1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) 53. maddesi, Birinci Kitap (Ticari İşletme), Üçüncü Kısım (Ticaret Unvanı ve İşletme Adı) başlığı altında düzenlenmiştir. Kanun koyucu, ticari hayatta teşebbüslerin ve tüzel kişilerin şahsi kimliklerini yansıtan "ticaret unvanı" ile bizzat ticari işletmenin kendisini, fiziksel veya organizasyonel varlığını tanıtan "işletme adı" kavramlarını birbirinden kesin sınırlarla ayırmıştır [1].
TTK m. 53 hükmü, işletme adının tanımından ziyade, bu adın işlevini, kullanım şartlarını ve hukuki koruma rejimini ortaya koymaktadır. Madde metninden açıkça anlaşıldığı üzere işletme adı, işletme sahibi olan taciri değil, doğrudan doğruya işletmeyi (mağaza, fabrika, dükkân vb.) tanıtmak ve onu benzer işletmelerden ayırt etmek amacına hizmet eden bir ad veya işarettir [1, 2]. Doktrinde Reha Poroy, Ünal Tekinalp ve Sabih Arkan gibi otoritelerin de vurguladığı üzere, ticaret unvanı tacirin (sübjenin) ticari adıdır; işletme adı ise ticari işletmenin (objenin) adıdır [1, 3].
Bu madde, işletme adı kullanımını zorunlu tutmamakla birlikte, şayet fiili olarak bir işletme adı tayin edilecekse, hukuki güvenliğin ve aleniyetin sağlanması amacıyla tescil zorunluluğu öngörmüştür [1, 2, 4]. Maddenin ikinci cümlesinde yer alan atıflar silsilesi (TTK m. 38, 45, 47, 50, 51 ve 52) ise tescilli işletme adlarına, tıpkı ticaret unvanlarında olduğu gibi mutlak ve inhisari (tekelci) bir koruma kalkanı sağlamaktadır [4].
2. Maddedeki Kavramların Analizi
2.1. İşletme Adı Kavramı ve İşlevi
İşletme adı, bir ticari işletmeyi hedef kitlesine (müşterilere) tanıtmak, piyasadaki diğer işletmelerden ayırmak ve işletmenin çevresiyle olan ilişkilerinde bireyselleşmesini sağlamak üzere kullanılan bir ad ve işarettir [1, 2, 5]. İşletme adı, tacirin şahsından bağımsız olarak işletmenin bizzat kendisine bağlıdır. Örneğin, tacir (A) şahsının ticaret unvanı "A Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş." iken, bu şirketin açtığı mağazanın işletme adı "Kanaat Lokantası" veya "Şan Sineması" gibi tamamen serbestçe belirlenmiş fantezi ibareler olabilir [1]. İşletme adının temel fonksiyonu "tanıtma" ve "ayırt etme"dir; markanın köken gösterme veya garanti fonksiyonlarından bu yönüyle ayrılır [2, 3].
2.2. İhtiyari Kullanım ve Tescil Zorunluluğu Kuralı
TTK m. 53 uyarınca, hiçbir tacir veya esnaf işletme adı kullanmak zorunda değildir [1]. Ancak kanun koyucu burada "şarta bağlı bir zorunluluk" ihdas etmiştir. Eğer işletme sahibi, işletmesini tanıtmak üzere bir ad seçmiş ve bunu tabelasında, vitrininde, reklamlarında veya basılı evrakında kullanmaya karar vermişse, TTK m. 53 hükmü gereğince bu adı derhal ticaret siciline tescil ettirmek ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan ettirmek zorundadır [1, 6]. Tescil, burada kurucu bir nitelik taşımaz; zira işletme adı fiili kullanımla doğar, ancak tescil, kanuni korumadan (TTK m. 50-52) yararlanmak için şart koşulmuştur [2, 7].
2.3. Koruma Rejimi ve Atıf Yapılan Hükümler
TTK m. 53/son cümlesi, tescil edilmiş işletme adlarının hukuki statüsünü belirlemek üzere ticaret unvanlarına ilişkin şu maddelere açık atıf yapmaktadır [4]:
- TTK m. 38: Ticaret sicili kayıtlarından doğan hukuki ve cezai sorumluluklar.
- TTK m. 45: Türkiye çapında tekel hakkı. Tescil edilmiş bir işletme adı, Türkiye'nin herhangi bir yerindeki sicil dairesinde başkası tarafından aynı şekilde tescil edilemez [8, 9].
- TTK m. 47: İşletme sahibinin veya ortakların adlarının değişmesi halinde işletme adının devamlılığı.
- TTK m. 50: Usulüne uygun tescil ve ilan edilmiş işletme adını kullanma hakkının münhasıran sahibine ait olması [10, 11].
- TTK m. 51-52: Tescilli işletme adına yönelik ihlallerde (tecavüzlerde) tespit, men (yasaklama), ref (maddi durumun ortadan kaldırılması) ve tazminat davalarının açılabilmesi yetkisi [12, 13].
3. Sistematik İlişkiler
- TTK m. 11/3 ve TTK m. 49/1 (Devir ve İntikal İlişkisi): TTK m. 49/1, ticaret unvanının işletmeden ayrı olarak devredilemeyeceğini emreder [14, 15]. Ancak TTK m. 53, ticaret unvanlarına ilişkin maddelere atıf yaparken m. 49 hükmünü bilinçli olarak atıf dışında bırakmıştır [14]. Doktrinde bu durum, işletme adının ticari işletmeden tamamen bağımsız ve ayrı olarak devredilebileceğinin açık yasal kanıtı olarak kabul edilmektedir [14].
- TTK m. 54 vd. (Haksız Rekabet Hükümleri): TTK m. 53 uyarınca tescil edilmemiş işletme adları kanunun sağladığı özel korumadan (m. 50-52) mahrum kalır. Ancak bu durum onların korumasız olduğu anlamına gelmez. Tescilsiz işletme adları, kullanımla sağlanan öncelik hakkı kapsamında TTK m. 54 ve devamında düzenlenen genel haksız rekabet hükümleri uyarınca korunur [16-18].
- SMK m. 6/6 (Sınai Mülkiyet Kanunu İlişkisi): Usulüne uygun tescil edilmiş bir işletme adının, sonradan başka bir kişi tarafından marka olarak tescil edilmek istenmesi halinde, işletme adı sahibi "önceki tarihli hakka" dayanarak SMK m. 6/6 uyarınca marka başvurusuna itiraz edebilir ve bu, nispi bir ret nedeni teşkil eder [19-21].
- TMK m. 26 ve TBK m. 49 (Adın Korunması ve Haksız Fiil): Doktrinde, işletme adının sahibinden bağımsız olarak işletmeyi tanıtan bir isim olması nedeniyle TMK m. 26 kapsamındaki adın korunması hükümlerinden (özellikle tüzel kişi veya gerçek kişinin doğrudan kendi adını kullanmadığı fantezi isimlerde dahi mülkiyet ve kişilik hakları geniş yorumlanarak) ve TBK m. 49 haksız fiil genel hükümlerinden kümülatif olarak yararlanabileceği kabul edilmektedir [17, 22].
4. Uygulama: Yargıtay İçtihadı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre, marka, ticaret unvanı ve işletme adı eşdeğer bir koruma kalkanına sahiptir ve ihtilaflarda "öncelik (rüçhan) ilkesi" mutlak surette uygulanır [23, 24].
- İltibas (Karıştırılma) Tehlikesi Kriteri: Yargıtay 11. HD, ticaret unvanı, marka ve işletme adları arasındaki çatışmalarda "iltibas" (karıştırılma) tehlikesinin bulunup bulunmadığını inceler. Örneğin Yargıtay, çekirdek unsurun ön plana çıkarılarak veya fantezi bir işletme adının başkası tarafından ticari unvanda kullanılması halinde haksız rekabetin ve tecavüzün oluşacağına hükmetmektedir [25].
- Öncelik (Rüçhan) İlkesi Kapsamında Tescil Hükümsüzlüğü: Yargıtay 11. HD'nin 2021/1612 E. sayılı (Beyaz Ev Kararı) kararında vurgulandığı üzere, tescilsiz dahi olsa piyasada kullanılarak ayırt edicilik kazandırılmış önceki tarihli bir işletme adı, sonradan tescil edilen ticaret unvanının veya markanın hükümsüz kılınmasını haksız rekabet hükümleri çerçevesinde talep edebilir [26].
- Markasal Kullanım Ayrımı: Yargıtay, bir işletme adının ambalajlarda ve doğrudan ürün üzerinde bir "marka" gibi mi, yoksa sadece mağaza tabelasında bir "işletme adı" gibi mi kullanıldığını somut olayın özelliklerine göre ayırmaktadır [25, 27]. İşletme adının işletmeyi tanıtma fonksiyonu aşılarak doğrudan mallar üzerinde ayırt edici işaret (marka) olarak kullanılması, SMK m. 29 kapsamında marka hakkına tecavüz oluşturabilir [27, 28].
5. Pratik Örnek Olaylar
Olay 1 (Kurmaca Senaryo):
İstanbul'da bir limited şirket, 2018 yılından bu yana Kadıköy'de "Mavi Ay Kafe" tabelasıyla bir işletme faaliyeti yürütmektedir. Ancak şirket, "Mavi Ay" ibaresini TTK m. 53 uyarınca ticaret siciline tescil ettirmemiştir. 2023 yılında İzmir'de başka bir şirket, "Mavi Ay Kafe" ibaresini ticaret siciline işletme adı olarak tescil ettirmiş ve Türkiye çapında şubeleşmeye başlamıştır. İzmir'deki şirket, İstanbul'daki kafeye ihtarname göndererek işletme adının kullanılmasının TTK m. 52 uyarınca men edilmesini talep etmiştir.
Hukuki analiz: Somut olayda İstanbul'daki şirket, TTK m. 53 uyarınca tescil zorunluluğuna uymamış olsa da bu durum onun sahip olduğu öncelik hakkını tamamen ortadan kaldırmaz. Tescil edilmemiş işletme adları TTK m. 54 vd. uyarınca haksız rekabet hükümlerine tabidir [16]. İstanbul'daki şirket, "Mavi Ay" işletme adını kendi bölgesinde fiilen ve öncelikli olarak kullanarak bir müşteri çevresi (peştemaliye) yaratmışsa, önceki kullanıma dayalı üstün hak sahibi olduğunu ispatlayarak İzmir'deki şirketin haksız rekabet ve men taleplerini defedebilir. Ancak tescilli bir hakka dayanmadığı için, TTK m. 52'nin inhisari korumasından yararlanarak İzmir'deki şirketin doğrudan sicilden terkinini istemesi oldukça zordur; yalnızca kendi fiili kullanım bölgesindeki kazanılmış haklarını haksız rekabet def'i olarak ileri sürebilir [26, 29].
Olay 2 (Kurmaca Senaryo):
Bursa'da faaliyet gösteren "Zeta Turizm A.Ş.", uzun yıllardır işlettiği "Altın Kumsal" isimli otelinin işletme adını ticaret siciline tescil ettirmiştir. Şirket, otelin mülkiyetini ve turizm organizasyonunu kendi uhdesinde tutmaya devam etmekle birlikte, finansal dar boğaz nedeniyle sadece "Altın Kumsal" işletme adını, Antalya'da benzer bir otel açacak olan "Beta Turizm Ltd. Şti."ye bedeli mukabilinde devretmek için yazılı bir sözleşme yapmıştır.
Hukuki analiz: İşlem hukuken geçerlidir. Ticaret unvanlarının aksine (TTK m. 49/1 gereği unvan işletmeden ayrı devredilemez), TTK m. 53 hükmü, işletme adları hakkında uygulanacak maddeler arasında TTK m. 49'u saymamıştır [14, 30]. Kanun koyucunun bu bilinçli suskunluğu (argumentum a contrario) neticesinde, işletme adı, bağlı bulunduğu ticari işletmeden tamamen bağımsız ve ayrı olarak gayri maddi bir malvarlığı unsuru gibi tek başına devredilebilir [14]. Bu devir sözleşmesinin yazılı yapılması ve hak sahipliğinin naklinin tescil edilmesi gerekir.
6. Pratik Uygulama Notları
- İspat Yükü: İşletme adına tecavüz veya haksız rekabet iddiasında bulunan taraf, bu adı tescil ettirdiğini (sicil tasdiknamesi ile) veya tescilsiz kullanıyorsa fiili öncelik hakkını, markalaşma/tanınmışlık düzeyini faturalar, reklam giderleri, vergi levhaları ve piyasa araştırmalarıyla ispat etmekle yükümlüdür [26, 31].
- Zamanaşımı / Süreler: Tescilsiz işletme adlarına tecavüz nedeniyle haksız rekabet davalarında, TTK m. 60 uyarınca hak sahibinin, davaya hakkı olan tarafın bu hakların doğduğunu öğrendiği günden itibaren bir yıl ve her hâlde bunların doğumundan itibaren üç yıl geçmekle zamanaşımı süresi dolar [21, 32].
- Görevli/yetkili mahkeme: TTK m. 4 uyarınca işletme adına ilişkin uyuşmazlıklar mutlak ticari dava niteliğindedir. Görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesidir [33, 34]. Yetkili mahkeme genel hükümlere göre davalının yerleşim yeri veya haksız fiilin (haksız rekabetin) gerçekleştiği yer mahkemesidir.
- Yaygın uygulama hataları: Piyasada esnaf ve tacirlerin, resmi kurumlara verilen dilekçelerde, banka sözleşmelerinde veya kıymetli evrakta imzaların üstüne "ticaret unvanı" yerine kaşe olarak sadece "işletme adını" vurmaları çok sık karşılaşılan bir hatadır. TTK m. 39/1 gereği kambiyo senetleri ve resmi işlemlerde mutlak surette tescilli ticaret unvanı kullanılmalıdır; işletme adı ticaret unvanının yerini tutmaz [3].
7. Eleştirel Değerlendirme
Türk Ticaret Kanunu'nun 53. maddesi, işletme adının korunmasına yönelik benimsediği "atıf (yollama) tekniği" sebebiyle doktrinde sıklıkla eleştirilmektedir [14, 35]. İşletme adının niteliği, ticaret unvanından yapısal olarak oldukça farklıdır. Ticaret unvanı bir gerçek veya tüzel kişiyi (taciri) temsil ederken, işletme adı doğrudan eşya ve haklar topluluğu olan ekonomik varlığı (işletmeyi) temsil eder [1].
Bu farklılığa rağmen, işletme adının koruma rejimi için doğrudan ticaret unvanı hükümlerine (m. 38, 45, 47, vb.) yollama yapılması uygulamada tereddütlere yol açmaktadır. Örneğin, TTK m. 45'e yapılan atıf gereğince tescilli işletme adının "Türkiye çapında" korunduğu kabul edilmektedir [8]. Ancak, işletme adı mahiyeti gereği daha yerel (lokal) bir özellik taşır. Trabzon'daki "Bursa İskendercisi" isimli bir esnaf lokantası ile Erzurum'daki aynı isimli lokanta arasında, salt ticaret siciline tescil edildiği için ulusal çapta inhisari bir çatışma kurgulamak, ticari hayatın gerçekleriyle her zaman örtüşmemektedir.
Bunun yanı sıra, maddenin tescilsiz işletme adlarının akıbetine dair açık bir yönlendirme barındırmaması, çözümün tamamen haksız rekabet (TTK m. 54 vd.) ve TMK m. 26 (Adın Korunması) teorilerine bırakılması hukuki belirlilik açısından bir noksanlıktır [16, 17]. İdeal olan, tescilsiz ve tescilli işletme adlarının mülkiyet haklarının ve devre konu edilme şartlarının TTK sistematiğinde ayrı ve bağımsız bir alt bölüm olarak regüle edilmesidir.
Metodolojik Not
Bu yorum, Av. Fethi Güzel tarafından akademik dürüstlük ve bilimsel araştırma ilkeleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Yalnızca doktrin ve yargı kararları çerçevesinde objektif olarak sunulmuştur.
1. Maddenin Sistematiği ve Genel Açıklama
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun (TTK) 53. maddesi, Birinci Kitap (Ticari İşletme), Üçüncü Kısım (Ticaret Unvanı ve İşletme Adı) başlığı altında düzenlenmiştir. Kanun koyucu, ticari hayatta teşebbüslerin ve tüzel kişilerin şahsi kimliklerini yansıtan "ticaret unvanı" ile bizzat ticari işletmenin kendisini, fiziksel veya organizasyonel varlığını tanıtan "işletme adı" kavramlarını birbirinden kesin sınırlarla ayırmıştır [1].
TTK m. 53 hükmü, işletme adının tanımından ziyade, bu adın işlevini, kullanım şartlarını ve hukuki koruma rejimini ortaya koymaktadır. Madde metninden açıkça anlaşıldığı üzere işletme adı, işletme sahibi olan taciri değil, doğrudan doğruya işletmeyi (mağaza, fabrika, dükkân vb.) tanıtmak ve onu benzer işletmelerden ayırt etmek amacına hizmet eden bir ad veya işarettir [1, 2]. Doktrinde Reha Poroy, Ünal Tekinalp ve Sabih Arkan gibi otoritelerin de vurguladığı üzere, ticaret unvanı tacirin (sübjenin) ticari adıdır; işletme adı ise ticari işletmenin (objenin) adıdır [1, 3].
Bu madde, işletme adı kullanımını zorunlu tutmamakla birlikte, şayet fiili olarak bir işletme adı tayin edilecekse, hukuki güvenliğin ve aleniyetin sağlanması amacıyla tescil zorunluluğu öngörmüştür [1, 2, 4]. Maddenin ikinci cümlesinde yer alan atıflar silsilesi (TTK m. 38, 45, 47, 50, 51 ve 52) ise tescilli işletme adlarına, tıpkı ticaret unvanlarında olduğu gibi mutlak ve inhisari (tekelci) bir koruma kalkanı sağlamaktadır [4].
2. Maddedeki Kavramların Analizi
2.1. İşletme Adı Kavramı ve İşlevi
İşletme adı, bir ticari işletmeyi hedef kitlesine (müşterilere) tanıtmak, piyasadaki diğer işletmelerden ayırmak ve işletmenin çevresiyle olan ilişkilerinde bireyselleşmesini sağlamak üzere kullanılan bir ad ve işarettir [1, 2, 5]. İşletme adı, tacirin şahsından bağımsız olarak işletmenin bizzat kendisine bağlıdır. Örneğin, tacir (A) şahsının ticaret unvanı "A Tekstil Sanayi ve Ticaret A.Ş." iken, bu şirketin açtığı mağazanın işletme adı "Kanaat Lokantası" veya "Şan Sineması" gibi tamamen serbestçe belirlenmiş fantezi ibareler olabilir [1]. İşletme adının temel fonksiyonu "tanıtma" ve "ayırt etme"dir; markanın köken gösterme veya garanti fonksiyonlarından bu yönüyle ayrılır [2, 3].
2.2. İhtiyari Kullanım ve Tescil Zorunluluğu Kuralı
TTK m. 53 uyarınca, hiçbir tacir veya esnaf işletme adı kullanmak zorunda değildir [1]. Ancak kanun koyucu burada "şarta bağlı bir zorunluluk" ihdas etmiştir. Eğer işletme sahibi, işletmesini tanıtmak üzere bir ad seçmiş ve bunu tabelasında, vitrininde, reklamlarında veya basılı evrakında kullanmaya karar vermişse, TTK m. 53 hükmü gereğince bu adı derhal ticaret siciline tescil ettirmek ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde ilan ettirmek zorundadır [1, 6]. Tescil, burada kurucu bir nitelik taşımaz; zira işletme adı fiili kullanımla doğar, ancak tescil, kanuni korumadan (TTK m. 50-52) yararlanmak için şart koşulmuştur [2, 7].
2.3. Koruma Rejimi ve Atıf Yapılan Hükümler
TTK m. 53/son cümlesi, tescil edilmiş işletme adlarının hukuki statüsünü belirlemek üzere ticaret unvanlarına ilişkin şu maddelere açık atıf yapmaktadır [4]:
3. Sistematik İlişkiler
4. Uygulama: Yargıtay İçtihadı
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu ve 11. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarına göre, marka, ticaret unvanı ve işletme adı eşdeğer bir koruma kalkanına sahiptir ve ihtilaflarda "öncelik (rüçhan) ilkesi" mutlak surette uygulanır [23, 24].
5. Pratik Örnek Olaylar
Olay 1 (Kurmaca Senaryo): İstanbul'da bir limited şirket, 2018 yılından bu yana Kadıköy'de "Mavi Ay Kafe" tabelasıyla bir işletme faaliyeti yürütmektedir. Ancak şirket, "Mavi Ay" ibaresini TTK m. 53 uyarınca ticaret siciline tescil ettirmemiştir. 2023 yılında İzmir'de başka bir şirket, "Mavi Ay Kafe" ibaresini ticaret siciline işletme adı olarak tescil ettirmiş ve Türkiye çapında şubeleşmeye başlamıştır. İzmir'deki şirket, İstanbul'daki kafeye ihtarname göndererek işletme adının kullanılmasının TTK m. 52 uyarınca men edilmesini talep etmiştir. Hukuki analiz: Somut olayda İstanbul'daki şirket, TTK m. 53 uyarınca tescil zorunluluğuna uymamış olsa da bu durum onun sahip olduğu öncelik hakkını tamamen ortadan kaldırmaz. Tescil edilmemiş işletme adları TTK m. 54 vd. uyarınca haksız rekabet hükümlerine tabidir [16]. İstanbul'daki şirket, "Mavi Ay" işletme adını kendi bölgesinde fiilen ve öncelikli olarak kullanarak bir müşteri çevresi (peştemaliye) yaratmışsa, önceki kullanıma dayalı üstün hak sahibi olduğunu ispatlayarak İzmir'deki şirketin haksız rekabet ve men taleplerini defedebilir. Ancak tescilli bir hakka dayanmadığı için, TTK m. 52'nin inhisari korumasından yararlanarak İzmir'deki şirketin doğrudan sicilden terkinini istemesi oldukça zordur; yalnızca kendi fiili kullanım bölgesindeki kazanılmış haklarını haksız rekabet def'i olarak ileri sürebilir [26, 29].
Olay 2 (Kurmaca Senaryo): Bursa'da faaliyet gösteren "Zeta Turizm A.Ş.", uzun yıllardır işlettiği "Altın Kumsal" isimli otelinin işletme adını ticaret siciline tescil ettirmiştir. Şirket, otelin mülkiyetini ve turizm organizasyonunu kendi uhdesinde tutmaya devam etmekle birlikte, finansal dar boğaz nedeniyle sadece "Altın Kumsal" işletme adını, Antalya'da benzer bir otel açacak olan "Beta Turizm Ltd. Şti."ye bedeli mukabilinde devretmek için yazılı bir sözleşme yapmıştır. Hukuki analiz: İşlem hukuken geçerlidir. Ticaret unvanlarının aksine (TTK m. 49/1 gereği unvan işletmeden ayrı devredilemez), TTK m. 53 hükmü, işletme adları hakkında uygulanacak maddeler arasında TTK m. 49'u saymamıştır [14, 30]. Kanun koyucunun bu bilinçli suskunluğu (argumentum a contrario) neticesinde, işletme adı, bağlı bulunduğu ticari işletmeden tamamen bağımsız ve ayrı olarak gayri maddi bir malvarlığı unsuru gibi tek başına devredilebilir [14]. Bu devir sözleşmesinin yazılı yapılması ve hak sahipliğinin naklinin tescil edilmesi gerekir.
6. Pratik Uygulama Notları
7. Eleştirel Değerlendirme
Türk Ticaret Kanunu'nun 53. maddesi, işletme adının korunmasına yönelik benimsediği "atıf (yollama) tekniği" sebebiyle doktrinde sıklıkla eleştirilmektedir [14, 35]. İşletme adının niteliği, ticaret unvanından yapısal olarak oldukça farklıdır. Ticaret unvanı bir gerçek veya tüzel kişiyi (taciri) temsil ederken, işletme adı doğrudan eşya ve haklar topluluğu olan ekonomik varlığı (işletmeyi) temsil eder [1].
Bu farklılığa rağmen, işletme adının koruma rejimi için doğrudan ticaret unvanı hükümlerine (m. 38, 45, 47, vb.) yollama yapılması uygulamada tereddütlere yol açmaktadır. Örneğin, TTK m. 45'e yapılan atıf gereğince tescilli işletme adının "Türkiye çapında" korunduğu kabul edilmektedir [8]. Ancak, işletme adı mahiyeti gereği daha yerel (lokal) bir özellik taşır. Trabzon'daki "Bursa İskendercisi" isimli bir esnaf lokantası ile Erzurum'daki aynı isimli lokanta arasında, salt ticaret siciline tescil edildiği için ulusal çapta inhisari bir çatışma kurgulamak, ticari hayatın gerçekleriyle her zaman örtüşmemektedir.
Bunun yanı sıra, maddenin tescilsiz işletme adlarının akıbetine dair açık bir yönlendirme barındırmaması, çözümün tamamen haksız rekabet (TTK m. 54 vd.) ve TMK m. 26 (Adın Korunması) teorilerine bırakılması hukuki belirlilik açısından bir noksanlıktır [16, 17]. İdeal olan, tescilsiz ve tescilli işletme adlarının mülkiyet haklarının ve devre konu edilme şartlarının TTK sistematiğinde ayrı ve bağımsız bir alt bölüm olarak regüle edilmesidir.
Metodolojik Not
Bu yorum, Av. Fethi Güzel tarafından akademik dürüstlük ve bilimsel araştırma ilkeleri çerçevesinde hazırlanmıştır. Yalnızca doktrin ve yargı kararları çerçevesinde objektif olarak sunulmuştur.