.

Tekrar: Mükellef ve vergi sorumlusu bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. mükellef, vergi sorumlusu, kanuni temsilci, tebliğ birlikte durur. Birini atlayan çözüm, AÜHF yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.

Tarh ve tebliğ

Tarh, vergi alacağını miktar itibarıyla tespit eden idari işlemdir. Tebliğ olmadan süreler kural olarak işlemez. İkmalen ve re'sen tarh ayrı usuldür. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Bu yüzden tarh ve tebliğ başlığı, Cebeci yazılısında ezber sloganı değil uygulanacak rejim olarak durur.

Kurumun unsurları şunlardır: hesap; tespit; tebliğ; düzeltme. Birinci sınıfın ilk karşılaşmasında her unsur ayrı satıra yazılır zira birinin eksikliği talebi bu kuruma dayandırmayı keser. Ne var ki unsurları ezber listesi gibi dizmek yetmez; somut vakıada hangi belgenin hangi unsuru taşıdığı eşlenir.

Çapraz okuma: Tarh, tahakkuk ve tahsil ayrı anlardır. AÜHF yazılısında bu cümle, tarh ve tebliğ ile komşusunu ayırır.

Organik bağ: Düzeltme, tarhın maddi hatasını onarır. Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.

Yürürlük cümlesi VUK m. 20 üzerindedir: «**Tarh:** --- Madde 20 – Verginin tarhı, vergi alacağının kanunlarında gösterilen matrah ve nispetler üzerinden vergi dairesi tarafından hesaplanarak bu alacağı miktar itibariyle tesbit eden idari muameledir.» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

VUK m. 20 ile Tarh ve tebliğ eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hesap belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

VUK m. 21 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**Tebliğ:** --- Madde 21 – Tebliğ, vergilendirmeyi ilgilendiren ve hüküm ifade eden hususların yetkili makamlar tarafından mükellefe veya ceza sorumlusuna yazı ile bildirilmesidir.» Lafız, tarh ve tebliğ tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

VUK m. 21 ile Tarh ve tebliğ eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hesap belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

AÜHF öğrencisi VUK m. 22 metnini şöyle okur: «**Tahakkuk:** --- Madde 22 – Verginin tahakkuku, tarh ve tebliğ edilen bir verginin ödenmesi gereken bir safhaya gelmesidir.» Bu cümle tarh ve tebliğ için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

VUK m. 22 ile Tarh ve tebliğ eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hesap belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

VUK m. 25 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**İKİNCİ KISIM Tarh ve Tahakkuk Usulü BİRİNCİ BÖLÜM Beyannameye Dayanan Tarh Tahakkuk fişi esası:** --- Madde 25 – Vergi kanunlarına göre beyan üzerinden alınan vergiler "Tahakkuk fişi" ile tarh ve tahakkuk ettirilir. Bu esasa göre, vergi dairesince beyannamenin alınması üzerine bir tahakuk fişi tanzim olunur ve bunun bir nüshası mükellefe veyahut beyannameyi mükellef namına vergi dairesine tevdi edene verilir. Bu suretle vergi tahakkuk etmiş olur. Tahakkuk fişinin mükellefe verilen nüshası aynı zamanda beyannamenin makbuzu yerine geçer. Lüzum görülen hallerde beyana dayanan vergi tahakkuk fişi yerine ihbarname ile tebliğ olunabilir. Kanunen belli hallerde tebliğ tekalif cetvelinin ilaniyle yapılır.» Lafız, tarh ve tebliğ tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bu esasa göre, vergi dairesince beyannamenin alınması üzerine bir tahakuk fişi tanzim olunur ve bunun bir nüshası mükellefe veyahut beyannameyi mükellef namına vergi dairesine tevdi edene verilir.» Bu katman hesap ile tespit arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Bu suretle vergi tahakkuk etmiş olur.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

VUK m. 25 ile Tarh ve tebliğ eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hesap belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

AÜHF öğrencisi VUK m. 26 metnini şöyle okur: «**Tahakkuk fişinin muhteviyatı:** --- Madde 26 – Tahakkuk fişi aşağıda yazılı malümatı ihtiva eder: 1. Fişin sıra numarası; 2. Tanzim tarihi; 3. Verginin nevi; 4. Vergi beyannamesinin tarihi; 5. Beyannamenin ilgili bulunduğu vergilendirme dönemi; 6. Mükellefin soyadı ve adı (Tüzel kişilerde unvanı); 7. Mükellefin açık adresi; 8. Verginin matrahı; 9. Verginin hesabı; 10. Verginin miktarı; 11. (Değişik: 23/6/1982-2686/5 md.) Vergi mahkemesinde dava açılması ve düzeltme ile ilgili hükümlere ait kısa bilgi.» Bu cümle tarh ve tebliğ için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Vergi beyannamesinin tarihi;» Bu katman hesap ile tespit arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Beyannamenin ilgili bulunduğu vergilendirme dönemi;» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

VUK m. 26 ile Tarh ve tebliğ eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hesap belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

Yürürlük cümlesi VUK m. 24 üzerindedir: «**Tahakkuku tahsile bağlı vergiler:** --- Madde 24 – Mahiyetleri itibariyle tahakkuku tahsile bağlı vergilerde, verginin tahsili tahakkuku da içine alır.» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

VUK m. 24 ile Tarh ve tebliğ eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hesap belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

VUK m. 27 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**Tahakkuk fişinin kesinliği:** --- Madde 27 – Vergi beyannamesini ilgili vergi dairesine tevdi eden kimsenin kendisine verilen tahakkuk fişini almaması, beyannamede yazılı matrah üzerinden tarhı gereken verginin tahakkukuna engel olmaz. Bu takdirde tahakkuk fişinin mükellefe verilecek nüshası 28 nci maddede yazılı olduğu şekilde posta ile mükellefe gönderilir.» Lafız, tarh ve tebliğ tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bu takdirde tahakkuk fişinin mükellefe verilecek nüshası 28 nci maddede yazılı olduğu şekilde posta ile mükellefe gönderilir.» Bu katman hesap ile tespit arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

VUK m. 27 ile Tarh ve tebliğ eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hesap belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

AÜHF öğrencisi VUK m. 28 metnini şöyle okur: «**Vergi beyannamesinin postayla veya elektronik ortamda gönderilmesi** --- Madde 28 – Beyannamenin posta ile gönderilmesi halinde de tahakkuk fişi kesilir. Bu takdirde, tahakkuk fişinin mükellefe verilecek nüshası, kapalı bir zarf içinde, mükellefin beyannamede gösterdiği adrese gönderilir ve fişin dairede kalan nüsnasına posta zimmet defterinin tarih ve numarası işaret olunur. (Ek fıkra: 16/7/2004-5228/3 md.) Beyannamenin elektronik ortamda gönderilmesi halinde tahakkuk fişi elektronik ortamda düzenlenir ve mükellef veya elektronik ortamda beyanname gönderme yetkisi verilmiş gerçek veya tüzel kişiye elektronik ortamda iletilir. Bu ileti, tahakkuk fişinin mükellefe tebliği yerine geçer. (Ek fıkra: 15/7/2016-6728/18 md.) Gelir Vergisi Kanununun 98/A maddesi kapsamında…» Bu cümle tarh ve tebliğ için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bu takdirde, tahakkuk fişinin mükellefe verilecek nüshası, kapalı bir zarf içinde, mükellefin beyannamede gösterdiği adrese gönderilir ve fişin dairede kalan nüsnasına posta zimmet defterinin tarih ve numarası işaret olunur.» Bu katman hesap ile tespit arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(Ek fıkra: 16/7/2004-5228/3 md.) Beyannamenin elektronik ortamda gönderilmesi halinde tahakkuk fişi elektronik ortamda düzenlenir ve mükellef veya elektronik ortamda beyanname gönderme yetkisi verilmiş gerçek veya tüzel kişiye elektronik ortamda iletilir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

VUK m. 28 ile Tarh ve tebliğ eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hesap belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

Yürürlük cümlesi VUK m. 29 üzerindedir: «**İKİNCİ BÖLÜM İkmalen, Re'sen ve İdarece Tarh İkmalen vergi tarhı:** --- Madde 29 – (Değişik: 30/12/1980-2365/3 md.) İkmalen vergi tarhı, her ne şekilde olursa olsun bir vergi tarh edildikten sonra bu vergiye müteallik olarak meydana çıkan ve defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak miktarı tespit olunan bir matrah veya matrah farkı üzerinden alınacak verginin tarh edilmesidir. Özel kanunlarında ikmalen tarhiyata ilişkin olarak yer alan hükümler saklıdır.» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Özel kanunlarında ikmalen tarhiyata ilişkin olarak yer alan hükümler saklıdır.» Bu katman hesap ile tespit arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

VUK m. 29 ile Tarh ve tebliğ eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hesap belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

VUK m. 30 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**Re'sen vergi tarhı:** --- Madde 30 – (Değişik birinci fıkra: 21/1/1983-2791/1 md.) Resen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunmasıdır. İnceleme raporunda bu maddeye göre belirlenen matrah veya matrah farkı resen takdir olunmuş sayılır. (Değişik paragraf: 30/12/1980-2365/4 md.) Aşağıdaki hallerden herhangi birinin bulunması durumunda, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitinin mümkün olmadığı kabul edilir.…» Lafız, tarh ve tebliğ tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «İnceleme raporunda bu maddeye göre belirlenen matrah veya matrah farkı resen takdir olunmuş sayılır.» Bu katman hesap ile tespit arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(Değişik paragraf: 30/12/1980-2365/4 md.) Aşağıdaki hallerden herhangi birinin bulunması durumunda, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitinin mümkün olmadığı kabul edilir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

VUK m. 30 ile Tarh ve tebliğ eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hesap belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

AÜHF öğrencisi VUK m. 31 metnini şöyle okur: «**Takdir kararı:** --- Madde 31 – Takdir komisyonunca belli edilen matrah veya matrah kısmı takdir kararına bağlanır. Takdir kararları komisyonun başkan ve üyeleri tarafından imzalanır. Takdir kararlarında aşağıda yazılı malümat bulunur: 1. Kararın sıra numarası; 2. Kararın tarihi; 3. Mükellefin soyadı ve adı (Tüzel kişilerde unvanı); 4. Mükellefin açık adresi; 5. Takdirin ilgili bulunduğu vergi; 6. Takdirin ilgili bulunduğu vergilendirme dönemi; 7. Takdir edilen matrah; 8. Takdirin müstenidatı ve takdir hakkında izahat.» Bu cümle tarh ve tebliğ için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Takdir kararları komisyonun başkan ve üyeleri tarafından imzalanır.» Bu katman hesap ile tespit arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Takdir kararlarında aşağıda yazılı malümat bulunur: 1.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

VUK m. 31 ile Tarh ve tebliğ eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hesap belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

Yürürlük cümlesi VUK m. 32 üzerindedir: «**Takdir kararlarının tevdii:** --- Madde 32 – Takdir kararları komisyonca imza karşılığında vergi dairesine tevdi olunur.» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

VUK m. 32 ile Tarh ve tebliğ eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hesap belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

VUK m. 33 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**Re'sen tarhta mahsup:** --- Madde 33 – Re'sen takdir olunan matrah, mükellef tarafından bildirilen matrahtan fazla değilse, re'sen vergi tarh edilmez; fazla ise sadece aradaki fark üzerinden vergi tarh olunur.» Lafız, tarh ve tebliğ tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «fazla ise sadece aradaki fark üzerinden vergi tarh olunur.» Bu katman hesap ile tespit arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

VUK m. 33 ile Tarh ve tebliğ eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada hesap belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

Öğreti ayrımı: Tahakkuk, tarhın muhasebe yüzüdür. İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.

Doktrin cümlesi: Tebliğ usulü VUK'un kendi tebligat rejiminedir. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu.

tarh ve tebliğ bakımından «hesap» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Tarh, vergi alacağını miktar itibarıyla tespit eden idari işlemdir. Tebliğ olmadan süreler kural olarak işlemez. İkmalen ve re'sen tarh ayrı usuldür. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«hesap» eksikse Tarh ve tebliğ talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «tespit» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

tarh ve tebliğ bakımından «tespit» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Tarh, vergi alacağını miktar itibarıyla tespit eden idari işlemdir. Tebliğ olmadan süreler kural olarak işlemez. İkmalen ve re'sen tarh ayrı usuldür. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«tespit» eksikse Tarh ve tebliğ talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «tebliğ» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

tarh ve tebliğ bakımından «tebliğ» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Tarh, vergi alacağını miktar itibarıyla tespit eden idari işlemdir. Tebliğ olmadan süreler kural olarak işlemez. İkmalen ve re'sen tarh ayrı usuldür. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«tebliğ» eksikse Tarh ve tebliğ talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «düzeltme» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

tarh ve tebliğ bakımından «düzeltme» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Tarh, vergi alacağını miktar itibarıyla tespit eden idari işlemdir. Tebliğ olmadan süreler kural olarak işlemez. İkmalen ve re'sen tarh ayrı usuldür. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«düzeltme» eksikse Tarh ve tebliğ talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «hesap» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

AÜHF öğrencisi tarh ve tebliğ başlığını açınca önce Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın. Sonra «hesap» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı bu başlığın doğal vakıa zeminidir.

İkinci iş, tespit ile tebliğ arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Uzun cevap: madde + unsur + olaya yedirme. Cebeci dogmatik geleneği şerh ve (varsa) Yargıtay satırı bekler. İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.

Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Cebeci yazılısında gerekçesiz kalır. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu.

Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. tarh ve tebliğ talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. 1. Dönem (Güz) paketinde bu kontrol atlanmaz.

Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Tarh, tahakkuk ve tahsil ayrı anlardır.. Adlandırmadan geçmek, AÜHF kâğıdında yarım gerekçedir.

Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Cebeci usulü sloganla bitirmez.

Tarh ve tebliğ için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.

Yanlış giden kâğıt, tarh ve tebliğ başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. 1. Dönem (Güz) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.

Tekrar: Tarh ve tebliğ bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. hesap, tespit, tebliğ, düzeltme birlikte durur. Birini atlayan çözüm, AÜHF yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.

Re'sen ve ikmalen tarh

Re'sen tarh, defter ve belgenin tarha elverişli olmaması veya hiç tutulmaması hâlinde idarenin matrahı kendiliğinden tespitidir. İkmalen tarh, eksik tarhı tamamlar. Ankara öğrencisi bu başlığı Uzun cevap: madde + unsur + olaya yedirme. Cebeci dogmatik geleneği şerh ve (varsa) Yargıtay satırı bekler. içinde görür. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın. re'sen ve ikmalen tarh tartışması ancak ondan sonra açılır.

Unsur dökümü şöyledir: elverişsiz kayıt; matrah takdiri; ikmalen tarh; savunma. AÜHF pratik çalışmasında bu liste, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı senaryosundaki belgelerle tek tek karşılanır. Belgesiz unsur, başlığı kapatır.

Organik bağ: Re'sen tarh, ceza değildir; tarh usulüdür. Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.

Komşu hat: Takdir komisyonu ayrı bir organdır. Cebeci kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.

VUK m. 29 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**İKİNCİ BÖLÜM İkmalen, Re'sen ve İdarece Tarh İkmalen vergi tarhı:** --- Madde 29 – (Değişik: 30/12/1980-2365/3 md.) İkmalen vergi tarhı, her ne şekilde olursa olsun bir vergi tarh edildikten sonra bu vergiye müteallik olarak meydana çıkan ve defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak miktarı tespit olunan bir matrah veya matrah farkı üzerinden alınacak verginin tarh edilmesidir. Özel kanunlarında ikmalen tarhiyata ilişkin olarak yer alan hükümler saklıdır.» Lafız, re'sen ve ikmalen tarh tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Özel kanunlarında ikmalen tarhiyata ilişkin olarak yer alan hükümler saklıdır.» Bu katman elverişsiz kayıt ile matrah takdiri arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

VUK m. 29 ile Re'sen ve ikmalen tarh eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada elverişsiz kayıt belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

AÜHF öğrencisi VUK m. 30 metnini şöyle okur: «**Re'sen vergi tarhı:** --- Madde 30 – (Değişik birinci fıkra: 21/1/1983-2791/1 md.) Resen vergi tarhı, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh olunmasıdır. İnceleme raporunda bu maddeye göre belirlenen matrah veya matrah farkı resen takdir olunmuş sayılır. (Değişik paragraf: 30/12/1980-2365/4 md.) Aşağıdaki hallerden herhangi birinin bulunması durumunda, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitinin mümkün olmadığı kabul edilir.…» Bu cümle re'sen ve ikmalen tarh için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «İnceleme raporunda bu maddeye göre belirlenen matrah veya matrah farkı resen takdir olunmuş sayılır.» Bu katman elverişsiz kayıt ile matrah takdiri arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(Değişik paragraf: 30/12/1980-2365/4 md.) Aşağıdaki hallerden herhangi birinin bulunması durumunda, vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitinin mümkün olmadığı kabul edilir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

VUK m. 30 ile Re'sen ve ikmalen tarh eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada elverişsiz kayıt belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

Yürürlük cümlesi VUK m. 31 üzerindedir: «**Takdir kararı:** --- Madde 31 – Takdir komisyonunca belli edilen matrah veya matrah kısmı takdir kararına bağlanır. Takdir kararları komisyonun başkan ve üyeleri tarafından imzalanır. Takdir kararlarında aşağıda yazılı malümat bulunur: 1. Kararın sıra numarası; 2. Kararın tarihi; 3. Mükellefin soyadı ve adı (Tüzel kişilerde unvanı); 4. Mükellefin açık adresi; 5. Takdirin ilgili bulunduğu vergi; 6. Takdirin ilgili bulunduğu vergilendirme dönemi; 7. Takdir edilen matrah; 8. Takdirin müstenidatı ve takdir hakkında izahat.» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Takdir kararları komisyonun başkan ve üyeleri tarafından imzalanır.» Bu katman elverişsiz kayıt ile matrah takdiri arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Takdir kararlarında aşağıda yazılı malümat bulunur: 1.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

VUK m. 31 ile Re'sen ve ikmalen tarh eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada elverişsiz kayıt belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

VUK m. 32 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**Takdir kararlarının tevdii:** --- Madde 32 – Takdir kararları komisyonca imza karşılığında vergi dairesine tevdi olunur.» Lafız, re'sen ve ikmalen tarh tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

VUK m. 32 ile Re'sen ve ikmalen tarh eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada elverişsiz kayıt belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

AÜHF öğrencisi VUK m. 33 metnini şöyle okur: «**Re'sen tarhta mahsup:** --- Madde 33 – Re'sen takdir olunan matrah, mükellef tarafından bildirilen matrahtan fazla değilse, re'sen vergi tarh edilmez; fazla ise sadece aradaki fark üzerinden vergi tarh olunur.» Bu cümle re'sen ve ikmalen tarh için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «fazla ise sadece aradaki fark üzerinden vergi tarh olunur.» Bu katman elverişsiz kayıt ile matrah takdiri arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

VUK m. 33 ile Re'sen ve ikmalen tarh eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada elverişsiz kayıt belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

Yürürlük cümlesi VUK m. 34 üzerindedir: «**İhbarname esası:** --- Madde 34 – İkmalen ve re'sen tarh edilen vergiler "İhbarname" ile ilgililere tebliğ olunur. Nev'i ve doğuşu ayrı olan vergiler için ayrı ihbarname kullanılır.» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Nev'i ve doğuşu ayrı olan vergiler için ayrı ihbarname kullanılır.» Bu katman elverişsiz kayıt ile matrah takdiri arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

VUK m. 34 ile Re'sen ve ikmalen tarh eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada elverişsiz kayıt belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

VUK m. 35 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**İhbarnamenin muhteviyatı:** --- Madde 35 – İhbarname aşağıda yazılı malümatı ihtiva eder: 1. İhbarnamenin sıra numarası; 2. İhbarnamenin tanzim tarihi; 3. Verginin nev'i; 4. Mükellefin soyadı adı (Tüzelkişilerde unvanı); 5. Mükellefin açık adresi; 6. Vergilendirme dönemi; 7. Verginin matrahı; 8. Verginin hesabı; 9. Verginin miktarı; 10. Kısa ve açık bir ifade ile ikmalen veya re'sen vergi tarhını icabettiren sebepler; 11. (Değişik: 23/6/1982-2686/7 md.) Vergi mahkemesinde dava açma süresi; 12. (Değişik: 23/6/1982-2686/7 md.) Vergi mahkemesinde dava açma şekli. Takdir komisyonunun kararı üzerine tarh edilen vergilerde kararın ve re'sen takdiri gerektiren inceleme raporunun birer sureti ihbarnameye eklenir.» Lafız, re'sen ve ikmalen tarh tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «İhbarnamenin sıra numarası;» Bu katman elverişsiz kayıt ile matrah takdiri arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «İhbarnamenin tanzim tarihi;» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

VUK m. 35 ile Re'sen ve ikmalen tarh eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada elverişsiz kayıt belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

AÜHF öğrencisi VUK m. 36 metnini şöyle okur: «**ÜÇÜNCÜ BÖLÜM Tahrire Dayanan Tarh Tahrire göre vergi tarhı:** --- Madde 36 – Tahrire göre vergi tarhı, verginin tahrir usulü ile tesbit edilen matrahlar üzerinden hesaplanmasıdır.» Bu cümle re'sen ve ikmalen tarh için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

VUK m. 36 ile Re'sen ve ikmalen tarh eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada elverişsiz kayıt belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

Yürürlük cümlesi VUK m. 37 üzerindedir: «**Tahrir ihbarnamesi:** --- Madde 37 – Tahrir usulü ile tesbit edilen matrahlar, vergi dairesi tarafından "Tahrir ihbarnamesi" ile mükelleflere tebliğ olunur.» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

VUK m. 37 ile Re'sen ve ikmalen tarh eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada elverişsiz kayıt belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

VUK m. 38 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**İhbarnamenin muhteviyatı:** --- Madde 38 – Tahrir ihbarnamesi aşağıda yazılı malümatı ihtiva eder: 1. İhbarnamenin sıra numarası; 2. İhbarnamenin tanzim tarihi; 3. Verginin nev'i; 4. Mükellefin soyadı ve adı (Tüzelkişilerde unvanı); 5. Mükellefin açık adresi; 6. Bina ve arazinin mevkii (Mahalle veya köy, sokak ve kapı numarası); 7. Bina veya arazinin nev'i, büyüklüğü, genişliği; 8. Bina veya arazinin tahrir numarası; 9. Tahmin olunan gayrisafi irat veya kıymet; 10. Gayrisafi irada göre bulunan safi irat; 11. Verginin nispeti; 12. Verginin miktarı; 13. İtiraz süresi; 14. İtiraz şekli.» Lafız, re'sen ve ikmalen tarh tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «İhbarnamenin sıra numarası;» Bu katman elverişsiz kayıt ile matrah takdiri arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «İhbarnamenin tanzim tarihi;» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

VUK m. 38 ile Re'sen ve ikmalen tarh eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada elverişsiz kayıt belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

AÜHF öğrencisi VUK m. 39 metnini şöyle okur: «**Tekalif cetveli:** --- Madde 39 – Tahrire dayanan tarhda yıllık vergiler, vergi dairesince mahalle ve köy itibariyle doldurulan tekalif cetvellerinde gösterilir. Tekalif cetvellerinde aşağıdaki malümat bulunur: 1. Mükelleflerin soyadı ve adı (Tüzel kişilerde unvanı); 2. Mükelleflerin adresleri; 3. Binaların kesinleşen gayrisafi iradı; arazinin kesinleşen kıymeti (Aynı mükellefe ait binaların iradı ve arazinin kıymeti toplam olarak gösterilir); 4. Binaların safi iradı; 5. Tahakkuk eden vergi.» Bu cümle re'sen ve ikmalen tarh için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Tekalif cetvellerinde aşağıdaki malümat bulunur: 1.» Bu katman elverişsiz kayıt ile matrah takdiri arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Mükelleflerin soyadı ve adı (Tüzel kişilerde unvanı);» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

VUK m. 39 ile Re'sen ve ikmalen tarh eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada elverişsiz kayıt belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

Doktrin cümlesi: İkmalen, mevcut tarhın üzerine ekler. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu.

Ekol notu: Re'sen, yokluk veya elverişsizlik ister. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; AÜHF kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.

re'sen ve ikmalen tarh bakımından «elverişsiz kayıt» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Re'sen tarh, defter ve belgenin tarha elverişli olmaması veya hiç tutulmaması hâlinde idarenin matrahı kendiliğinden tespitidir. İkmalen tarh, eksik tarhı tamamlar. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«elverişsiz kayıt» eksikse Re'sen ve ikmalen tarh talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «matrah takdiri» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

re'sen ve ikmalen tarh bakımından «matrah takdiri» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Re'sen tarh, defter ve belgenin tarha elverişli olmaması veya hiç tutulmaması hâlinde idarenin matrahı kendiliğinden tespitidir. İkmalen tarh, eksik tarhı tamamlar. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«matrah takdiri» eksikse Re'sen ve ikmalen tarh talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «ikmalen tarh» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

re'sen ve ikmalen tarh bakımından «ikmalen tarh» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Re'sen tarh, defter ve belgenin tarha elverişli olmaması veya hiç tutulmaması hâlinde idarenin matrahı kendiliğinden tespitidir. İkmalen tarh, eksik tarhı tamamlar. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«ikmalen tarh» eksikse Re'sen ve ikmalen tarh talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «savunma» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

re'sen ve ikmalen tarh bakımından «savunma» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Re'sen tarh, defter ve belgenin tarha elverişli olmaması veya hiç tutulmaması hâlinde idarenin matrahı kendiliğinden tespitidir. İkmalen tarh, eksik tarhı tamamlar. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«savunma» eksikse Re'sen ve ikmalen tarh talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «elverişsiz kayıt» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

AÜHF öğrencisi re'sen ve ikmalen tarh başlığını açınca önce Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın. Sonra «elverişsiz kayıt» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı bu başlığın doğal vakıa zeminidir.

İkinci iş, matrah takdiri ile ikmalen tarh arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Uzun cevap: madde + unsur + olaya yedirme. Cebeci dogmatik geleneği şerh ve (varsa) Yargıtay satırı bekler. İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.

Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Cebeci yazılısında gerekçesiz kalır. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu.

Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. re'sen ve ikmalen tarh talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. 1. Dönem (Güz) paketinde bu kontrol atlanmaz.

Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Re'sen tarh, ceza değildir; tarh usulüdür.. Adlandırmadan geçmek, AÜHF kâğıdında yarım gerekçedir.

Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Cebeci usulü sloganla bitirmez.

Re'sen ve ikmalen tarh için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.

Yanlış giden kâğıt, re'sen ve ikmalen tarh başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. 1. Dönem (Güz) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.

Tekrar: Re'sen ve ikmalen tarh bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. elverişsiz kayıt, matrah takdiri, ikmalen tarh, savunma birlikte durur. Birini atlayan çözüm, AÜHF yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.

Sınav iskeleti ve kaynakça disiplini

Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın. İcap ile daveti, temerrüt ile ayıbı, zamanaşımı ile hak düşürücü süreyi aynı torbaya koymayın. OBS ve sorumlu öğretim elemanının duyurusu bu notun üstündedir.

Künye yalnız yerel arşivde varsa yazılır. Bu pakette yapısal atıf listesi boş bırakılmıştır; uydurma E./K./T. yoktur.

Doktrin adı, hocanın izlencesinde geçmiyorsa sayfa numarası olmadan hâkim görüş olarak anılır.

AÜHF · 1. Dönem (Güz) — nasıl okunur

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi (Ankara) öğrencisi için bu paket Vergi Hukuku dersinin 1. dönem (güz) kesitidir. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Yıllık zorunlu / yarıyıllık seçimlik ayrımı duyurularda vardır; borçlar genel fiilen yıllık omurgayla okutulur, dönemlik kesit Güz/Bahar paketlerinde ayrılır. Açık ders HKZ201 tanımı 'kişiler arasındaki özel borç ilişkileri'dir; slayt metni kullanılmaz.

Ölçme: Uzun cevap: madde + unsur + olaya yedirme. Cebeci dogmatik geleneği şerh ve (varsa) Yargıtay satırı bekler. Ağırlık aralığı: Klasik yazılı final ağırlıklı; ara sınav %20–40, final %40–60 (dönem ilanı esas).

İzlence omurgası (kamuya açık başlıklar, slayt metni değil): özel borç ilişkilerinin kaynakları → sözleşmenin kurulması → irade sakatlıkları → temsil → ifa ve temerrüt → sözleşmenin sona ermesi ve zamanaşımı.

Bu metin VUK resmi lafzına ve AÜHF yayımlanmış ders tanımına dayanır. Hoca slaytı kopyalanmaz. Resmi müfredatın yerine geçmez. Kampüs usulü: Cebeci.