Ticaret
Acente sözleşmesi
Ticaret
Konunun tamamı için ana rehberi açın.
- 1
Sözleşme şartlarını ve bölge tanımını dikkatle inceleyin.
- 2
Yapılan işlemlerin gerçekleşme durumunu takip edin.
- 3
Alacaklarınız için hapis hakkı koşullarını değerlendirin.
- 4
Ödeme ve avans zamanlarını takvime bağlayın.
1Acentelik sözleşmesi
2İşlem belgeleri ve faturalar
3Kıymetli evrak ve senetler
Acente kime denir ve nasıl çalışır?
İşletmeye bağımlı bir çalışan gibi hareket etmeden, belirli bir bölgede sürekli şekilde ticari sözleşmelere aracılık eden veya bunları yapan kişiye acente denir.
Bu ilişkide özel bir hüküm yoksa aracı acentelere simsarlık, sözleşme yapan acentelere komisyon hükümleri uygulanır.
- Bağımlı personel statüsünde değildir.
- Sürekli bir bölgede faaliyet gösterir.
Ücret ne zaman hak edilir?
Acente, kurulan işlem yerine getirildiği anda ücrete hak kazanır. Taraflar bu kuralı değiştirebilir.
Ancak müvekkil işlemi yerine getirdiğinde acente, izleyen ayın son günü istenebilecek uygun bir avans alabilir.
- Üçüncü kişi borcunu ödemezse ücret hakkı düşer.
- Müvekkil kaynaklı engellerde ücret hakkı korunabilir.
Hapis hakkı ne anlama gelir?
Acente, müvekkilindeki bütün alacakları ödeninceye kadar elinde bulunan taşınırlar ve kıymetli evrak üzerinde hapis hakkına sahiptir.
Müvekkil aciz halinde ise henüz vadesi gelmemiş alacaklar için de bu hak kullanılabilir.
- Alacaklar ödenene kadar mallar tutulabilir.
- Değerli evrak ve senetler kapsamdadır.
Sözleşme kuralları ve istisnalar
Taşıma, deniz ticareti, sigorta ve turizm gibi alanlarda özel düzenlemeler saklı tutulmuştur.
Genel kuralların yanında ilgili sektörün kendi mevzuatı da dikkate alınmalıdır.
- Sektörel istisnalar geçerlidir.
- Özel kanun hükümleri önceliklidir.
Sık sorulan sorular
1Acente her durumda ücrete hak kazanır mı?+
Hayır, işlem yerine getirildiği ölçüde ücret hak edilir. Üçüncü kişinin ödemeyeceği kesinleşirse hak düşer.
2Hapis hakkı hangi eşyalar için geçerlidir?+
Müvekkile ait olan ve acentenin elinde bulunan taşınırlar, kıymetli evrak ve eşyayı temsil eden senetler üzerinde kullanılabilir.
3Avans ödemesi ne zaman istenebilir?+
Müvekkil işlemi yerine getirdiğinde, izleyen ayın son günü uygun bir avans talep edilebilir.
İlgili mevzuat
Bunlar da işinize yarar
Genel bilgilendirme. Somut dosyada süre ve merci değişebilir; güncel metin ve gerektiğinde avukat esastır. Güncelleme: 2026-08-22