1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) tasfiye sürecine ilişkin temel düzenlemeleri arasında yer alan 542. maddesi, tasfiye memurlarının şirket tüzel kişiliğinin sona ermesi aşamasındaki yetki, görev ve sorumluluklarını düzenleyen merkezi bir normdur [1-4]. TTK’nın anonim şirketlere ilişkin "Sona Erme ve Tasfiye" başlıklı onuncu bölümünde yer alan bu hüküm, TTK m. 643 atfıyla limited şirketlerin tasfiyesinde de doğrudan uygulanma kabiliyetine sahiptir [5, 6].
Tasfiye aşamasına giren bir sermaye şirketi, tüzel kişiliğini tasfiye amacıyla sınırlı olarak korumaya devam eder (TTK m. 533/2) [7]. Tasfiye gayesi, şirketin mevcudunun paraya çevrilmesi, alacaklarının tahsili ve borçlarının ödenmesi suretiyle tasfiye bakiyesinin pay sahiplerine dağıtılması sürecini kapsar. TTK m. 542, tasfiye memurunun bu gayeye ulaşmak için yapması gereken "diğer tasfiye işlerini" dokuz alt bent hâlinde, adeta bir görev ve işlem haritası niteliğinde sıralamıştır [1-4]. Hükmün ratio legis’i (konuluş amacı), alacaklıların tatminini güvence altına almak, pay sahiplerinin mülkiyet (tasfiye payı) haklarını korumak ve tasfiye sürecinin şeffaf, hızlı ve hukuki güvenliğe uygun şekilde yürütülmesini sağlamaktır.
2. Maddedeki Kavramların Analizi
2.1. Süregelen İşlemlerin Tamamlanması ve Varlıkların Paraya Çevrilmesi (m. 542/1-a)
Tasfiye memurlarının asli görevi, şirketin faal olduğu dönemde başlamış ancak henüz sonuçlanmamış (süregelen) işlemleri tamamlamaktır [1]. Hükmün devamında, pay bedellerinin henüz ödenmemiş olan kısımlarının tahsil edilmesi zorunluluğu getirilmiştir [1]. Şirket, tasfiye aşamasına girdiğinde, eğer hala ödenmemiş (taahhüt edilmiş ancak ifa edilmemiş) sermaye borcu bulunuyorsa, bu meblağın şirket dışı alacaklıların tatmini veya iç ilişkide denkleştirmenin sağlanması amacıyla tahsili gerekir. Ayrıca aktiflerin paraya çevrilmesi yükümlülüğü (nakde dönüştürme), tasfiye memurlarının serbest iradesinden ziyade yasal bir mecburiyettir [1].
2.2. Yeni İşlem Yapma Yasağı (m. 542/1-b)
Tasfiye memurlarının yönetim yetkisi, tasfiye amacı ile sınırlandırılmıştır [7]. TTK m. 542/1-b hükmü uyarınca tasfiye memurları, tasfiyenin gerektirmediği yeni bir işlem yapamazlar [2]. Doktrinde, tasfiyenin tasfiyesi (liquidation of liquidation) olarak adlandırılabilecek, tasfiye gayesine hizmet etmeyen, bütünüyle kâr etme maksadıyla yeni ihalelere girilmesi veya yeni ticari riskler alınması bu yasak kapsamındadır. Şayet bu kural ihlal edilirse, tasfiye memurları ortaklara ve alacaklılara karşı müteselsilen sorumlu olurlar [8]. Ancak tasfiyenin selametle yürütülmesi için zaruri olan geçici veya tamamlayıcı işlemler (örneğin bozulacak malların işlenerek satılması) bu yasağın istisnasıdır.
2.3. Borca Batıklığın Tespiti ve İflas Bildirimi (m. 542/1-c)
Tasfiye esnasında düzenlenen ilk tasfiye bilançosu veya sonrasındaki finansal tablolar neticesinde şirket borçlarının varlıklarından fazla olduğu (borca batıklık) tespit edilirse, tasfiye memuru durumu derhal asliye ticaret mahkemesine bildirmekle yükümlüdür [2]. Bu durumda mahkeme iflasın açılmasına karar verir ve tasfiye süreci, İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre iflas idaresi tarafından yürütülmek üzere evrim geçirir (TTK m. 534) [7].
2.4. Finansal Tabloların Düzenlenmesi (m. 542/1-d, 542/1-f)
Tasfiyenin uzun sürmesi halinde, tasfiye memurları her yıl sonu için tasfiyeye ilişkin finansal tabloları düzenlemekle yükümlüdür [2]. Doktrinde vurgulandığı üzere, tasfiyenin başında çıkarılan "ilk tasfiye envanteri ve bilançosu" (TTK m. 540) ile tasfiye sonunda çıkarılan "kesin bilanço" (TTK m. 542/1-d) birbirinden farklıdır [9]. Kesin bilanço, tüm şirket borçlarının ödenmesi ve sermaye bedellerinin iadesinin ardından, ortaklara dağıtılacak safi malvarlığının (tasfiye bakiyesinin) miktarını belirlemek maksadıyla düzenlenir ve genel kurulun onayına sunulur [9].
2.5. Özen Yükümlülüğü ve Tasfiyenin Hızlandırılması (m. 542/1-e)
Tasfiye memurları, şirketin tüm mal ve haklarının korunması için "düzenli ve görevinin bilincinde bir yönetici" standardında önlemler almalı ve tasfiyeyi en kısa sürede tamamlamalıdır [2]. Yönetim kurulu üyelerinin TTK m. 369 kapsamındaki özen yükümlülüğünün tasfiye sürecindeki tezahürü olan bu hüküm, tasfiye sürecinin haksız yere sürüncemede bırakılmasını engellemektedir [3].
2.6. Vadesi Gelmemiş Borçların İskontosu (m. 542/1-h)
Tasfiye halindeki bir şirketin tüzel kişiliğinin hızlıca sonlandırılabilmesi için henüz muaccel olmamış borçların akıbetinin çözümlenmesi şarttır. TTK m. 542/1-h hükmü, vadesi gelmemiş borçların Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca (TCMB) kısa vadeli kredilere uygulanan oran üzerinden iskonto edilerek derhal ödeneceğini amirdir [3, 10]. Hüküm emredici nitelikte olup alacaklılar bu erken ve iskontolu ödemeyi kabul etmek zorundadır [4, 10]. Sadece kanun gereği iskonto edilmesi mümkün olmayan alacaklar istisna tutulmuştur [4].
3. Sistematik İlişkiler
- TTK m. 533 (Tasfiye Amacıyla Sınırlı Ehliyet): Tasfiye memurunun 542. maddedeki görevleri, şirketin 533. maddedeki ehliyet sınırı ile doğrudan bağlantılıdır [7]. Tasfiye memuru 542. madde dışına çıkarak işlem tesis ederse, 533. maddedeki sınır aşılmış olur.
- TTK m. 547 (Ek Tasfiye): Tasfiye memuru m. 542 kapsamındaki borçları ödeme veya alacakları tahsil etme görevini (özellikle m. 542/1-a) eksik yerine getirir ve şirketi sicilden terkin ettirirse, daha sonra ortaya çıkan pasifler veya aktifler için "ek tasfiye" yoluna gidilerek şirketin yeniden ihyası talep edilir [11-13].
- TTK m. 553 (Yöneticilerin ve Tasfiye Memurlarının Sorumluluğu): Tasfiye memurları, TTK m. 542’den doğan yasal yükümlülüklerini kusurlarıyla ihlal ettikleri takdirde, TTK m. 553 kapsamında şirkete, pay sahiplerine ve alacaklılara karşı verdikleri zararlardan şahsen ve müteselsilen sorumlu tutulurlar [14].
- TBK m. 49 vd. (Haksız Fiil): Tasfiye memurunun görevini yerine getirirken işlediği haksız fiillerden dolayı TTK m. 539/4 atfıyla şirket de sorumlu olacaktır [15].
4. Uygulama: Yargıtay İçtihadı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre, tasfiye memurunun TTK m. 542 uyarınca alacaklıların tamamını tespit ederek borçları ödeme veya ilgili meblağı depo etme yükümlülüğü katı bir şekilde değerlendirilmektedir. Şirketin defterlerinde kayıtlı olan veya tasfiye memurunun bilmesi gereken bir alacağın ödenmeden (veya TTK m. 541/3 uyarınca notere depo edilmeden) tasfiyenin sonlandırılması ve şirketin sicilden terkin edilmesi durumunda, tasfiye memurunun kusurlu olduğu karine olarak kabul edilmektedir [16, 17].
Ayrıca Yargıtay, TTK m. 547 bağlamındaki "ihya (ek tasfiye)" davalarında, tasfiye memurunun TTK m. 542/1-a'daki işlemleri eksik bırakmasını (örneğin şirketin taraf olduğu derdest bir davayı sonuçlandırmadan tasfiyeyi kapatması) ek tasfiye için yegane gerekçe saymakta ve şirketin tüzel kişiliğinin geçici olarak canlandırılmasına hükmetmektedir [18].
5. Pratik Örnek Olaylar
Olay 1 (Tasfiyenin Gerektirmediği Yeni İşlem):
X A.Ş., genel kurul kararıyla tasfiyeye girmiş ve tasfiye memuru olarak (T) atanmıştır. (T), eldeki nakit varlıkları değerlendirmek gerekçesiyle, şirketin faaliyet konusuna dahi girmeyen, yüksek riskli vadeli işlem (futures) sözleşmeleri akdetmiş ve zarar etmiştir.
Hukuki analiz: TTK m. 542/1-b hükmü, tasfiye memurunun tasfiyenin gerektirmediği yeni bir işlem yapmasını yasaklamıştır [2]. Türev araçlarla yapılan bu işlem, tasfiye amacına hizmet etmediğinden açıkça yasağın ihlalidir. Tasfiye memuru (T), şirketin uğradığı zarardan TTK m. 553 uyarınca tüm şahsi malvarlığıyla sorumlu olacaktır [14].
Olay 2 (Vadesi Gelmemiş Borcun İskontosu):
Tasfiye halindeki Y Limited Şirketinin, (A)'ya vadesine 2 yıl kalmış 100.000 TL borcu bulunmaktadır. Tasfiye memuru (M), şirketi bir an evvel tasfiye edebilmek için, TCMB kısa vadeli kredi faiz oranını uygulayarak alacağı iskonto etmiş ve 65.000 TL olarak (A)'ya derhal ödemiştir. (A) ise alacağının eksik ödendiğini iddia ederek itiraz etmektedir.
Hukuki analiz: TTK m. 542/1-h emredici bir kanun hükmüdür [3, 10]. Kanun koyucu, tasfiyenin süratle bitirilebilmesi amacıyla muaccel olmamış borçların iskonto edilerek ödenmesini öngörmüş ve alacaklıya bu ödemeyi kabul mecburiyeti getirmiştir [3, 4]. (A)'nın itirazı haksız olup, tasfiye memurunun işlemi kanuna uygundur.
6. Pratik Uygulama Notları
- İspat Yükü: Tasfiye memuru TTK m. 542 kapsamındaki bir yasal yükümlülüğünü ihlal ederse, zarara uğradığını iddia eden davacı (pay sahibi veya alacaklı) eylemi ve zararı ispatla mükelleftir. Ancak TTK m. 553 uyarınca kusurun bulunmadığını ispat yükü davalı tasfiye memurundadır (kusur karinesi) [19].
- Zamanaşımı / Süreler: Tasfiye memurlarının m. 542'den doğan yükümlülüklerini ihlaline dayanan sorumluluk davaları, davacının zararı ve sorumluyu öğrendiği tarihten itibaren iki ve her hâlde zararı doğuran fiilin meydana geldiği günden itibaren beş yıl geçmekle zamanaşımına uğrar (TTK m. 560) [20].
- Görevli/Yetkili Mahkeme: TTK m. 542 kapsamındaki görevlerin ihlaline dayalı sorumluluk davalarında veya şirketin m. 542/1-c gereği borca batıklık bildirimlerinde, görevli ve yetkili mahkeme şirketin merkezinin bulunduğu yerdeki asliye ticaret mahkemesidir [2, 21].
- Yaygın Uygulama Hataları: Tasfiye memurlarının alacaklıları tespit etmeden veya TTK m. 541'de öngörülen ilanları yöntemince yapmadan, m. 542 uyarınca dağıtım yapmaları sıkça rastlanan bir hatadır [17, 22]. Ayrıca vadesi gelmemiş borçlar iskonto edilmeden ödenirse, bu durum diğer alacaklıların veya pay sahiplerinin zararına yol açacağından sorumluluk doğurur.
7. Eleştirel Değerlendirme
Doktrinde (Özellikle Tekinalp, Poroy ve Çamoğlu ile Pulaşlı eksenindeki tartışmalarda) TTK m. 542/1-e hükmünde yer alan "mümkün olan en kısa sürede" ibaresi eleştirilmektedir [2, 23, 24]. Tasfiyenin doğası gereği zamana yayılan bir süreç olduğu dikkate alındığında, maktu bir azami sürenin bulunmaması uygulamada keyfiliğe ve tasfiyenin yıllarca sürmesine sebebiyet verebilmektedir.
Bunun yanı sıra m. 542/1-h hükmünde öngörülen TCMB kısa vadeli kredi iskonto oranının, her zaman piyasa gerçeklerini ve enflasyon/faiz oranlarını rasyonel şekilde yansıtıp yansıtmadığı hususu tartışmalıdır. Ekonomik konjonktürdeki dalgalanmalar sırasında, bu iskonto oranın sabit ve mutlak olarak uygulanması, bazı durumlarda alacaklılar aleyhine ciddi bir hak kaybı (mülkiyet hakkı ihlali iddiaları) doğurabilecekken, bazı senaryolarda tasfiye halindeki şirketi ödeme güçlüğüne sokabilmektedir. Ek olarak, "tasfiyenin gerektirmediği yeni işlem yasağı" (m. 542/1-b) bakımından sınırın nerede çizileceği oldukça grift bir konudur. Yönetim kurulu üyesinden ziyade bir "tasfiyeci" olan memurun, şirketin ticari prestijini korumaya yönelik, dolaylı da olsa aktifleri yüksek değerle satmaya yarayacak uzun vadeli taahhüt altına girip giremeyeceği doktrinde dar yorumlanmaktadır. Kanunun lafzı, esnek ekonomik manevralardan ziyade derhal likidasyon (paraya çevirme) idealini dayatmaktadır.
Metodolojik Not
Bu yorum, Av. Fethi Güzel tarafından akademik dürüstlük ve bilimsel araştırma ilkeleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Yalnızca doktrin ve yargı kararları çerçevesinde objektif olarak sunulmuştur.
1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) tasfiye sürecine ilişkin temel düzenlemeleri arasında yer alan 542. maddesi, tasfiye memurlarının şirket tüzel kişiliğinin sona ermesi aşamasındaki yetki, görev ve sorumluluklarını düzenleyen merkezi bir normdur [1-4]. TTK’nın anonim şirketlere ilişkin "Sona Erme ve Tasfiye" başlıklı onuncu bölümünde yer alan bu hüküm, TTK m. 643 atfıyla limited şirketlerin tasfiyesinde de doğrudan uygulanma kabiliyetine sahiptir [5, 6].
Tasfiye aşamasına giren bir sermaye şirketi, tüzel kişiliğini tasfiye amacıyla sınırlı olarak korumaya devam eder (TTK m. 533/2) [7]. Tasfiye gayesi, şirketin mevcudunun paraya çevrilmesi, alacaklarının tahsili ve borçlarının ödenmesi suretiyle tasfiye bakiyesinin pay sahiplerine dağıtılması sürecini kapsar. TTK m. 542, tasfiye memurunun bu gayeye ulaşmak için yapması gereken "diğer tasfiye işlerini" dokuz alt bent hâlinde, adeta bir görev ve işlem haritası niteliğinde sıralamıştır [1-4]. Hükmün ratio legis’i (konuluş amacı), alacaklıların tatminini güvence altına almak, pay sahiplerinin mülkiyet (tasfiye payı) haklarını korumak ve tasfiye sürecinin şeffaf, hızlı ve hukuki güvenliğe uygun şekilde yürütülmesini sağlamaktır.
2. Maddedeki Kavramların Analizi
2.1. Süregelen İşlemlerin Tamamlanması ve Varlıkların Paraya Çevrilmesi (m. 542/1-a)
Tasfiye memurlarının asli görevi, şirketin faal olduğu dönemde başlamış ancak henüz sonuçlanmamış (süregelen) işlemleri tamamlamaktır [1]. Hükmün devamında, pay bedellerinin henüz ödenmemiş olan kısımlarının tahsil edilmesi zorunluluğu getirilmiştir [1]. Şirket, tasfiye aşamasına girdiğinde, eğer hala ödenmemiş (taahhüt edilmiş ancak ifa edilmemiş) sermaye borcu bulunuyorsa, bu meblağın şirket dışı alacaklıların tatmini veya iç ilişkide denkleştirmenin sağlanması amacıyla tahsili gerekir. Ayrıca aktiflerin paraya çevrilmesi yükümlülüğü (nakde dönüştürme), tasfiye memurlarının serbest iradesinden ziyade yasal bir mecburiyettir [1].
2.2. Yeni İşlem Yapma Yasağı (m. 542/1-b)
Tasfiye memurlarının yönetim yetkisi, tasfiye amacı ile sınırlandırılmıştır [7]. TTK m. 542/1-b hükmü uyarınca tasfiye memurları, tasfiyenin gerektirmediği yeni bir işlem yapamazlar [2]. Doktrinde, tasfiyenin tasfiyesi (liquidation of liquidation) olarak adlandırılabilecek, tasfiye gayesine hizmet etmeyen, bütünüyle kâr etme maksadıyla yeni ihalelere girilmesi veya yeni ticari riskler alınması bu yasak kapsamındadır. Şayet bu kural ihlal edilirse, tasfiye memurları ortaklara ve alacaklılara karşı müteselsilen sorumlu olurlar [8]. Ancak tasfiyenin selametle yürütülmesi için zaruri olan geçici veya tamamlayıcı işlemler (örneğin bozulacak malların işlenerek satılması) bu yasağın istisnasıdır.
2.3. Borca Batıklığın Tespiti ve İflas Bildirimi (m. 542/1-c)
Tasfiye esnasında düzenlenen ilk tasfiye bilançosu veya sonrasındaki finansal tablolar neticesinde şirket borçlarının varlıklarından fazla olduğu (borca batıklık) tespit edilirse, tasfiye memuru durumu derhal asliye ticaret mahkemesine bildirmekle yükümlüdür [2]. Bu durumda mahkeme iflasın açılmasına karar verir ve tasfiye süreci, İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre iflas idaresi tarafından yürütülmek üzere evrim geçirir (TTK m. 534) [7].
2.4. Finansal Tabloların Düzenlenmesi (m. 542/1-d, 542/1-f)
Tasfiyenin uzun sürmesi halinde, tasfiye memurları her yıl sonu için tasfiyeye ilişkin finansal tabloları düzenlemekle yükümlüdür [2]. Doktrinde vurgulandığı üzere, tasfiyenin başında çıkarılan "ilk tasfiye envanteri ve bilançosu" (TTK m. 540) ile tasfiye sonunda çıkarılan "kesin bilanço" (TTK m. 542/1-d) birbirinden farklıdır [9]. Kesin bilanço, tüm şirket borçlarının ödenmesi ve sermaye bedellerinin iadesinin ardından, ortaklara dağıtılacak safi malvarlığının (tasfiye bakiyesinin) miktarını belirlemek maksadıyla düzenlenir ve genel kurulun onayına sunulur [9].
2.5. Özen Yükümlülüğü ve Tasfiyenin Hızlandırılması (m. 542/1-e)
Tasfiye memurları, şirketin tüm mal ve haklarının korunması için "düzenli ve görevinin bilincinde bir yönetici" standardında önlemler almalı ve tasfiyeyi en kısa sürede tamamlamalıdır [2]. Yönetim kurulu üyelerinin TTK m. 369 kapsamındaki özen yükümlülüğünün tasfiye sürecindeki tezahürü olan bu hüküm, tasfiye sürecinin haksız yere sürüncemede bırakılmasını engellemektedir [3].
2.6. Vadesi Gelmemiş Borçların İskontosu (m. 542/1-h)
Tasfiye halindeki bir şirketin tüzel kişiliğinin hızlıca sonlandırılabilmesi için henüz muaccel olmamış borçların akıbetinin çözümlenmesi şarttır. TTK m. 542/1-h hükmü, vadesi gelmemiş borçların Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca (TCMB) kısa vadeli kredilere uygulanan oran üzerinden iskonto edilerek derhal ödeneceğini amirdir [3, 10]. Hüküm emredici nitelikte olup alacaklılar bu erken ve iskontolu ödemeyi kabul etmek zorundadır [4, 10]. Sadece kanun gereği iskonto edilmesi mümkün olmayan alacaklar istisna tutulmuştur [4].
3. Sistematik İlişkiler
4. Uygulama: Yargıtay İçtihadı
Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre, tasfiye memurunun TTK m. 542 uyarınca alacaklıların tamamını tespit ederek borçları ödeme veya ilgili meblağı depo etme yükümlülüğü katı bir şekilde değerlendirilmektedir. Şirketin defterlerinde kayıtlı olan veya tasfiye memurunun bilmesi gereken bir alacağın ödenmeden (veya TTK m. 541/3 uyarınca notere depo edilmeden) tasfiyenin sonlandırılması ve şirketin sicilden terkin edilmesi durumunda, tasfiye memurunun kusurlu olduğu karine olarak kabul edilmektedir [16, 17].
Ayrıca Yargıtay, TTK m. 547 bağlamındaki "ihya (ek tasfiye)" davalarında, tasfiye memurunun TTK m. 542/1-a'daki işlemleri eksik bırakmasını (örneğin şirketin taraf olduğu derdest bir davayı sonuçlandırmadan tasfiyeyi kapatması) ek tasfiye için yegane gerekçe saymakta ve şirketin tüzel kişiliğinin geçici olarak canlandırılmasına hükmetmektedir [18].
5. Pratik Örnek Olaylar
Olay 1 (Tasfiyenin Gerektirmediği Yeni İşlem): X A.Ş., genel kurul kararıyla tasfiyeye girmiş ve tasfiye memuru olarak (T) atanmıştır. (T), eldeki nakit varlıkları değerlendirmek gerekçesiyle, şirketin faaliyet konusuna dahi girmeyen, yüksek riskli vadeli işlem (futures) sözleşmeleri akdetmiş ve zarar etmiştir. Hukuki analiz: TTK m. 542/1-b hükmü, tasfiye memurunun tasfiyenin gerektirmediği yeni bir işlem yapmasını yasaklamıştır [2]. Türev araçlarla yapılan bu işlem, tasfiye amacına hizmet etmediğinden açıkça yasağın ihlalidir. Tasfiye memuru (T), şirketin uğradığı zarardan TTK m. 553 uyarınca tüm şahsi malvarlığıyla sorumlu olacaktır [14].
Olay 2 (Vadesi Gelmemiş Borcun İskontosu): Tasfiye halindeki Y Limited Şirketinin, (A)'ya vadesine 2 yıl kalmış 100.000 TL borcu bulunmaktadır. Tasfiye memuru (M), şirketi bir an evvel tasfiye edebilmek için, TCMB kısa vadeli kredi faiz oranını uygulayarak alacağı iskonto etmiş ve 65.000 TL olarak (A)'ya derhal ödemiştir. (A) ise alacağının eksik ödendiğini iddia ederek itiraz etmektedir. Hukuki analiz: TTK m. 542/1-h emredici bir kanun hükmüdür [3, 10]. Kanun koyucu, tasfiyenin süratle bitirilebilmesi amacıyla muaccel olmamış borçların iskonto edilerek ödenmesini öngörmüş ve alacaklıya bu ödemeyi kabul mecburiyeti getirmiştir [3, 4]. (A)'nın itirazı haksız olup, tasfiye memurunun işlemi kanuna uygundur.
6. Pratik Uygulama Notları
7. Eleştirel Değerlendirme
Doktrinde (Özellikle Tekinalp, Poroy ve Çamoğlu ile Pulaşlı eksenindeki tartışmalarda) TTK m. 542/1-e hükmünde yer alan "mümkün olan en kısa sürede" ibaresi eleştirilmektedir [2, 23, 24]. Tasfiyenin doğası gereği zamana yayılan bir süreç olduğu dikkate alındığında, maktu bir azami sürenin bulunmaması uygulamada keyfiliğe ve tasfiyenin yıllarca sürmesine sebebiyet verebilmektedir.
Bunun yanı sıra m. 542/1-h hükmünde öngörülen TCMB kısa vadeli kredi iskonto oranının, her zaman piyasa gerçeklerini ve enflasyon/faiz oranlarını rasyonel şekilde yansıtıp yansıtmadığı hususu tartışmalıdır. Ekonomik konjonktürdeki dalgalanmalar sırasında, bu iskonto oranın sabit ve mutlak olarak uygulanması, bazı durumlarda alacaklılar aleyhine ciddi bir hak kaybı (mülkiyet hakkı ihlali iddiaları) doğurabilecekken, bazı senaryolarda tasfiye halindeki şirketi ödeme güçlüğüne sokabilmektedir. Ek olarak, "tasfiyenin gerektirmediği yeni işlem yasağı" (m. 542/1-b) bakımından sınırın nerede çizileceği oldukça grift bir konudur. Yönetim kurulu üyesinden ziyade bir "tasfiyeci" olan memurun, şirketin ticari prestijini korumaya yönelik, dolaylı da olsa aktifleri yüksek değerle satmaya yarayacak uzun vadeli taahhüt altına girip giremeyeceği doktrinde dar yorumlanmaktadır. Kanunun lafzı, esnek ekonomik manevralardan ziyade derhal likidasyon (paraya çevirme) idealini dayatmaktadır.
Metodolojik Not
Bu yorum, Av. Fethi Güzel tarafından akademik dürüstlük ve bilimsel araştırma ilkeleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Yalnızca doktrin ve yargı kararları çerçevesinde objektif olarak sunulmuştur.