Pay, sermayenin birimini ve pay sahibinin haklarını taşır. Nama ve hamiline yazılı pay, bedel borcu ve rüçhan ayrı rejimlerdir. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Bu yüzden sermaye, pay ve haklar başlığı, Cebeci yazılısında ezber sloganı değil uygulanacak rejim olarak durur.
Öğrenci şu unsurları kâğıda geçirir: esas sermaye; pay bedeli; nama/hamiline; rüçhan hakkı; temettü. Uzun cevap: madde + unsur + olaya yedirme. Cebeci dogmatik geleneği şerh ve (varsa) Yargıtay satırı bekler. Bu unsurlar birlikte durur; birini atlayan çözüm, maddi hukuku atladı notu yer.
Komşu hat: Pay, ortaklık hakkıdır; alacak hakkı değildir. Cebeci kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.
Çapraz okuma: Bedel borcu ifa edilmeden bazı haklar kısıtlanır. AÜHF yazılısında bu cümle, sermaye, pay ve haklar ile komşusunu ayırır.
AÜHF öğrencisi TTK m. 339 metnini şöyle okur: «**IV - Esas sözleşme 1. İçerik** --- MADDE 339- (1) Esas sözleşmenin yazılı şekilde yapılması ve bütün kurucuların imzalarının noterce onaylanması veya esas sözleşmenin ticaret sicili müdürü yahut yardımcısı huzurunda imzalanması şarttır. (2) Esas sözleşmeye aşağıdaki hususlar yazılır: a) Şirketin ticaret unvanı ve merkezinin bulunacağı yer. b) Esaslı noktaları belirtilmiş ve tanımlanmış bir şekilde şirketin işletme konusu. c) Şirketin sermayesi ile her payın itibarî değeri, bunların ödenmesinin şekil ve şartları. d) Pay senetlerinin nama veya hamiline yazılı olacakları; belirli paylara tanınan imtiyazlar; devir sınırlamaları. e) Paradan başka sermaye olarak konan haklar ve ayınlar; bunların değerleri; bunlara karşılık verilecek payların miktarı, bir işletme ve ayın…» Bu cümle sermaye, pay ve haklar için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Esas sözleşmeye aşağıdaki hususlar yazılır: a) Şirketin ticaret unvanı ve merkezinin bulunacağı yer.» Bu katman esas sermaye ile pay bedeli arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «b) Esaslı noktaları belirtilmiş ve tanımlanmış bir şekilde şirketin işletme konusu.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 339 ile Sermaye, pay ve haklar eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada esas sermaye belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
Yürürlük cümlesi TTK m. 480 üzerindedir: «**İKİNCİ AYIRIM Pay Bedelini İfa Borcu ve İfa Etmemenin Sonuçları A) İlke** --- MADDE 480- (1) Kanunda öngörülen istisnalar dışında, esas sözleşmeyle pay sahibine, pay bedelini veya payın itibarî değerini aşan primi ifa dışında borç yükletilemez. (2) Kayıtlı sermaye sistemini kabul eden anonim şirketlerde esas sözleşme ile yönetim kuruluna primli pay çıkarma yetkisi tanınabilir. (3) Pay sahipleri sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemezler; tasfiye payına ilişkin hakları saklıdır. (4) Pay devirlerinin şirketin onayına bağlı olduğu hâllerde, esas sözleşmeyle pay sahiplerine sermaye taahhüdünden doğan borçtan başka, belli zamanlarda tekrarlanan ve konusu para olmayan edimleri yerine getirmek yükümlülüğü de yüklenebilir. Bu ikincil yükümlülüklerin nitelik ve…» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Kayıtlı sermaye sistemini kabul eden anonim şirketlerde esas sözleşme ile yönetim kuruluna primli pay çıkarma yetkisi tanınabilir.» Bu katman esas sermaye ile pay bedeli arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(3) Pay sahipleri sermaye olarak şirkete verdiklerini geri isteyemezler;» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 480 ile Sermaye, pay ve haklar eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada esas sermaye belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
TTK m. 481 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**B) Ödemeye çağrı** --- MADDE 481- (1) Payların bedelleri, yönetim kurulu tarafından, esas sözleşmede başkaca hüküm bulunmadığı takdirde, pay sahiplerinden ilan yoluyla istenir. İlanda, ödenmesi istenen sermaye borcunun oranı veya tutarı ile ödeme tarihi ve ödemenin nereye yapılacağı açıkça belirtilir. (2) İkincil yükümlülükler hakkında, esas sözleşmede, sözleşme cezası da öngörülebilir.» Lafız, sermaye, pay ve haklar tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «İlanda, ödenmesi istenen sermaye borcunun oranı veya tutarı ile ödeme tarihi ve ödemenin nereye yapılacağı açıkça belirtilir.» Bu katman esas sermaye ile pay bedeli arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) İkincil yükümlülükler hakkında, esas sözleşmede, sözleşme cezası da öngörülebilir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 481 ile Sermaye, pay ve haklar eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada esas sermaye belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
AÜHF öğrencisi TTK m. 461 metnini şöyle okur: «**3. Rüçhan hakkı** --- MADDE 461- (1) Her pay sahibi, yeni çıkarılan payları, mevcut paylarının sermayeye oranına göre, alma hakkını haizdir. (2) Genel kurulun, sermayenin artırımına ilişkin kararı ile pay sahibinin rüçhan hakkı, ancak haklı sebepler bulunduğu takdirde ve en az esas sermayenin yüzde altmışının olumlu oyu ile sınırlandırılabilir veya kaldırılabilir. Özellikle, halka arz, işletmelerin, işletme kısımlarının, iştiraklerin devralınması ve işçilerin şirkete katılmaları haklı sebep kabul olunur. Rüçhan hakkının sınırlandırılması ve kaldırılmasıyla, hiç kimse haklı görülmeyecek şekilde, yararlandırılamaz veya kayba uğratılamaz. Nisaba ilişkin şart dışında bu hüküm kayıtlı sermaye sisteminde yönetim kurulu kararına da uygulanır. Yönetim kurulu, rüçhan hakkının…» Bu cümle sermaye, pay ve haklar için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Genel kurulun, sermayenin artırımına ilişkin kararı ile pay sahibinin rüçhan hakkı, ancak haklı sebepler bulunduğu takdirde ve en az esas sermayenin yüzde altmışının olumlu oyu ile sınırlandırılabilir veya kaldırılabilir.» Bu katman esas sermaye ile pay bedeli arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Özellikle, halka arz, işletmelerin, işletme kısımlarının, iştiraklerin devralınması ve işçilerin şirkete katılmaları haklı sebep kabul olunur.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 461 ile Sermaye, pay ve haklar eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada esas sermaye belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
Yürürlük cümlesi TTK m. 507 üzerindedir: «**SEKİZİNCİ BÖLÜM Kâr, Kazanç ve Tasfiye Payı A) Kâr ve tasfiye payı hakkı I - Genel olarak** --- MADDE 507- (1) Her pay sahibi, kanun ve esas sözleşme hükümlerine göre pay sahiplerine dağıtılması kararlaştırılmış net dönem kârına, payı oranında katılma hakkını haizdir. Şirketin sona ermesi hâlinde her pay sahibi, esas sözleşmede sona eren şirketin mal varlığının kullanılmasına ilişkin, başka bir hüküm bulunmadığı takdirde, tasfiye sonucunda kalan tutara payı oranında katılır. (2) Esas sözleşmede payların bazı türlerine tanınan imtiyaz haklarıyla özel menfaatler saklıdır. (3) Sermaye Piyasası Kanunu ve ilgili mevzuat hükümleri saklıdır.» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Şirketin sona ermesi hâlinde her pay sahibi, esas sözleşmede sona eren şirketin mal varlığının kullanılmasına ilişkin, başka bir hüküm bulunmadığı takdirde, tasfiye sonucunda kalan tutara payı oranında katılır.» Bu katman esas sermaye ile pay bedeli arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) Esas sözleşmede payların bazı türlerine tanınan imtiyaz haklarıyla özel menfaatler saklıdır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 507 ile Sermaye, pay ve haklar eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada esas sermaye belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
TTK m. 340 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**2. Emredici hükümler** --- MADDE 340- (1) Esas sözleşme, bu Kanunun anonim şirketlere ilişkin hükümlerinden ancak Kanunda buna açıkça izin verilmişse sapabilir. Diğer kanunların, öngörülmesine izin verdiği tamamlayıcı esas sözleşme hükümleri o kanuna özgülenmiş olarak hüküm doğururlar.» Lafız, sermaye, pay ve haklar tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Diğer kanunların, öngörülmesine izin verdiği tamamlayıcı esas sözleşme hükümleri o kanuna özgülenmiş olarak hüküm doğururlar.» Bu katman esas sermaye ile pay bedeli arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TTK m. 340 ile Sermaye, pay ve haklar eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada esas sermaye belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
AÜHF öğrencisi TTK m. 341 metnini şöyle okur: «**V - Taahhüdün onaylanması** --- MADDE 341- (Mülga: 26/6/2012-6335/43 md.)» Bu cümle sermaye, pay ve haklar için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
TTK m. 341 ile Sermaye, pay ve haklar eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada esas sermaye belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
Yürürlük cümlesi TTK m. 342 üzerindedir: «**VI - Ayni sermaye 1. Ayni sermaye konulabilecek malvarlığı unsurları** --- MADDE 342- (1) Üzerlerinde sınırlı ayni bir hak, haciz ve tedbir bulunmayan, nakden değerlendirilebilen ve devrolunabilen, fikrî mülkiyet hakları ile sanal ortamlar da dâhil, malvarlığı unsurları ayni sermaye olarak konulabilir. Hizmet edimleri, kişisel emek, ticari itibar ve vadesi gelmemiş alacaklar sermaye olamaz. (2) 128 inci madde hükmü saklıdır.» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Hizmet edimleri, kişisel emek, ticari itibar ve vadesi gelmemiş alacaklar sermaye olamaz.» Bu katman esas sermaye ile pay bedeli arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) 128 inci madde hükmü saklıdır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 342 ile Sermaye, pay ve haklar eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada esas sermaye belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
TTK m. 482 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**C) Temerrüt I - Sonuçları** --- MADDE 482- (1) Sermaye koyma borcunu süresi içinde yerine getirmeyen pay sahibi, ihtara gerek olmaksızın, temerrüt faizi ödemekle yükümlüdür. (2) Ayrıca, yönetim kurulu, mütemerrit pay sahibini, iştirak taahhüdünden ve yaptığı kısmi ödemelerden doğan haklarından yoksun bırakmaya ve söz konusu payı satıp yerine başkasını almaya ve kendisine verilmiş pay senedi varsa, bunları iptal etmeye yetkilidir. İptal edilen pay senetleri ele geçirilemiyorsa iptal kararı 35 inci maddede yazılı gazetede ve ayrıca esas sözleşmenin öngördüğü şekilde ilan olunur. (3) Esas sözleşmeyle, pay sahipleri, temerrüt hâlinde, sözleşme cezası ödemekle zorunlu tutulabilirler. (4) Şirketin tazminat hakları saklıdır.» Lafız, sermaye, pay ve haklar tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Ayrıca, yönetim kurulu, mütemerrit pay sahibini, iştirak taahhüdünden ve yaptığı kısmi ödemelerden doğan haklarından yoksun bırakmaya ve söz konusu payı satıp yerine başkasını almaya ve kendisine verilmiş pay senedi varsa, bunları iptal etmeye yetkilidir.» Bu katman esas sermaye ile pay bedeli arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «İptal edilen pay senetleri ele geçirilemiyorsa iptal kararı 35 inci maddede yazılı gazetede ve ayrıca esas sözleşmenin öngördüğü şekilde ilan olunur.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 482 ile Sermaye, pay ve haklar eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada esas sermaye belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
Ekol notu: Rüçhan, sermaye artırımında mevcut pay sahibini korur. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; AÜHF kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.
Öğreti ayrımı: Nama yazılı pay senedi cirosuz geçmez (kural). İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.
sermaye, pay ve haklar bakımından «esas sermaye» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Pay, sermayenin birimini ve pay sahibinin haklarını taşır. Nama ve hamiline yazılı pay, bedel borcu ve rüçhan ayrı rejimlerdir. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
«esas sermaye» eksikse Sermaye, pay ve haklar talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «pay bedeli» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
sermaye, pay ve haklar bakımından «pay bedeli» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Pay, sermayenin birimini ve pay sahibinin haklarını taşır. Nama ve hamiline yazılı pay, bedel borcu ve rüçhan ayrı rejimlerdir. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
«pay bedeli» eksikse Sermaye, pay ve haklar talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «nama/hamiline» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
sermaye, pay ve haklar bakımından «nama/hamiline» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Pay, sermayenin birimini ve pay sahibinin haklarını taşır. Nama ve hamiline yazılı pay, bedel borcu ve rüçhan ayrı rejimlerdir. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
«nama/hamiline» eksikse Sermaye, pay ve haklar talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «rüçhan hakkı» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
sermaye, pay ve haklar bakımından «rüçhan hakkı» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Pay, sermayenin birimini ve pay sahibinin haklarını taşır. Nama ve hamiline yazılı pay, bedel borcu ve rüçhan ayrı rejimlerdir. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
«rüçhan hakkı» eksikse Sermaye, pay ve haklar talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «temettü» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
sermaye, pay ve haklar bakımından «temettü» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Pay, sermayenin birimini ve pay sahibinin haklarını taşır. Nama ve hamiline yazılı pay, bedel borcu ve rüçhan ayrı rejimlerdir. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
«temettü» eksikse Sermaye, pay ve haklar talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «esas sermaye» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
AÜHF öğrencisi sermaye, pay ve haklar başlığını açınca önce Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın. Sonra «esas sermaye» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, pay bedeli ile nama/hamiline arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Uzun cevap: madde + unsur + olaya yedirme. Cebeci dogmatik geleneği şerh ve (varsa) Yargıtay satırı bekler. İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Cebeci yazılısında gerekçesiz kalır. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. sermaye, pay ve haklar talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. 2. Dönem (Bahar) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Pay, ortaklık hakkıdır; alacak hakkı değildir.. Adlandırmadan geçmek, AÜHF kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Cebeci usulü sloganla bitirmez.
Sermaye, pay ve haklar için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, sermaye, pay ve haklar başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. 2. Dönem (Bahar) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Sermaye, pay ve haklar bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. esas sermaye, pay bedeli, nama/hamiline, rüçhan hakkı, temettü birlikte durur. Birini atlayan çözüm, AÜHF yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Pay, sermayenin birimini ve pay sahibinin haklarını taşır. Nama ve hamiline yazılı pay, bedel borcu ve rüçhan ayrı rejimlerdir.
Sınav tuzağı
Tuzak: Sermaye, pay ve haklar ile komşu kurumu karıştırmak. Bedel borcu ifa edilmeden bazı haklar kısıtlanır.
esas sermaye
Sermaye, pay ve haklar bakımından «esas sermaye» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
pay bedeli
Sermaye, pay ve haklar bakımından «pay bedeli» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
nama/hamiline
Sermaye, pay ve haklar bakımından «nama/hamiline» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Sermaye, pay ve haklar tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Sermaye, pay ve haklar hangi kanunî bağla okunur?
Ayrım · Sermaye, pay ve haklar / Limited şirket
Sermaye, pay ve haklar
Pay, sermayenin birimini ve pay sahibinin haklarını taşır. Nama ve hamiline yazılı pay, bedel borcu ve rüçhan ayrı rejimlerdir.
Limited şirket
Limited şirket, esas sermayesi belirli, paylara bölünmüş, ortakları taahhüt ettikleri sermaye payı ile sorumlu olan sermaye şirketidir. Pay devri sıkı şekle bağlıdır.
Limited şirket
Limited şirket, esas sermayesi belirli, paylara bölünmüş, ortakları taahhüt ettikleri sermaye payı ile sorumlu olan sermaye şirketidir. Pay devri sıkı şekle bağlıdır. İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği ile TBK/TMK hattı yan yana okunur; ne var ki sınavda bağlayıcı olan yürürlükteki lafızdır. AÜHF 2. Dönem (Bahar) kesitinde limited şirket bu sırayla işlenir.
Öğrenci şu unsurları kâğıda geçirir: esas sermaye; esas sermaye payı; müdürler; pay devri; ortak sayısı. Uzun cevap: madde + unsur + olaya yedirme. Cebeci dogmatik geleneği şerh ve (varsa) Yargıtay satırı bekler. Bu unsurlar birlikte durur; birini atlayan çözüm, maddi hukuku atladı notu yer.
Komşu hat: Limited, anonimin sadeleştirilmiş kardeşidir; pay senedi kural olarak yoktur. Cebeci kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.
Çapraz okuma: Devrin bağlayıcılığı tescile bağlıdır. AÜHF yazılısında bu cümle, limited şirket ile komşusunu ayırır.
AÜHF öğrencisi TTK m. 573 metnini şöyle okur: «**ALTINCI KISIM Limited Şirket BİRİNCİ BÖLÜM Tanım ve Kuruluş A) Kavram** --- MADDE 573- (1) Limited şirket, bir veya daha çok gerçek veya tüzel kişi tarafından bir ticaret unvanı altında kurulur; esas sermayesi belirli olup, bu sermaye esas sermaye paylarının toplamından oluşur. (2) Ortaklar, şirket borçlarından sorumlu olmayıp, sadece taahhüt ettikleri esas sermaye paylarını ödemekle ve şirket sözleşmesinde öngörülen ek ödeme ve yan edim yükümlülüklerini yerine getirmekle yükümlüdürler. (3) Limited şirket, kanunen yasak olmayan her türlü ekonomik amaç ve konu için kurulabilir.» Bu cümle limited şirket için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «esas sermayesi belirli olup, bu sermaye esas sermaye paylarının toplamından oluşur.» Bu katman esas sermaye ile esas sermaye payı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) Ortaklar, şirket borçlarından sorumlu olmayıp, sadece taahhüt ettikleri esas sermaye paylarını ödemekle ve şirket sözleşmesinde öngörülen ek ödeme ve yan edim yükümlülüklerini yerine getirmekle yükümlüdürler.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 573 ile Limited şirket eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada esas sermaye belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
Yürürlük cümlesi TTK m. 574 üzerindedir: «**B) Ortakların sayısı** --- MADDE 574- (1) Ortakların sayısı elliyi aşamaz. (2) Ortak sayısı bire düşerse durum, bu sonucu doğuran işlem tarihinden itibaren yedi gün içinde müdürlere yazıyla bildirilir. Müdürler, bildirimin alınması tarihinden başlayarak yedinci günün sonuna kadar, şirketin tek ortaklı olduğunu, bu ortağın adını, yerleşim yerini ve vatandaşlığını tescil ve ilan ettirirler, aksi hâlde doğacak zarardan sorumlu olurlar. Aynı yükümlülük, şirketin bir ortakla kurulduğu hâllerde de geçerlidir. (3) Şirket, tek ortağının kendisinin olacağı bir şirkete dönüşeceği sonucunu doğuracak şekilde esas sermaye payını iktisap edemez.» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Ortak sayısı bire düşerse durum, bu sonucu doğuran işlem tarihinden itibaren yedi gün içinde müdürlere yazıyla bildirilir.» Bu katman esas sermaye ile esas sermaye payı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Müdürler, bildirimin alınması tarihinden başlayarak yedinci günün sonuna kadar, şirketin tek ortaklı olduğunu, bu ortağın adını, yerleşim yerini ve vatandaşlığını tescil ve ilan ettirirler, aksi hâlde doğacak zarardan sorumlu olurlar.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 574 ile Limited şirket eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada esas sermaye belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
TTK m. 577 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**2. Şirket sözleşmesinde öngörülmeleri şartıyla bağlayıcı olan hükümler** --- MADDE 577- (1) Aşağıdaki kayıtlar, şirket sözleşmesinde öngörüldükleri takdirde bağlayıcı hükümlerdir: a) Esas sermaye paylarının devrinin sınırlandırılmasına ilişkin kanuni hükümlerden ayrılan düzenlemeler. b) Ortaklara veya şirkete, esas sermaye payları ile ilgili olarak önerilmeye muhatap olma, önalım, geri alım ve alım hakları tanınması. c) Ek ödeme yükümlülüklerinin öngörülmesi, bunların şekli ve kapsamı. d) Yan edim yükümlülüklerinin öngörülmesi, bunların şekli ve kapsamı. e) Belirli veya belirlenebilir ortaklara veto hakkı veya bir genel kurul kararının oylanması sonucunda oyların eşit çıkması hâlinde bazı ortaklara üstün oy hakkı tanıyan hükümler. f) Kanunda ya da şirket…» Lafız, limited şirket tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «b) Ortaklara veya şirkete, esas sermaye payları ile ilgili olarak önerilmeye muhatap olma, önalım, geri alım ve alım hakları tanınması.» Bu katman esas sermaye ile esas sermaye payı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «c) Ek ödeme yükümlülüklerinin öngörülmesi, bunların şekli ve kapsamı.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 577 ile Limited şirket eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada esas sermaye belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
AÜHF öğrencisi TTK m. 595 metnini şöyle okur: «**III - Esas sermaye payının geçişi hâlleri 1. Devir** --- MADDE 595- (1) Esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran işlemler yazılı şekilde yapılır ve tarafların imzaları noterce onanır. Ayrıca devir sözleşmesinde, ek ödeme ve yan edim yükümlülükleri; rekabet yasağı ağırlaştırılmış veya tüm ortakları kapsayacak biçimde genişletilmiş ise, bu husus, önerilmeye muhatap olma, önalım, geri alım ve alım hakları ile sözleşme cezasına ilişkin koşullara da belirtilir. (2) Şirket sözleşmesinde aksi öngörülmemişse, esas sermaye payının devri için, ortaklar genel kurulunun onayı şarttır. Devir bu onayla geçerli olur. (3) Şirket sözleşmesinde başka türlü düzenlenmemişse, ortaklar genel kurulu sebep göstermeksizin onayı reddedebilir. (4) Şirket sözleşmesiyle sermaye…» Bu cümle limited şirket için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Devir** --- MADDE 595- (1) Esas sermaye payının devri ve devir borcunu doğuran işlemler yazılı şekilde yapılır ve tarafların imzaları noterce onanır.» Bu katman esas sermaye ile esas sermaye payı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Ayrıca devir sözleşmesinde, ek ödeme ve yan edim yükümlülükleri;» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 595 ile Limited şirket eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada esas sermaye belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
Yürürlük cümlesi TTK m. 623 üzerindedir: «**B) Yönetim ve temsil I - Müdürler 1. Genel olarak** --- MADDE 623- (1) Şirketin yönetimi ve temsili şirket sözleşmesi ile düzenlenir. Şirketin sözleşmesi ile yönetimi ve temsili, müdür sıfatını taşıyan bir veya birden fazla ortağa veya tüm ortaklara ya da üçüncü kişilere verilebilir. En azından bir ortağın, şirketi yönetim hakkının ve temsil yetkisinin bulunması gerekir. (2) Şirketin müdürlerinden biri bir tüzel kişi olduğu takdirde, bu kişi bu görevi tüzel kişi adına yerine getirecek bir gerçek kişiyi belirler. (3) Müdürler, kanunla veya şirket sözleşmesi ile genel kurula bırakılmamış bulunan yönetime ilişkin tüm konularda karar almaya ve bu kararları yürütmeye yetkilidirler.» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Genel olarak** --- MADDE 623- (1) Şirketin yönetimi ve temsili şirket sözleşmesi ile düzenlenir.» Bu katman esas sermaye ile esas sermaye payı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Şirketin sözleşmesi ile yönetimi ve temsili, müdür sıfatını taşıyan bir veya birden fazla ortağa veya tüm ortaklara ya da üçüncü kişilere verilebilir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 623 ile Limited şirket eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada esas sermaye belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
TTK m. 575 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**C) Şirket sözleşmesi I - Şekil** --- MADDE 575- (1) Şirket sözleşmesinin yazılı şekilde yapılması ve kurucular tarafından ticaret sicili müdürlüğünde yetkilendirilmiş personelin huzurunda imzalanması şarttır. (Ek cümle: 15/7/2016-6728/67 md.) Şirketin kuruluşunda, şirket sözleşmesini ihtiva eden kâğıtlardan değerli kâğıt bedeli alınmaz.» Lafız, limited şirket tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(Ek cümle: 15/7/2016-6728/67 md.) Şirketin kuruluşunda, şirket sözleşmesini ihtiva eden kâğıtlardan değerli kâğıt bedeli alınmaz.» Bu katman esas sermaye ile esas sermaye payı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TTK m. 575 ile Limited şirket eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada esas sermaye belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
AÜHF öğrencisi TTK m. 576 metnini şöyle okur: «**II - İçerik 1. Zorunlu kayıtlar** --- MADDE 576- (1) Şirket sözleşmesinde aşağıdaki kayıtların açıkça yer alması gereklidir: a) Şirketin ticaret unvanı ve merkezinin bulunduğu yer. b) Esaslı noktaları belirtilmiş ve tanımlanmış bir şekilde, şirketin işletme konusu. c) Esas sermayenin itibarî tutarı, esas sermaye paylarının sayısı, itibarî değerleri, varsa imtiyazlar, esas sermaye paylarının grupları. d) Müdürlerin adları, soyadları, unvanları, vatandaşlıkları. e) Şirket tarafından yapılacak ilanların şekli.» Bu cümle limited şirket için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «b) Esaslı noktaları belirtilmiş ve tanımlanmış bir şekilde, şirketin işletme konusu.» Bu katman esas sermaye ile esas sermaye payı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «c) Esas sermayenin itibarî tutarı, esas sermaye paylarının sayısı, itibarî değerleri, varsa imtiyazlar, esas sermaye paylarının grupları.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 576 ile Limited şirket eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada esas sermaye belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
Yürürlük cümlesi TTK m. 578 üzerindedir: «**3. Ayni sermaye, ayni devralmalar ve özel menfaatler** --- MADDE 578- (1) Ayni sermaye, ayınların veya işletmelerin devralınması ve özel menfaatler hakkında anonim şirketlere ilişkin hükümler uygulanır.» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
TTK m. 578 ile Limited şirket eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada esas sermaye belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
TTK m. 579 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**4. Emredici hükümler** --- MADDE 579- (1) Şirket sözleşmesi, bu Kanunun limited şirketlere ilişkin hükümlerinden ancak kanunda buna açıkça cevaz verilmişse sapabilir. Diğer kanunların öngörülmesine izin verdiği tamamlayıcı nitelikteki şirket sözleşmesi hükümleri, o kanuna özgülenmiş olarak hüküm doğururlar.» Lafız, limited şirket tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Diğer kanunların öngörülmesine izin verdiği tamamlayıcı nitelikteki şirket sözleşmesi hükümleri, o kanuna özgülenmiş olarak hüküm doğururlar.» Bu katman esas sermaye ile esas sermaye payı arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TTK m. 579 ile Limited şirket eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada esas sermaye belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
Ekol notu: Tek ortaklı limited mümkündür. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; AÜHF kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.
Öğreti ayrımı: Pay devri yazılı şekil + genel kurul onayı ister (kural). İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.
limited şirket bakımından «esas sermaye» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Limited şirket, esas sermayesi belirli, paylara bölünmüş, ortakları taahhüt ettikleri sermaye payı ile sorumlu olan sermaye şirketidir. Pay devri sıkı şekle bağlıdır. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
«esas sermaye» eksikse Limited şirket talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «esas sermaye payı» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
limited şirket bakımından «esas sermaye payı» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Limited şirket, esas sermayesi belirli, paylara bölünmüş, ortakları taahhüt ettikleri sermaye payı ile sorumlu olan sermaye şirketidir. Pay devri sıkı şekle bağlıdır. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
«esas sermaye payı» eksikse Limited şirket talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «müdürler» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
limited şirket bakımından «müdürler» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Limited şirket, esas sermayesi belirli, paylara bölünmüş, ortakları taahhüt ettikleri sermaye payı ile sorumlu olan sermaye şirketidir. Pay devri sıkı şekle bağlıdır. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
«müdürler» eksikse Limited şirket talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «pay devri» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
limited şirket bakımından «pay devri» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Limited şirket, esas sermayesi belirli, paylara bölünmüş, ortakları taahhüt ettikleri sermaye payı ile sorumlu olan sermaye şirketidir. Pay devri sıkı şekle bağlıdır. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
«pay devri» eksikse Limited şirket talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «ortak sayısı» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
limited şirket bakımından «ortak sayısı» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Limited şirket, esas sermayesi belirli, paylara bölünmüş, ortakları taahhüt ettikleri sermaye payı ile sorumlu olan sermaye şirketidir. Pay devri sıkı şekle bağlıdır. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
«ortak sayısı» eksikse Limited şirket talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «esas sermaye» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
AÜHF öğrencisi limited şirket başlığını açınca önce Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın. Sonra «esas sermaye» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, esas sermaye payı ile müdürler arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Uzun cevap: madde + unsur + olaya yedirme. Cebeci dogmatik geleneği şerh ve (varsa) Yargıtay satırı bekler. İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Cebeci yazılısında gerekçesiz kalır. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. limited şirket talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. 2. Dönem (Bahar) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Limited, anonimin sadeleştirilmiş kardeşidir; pay senedi kural olarak yoktur.. Adlandırmadan geçmek, AÜHF kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Cebeci usulü sloganla bitirmez.
Limited şirket için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, limited şirket başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. 2. Dönem (Bahar) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Limited şirket bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. esas sermaye, esas sermaye payı, müdürler, pay devri, ortak sayısı birlikte durur. Birini atlayan çözüm, AÜHF yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Limited şirket, esas sermayesi belirli, paylara bölünmüş, ortakları taahhüt ettikleri sermaye payı ile sorumlu olan sermaye şirketidir. Pay devri sıkı şekle bağlıdır.
Sınav tuzağı
Tuzak: Limited şirket ile komşu kurumu karıştırmak. Devrin bağlayıcılığı tescile bağlıdır.
esas sermaye
Limited şirket bakımından «esas sermaye» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
esas sermaye payı
Limited şirket bakımından «esas sermaye payı» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
müdürler
Limited şirket bakımından «müdürler» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Limited şirket tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Limited şirket hangi kanunî bağla okunur?
Sona erme ve tasfiye
Şirket, kanunda sayılan sebeplerle sona erer; tasfiye malvarlığını paraya çevirir ve alacaklıları korur. İflas ayrı yoldur. İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği ile TBK/TMK hattı yan yana okunur; ne var ki sınavda bağlayıcı olan yürürlükteki lafızdır. AÜHF 2. Dönem (Bahar) kesitinde sona erme ve tasfiye bu sırayla işlenir.
Unsur dökümü şöyledir: sona erme sebebi; tasfiye memuru; alacaklıların korunması; iade; terkin. AÜHF pratik çalışmasında bu liste, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı senaryosundaki belgelerle tek tek karşılanır. Belgesiz unsur, başlığı kapatır.
Organik bağ: Sona erme, tüzel kişiliği hemen yok etmez; tasfiye süresince ehliyet sınırlı kalır. Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.
Komşu hat: İflas, İİK masasına geçer. Cebeci kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.
TTK m. 529 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**ONUNCU BÖLÜM Sona Erme ve Tasfiye A) Sona erme I - Sona erme sebepleri 1. Genel olarak** --- MADDE 529- (1) Anonim şirket; a) Sürenin sona ermesine rağmen işlere fiilen devam etmek suretiyle belirsiz süreli hâle gelmemişse, esas sözleşmede öngörülen sürenin sona ermesiyle, b) İşletme konusunun gerçekleşmesiyle veya gerçekleşmesinin imkânsız hâle gelmesiyle, c) Esas sözleşmede öngörülmüş herhangi bir sona erme sebebinin gerçekleşmesiyle, d) 421 inci maddenin üçüncü ve dördüncü fıkralarına uygun olarak alınan genel kurul kararıyla, e) İflasına karar verilmesiyle, f) Kanunlarda öngörülen diğer hâllerde, sona erer.» Lafız, sona erme ve tasfiye tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Genel olarak** --- MADDE 529- (1) Anonim şirket;» Bu katman sona erme sebebi ile tasfiye memuru arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «a) Sürenin sona ermesine rağmen işlere fiilen devam etmek suretiyle belirsiz süreli hâle gelmemişse, esas sözleşmede öngörülen sürenin sona ermesiyle, b) İşletme konusunun gerçekleşmesiyle veya gerçekleşmesinin imkânsız hâle gelmesiyle, c) Esas sözleşmede öngörülmüş herhangi bir sona erme sebebinin gerçekleşmesiyle,…» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 529 ile Sona erme ve tasfiye eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sona erme sebebi belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
AÜHF öğrencisi TTK m. 536 metnini şöyle okur: «**B) Tasfiye I - Tasfiye memurları 1. Atama** --- MADDE 536- (1) Esas sözleşme veya genel kurul kararıyla ayrıca tasfiye memuru atanmadığı takdirde, tasfiye, yönetim kurulu tarafından yapılır. Tasfiye memurları pay sahiplerinden veya üçüncü kişilerden olabilir. Tasfiye ile görevlendirilenler esas sözleşmede veya atama kararında aksi öngörülmemişse olağan ücrete hak kazanırlar. (2) Yönetim kurulu, tasfiye memurlarını ticaret siciline tescil ve ilan ettirir. Tasfiye işlerinin yönetim kurulunca yapılması hâlinde de bu hüküm uygulanır. (3) Şirketin feshine mahkemenin karar verdiği hâllerde tasfiye memuru mahkemece atanır. (4) Temsile yetkili tasfiye memurlarından en az birinin Türk vatandaşı olması ve yerleşim yerinin Türkiye’de bulunması şarttır.» Bu cümle sona erme ve tasfiye için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Atama** --- MADDE 536- (1) Esas sözleşme veya genel kurul kararıyla ayrıca tasfiye memuru atanmadığı takdirde, tasfiye, yönetim kurulu tarafından yapılır.» Bu katman sona erme sebebi ile tasfiye memuru arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Tasfiye memurları pay sahiplerinden veya üçüncü kişilerden olabilir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 536 ile Sona erme ve tasfiye eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sona erme sebebi belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
Yürürlük cümlesi TTK m. 543 üzerindedir: «**4. Tasfiye sonucu dağıtma** --- MADDE 543- (1) Tasfiye hâlinde bulunan şirketin borçları ödendikten ve pay bedelleri geri verildikten sonra kalan varlığı, esas sözleşmede aksi kararlaştırılmamışsa pay sahipleri arasında, ödedikleri sermayeler ve imtiyaz hakları oranında dağıtılır. Tasfiye payında imtiyazın varlığı hâlinde esas sözleşmedeki düzenleme uygulanır. (2) Alacaklılara üçüncü kez yapılan çağrı tarihinden itibaren üç ay geçmedikçe kalan varlık dağıtılamaz. Şu kadar ki, hâl ve duruma göre alacaklılar için bir tehlike mevcut olmadığı takdirde mahkeme üç ay geçmeden de dağıtmaya izin verebilir. (3) Esas sözleşme ve genel kurul kararında aksine hüküm bulunmadıkça, dağıtma para olarak yapılır.» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Tasfiye payında imtiyazın varlığı hâlinde esas sözleşmedeki düzenleme uygulanır.» Bu katman sona erme sebebi ile tasfiye memuru arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) Alacaklılara üçüncü kez yapılan çağrı tarihinden itibaren üç ay geçmedikçe kalan varlık dağıtılamaz.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 543 ile Sona erme ve tasfiye eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sona erme sebebi belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
TTK m. 636 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**BEŞİNCİ BÖLÜM Sona Erme ve Ayrılma A) Sona erme sebepleri ve sona ermenin sonuçları** --- MADDE 636- (1) Limited şirket aşağıdaki hâllerde sona erer: a) Şirket sözleşmesinde öngörülen sona erme sebeplerinden birinin gerçekleşmesiyle. b) Genel kurul kararı ile. c) İflasın açılması ile. d) Kanunda öngörülen diğer sona erme hâllerinde. (2) Uzun süreden beri şirketin kanunen gerekli organlarından biri mevcut değilse veya genel kurul toplanamıyorsa, ortaklardan veya şirket alacaklılarından birinin şirketin feshini istemesi üzerine şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesi, müdürleri dinleyerek şirketin, durumunu Kanuna uygun hâle getirmesi için bir süre belirler, buna rağmen durum düzeltilmezse, şirketin feshine karar verir. (3) Haklı sebeplerin…» Lafız, sona erme ve tasfiye tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «b) Genel kurul kararı ile.» Bu katman sona erme sebebi ile tasfiye memuru arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «d) Kanunda öngörülen diğer sona erme hâllerinde.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 636 ile Sona erme ve tasfiye eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sona erme sebebi belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
AÜHF öğrencisi TTK m. 530 metnini şöyle okur: «**2. Özel hâller a) Organların eksikliği** --- MADDE 530- (1) Uzun süreden beri şirketin kanunen gerekli olan organlarından biri mevcut değilse veya genel kurul toplanamıyorsa, pay sahipleri, şirket alacaklıları veya Gümrük ve Ticaret Bakanlığının istemi üzerine, şirket merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesi, yönetim kurulunu da dinleyerek şirketin durumunu kanuna uygun hâle getirmesi için bir süre belirler. Bu süre içinde durum düzeltilmezse, mahkeme şirketin feshine karar verir. (2) Dava açıldığında mahkeme, taraflardan birinin istemi üzerine gerekli önlemleri alabilir.» Bu cümle sona erme ve tasfiye için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Bu süre içinde durum düzeltilmezse, mahkeme şirketin feshine karar verir.» Bu katman sona erme sebebi ile tasfiye memuru arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) Dava açıldığında mahkeme, taraflardan birinin istemi üzerine gerekli önlemleri alabilir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 530 ile Sona erme ve tasfiye eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sona erme sebebi belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
Yürürlük cümlesi TTK m. 531 üzerindedir: «**b) Haklı sebeplerle fesih** --- MADDE 531- (1) Haklı sebeplerin varlığında, sermayenin en az onda birini ve halka açık şirketlerde yirmide birini temsil eden payların sahipleri, şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesinden şirketin feshine karar verilmesini isteyebilirler. Mahkeme, fesih yerine, davacı pay sahiplerine, paylarının karar tarihine en yakın tarihteki gerçek değerlerinin ödenip davacı pay sahiplerinin şirketten çıkarılmalarına veya duruma uygun düşen ve kabul edilebilir diğer bir çözüme karar verebilir.» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Mahkeme, fesih yerine, davacı pay sahiplerine, paylarının karar tarihine en yakın tarihteki gerçek değerlerinin ödenip davacı pay sahiplerinin şirketten çıkarılmalarına veya duruma uygun düşen ve kabul edilebilir diğer bir çözüme karar verebilir.» Bu katman sona erme sebebi ile tasfiye memuru arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
TTK m. 531 ile Sona erme ve tasfiye eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sona erme sebebi belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
TTK m. 532 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**II - Hükümleri 1. Tescil ve ilan** --- MADDE 532- (1) Sona erme, iflastan ve mahkeme kararından başka bir sebepten ileri gelmişse, yönetim kurulunca ticaret siciline tescil ve ilan ettirilir.» Lafız, sona erme ve tasfiye tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.
TTK m. 532 ile Sona erme ve tasfiye eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sona erme sebebi belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
AÜHF öğrencisi TTK m. 537 metnini şöyle okur: «**2. Görevden alma** --- MADDE 537- (1) Esas sözleşme veya genel kurul kararıyla atanmış tasfiye memurları ve bu görevi yerine getiren yönetim kurulu üyeleri, genel kurul tarafından her zaman görevden alınabilir ve yerlerine yenileri atanabilir. (2) Pay sahiplerinden birinin istemiyle ve haklı sebeplerin varlığında, mahkeme de tasfiyeye memur kişileri görevden alabilir ve yerlerine yenilerini atayabilir. Bu yolla atanan tasfiye memurları, mahkeme kararına dayanılarak tescil ve ilan olunurlar. (3) Şirketi temsile yetkili tasfiye memurlarından hiçbiri Türk vatandaşı değilse ve hiçbirinin Türkiye’de yerleşim yeri bulunmuyorsa, mahkeme pay sahiplerinden veya alacaklılardan birinin veya Gümrük ve Ticaret Bakanlığının istemiyle, söz konusu şarta uygun birini tasfiye memuru…» Bu cümle sona erme ve tasfiye için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.
Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Pay sahiplerinden birinin istemiyle ve haklı sebeplerin varlığında, mahkeme de tasfiyeye memur kişileri görevden alabilir ve yerlerine yenilerini atayabilir.» Bu katman sona erme sebebi ile tasfiye memuru arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.
Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Bu yolla atanan tasfiye memurları, mahkeme kararına dayanılarak tescil ve ilan olunurlar.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.
TTK m. 537 ile Sona erme ve tasfiye eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada sona erme sebebi belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
Doktrin cümlesi: AS sona erme sebepleri 529'dadır. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu.
Ekol notu: Limited sona erme 636 hattındadır. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; AÜHF kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.
sona erme ve tasfiye bakımından «sona erme sebebi» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Şirket, kanunda sayılan sebeplerle sona erer; tasfiye malvarlığını paraya çevirir ve alacaklıları korur. İflas ayrı yoldur. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
«sona erme sebebi» eksikse Sona erme ve tasfiye talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «tasfiye memuru» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
sona erme ve tasfiye bakımından «tasfiye memuru» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Şirket, kanunda sayılan sebeplerle sona erer; tasfiye malvarlığını paraya çevirir ve alacaklıları korur. İflas ayrı yoldur. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
«tasfiye memuru» eksikse Sona erme ve tasfiye talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «alacaklıların korunması» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
sona erme ve tasfiye bakımından «alacaklıların korunması» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Şirket, kanunda sayılan sebeplerle sona erer; tasfiye malvarlığını paraya çevirir ve alacaklıları korur. İflas ayrı yoldur. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
«alacaklıların korunması» eksikse Sona erme ve tasfiye talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «iade» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
sona erme ve tasfiye bakımından «iade» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Şirket, kanunda sayılan sebeplerle sona erer; tasfiye malvarlığını paraya çevirir ve alacaklıları korur. İflas ayrı yoldur. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
«iade» eksikse Sona erme ve tasfiye talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «terkin» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
sona erme ve tasfiye bakımından «terkin» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Şirket, kanunda sayılan sebeplerle sona erer; tasfiye malvarlığını paraya çevirir ve alacaklıları korur. İflas ayrı yoldur. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.
«terkin» eksikse Sona erme ve tasfiye talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «sona erme sebebi» ile aynı torbaya konmaz; 2. Dönem (Bahar) paketinde bu ayrım puan getirir.
AÜHF öğrencisi sona erme ve tasfiye başlığını açınca önce Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın. Sonra «sona erme sebebi» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı bu başlığın doğal vakıa zeminidir.
İkinci iş, tasfiye memuru ile alacaklıların korunması arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Uzun cevap: madde + unsur + olaya yedirme. Cebeci dogmatik geleneği şerh ve (varsa) Yargıtay satırı bekler. İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.
Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Cebeci yazılısında gerekçesiz kalır. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu.
Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. sona erme ve tasfiye talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. 2. Dönem (Bahar) paketinde bu kontrol atlanmaz.
Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Sona erme, tüzel kişiliği hemen yok etmez; tasfiye süresince ehliyet sınırlı kalır.. Adlandırmadan geçmek, AÜHF kâğıdında yarım gerekçedir.
Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Cebeci usulü sloganla bitirmez.
Sona erme ve tasfiye için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.
Yanlış giden kâğıt, sona erme ve tasfiye başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. 2. Dönem (Bahar) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.
Tekrar: Sona erme ve tasfiye bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. sona erme sebebi, tasfiye memuru, alacaklıların korunması, iade, terkin birlikte durur. Birini atlayan çözüm, AÜHF yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.
Hap bilgi
Şirket, kanunda sayılan sebeplerle sona erer; tasfiye malvarlığını paraya çevirir ve alacaklıları korur. İflas ayrı yoldur.
Sınav tuzağı
Tuzak: Sona erme ve tasfiye ile komşu kurumu karıştırmak. İflas, İİK masasına geçer.
sona erme sebebi
Sona erme ve tasfiye bakımından «sona erme sebebi» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
tasfiye memuru
Sona erme ve tasfiye bakımından «tasfiye memuru» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
alacaklıların korunması
Sona erme ve tasfiye bakımından «alacaklıların korunması» vakıada belgesiyle durmalıdır. Eksik unsur, bu başlığa dayanmayı keser.
Bilgi kartı 1 / 2
Konu sonu test
1. Sona erme ve tasfiye tartışmasında kâğıdın ilk işi nedir?
2. Sona erme ve tasfiye hangi kanunî bağla okunur?
Sınav iskeleti ve kaynakça disiplini
Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın. İcap ile daveti, temerrüt ile ayıbı, zamanaşımı ile hak düşürücü süreyi aynı torbaya koymayın. OBS ve sorumlu öğretim elemanının duyurusu bu notun üstündedir.
Künye yalnız yerel arşivde varsa yazılır. Bu pakette yapısal atıf listesi boş bırakılmıştır; uydurma E./K./T. yoktur.
Doktrin adı, hocanın izlencesinde geçmiyorsa sayfa numarası olmadan hâkim görüş olarak anılır.
Sınav tuzağı
Geçme garantisi yoktur. OBS ve öğretim elemanı bağlayıcıdır.
AÜHF · 2. Dönem (Bahar) — nasıl okunur
Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi (Ankara) öğrencisi için bu paket Ticaret Şirketleri Hukuku dersinin 2. dönem (bahar) kesitidir. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Yıllık zorunlu / yarıyıllık seçimlik ayrımı duyurularda vardır; borçlar genel fiilen yıllık omurgayla okutulur, dönemlik kesit Güz/Bahar paketlerinde ayrılır. Açık ders HKZ201 tanımı 'kişiler arasındaki özel borç ilişkileri'dir; slayt metni kullanılmaz.
Ölçme: Uzun cevap: madde + unsur + olaya yedirme. Cebeci dogmatik geleneği şerh ve (varsa) Yargıtay satırı bekler. Ağırlık aralığı: Klasik yazılı final ağırlıklı; ara sınav %20–40, final %40–60 (dönem ilanı esas).
İzlence omurgası (kamuya açık başlıklar, slayt metni değil): özel borç ilişkilerinin kaynakları → sözleşmenin kurulması → irade sakatlıkları → temsil → ifa ve temerrüt → sözleşmenin sona ermesi ve zamanaşımı.
Bu metin TTK resmi lafzına ve AÜHF yayımlanmış ders tanımına dayanır. Hoca slaytı kopyalanmaz. Resmi müfredatın yerine geçmez. Kampüs usulü: Cebeci.
Her örnekte: olay → çözüm iskeleti → tek cümlelik çıkış. Kendi defterinizde yeniden yazın.
1
Olay (kurmaca senaryo) — Sermaye, pay ve haklar
Olay
Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde taraf, sermaye, pay ve haklar rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Cebeci pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce esas sermaye dosyadaki belgelerle eşlenir. TTK m. 339 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Pay, ortaklık hakkıdır; alacak hakkı değildir. Örnek kurmacadır.
→Sermaye, pay ve haklar: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
2
Olay (kurmaca senaryo) — Limited şirket
Olay
Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde taraf, limited şirket rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Cebeci pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce esas sermaye dosyadaki belgelerle eşlenir. TTK m. 573 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Limited, anonimin sadeleştirilmiş kardeşidir; pay senedi kural olarak yoktur. Örnek kurmacadır.
→Limited şirket: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.
3
Olay (kurmaca senaryo) — Sona erme ve tasfiye
Olay
Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde taraf, sona erme ve tasfiye rejimine dayanarak talep yöneltir. Karşı taraf unsurların oluşmadığını ileri sürer. Senaryo Cebeci pratik çalışması usulündedir.
Çözüm iskeleti
Önce sona erme sebebi dosyadaki belgelerle eşlenir. TTK m. 529 lafzındaki şart yoksa talep bu başlığa dayandırılamaz. Sona erme, tüzel kişiliği hemen yok etmez; tasfiye süresince ehliyet sınırlı kalır. Örnek kurmacadır.
→Sona erme ve tasfiye: unsur + lafız + vakıa. Üçü olmadan sonuç yazılmaz.