AÜHF Medeni Usul Hukuku 1. Dönem (Güz)

Görev

Görev, kamu düzenine ilişkin dava şartıdır. Asliye / sulh / özel mahkeme ayrımı kanundadır. Görev itirazı süreye bağlı değildir. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Bu yüzden görev başlığı, Cebeci yazılısında ezber sloganı değil uygulanacak rejim olarak durur.

Öğrenci şu unsurları kâğıda geçirir: görev kuralı; kamu düzeni; asliye-sulh; görevsizlik kararı; gönderme. Uzun cevap: madde + unsur + olaya yedirme. Cebeci dogmatik geleneği şerh ve (varsa) Yargıtay satırı bekler. Bu unsurlar birlikte durur; birini atlayan çözüm, maddi hukuku atladı notu yer.

Komşu hat: Görev yetkiden ayrıdır. Cebeci kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.

Çapraz okuma: Görevsizlik dosyayı yok etmez, gönderir. AÜHF yazılısında bu cümle, görev ile komşusunu ayırır.

AÜHF öğrencisi HMK m. 1 metnini şöyle okur: «**Görev, Yetki ve Yargı Yeri Belirlenmesi BİRİNCİ AYIRIM Görev Görevin belirlenmesi ve niteliği** --- MADDE 1- (1) Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir.» Bu cümle görev için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir.» Bu katman görev kuralı ile kamu düzeni arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

HMK m. 1 ile Görev eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada görev kuralı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

Yürürlük cümlesi HMK m. 2 üzerindedir: «**Asliye hukuk mahkemelerinin görevi** --- MADDE 2- (1) Dava konusunun değer ve miktarına bakılmaksızın malvarlığı haklarına ilişkin davalarla, şahıs varlığına ilişkin davalarda görevli mahkeme, aksine bir düzenleme bulunmadıkça asliye hukuk mahkemesidir. (2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir.» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Bu Kanunda ve diğer kanunlarda aksine düzenleme bulunmadıkça, asliye hukuk mahkemesi diğer dava ve işler bakımından da görevlidir.» Bu katman görev kuralı ile kamu düzeni arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

HMK m. 2 ile Görev eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada görev kuralı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

HMK m. 3 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**Ölüm veya vücut bütünlüğünün yitirilmesinden doğan zararların tazmini davalarında görev** --- MADDE 3- (İptal: Anayasa Mahkemesi’nin 16/2/2012 tarihli ve E.: 2011/35, K.:» Lafız, görev tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

HMK m. 3 ile Görev eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada görev kuralı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

AÜHF öğrencisi HMK m. 4 metnini şöyle okur: «**2012/23 sayılı Kararı ile. ) Sulh hukuk mahkemelerinin görevi** --- MADDE 4- (1) Sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın; a) Kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları, b) Taşınır ve taşınmaz mal veya hakkın paylaştırılmasına ve ortaklığın giderilmesine ilişkin davaları, c) Taşınır ve taşınmaz mallarda, sadece zilyetliğin korunmasına yönelik olan davaları, ç) Bu Kanun ile diğer kanunların, sulh hukuk mahkemesi veya sulh hukuk hâkimini görevlendirdiği davaları, görürler.» Bu cümle görev için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «) Sulh hukuk mahkemelerinin görevi** --- MADDE 4- (1) Sulh hukuk mahkemeleri, dava konusunun değer veya tutarına bakılmaksızın;» Bu katman görev kuralı ile kamu düzeni arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «a) Kiralanan taşınmazların, 9/6/1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davaları, b) Taşınır ve taşınmaz…» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

HMK m. 4 ile Görev eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada görev kuralı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

Yürürlük cümlesi HMK m. 5 üzerindedir: «**İKİNCİ AYIRIM Yetki Genel kural** --- MADDE 5- (1) Mahkemelerin yetkisi, diğer kanunlarda yer alan yetkiye ilişkin hükümler saklı kalmak üzere, bu Kanundaki hükümlere tabidir.» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

HMK m. 5 ile Görev eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada görev kuralı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

HMK m. 6 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**Genel yetkili mahkeme** --- MADDE 6- (1) Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. (2) Yerleşim yeri, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre belirlenir.» Lafız, görev tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Yerleşim yeri, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre belirlenir.» Bu katman görev kuralı ile kamu düzeni arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

HMK m. 6 ile Görev eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada görev kuralı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

AÜHF öğrencisi HMK m. 7 metnini şöyle okur: «**Davalının birden fazla olması hâlinde yetki** --- MADDE 7- (1) Davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır. (2) Birden fazla davalının bulunduğu hâllerde, davanın, davalılardan birini sırf kendi yerleşim yeri mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek amacıyla açıldığı, deliller veya belirtilerle anlaşılırsa, mahkeme, ilgili davalının itirazı üzerine, onun hakkındaki davayı ayırarak yetkisizlik kararı verir.» Bu cümle görev için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır.» Bu katman görev kuralı ile kamu düzeni arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) Birden fazla davalının bulunduğu hâllerde, davanın, davalılardan birini sırf kendi yerleşim yeri mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek amacıyla açıldığı, deliller veya belirtilerle anlaşılırsa, mahkeme, ilgili davalının itirazı üzerine, onun hakkındaki davayı ayırarak yetkisizlik kararı verir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

HMK m. 7 ile Görev eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada görev kuralı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

Ekol notu: Asliye kural, sulh istisnadır. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; AÜHF kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.

Öğreti ayrımı: Görev, tarafların anlaşmasıyla değişmez. İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.

görev bakımından «görev kuralı» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Görev, kamu düzenine ilişkin dava şartıdır. Asliye / sulh / özel mahkeme ayrımı kanundadır. Görev itirazı süreye bağlı değildir. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«görev kuralı» eksikse Görev talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «kamu düzeni» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

görev bakımından «kamu düzeni» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Görev, kamu düzenine ilişkin dava şartıdır. Asliye / sulh / özel mahkeme ayrımı kanundadır. Görev itirazı süreye bağlı değildir. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«kamu düzeni» eksikse Görev talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «asliye-sulh» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

görev bakımından «asliye-sulh» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Görev, kamu düzenine ilişkin dava şartıdır. Asliye / sulh / özel mahkeme ayrımı kanundadır. Görev itirazı süreye bağlı değildir. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«asliye-sulh» eksikse Görev talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «görevsizlik kararı» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

görev bakımından «görevsizlik kararı» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Görev, kamu düzenine ilişkin dava şartıdır. Asliye / sulh / özel mahkeme ayrımı kanundadır. Görev itirazı süreye bağlı değildir. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«görevsizlik kararı» eksikse Görev talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «gönderme» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

görev bakımından «gönderme» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Görev, kamu düzenine ilişkin dava şartıdır. Asliye / sulh / özel mahkeme ayrımı kanundadır. Görev itirazı süreye bağlı değildir. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«gönderme» eksikse Görev talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «görev kuralı» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

AÜHF öğrencisi görev başlığını açınca önce Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın. Sonra «görev kuralı» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı bu başlığın doğal vakıa zeminidir.

İkinci iş, kamu düzeni ile asliye-sulh arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Uzun cevap: madde + unsur + olaya yedirme. Cebeci dogmatik geleneği şerh ve (varsa) Yargıtay satırı bekler. İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.

Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Cebeci yazılısında gerekçesiz kalır. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu.

Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. görev talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. 1. Dönem (Güz) paketinde bu kontrol atlanmaz.

Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Görev yetkiden ayrıdır.. Adlandırmadan geçmek, AÜHF kâğıdında yarım gerekçedir.

Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Cebeci usulü sloganla bitirmez.

Görev için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.

Yanlış giden kâğıt, görev başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. 1. Dönem (Güz) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.

Tekrar: Görev bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. görev kuralı, kamu düzeni, asliye-sulh, görevsizlik kararı, gönderme birlikte durur. Birini atlayan çözüm, AÜHF yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.

Yetki

Yetki, hangi yer mahkemesinin bakacağını belirler. Genel yetki davalının yerleşim yeridir; özel yetki kanundadır. Kesin yetki kamu düzeninedir. AÜHF kâğıdında bu kurum, Cebeci usulüyle isimlendirilmeden sonuca gidilmez; AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. 1. Dönem (Güz) paketinde yetki bu yüzden ayrı başlık olarak durur.

Kurumun unsurları şunlardır: genel yetki; özel yetki; kesin yetki; yetki itirazı; yetkisizlik. Birinci sınıfın ilk karşılaşmasında her unsur ayrı satıra yazılır zira birinin eksikliği talebi bu kuruma dayandırmayı keser. Ne var ki unsurları ezber listesi gibi dizmek yetmez; somut vakıada hangi belgenin hangi unsuru taşıdığı eşlenir.

Çapraz okuma: Yetki görevden sonra bakılır. AÜHF yazılısında bu cümle, yetki ile komşusunu ayırır.

Organik bağ: Sözleşmeyle yetki, kesin yetkiyi aşamaz. Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.

Yürürlük cümlesi HMK m. 5 üzerindedir: «**İKİNCİ AYIRIM Yetki Genel kural** --- MADDE 5- (1) Mahkemelerin yetkisi, diğer kanunlarda yer alan yetkiye ilişkin hükümler saklı kalmak üzere, bu Kanundaki hükümlere tabidir.» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

HMK m. 5 ile Yetki eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genel yetki belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

HMK m. 6 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**Genel yetkili mahkeme** --- MADDE 6- (1) Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. (2) Yerleşim yeri, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre belirlenir.» Lafız, yetki tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Yerleşim yeri, 22/11/2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu hükümlerine göre belirlenir.» Bu katman genel yetki ile özel yetki arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

HMK m. 6 ile Yetki eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genel yetki belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

AÜHF öğrencisi HMK m. 9 metnini şöyle okur: «**Türkiye’de yerleşim yerinin bulunmaması hâlinde yetki** --- MADDE 9- (1) Türkiye’de yerleşim yeri bulunmayanlar hakkında genel yetkili mahkeme, davalının Türkiye’deki mutad meskeninin bulunduğu yer mahkemesidir. Ancak, diğer özel yetki hâlleri saklı kalmak üzere, malvarlığı haklarına ilişkin dava, uyuşmazlık konusu malvarlığı unsurunun bulunduğu yerde de açılabilir.» Bu cümle yetki için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Ancak, diğer özel yetki hâlleri saklı kalmak üzere, malvarlığı haklarına ilişkin dava, uyuşmazlık konusu malvarlığı unsurunun bulunduğu yerde de açılabilir.» Bu katman genel yetki ile özel yetki arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

HMK m. 9 ile Yetki eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genel yetki belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

Yürürlük cümlesi HMK m. 10 üzerindedir: «**Sözleşmeden doğan davalarda yetki** --- MADDE 10- (1) Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

HMK m. 10 ile Yetki eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genel yetki belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

HMK m. 12 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**Taşınmazın aynından doğan davalarda yetki** --- MADDE 12- (1) Taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar ile taşınmazın zilyetliğine yahut alıkoyma hakkına ilişkin davalarda, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. (2) İrtifak haklarına ilişkin davalar, üzerinde irtifak hakkı kurulan taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılır. (3) Bu davalar, birden fazla taşınmaza ilişkinse, taşınmazlardan birinin bulunduğu yerde, diğerleri hakkında da açılabilir.» Lafız, yetki tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) İrtifak haklarına ilişkin davalar, üzerinde irtifak hakkı kurulan taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılır.» Bu katman genel yetki ile özel yetki arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(3) Bu davalar, birden fazla taşınmaza ilişkinse, taşınmazlardan birinin bulunduğu yerde, diğerleri hakkında da açılabilir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

HMK m. 12 ile Yetki eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genel yetki belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

AÜHF öğrencisi HMK m. 19 metnini şöyle okur: «**Yetki itirazının ileri sürülmesi** --- MADDE 19- (1) Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir. (2) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz. (3) Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir. (4) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.» Bu cümle yetki için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir.» Bu katman genel yetki ile özel yetki arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

HMK m. 19 ile Yetki eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genel yetki belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

Yürürlük cümlesi HMK m. 7 üzerindedir: «**Davalının birden fazla olması hâlinde yetki** --- MADDE 7- (1) Davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır. (2) Birden fazla davalının bulunduğu hâllerde, davanın, davalılardan birini sırf kendi yerleşim yeri mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek amacıyla açıldığı, deliller veya belirtilerle anlaşılırsa, mahkeme, ilgili davalının itirazı üzerine, onun hakkındaki davayı ayırarak yetkisizlik kararı verir.» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır.» Bu katman genel yetki ile özel yetki arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) Birden fazla davalının bulunduğu hâllerde, davanın, davalılardan birini sırf kendi yerleşim yeri mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek amacıyla açıldığı, deliller veya belirtilerle anlaşılırsa, mahkeme, ilgili davalının itirazı üzerine, onun hakkındaki davayı ayırarak yetkisizlik kararı verir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

HMK m. 7 ile Yetki eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genel yetki belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

HMK m. 8 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**Bir yerde geçici olarak oturanlara karşı açılacak davalarda yetki** --- MADDE 8- (1) Memur, işçi, öğrenci, asker gibi, bir yerde geçici olarak oturanlara karşı açılacak alacak veya taşınır mal davaları için, orada bulunmaları uzunca bir süre devam edebilecekse, bulundukları yer mahkemesi de yetkilidir.» Lafız, yetki tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

HMK m. 8 ile Yetki eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genel yetki belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

AÜHF öğrencisi HMK m. 11 metnini şöyle okur: «**Mirastan doğan davalarda yetki** --- MADDE 11- (1) Aşağıdaki davalarda, ölen kimsenin son yerleşim yeri mahkemesi kesin yetkilidir: a) Terekenin paylaşılmasına, yapılan paylaşma sözleşmesinin geçersizliğine, ölüme bağlı tasarrufların iptali ve tenkisine, miras sebebiyle istihkaka ilişkin davalar ile mirasçılar arasında terekenin yönetiminden kaynaklanan davalar. b) Terekenin kesin paylaşımına kadar mirasçılara karşı açılacak tüm davalar. (2) Terekede bulunan bir mal hakkında açılmak istenen istihkak davası, terekenin yazımı ve tespiti zamanında mal nerede bulunuyorsa, orada da açılabilir. (3) Mirasçılık belgesinin iptali ve yeni mirasçılık belgesi verilmesine ilişkin davalarda, mirasçıların her birinin oturduğu yer mahkemesi de yetkilidir.» Bu cümle yetki için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «b) Terekenin kesin paylaşımına kadar mirasçılara karşı açılacak tüm davalar.» Bu katman genel yetki ile özel yetki arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) Terekede bulunan bir mal hakkında açılmak istenen istihkak davası, terekenin yazımı ve tespiti zamanında mal nerede bulunuyorsa, orada da açılabilir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

HMK m. 11 ile Yetki eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genel yetki belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

Yürürlük cümlesi HMK m. 13 üzerindedir: «**Karşı davada yetki** --- MADDE 13- (1) Kesin yetkinin söz konusu olmadığı hâllerde, asıl davaya bakan mahkeme, karşı davaya bakmaya da yetkilidir.» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

HMK m. 13 ile Yetki eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada genel yetki belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

Öğreti ayrımı: Davalının yerleşim yeri kuraldır. İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.

Doktrin cümlesi: Kesin yetkide itiraz süresi aranmaz. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu.

yetki bakımından «genel yetki» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Yetki, hangi yer mahkemesinin bakacağını belirler. Genel yetki davalının yerleşim yeridir; özel yetki kanundadır. Kesin yetki kamu düzeninedir. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«genel yetki» eksikse Yetki talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «özel yetki» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

yetki bakımından «özel yetki» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Yetki, hangi yer mahkemesinin bakacağını belirler. Genel yetki davalının yerleşim yeridir; özel yetki kanundadır. Kesin yetki kamu düzeninedir. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«özel yetki» eksikse Yetki talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «kesin yetki» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

yetki bakımından «kesin yetki» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Yetki, hangi yer mahkemesinin bakacağını belirler. Genel yetki davalının yerleşim yeridir; özel yetki kanundadır. Kesin yetki kamu düzeninedir. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«kesin yetki» eksikse Yetki talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «yetki itirazı» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

yetki bakımından «yetki itirazı» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Yetki, hangi yer mahkemesinin bakacağını belirler. Genel yetki davalının yerleşim yeridir; özel yetki kanundadır. Kesin yetki kamu düzeninedir. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«yetki itirazı» eksikse Yetki talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «yetkisizlik» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

yetki bakımından «yetkisizlik» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Yetki, hangi yer mahkemesinin bakacağını belirler. Genel yetki davalının yerleşim yeridir; özel yetki kanundadır. Kesin yetki kamu düzeninedir. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«yetkisizlik» eksikse Yetki talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «genel yetki» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

AÜHF öğrencisi yetki başlığını açınca önce Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın. Sonra «genel yetki» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı bu başlığın doğal vakıa zeminidir.

İkinci iş, özel yetki ile kesin yetki arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Uzun cevap: madde + unsur + olaya yedirme. Cebeci dogmatik geleneği şerh ve (varsa) Yargıtay satırı bekler. İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.

Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Cebeci yazılısında gerekçesiz kalır. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu.

Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. yetki talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. 1. Dönem (Güz) paketinde bu kontrol atlanmaz.

Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Yetki görevden sonra bakılır.. Adlandırmadan geçmek, AÜHF kâğıdında yarım gerekçedir.

Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Cebeci usulü sloganla bitirmez.

Yetki için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.

Yanlış giden kâğıt, yetki başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. 1. Dönem (Güz) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.

Tekrar: Yetki bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. genel yetki, özel yetki, kesin yetki, yetki itirazı, yetkisizlik birlikte durur. Birini atlayan çözüm, AÜHF yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.

Dava şartları

Dava şartları, mahkemenin esasa girebilmesi için varlığı veya yokluğu gereken hâllerdir. Eksiklikte dava usulden reddedilir. Ankara öğrencisi bu başlığı Uzun cevap: madde + unsur + olaya yedirme. Cebeci dogmatik geleneği şerh ve (varsa) Yargıtay satırı bekler. içinde görür. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın. dava şartları tartışması ancak ondan sonra açılır.

Unsur dökümü şöyledir: yargı hakkı; görev; yetki; hukuki yarar; dava ehliyeti; dava takip yetkisi. AÜHF pratik çalışmasında bu liste, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı senaryosundaki belgelerle tek tek karşılanır. Belgesiz unsur, başlığı kapatır.

Organik bağ: Dava şartı ilk itirazdan ayrıdır. Komşu kurum atlanırsa sonuç cümlesi doğru görünse bile gerekçe yarım kalır ve dönemlik sınavda puan oradan düşer.

Komşu hat: Hukuki yarar yoksa esas yazılmaz. Cebeci kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.

HMK m. 114 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**İKİNCİ BÖLÜM Dava Şartları ve İlk İtirazlar BİRİNCİ AYIRIM Dava Şartları Dava şartları** --- MADDE 114- (1) Dava şartları şunlardır: a) Türk mahkemelerinin yargı hakkının bulunması. b) Yargı yolunun caiz olması. c) Mahkemenin görevli olması. ç) Yetkinin kesin olduğu hâllerde, mahkemenin yetkili bulunması. d) Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları; kanuni temsilin söz konusu olduğu hâllerde, temsilcinin gerekli niteliğe sahip bulunması. e) Dava takip yetkisine sahip olunması. f) Vekil aracılığıyla takip edilen davalarda, vekilin davaya vekâlet ehliyetine sahip olması ve usulüne uygun düzenlenmiş bir vekâletnamesinin bulunması. g) Davacının yatırması gereken gider avansının yatırılmış olması. ğ) Teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine…» Lafız, dava şartları tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «b) Yargı yolunun caiz olması.» Bu katman yargı hakkı ile görev arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «c) Mahkemenin görevli olması.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

HMK m. 114 ile Dava şartları eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada yargı hakkı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

AÜHF öğrencisi HMK m. 115 metnini şöyle okur: «**Dava şartlarının incelenmesi** --- MADDE 115- (1) Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. (2) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir. Ancak, dava şartı noksanlığının giderilmesi mümkün ise bunun tamamlanması için kesin süre verir. Bu süre içinde dava şartı noksanlığı giderilmemişse davayı dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddeder. (3) Dava şartı noksanlığı, mahkemece, davanın esasına girilmesinden önce fark edilmemiş, taraflarca ileri sürülmemiş ve fakat hüküm anında bu noksanlık giderilmişse, başlangıçtaki dava şartı noksanlığından ötürü, dava usulden reddedilemez.» Bu cümle dava şartları için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler.» Bu katman yargı hakkı ile görev arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

HMK m. 115 ile Dava şartları eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada yargı hakkı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

Yürürlük cümlesi HMK m. 116 üzerindedir: «**İKİNCİ AYIRIM İlk İtirazlar Konusu** --- MADDE 116- (1) İlk itirazlar aşağıdakilerden ibarettir: a) Kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazı. b) Uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözümlenmesi gerektiği itirazı.» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «b) Uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözümlenmesi gerektiği itirazı.» Bu katman yargı hakkı ile görev arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

HMK m. 116 ile Dava şartları eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada yargı hakkı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

HMK m. 117 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**c) (Mülga:22/7/2020-7251/8 md.) İleri sürülmesi ve incelenmesi** --- MADDE 117- (1) İlk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi hâlde dinlenemez. (2) İlk itirazlar, dava şartlarından sonra incelenir. (3) İlk itirazlar, ön sorunlar gibi incelenir ve karara bağlanır.» Lafız, dava şartları tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) İlk itirazlar, dava şartlarından sonra incelenir.» Bu katman yargı hakkı ile görev arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(3) İlk itirazlar, ön sorunlar gibi incelenir ve karara bağlanır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

HMK m. 117 ile Dava şartları eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada yargı hakkı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

AÜHF öğrencisi HMK m. 118 metnini şöyle okur: «**ÜÇÜNCÜ KISIM Yazılı Yargılama Usulü BİRİNCİ BÖLÜM Davanın Açılması Davanın açılma zamanı** --- MADDE 118- (1) Dava, dava dilekçesinin kaydedildiği tarihte açılmış sayılır. Dava dilekçesine davalı sayısı kadar örnek eklenir. (2) Dava dilekçesinin kaydına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikte belirlenir.» Bu cümle dava şartları için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Dava dilekçesine davalı sayısı kadar örnek eklenir.» Bu katman yargı hakkı ile görev arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) Dava dilekçesinin kaydına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikte belirlenir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

HMK m. 118 ile Dava şartları eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada yargı hakkı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

Yürürlük cümlesi HMK m. 119 üzerindedir: «**Dava dilekçesinin içeriği** --- MADDE 119- (1) Dava dilekçesinde aşağıdaki hususlar bulunur: a) Mahkemenin adı. b) Davacı ile davalının adı, soyadı ve adresleri. c) Davacının Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası. ç) Varsa tarafların kanuni temsilcilerinin ve davacı vekilinin adı, soyadı ve adresleri. d) Davanın konusu ve malvarlığı haklarına ilişkin davalarda, dava konusunun değeri. e) Davacının iddiasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetleri. f) İddia edilen her bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceği. g) Dayanılan hukuki sebepler. ğ) Açık bir şekilde talep sonucu. h) Davacının, varsa kanuni temsilcisinin veya vekilinin imzası. (2) Birinci fıkranın (a), (d), (e), (f) ve (g) bentleri dışında kalan hususların eksik olması hâlinde,…» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «b) Davacı ile davalının adı, soyadı ve adresleri.» Bu katman yargı hakkı ile görev arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «c) Davacının Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

HMK m. 119 ile Dava şartları eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada yargı hakkı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

HMK m. 120 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**Harç ve gider avansının ödenmesi** --- MADDE 120- (1) Davacı, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. (2) Avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması hâlinde, mahkemece, bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilir. (3) (Ek:22/7/2020-7251/9 md.) Taraflardan her birinin ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen delil avansına ilişkin 324 üncü madde hükümleri saklıdır. Belgelerin birlikte verilmesi Bu maddenin birinci fıkrasında yer alan tarife ile ilgili olarak 24/10/2023 tarihli ve 32349 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesi”ne bakınız.» Lafız, dava şartları tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması hâlinde, mahkemece, bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilir.» Bu katman yargı hakkı ile görev arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(3) (Ek:22/7/2020-7251/9 md.) Taraflardan her birinin ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen delil avansına ilişkin 324 üncü madde hükümleri saklıdır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

HMK m. 120 ile Dava şartları eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada yargı hakkı belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

Doktrin cümlesi: 114 listesi sınırlı sayıdadır. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu.

Ekol notu: İlk itirazlar süreye bağlıdır; dava şartı re'sen bakılır. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; AÜHF kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.

dava şartları bakımından «yargı hakkı» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Dava şartları, mahkemenin esasa girebilmesi için varlığı veya yokluğu gereken hâllerdir. Eksiklikte dava usulden reddedilir. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«yargı hakkı» eksikse Dava şartları talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «görev» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

dava şartları bakımından «görev» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Dava şartları, mahkemenin esasa girebilmesi için varlığı veya yokluğu gereken hâllerdir. Eksiklikte dava usulden reddedilir. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«görev» eksikse Dava şartları talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «yetki» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

dava şartları bakımından «yetki» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Dava şartları, mahkemenin esasa girebilmesi için varlığı veya yokluğu gereken hâllerdir. Eksiklikte dava usulden reddedilir. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«yetki» eksikse Dava şartları talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «hukuki yarar» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

dava şartları bakımından «hukuki yarar» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Dava şartları, mahkemenin esasa girebilmesi için varlığı veya yokluğu gereken hâllerdir. Eksiklikte dava usulden reddedilir. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«hukuki yarar» eksikse Dava şartları talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «dava ehliyeti» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

dava şartları bakımından «dava ehliyeti» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Dava şartları, mahkemenin esasa girebilmesi için varlığı veya yokluğu gereken hâllerdir. Eksiklikte dava usulden reddedilir. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«dava ehliyeti» eksikse Dava şartları talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «dava takip yetkisi» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

dava şartları bakımından «dava takip yetkisi» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Dava şartları, mahkemenin esasa girebilmesi için varlığı veya yokluğu gereken hâllerdir. Eksiklikte dava usulden reddedilir. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«dava takip yetkisi» eksikse Dava şartları talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «yargı hakkı» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

AÜHF öğrencisi dava şartları başlığını açınca önce Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın. Sonra «yargı hakkı» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı bu başlığın doğal vakıa zeminidir.

İkinci iş, görev ile yetki arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Uzun cevap: madde + unsur + olaya yedirme. Cebeci dogmatik geleneği şerh ve (varsa) Yargıtay satırı bekler. İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.

Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Cebeci yazılısında gerekçesiz kalır. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu.

Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. dava şartları talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. 1. Dönem (Güz) paketinde bu kontrol atlanmaz.

Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Dava şartı ilk itirazdan ayrıdır.. Adlandırmadan geçmek, AÜHF kâğıdında yarım gerekçedir.

Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Cebeci usulü sloganla bitirmez.

Dava şartları için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.

Yanlış giden kâğıt, dava şartları başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. 1. Dönem (Güz) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.

Tekrar: Dava şartları bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. yargı hakkı, görev, yetki, hukuki yarar, dava ehliyeti, dava takip yetkisi birlikte durur. Birini atlayan çözüm, AÜHF yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.

Dava ve cevap dilekçesi

Dava dilekçesi davayı açar ve uyuşmazlığı çerçeveler. Cevap süresi ve ikinci cevap, iddianın genişletilmesi yasağıyla bağlıdır. Ankara öğrencisi bu başlığı Uzun cevap: madde + unsur + olaya yedirme. Cebeci dogmatik geleneği şerh ve (varsa) Yargıtay satırı bekler. içinde görür. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın. dava ve cevap dilekçesi tartışması ancak ondan sonra açılır.

Öğrenci şu unsurları kâğıda geçirir: dava dilekçesi unsurları; harç ve tebligat; cevap süresi; iddianın genişletilmesi yasağı; ıslah. Uzun cevap: madde + unsur + olaya yedirme. Cebeci dogmatik geleneği şerh ve (varsa) Yargıtay satırı bekler. Bu unsurlar birlikte durur; birini atlayan çözüm, maddi hukuku atladı notu yer.

Komşu hat: Dilekçe, tahkikatın çerçevesidir. Cebeci kâğıdında bu bağ yazılmadan sonraki kuruma sıçranmaz.

Çapraz okuma: Islah, yasağın kontrollü istisnasıdır. AÜHF yazılısında bu cümle, dava ve cevap dilekçesi ile komşusunu ayırır.

AÜHF öğrencisi HMK m. 119 metnini şöyle okur: «**Dava dilekçesinin içeriği** --- MADDE 119- (1) Dava dilekçesinde aşağıdaki hususlar bulunur: a) Mahkemenin adı. b) Davacı ile davalının adı, soyadı ve adresleri. c) Davacının Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası. ç) Varsa tarafların kanuni temsilcilerinin ve davacı vekilinin adı, soyadı ve adresleri. d) Davanın konusu ve malvarlığı haklarına ilişkin davalarda, dava konusunun değeri. e) Davacının iddiasının dayanağı olan bütün vakıaların sıra numarası altında açık özetleri. f) İddia edilen her bir vakıanın hangi delillerle ispat edileceği. g) Dayanılan hukuki sebepler. ğ) Açık bir şekilde talep sonucu. h) Davacının, varsa kanuni temsilcisinin veya vekilinin imzası. (2) Birinci fıkranın (a), (d), (e), (f) ve (g) bentleri dışında kalan hususların eksik olması hâlinde,…» Bu cümle dava ve cevap dilekçesi için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «b) Davacı ile davalının adı, soyadı ve adresleri.» Bu katman dava dilekçesi unsurları ile harç ve tebligat arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «c) Davacının Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

HMK m. 119 ile Dava ve cevap dilekçesi eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada dava dilekçesi unsurları belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

Yürürlük cümlesi HMK m. 122 üzerindedir: «**Dava dilekçesinin tebliği** --- MADDE 122- (1) Dava dilekçesi, mahkeme tarafından davalıya tebliğ edilir. Davalının iki hafta içinde davaya cevap verebileceği tebliğ zarfında gösterilir.» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Davalının iki hafta içinde davaya cevap verebileceği tebliğ zarfında gösterilir.» Bu katman dava dilekçesi unsurları ile harç ve tebligat arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

HMK m. 122 ile Dava ve cevap dilekçesi eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada dava dilekçesi unsurları belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

HMK m. 127 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**Cevap dilekçesini verme süresi** --- MADDE 127- (1) Cevap dilekçesini verme süresi, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftadır. Ancak, durum ve koşullara göre cevap dilekçesinin bu süre içinde hazırlanmasının çok zor yahut imkânsız olduğu durumlarda, yine bu süre zarfında mahkemeye başvuran davalıya, cevap süresinin bitiminden itibaren işlemeye başlamak, bir defaya mahsus olmak ve bir ayı geçmemek üzere ek bir süre verilebilir. Ek cevap süresi talebi hakkında verilen karar taraflara derhâl bildirilir.» Lafız, dava ve cevap dilekçesi tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Ancak, durum ve koşullara göre cevap dilekçesinin bu süre içinde hazırlanmasının çok zor yahut imkânsız olduğu durumlarda, yine bu süre zarfında mahkemeye başvuran davalıya, cevap süresinin bitiminden itibaren işlemeye başlamak, bir defaya mahsus olmak ve bir ayı geçmemek üzere ek bir süre verilebilir.» Bu katman dava dilekçesi unsurları ile harç ve tebligat arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «Ek cevap süresi talebi hakkında verilen karar taraflara derhâl bildirilir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

HMK m. 127 ile Dava ve cevap dilekçesi eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada dava dilekçesi unsurları belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

AÜHF öğrencisi HMK m. 128 metnini şöyle okur: «**Süresinde cevap dilekçesi verilmemesinin sonucu** --- MADDE 128- (1) Süresi içinde cevap dilekçesi vermemiş olan davalı, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkâr etmiş sayılır.» Bu cümle dava ve cevap dilekçesi için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

HMK m. 128 ile Dava ve cevap dilekçesi eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada dava dilekçesi unsurları belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

Yürürlük cümlesi HMK m. 141 üzerindedir: «**İddia ve savunmanın genişletilmesi veya değiştirilmesi** --- MADDE 141- (1) (Değişik:22/7/2020-7251/15 md.) Taraflar, cevaba cevap ve ikinci cevap dilekçeleri ile serbestçe iddia veya savunmalarını genişletebilir yahut değiştirebilirler. Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra iddia veya savunma genişletilemez yahut değiştirilemez. (2) İddia ve savunmanın genişletilip değiştirilmesi konusunda ıslah ve karşı tarafın açık muvafakati hükümleri saklıdır.» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «Dilekçelerin karşılıklı verilmesinden sonra iddia veya savunma genişletilemez yahut değiştirilemez.» Bu katman dava dilekçesi unsurları ile harç ve tebligat arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(2) İddia ve savunmanın genişletilip değiştirilmesi konusunda ıslah ve karşı tarafın açık muvafakati hükümleri saklıdır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

HMK m. 141 ile Dava ve cevap dilekçesi eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada dava dilekçesi unsurları belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

HMK m. 176 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**ALTINCI AYIRIM Islah ve Maddi Hataların Düzeltilmesi Kapsamı ve sayısı** --- MADDE 176- (1) Taraflardan her biri, yapmış olduğu usul işlemlerini kısmen veya tamamen ıslah edebilir. (2) Aynı davada, taraflar ancak bir kez ıslah yoluna başvurabilir.» Lafız, dava ve cevap dilekçesi tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Aynı davada, taraflar ancak bir kez ıslah yoluna başvurabilir.» Bu katman dava dilekçesi unsurları ile harç ve tebligat arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

HMK m. 176 ile Dava ve cevap dilekçesi eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada dava dilekçesi unsurları belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

AÜHF öğrencisi HMK m. 120 metnini şöyle okur: «**Harç ve gider avansının ödenmesi** --- MADDE 120- (1) Davacı, yargılama harçları ile her yıl Adalet Bakanlığınca çıkarılacak gider avansı tarifesinde belirlenecek olan tutarı, dava açarken mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. (2) Avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması hâlinde, mahkemece, bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilir. (3) (Ek:22/7/2020-7251/9 md.) Taraflardan her birinin ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen delil avansına ilişkin 324 üncü madde hükümleri saklıdır. Belgelerin birlikte verilmesi Bu maddenin birinci fıkrasında yer alan tarife ile ilgili olarak 24/10/2023 tarihli ve 32349 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesi”ne bakınız.» Bu cümle dava ve cevap dilekçesi için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Avansın yeterli olmadığının dava sırasında anlaşılması hâlinde, mahkemece, bu eksikliğin tamamlanması için davacıya iki haftalık kesin süre verilir.» Bu katman dava dilekçesi unsurları ile harç ve tebligat arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(3) (Ek:22/7/2020-7251/9 md.) Taraflardan her birinin ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen delil avansına ilişkin 324 üncü madde hükümleri saklıdır.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

HMK m. 120 ile Dava ve cevap dilekçesi eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada dava dilekçesi unsurları belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

Yürürlük cümlesi HMK m. 121 üzerindedir: «MADDE 121- (1) Dava dilekçesinde gösterilen ve davacının elinde bulunan belgelerin asıllarıyla birlikte harç ve vergiye tabi olmaksızın davalı sayısından bir fazla düzenlenmiş örneklerinin veya sadece örneklerinin dilekçeye eklenerek, mahkemeye verilmesi ve başka yerlerden getirtilecek belge ve dosyalar için de bunların bulunabilmesini sağlayıcı açıklamanın dilekçede yer alması zorunludur.» İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği karşılaştırması izlencede varsa dipnota kalır; kâğıtta lafız önce gelir.

HMK m. 121 ile Dava ve cevap dilekçesi eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada dava dilekçesi unsurları belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

HMK m. 123 resmi lafzı (FSEK m. 31) şöyledir: «**Davanın geri alınması** --- MADDE 123- (1) Davacı, hüküm kesinleşinceye kadar, ancak davalının açık rızası ile davasını geri alabilir. (Ek cümle:22/7/2020-7251/10 md.) Bu takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.» Lafız, dava ve cevap dilekçesi tartışmasında uygulayıcıyı bağlar. Öğrenci önce cümledeki şartı, sonra sonucu ayırır; ikisini tek torbaya koymak AÜHF yazılısında klasik tuzaktır.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(Ek cümle:22/7/2020-7251/10 md.) Bu takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilir.» Bu katman dava dilekçesi unsurları ile harç ve tebligat arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

HMK m. 123 ile Dava ve cevap dilekçesi eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada dava dilekçesi unsurları belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

AÜHF öğrencisi HMK m. 124 metnini şöyle okur: «**Tarafta iradî değişiklik** --- MADDE 124- (1) Bir davada taraf değişikliği, ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkündür. (2) Bu konuda kanunlarda yer alan özel hükümler saklıdır. (3) Ancak, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir. (4) Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir. Bu durumda hâkim, davanın tarafı olmaktan çıkarılan ve aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermeyen kişi lehine yargılama giderlerine hükmeder.» Bu cümle dava ve cevap dilekçesi için bağlayıcı omurgadır. Şart yoksa sonuç yazılmaz.

Aynı maddenin ikinci katmanı şöyledir: «(2) Bu konuda kanunlarda yer alan özel hükümler saklıdır.» Bu katman dava dilekçesi unsurları ile harç ve tebligat arasındaki sırayı taşır. Vakıanın tarihi yürürlük cümlesiyle çelişiyorsa önce hangi metnin uygulanacağı yazılır.

Üçüncü okuma, lafzın istisna veya usul cümlesinedir: «(3) Ancak, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebi, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilir.» İstisna yazılmadan genel kural her olaya çekilir; Cebeci kâğıdında bu, dayanak maddesini boşaltır.

HMK m. 124 ile Dava ve cevap dilekçesi eşlemesi şöyle kurulur. Somut dosyada dava dilekçesi unsurları belgesizse maddeye dayanılmaz. Belge varsa sonuç lafzın bağladığı hükümdür ve kaçınmak da kanuna aykırı düşer. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

Ekol notu: 119 unsurları eksikse süre verilerek tamamlama istenebilir. Sayfa ve baskı yılı uydurulmaz; AÜHF kâğıdında yazar adı ancak hocanın izlencesinde geçiyorsa anılır, aksi hâlde hâkim görüş olarak bırakılır.

Öğreti ayrımı: Cevap verilmezse inkar varsayılmaz; yokluk sonuçları HMK'dadır. İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği vurgusu yalnız Türkçe kâğıtta Türkçe adlandırılır; künye yoksa sayfa yazılmaz.

dava ve cevap dilekçesi bakımından «dava dilekçesi unsurları» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Dava dilekçesi davayı açar ve uyuşmazlığı çerçeveler. Cevap süresi ve ikinci cevap, iddianın genişletilmesi yasağıyla bağlıdır. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«dava dilekçesi unsurları» eksikse Dava ve cevap dilekçesi talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «harç ve tebligat» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

dava ve cevap dilekçesi bakımından «harç ve tebligat» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Dava dilekçesi davayı açar ve uyuşmazlığı çerçeveler. Cevap süresi ve ikinci cevap, iddianın genişletilmesi yasağıyla bağlıdır. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«harç ve tebligat» eksikse Dava ve cevap dilekçesi talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «cevap süresi» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

dava ve cevap dilekçesi bakımından «cevap süresi» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Dava dilekçesi davayı açar ve uyuşmazlığı çerçeveler. Cevap süresi ve ikinci cevap, iddianın genişletilmesi yasağıyla bağlıdır. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«cevap süresi» eksikse Dava ve cevap dilekçesi talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «iddianın genişletilmesi yasağı» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

dava ve cevap dilekçesi bakımından «iddianın genişletilmesi yasağı» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Dava dilekçesi davayı açar ve uyuşmazlığı çerçeveler. Cevap süresi ve ikinci cevap, iddianın genişletilmesi yasağıyla bağlıdır. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«iddianın genişletilmesi yasağı» eksikse Dava ve cevap dilekçesi talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «ıslah» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

dava ve cevap dilekçesi bakımından «ıslah» ayrı bir ispat cümlesi ister. Cebeci yazılısında bu unsur, Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı içinde hangi belgeden okunuyorsa o belgenin tarihi ve içeriği yazılır. Unsurun tanımı kurum tanımıyla birlikte durur: Dava dilekçesi davayı açar ve uyuşmazlığı çerçeveler. Cevap süresi ve ikinci cevap, iddianın genişletilmesi yasağıyla bağlıdır. Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın.

«ıslah» eksikse Dava ve cevap dilekçesi talebi bu başlıkta durur. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Komşu unsur «dava dilekçesi unsurları» ile aynı torbaya konmaz; 1. Dönem (Güz) paketinde bu ayrım puan getirir.

AÜHF öğrencisi dava ve cevap dilekçesi başlığını açınca önce Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın. Sonra «dava dilekçesi unsurları» belgesini dosyada arar; yoksa komşu kuruma sıçramaz. Kızılay'daki bir kira ve kefalet uyuşmazlığı bu başlığın doğal vakıa zeminidir.

İkinci iş, harç ve tebligat ile cevap süresi arasındaki sırayı kâğıda yazmaktır. Uzun cevap: madde + unsur + olaya yedirme. Cebeci dogmatik geleneği şerh ve (varsa) Yargıtay satırı bekler. İsviçre BOR hattı, Cebeci şerh geleneği yalnız lafzı aydınlatır; yürürlük cümlesinin yerini almaz.

Üçüncü iş, ilgili madde numarasını unsurun yanına koymaktır. Numarasız sonuç, Cebeci yazılısında gerekçesiz kalır. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu.

Dördüncü iş, istisna ve süreyi en sonda kontrol etmektir. dava ve cevap dilekçesi talebi süresinde değilse unsurlar tam olsa bile sonuç değişir. 1. Dönem (Güz) paketinde bu kontrol atlanmaz.

Beşinci iş, komşu kurumu adlandırmaktır: Dilekçe, tahkikatın çerçevesidir.. Adlandırmadan geçmek, AÜHF kâğıdında yarım gerekçedir.

Kapanış cümlesi tek olur: unsurlar oluştuysa talep bu başlıkta durur, oluşmadıysa hangi başlığa geçileceği yazılır. Cebeci usulü sloganla bitirmez.

Dava ve cevap dilekçesi için güvenli iskelet şudur: tanım → unsurlar → ilgili madde lafzı → vakıa eşlemesi → sonuç. İstisna ve süre en sonda kontrol edilir. Bu not resmi müfredatın ve sorumlu öğretim elemanının yerine geçmez.

Yanlış giden kâğıt, dava ve cevap dilekçesi başlığını koyup doğrudan sonuç yazar. Doğru kâğıt her unsuru bir vakıa cümlesine bağlar, ilgili maddeyi gösterir ve ancak o zaman sonuç söyler. 1. Dönem (Güz) paketinde bu başlık atlanırsa sonraki kurumlar da boşlukta kalır.

Tekrar: Dava ve cevap dilekçesi bir slogan değil, uygulanacak bir rejimdir. dava dilekçesi unsurları, harç ve tebligat, cevap süresi, iddianın genişletilmesi yasağı, ıslah birlikte durur. Birini atlayan çözüm, AÜHF yazılısında maddi hukuku atladı notu yer.

Sınav iskeleti ve kaynakça disiplini

Kâğıdın ilk cümlesinde borcun kaynağını (sözleşme / haksız fiil / sebepsiz zenginleşme) yazın. İcap ile daveti, temerrüt ile ayıbı, zamanaşımı ile hak düşürücü süreyi aynı torbaya koymayın. OBS ve sorumlu öğretim elemanının duyurusu bu notun üstündedir.

Künye yalnız yerel arşivde varsa yazılır. Bu pakette yapısal atıf listesi boş bırakılmıştır; uydurma E./K./T. yoktur.

Doktrin adı, hocanın izlencesinde geçmiyorsa sayfa numarası olmadan hâkim görüş olarak anılır.

AÜHF · 1. Dönem (Güz) — nasıl okunur

Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi (Ankara) öğrencisi için bu paket Medeni Usul Hukuku dersinin 1. dönem (güz) kesitidir. AÜHF Cebeci geleneği kaynağı önce yazar: sözleşme mi, haksız fiil mi, kanunî borç mu. Yıllık zorunlu / yarıyıllık seçimlik ayrımı duyurularda vardır; borçlar genel fiilen yıllık omurgayla okutulur, dönemlik kesit Güz/Bahar paketlerinde ayrılır. Açık ders HKZ201 tanımı 'kişiler arasındaki özel borç ilişkileri'dir; slayt metni kullanılmaz.

Ölçme: Uzun cevap: madde + unsur + olaya yedirme. Cebeci dogmatik geleneği şerh ve (varsa) Yargıtay satırı bekler. Ağırlık aralığı: Klasik yazılı final ağırlıklı; ara sınav %20–40, final %40–60 (dönem ilanı esas).

İzlence omurgası (kamuya açık başlıklar, slayt metni değil): özel borç ilişkilerinin kaynakları → sözleşmenin kurulması → irade sakatlıkları → temsil → ifa ve temerrüt → sözleşmenin sona ermesi ve zamanaşımı.

Bu metin HMK resmi lafzına ve AÜHF yayımlanmış ders tanımına dayanır. Hoca slaytı kopyalanmaz. Resmi müfredatın yerine geçmez. Kampüs usulü: Cebeci.